15 oktyabr, 2021

Biofizika İnstitutunda 2022-ci il üçün doktoranturaya və dissertanturaya qəbul planı müzakirə olunub

Oktyabrın 15-də AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçirilib.

İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclası giriş sözü ilə açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib.

İclasın gündəliyində duran ilk məsələ institutun 2022-ci il üçün fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktoranturaya və dissertanturaya qəbul planının müzakirəsi ilə bağlı olub. Qeyd olunub ki, qəbul planına uyğun olaraq, növbəti tədris ilində fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə 1 nəfərin dissertanturaya qəbul edilməsi nəzərdə tutulub.

Daha sonra AMEA-da 2020/2021-ci tədris ilində doktorant və dissertant hazırlığı üzrə  AMEA Biofizika İnstitutu üçün ayrılmış plan yerlərinə qəbul olmuş doktorant və dissertantların təhsillərini adı çəkilən elmi  müəssisədə davam etdirmələri  haqqında məsələ müzakirə olunub. Məsələ ilə bağlı Elmi şuranın sədri, professor Oktay Qasımov çıxış edərək diqqətə çatdırıb ki, bu il Biofizika İnstitutunda elmi müəssisənin kadr hazırlığı sahəsindəki fəaliyyətini daha da inkişaf etdirmək məqsədi ilə Təhsil şöbəsi yaradılıb.

Sonda AMEA-nın Rəyasət Heyətinin 1 oktyabr  2021-ci il tarixli 17/30 №-li “AMEA-nın və respublikanın digər elm və ali təhsil müəssisələrində 2021-ci ildə aparılmış elmi tədqiqat işlərinin yekunlarına dair hesabatlar haqqında” qərarı müzakirə olunub və müvafiq tapşırıqlar verilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

12 oktyabr, 2021

AMEA-nın Biofizika İnstitutunda maarifləndirici seminar keçirilib

12 oktyabr 2021-ci il tarixində AMEA-nın Biofizika İnstitutunda “Take your researches to the next level” mövzusunda maarifləndirici seminar keçirilib.

İnstitutun magistrantları üçün təşkil olunan seminarda müəssisənin “Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası” laboratoriyasının elmi işçisi Arzu Aydəmirova slaydlı təqdimatla çıxış edərək tədbir iştirakçılarına “Clarivate Analytics” şirkətinin “Web of Science” məlumat platformasından səmərəli istifadə qaydaları, onunla əlaqəli informasiya resursları, həmçinin sözügedən şəbəkəyə məqalələrin təqdim olunması qaydaları, xarici nəşrlərdən istifadə və digər imkanlar barədə geniş məlumat verib.

Daha sonra məruzəçi “yırtıcı” jurnallarla mübarizə üsullarından danışıb. O, beynəlxalq elmi jurnallarda məqalə çapı ilə bağlı mövcud problemlərdən söz açaraq, “Global Impact Factor”, “International Impact Factor”, “General Impact Factor”, “Cosmos Impact Factor”, International Journal Impact Factor” və digər bu kimi “yırtıcı” metrikalara diqqət yetirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Sonda mövzu ətrafında müzakirələr aparılıb, gənc alimlərin sualları cavablandırılıb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

11 oktyabr, 2021

Elan

15 oktyabr 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunun 2022-ci il üçün doktorantura və dissertanturaya qəbul planı haqqında.

2. AMEA-da 2020-2021-ci illərdə AMEA Biofizika İnstitutu üçün doktorantura və dissertanturaya məqsədli yerlərə qəbul olunmuş doktorant və dissertantların Biofizika İnstitutuna keçirilməsi haqqında.

3. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

06 oktyabr, 2021

II beynəlxalq Qarabağ – Tətbiqi Elmlər Konqresi keçiriləcək

8-10 noyabr 2021-ci il tarixlərində Zəfər günü və şəhidlərin xatirəsinə həsr edilən II beynəlxalq Qarabağ – Tətbiqi Elmlər Konqresi keçiriləcək.

Konqresin Azərbaycan tərəfindən təşkilatçıları Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutu, Genetik Ehtiyatlar İnstitutu, Naxçıvan Dövlət Universiteti, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti, Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti, Xəzər Universiteti, Naxçıvan Universiteti, Türkiyə tərəfindən isə Türkiyə Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən İqtisadi İnkişaf və Sosial Tədqiqatlar İnstitutudur.

Konqresin sədri AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevdir. Təşkilat Komitəsinə Azərbaycan və Türkiyə respublikalarını təmsil edən bir sıra tanınmış alim və mütəxəssislər daxildir.

Tezislərin son göndərilmə tarixi 21 oktyabr 2021-ci ildir. Tezislər karabagkongresi@gmail.com ünvanına göndərilməlidir.

Konqresin elmi istiqamətləri:

– Riyaziyyat;

– Mühəndislik;

– Fizika, kimya, biologiya, ətraf mühit elmləri;

– Coğrafiya;

– Tibb elmləri;

– İdman elmləri;

– Kənd təsərrüfatı elmləri;

– Baytarlıq elmləri;

– Təhsil elmləri.

Tezisin yazı qaydaları:

– Hər tərəfdən kənar boşluqlar 2,5 sm, şrift Times New Roman, 12 pt, sətir aralığı 1.00 sm;

– Ad böyük hərflərlə, açar sözlər 3-5, tezislər 200-300 söz aralığında;

– Tezislər ingilis dilində yazılmalıdır;

– Müəlliflərin adı, soyadı, iş yeri, təhsil sahəsi, e-poçt ünvanları, mobil telefon nömrələri verilməlidir.

Konqresdə təqdimat Azərbaycan, türk və ingilis dillərində ola bilər.

Geniş məlumatı buradan əldə edə bilərsiniz.

Mənbə: www.science.az.

06 oktyabr, 2021

“Qarabağ Azərbaycandır!” qrant müsabiqəsinə layihə qəbulu davam edir

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun elan etdiyi “Qarabağ Azərbaycandır!” qrant müsabiqəsinə layihə qəbulu davam edir.

Elmin İnkişafı Fondundan AZƏRTAC-a bildirilib ki, müsabiqədə iştirak etmək üçün layihələr oktyabrın 15-dək qəbul olunacaq. Müsabiqənin nəticələrinin 2022-ci ildə açıqlanması planlaşdırılır.

Müsabiqənin məqsədi işğaldan azad edilmiş ərazilərimizin inkişafına töhfə verə biləcək müxtəlif elm sahələrini əhatə edən tədqiqat işlərinin stimullaşdırılması, Qarabağın qədim və orta əsrlər tarixinin araşdırılması, azad edilmiş bölgələrdə arxeoloji tədqiqatların aparılmasıdır. Eyni zamanda, Qarabağın və ətraf bölgələrin tarixi-mədəni abidələrinin tədqiqinin həyata keçirilməsi və tarixi həqiqətlərin dünya elminə və ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır. Müsabiqə bölgədə kənd təsərrüfatının inkişafını təmin edən, ekoloji problemlərin aradan qaldırılması, enerji və su ehtiyatının yaradılması, turizm potensialının düzgün qiymətləndirilməsi və istifadəsinə gətirib çıxara bilən fundamental – tətbiqi xarakterli layihələrin həyata keçirilməsini də nəzərdə tutur.

Müsabiqəyə təqdim olunduğu gündən etibarən, layihələrə baxılacaq və nəticələri barədə müsabiqə iştirakçılarına elektron qaydada məlumat veriləcək.

Mənbə: AzərTac

04 oktyabr, 2021

Elan

12 oktyabr 2021-ci il tarixində saat 10:00-da Biofizika İnstitutunda “Take your researches to the next level” mövzusunda maarifləndirici seminar keçiriləcək.

Mövzu ilə bağlı İnstitutun “Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası” laboratoriyasının elmi işçisi Arzu Aydəmirova çıxış edəcək.

Arzu edənlər iştirak edə bilərlər!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

04 oktyabr, 2021

“Elmdə Zəfər mükafatı-2021” nominasiya müsabiqəsi elan edilib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) və ICESCO Vətən müharibəsi şəhidlərinin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi üçün 8 noyabr – Zəfər Günü və 10 noyabr – Dünya Elm Günü ilə əlaqədar “Elmdə Zəfər mükafatı” nominasiyasını təsis ediblər. Mükafat ən yaxşı elmi işə görə ildə bir dəfə veriləcək.

Elmin İnkişafı Fondundan bildirilib ki, müsabiqənin keçirilməsində məqsəd beynəlxalq və respublika səviyyəsində elmin rolunu yüksəltmək, eləcə də əldə edilmiş elmi nailiyyətlərimizi dünya ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırmaq, beynəlxalq səviyyədə əməkdaşlıq və təcrübə mübadiləsinin aparılmasını təmin etməklə elmi inkişafa nail olmaq, elmin nəticələrinin cəmiyyətin dinc və sabit inkişafına təsirini artırmaqdır.

Elmin İnkişafı Fondu, AMEA və ICESCO tərəfindən qaliblərə müxtəlif nominasiyalar üzrə diplomlar, sertifikatlar və pul mükafatları, IETI (Beynəlxalq Mühəndislik və Texnologiya İnstitutu) tərəfindən xüsusi sertifikatlar, müsabiqənin sponsoru “Sinam” MMC şirkəti tərəfindən isə onlara hədiyyələr təqdim ediləcək.

“Elmdə Zəfər mükafatı – 2021” müsabiqəsi üzrə nəticələrin 2021-ci ilin noyabr ayında açıqlanması və qaliblərin xüsusi təqdimat mərasimində mükafatlandırılması nəzərdə tutulur.

Müsabiqədə iştirak etmək üçün müvafiq sənədlər və digər müşayiətedici materiallar oktyabrın 4-dən 11-i saat 17:00-dək qəbul olunur.

“Elmdə Zəfər mükafatı-2021” müsabiqəsinin keçirilmə prinsipləri, müsabiqədə iştirak etmək üçün tələb olunan formalar, müvafiq sənədlər və digər müşayiətedici materialların verilməsi qaydaları, seminarın tarixi ilə Elmin İnkişafı Fondunun internet səhifəsində (http://sdf.gov.az) tanış olmaq mümkündür.

Mənbə: www.science.az.

04 oktyabr, 2021

FRTEB-in Ümumi yığıncağı AMEA-nın müxbir üzvü Misir Mərdanovun 75 illik yubileyinin keçirilməsi barədə Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırıb

Oktyabrın 3-də tanınmış alim, Azərbaycanın və Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasının Əməkdar elm xadimi, Azərbaycan Milli Elmlər Aka­de­mi­ya­sı­nın (AMEA) müxbir üzvü Misir Mərdanovun 75 yaşı tamam olur.

Bu barədə AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclasında çıxış edən FRTEB-in Elmi şurasının sədr müavini, akademik Yusif Məmmədov diqqətə çatdırıb ki, Misir Cumayıl oğlu Mərdanov 1946-cı il oktyabrın 3-də Ermənistan Res­pub­likasının Göyərçin kəndində anadan olub.

1969-cu ildə Azərbaycan Döv­lət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirən alim əmək fəaliyyətinə Gən­cə Dövlət Pedaqoji İnstitutunda başlayıb.

Misir Mərdanov 1973-cü ildə fəlsəfə doktoru, 1989-cu ildə elmlər doktoru elmi dərəcəsini, 1981-ci ildə do­sent elmi adını alıb. 2017-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü seçilib.

O, 1996-1998-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin rektoru, 1998-2013-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının təhsil naziri olub. 2013-cü ildən AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun di­rek­to­ru, 2021-ci ildən baş direktorudur.

Akademik Yusif Məmmədovun sözlərinə görə, yubilyarın elmi tədqiqatları adi, xüsusi törəməli, gecikən arqumentli diferensial tənliklər və diskret sistemlərlə təsvir olunan məsələlərdə optimallıq üçün zə­ru­ri şərtlərin alınmasına həsr edilib. O, geniş sinif müxtəlif məhdudiyyətləri olan optimalidarəetmə mə­sə­lə­lə­ri üçün Pontryaginin maksimum prinsipini, həmçinin ikinci tərtib zəruri və kafi şərtlər isbat etmək məqsədi ilə yeni, vahid metod işləyib.

Həmçinin gecikən ar­qu­­mentli sistemlərdə məxsusi idarəedicinin optimallığı üçün yeni ikinci tərtib zə­ruri şərtlər isbat edib, diskret sistemlərlə xarakterizə olunan daha geniş si­nif optimal idarəetmə məsələlərinin həlli üçün yeni anlayışlar daxil edib, da­ha səmərəli metod işləyib, onların tətbiqi ilə optimallıq üçün daha güclü bi­rin­ci və yüksək tərtib zəruri şərtlər alıb.

Bundan başqa, Misir Mərdanov idarəedici funksiyalarda gecikmə olan proseslərdə ilk dəfə op­ti­mal­lıq üçün Kel­li, Koop-Mayer və bərabərlik tipli zəruri şərtlər ardıcıllığı, disk­ret tən­lik­lər­lə təsvir olunan idarəetmə məsələləri üçün yeni optimallıq şərt­ləri,  Pontrya­gi­nin maksimum prinsipinin yeni diskret analoqonu və ikinci tər­tib çoxnöqtəli zə­ruri şərtlər alıb. Eyni zamanda funksionalın sıfırıncı, bi­rinci və ikinci tər­tib variasiya anlayışlarını yeni formada verərək daha güclü və konstruktiv op­ti­mallıq şərtləri, həmçinin klassik variasiya məsələlərində güc­lü exstremum üçün yeni zəruri və kafi şərtlər isbat edib.

Elmi şuranın sədr müavini diqqətə çatdırıb ki, görkəmli alim Misir Mərdanov 1996-cı ildən Azərbaycan Riyaziyyat Cəmiyyətinin vitse-pre­zi­­denti, Türk dün­yası Riyaziyyat Cəmiyyətinin prezidenti, Türk dün­yası Ri­ya­ziy­­yat Cəmiyyətinin fəxri prezidenti, Pedaqoji təhsil üzrə Bey­nəl­xalq Elmlər Aka­­­demiyasının (Moskva) akademiki, həmçinin Rusiya Pedaqoji və Sosial Elm­­­lər Akademiyasının həqiqi üzvü, Rusiya Təhsil Akademiyasının xa­ri­ci üz­vü, “Azerbaijan journal of Mathematics” və “Ri­­yaziyyat və Mexanika İnstitutunun əsərləri” jurnallarının baş re­dak­to­ru,“TWMS Journal of Pure and Applied Mat­he­ma­tics” və “Çebışevski sbornik” (Чебышевский сбор­ник) jur­nal­la­rı­nın beynəlxalq redaksiya heyətinin  üzvüdür.

150 elmi əsərin, 5 monoqrafiya, 20 dərs­lik və dərs vəsaitinin, ölkənin görkəmli şəx­siy­yət­ləri ilə bağ­­­lı 64 məqalə, “Azərbaycan təhsil ta­rixi” dörd­cild­liyi, “1920-ci ilə­dək ali məktəblərdə oxu­muş Azər­­bay­can­lılar” çoxcildliyi, həmçinin təh­sillə bağ­lı 10 ki­ta­b və 120 mə­qa­lə­­nin müəllifidir. Rəh­bər­liyi ilə 2 elm­lər dok­to­ru və 7 fəlsəfə doktoru ha­zır­lanıb.

Onlayn tədbirdə çıxış edən FRTEB-in həqiqi və müxbir üzvləri Misir Mərdanovun elmi və elmi-təşkilati, pedaqoji fəaliyyətini yüksək dəyərləndiriblər. Yubilyara səmimi təbriklərini və xoş arzularını çatdırıblar.

Sonra FRTEB-in Ümumi yığıncağı Misir Mərdanovun 75 illik yubileyinin keçirilməsi barədə AMEA Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması üçün müvafiq qərar qəbul edib.

AMEA-nın müxbir üzvü, tanınmış alim Misir Mərdanovu 75 illik yubileyi münasibətilə təbrik edir, ona uzun ömür, möhkəm cansağlığı, Azərbaycan elminin inkişafı yolunda yeni uğurlar arzulayırıq.

Mənbə: www.frteb.science.gov.az 

02 oktyabr, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib

Oktyabrın 1-də Azərbaycan Milli  Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

İclasda AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin digər üzvləri akademiklər – İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, Dilqəm Tağıyev, İradə Hüseynova, Rasim Əliquliyev, Tofiq Nağıyev, Arif Həşimov, Cəmil Əliyev, Gövhər Baxşəliyeva, Fikrət Əliyev, Adil Qəribov, İsmayıl Hacıyev, Fuad Əliyev, eləcə də Rəyasət Heyətinin aparat rəhbəri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Seyfəl Həsənov, AMEA prezidenti katibliyinin rəisi, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Eldar Əmirov və aidiyyəti üzrə dəvət olunmuş şəxslər iştirak ediblər.

İclası giriş sözü ilə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev açıb. Ötən il sentyabrın 27-də başlamış Vətən müharibəsinin Azərbaycan Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə böyük Zəfərlə başa çatdığını diqqətə çatdıran Akademiya rəhbəri bu Qələbənin ölkəmizin tarixində xüsusi yeri olduğunu vurğulayıb. AMEA prezidenti ölkə rəhbərliyinin Azərbaycan elmi qarşısında qoyduğu vəzifələrin yerinə yetirilməsi istiqamətində elmi-tədqiqat işlərinin səmərəliliyinin artırılmasının vacibliyini diqqətə çatdırıb.

Sonra iclasın gündəliyi barədə məlumat verilib.

Əvvəlcə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev Dilçilik İnstitutunun direktoru, akademik Möhsün Nağısoyluya anadan olmasının 75 illiyi münasibətilə AMEA-nın Fəxri fərmanını təqdim edib.

Sonra AMEA-nın akademik-katibi, akademik Arif Həşimov AMEA-nın Ümumi yığıncağının 27 may 2021-ci il tarixli 1/1 nömrəli qərarının tələblərinə uyğun olaraq, yeni redaksiyada hazırlanmış AMEA-da aparılacaq beşillik (2021-2025-ci illər) elmi-tədqiqat işlərinin mövzu planını təqdim edib. Müzakirələrdən sonra mövzu planı təsdiq olunub. Həmçinin “AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Əsasnaməsi”nin təsdiq edilməsi, AMEA Rəyasət Heyəti aparatı İşlər idarəsinin tabeliyində Sosial xidmətlər şöbəsinin yaradılması, AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında icraçı direktorların aylıq vəzifə maaşlarının tənzimlənməsi və bir sıra digər məsələlər barədə akademik Arif Həşimov çıxış edib. Müzakirələrdən sonra müvafiq qərarlar qəbul olunub.

Gündəlikdə duran bir sıra digər məsələlər barədə AMEA-nın vitse-prezidentləri – akademik İsa Həbibbəyli, akademik İbrahim Quliyev, akademik Rasim Əliquliyev və akademik İradə Hüseynova çıxış ediblər. Çıxışlardan sonra Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin “AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun adının dəyişdirilməsi və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2015-ci il 17 noyabr tarixli 363 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının strukturu”nda dəyişiklik edilməsi haqqında” Qərarının icrası haqqında müvafiq qərar qəbul edilib. İclasda, həmçinin AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunda Nizami Gəncəvi əlyazmalarının tədqiqi şöbəsinin yaradılması, akademik Bahadur Tağıyevin biblioqrafiyasının hazırlanması haqqında məsələlər müzakirə edilib, akademik Mirzə İbrahimovun 110 illik, AMEA-nın müxbir üzvü Abbas Zamanovun 110 illik, AMEA-nın müxbir üzvü Sevda Məmmədəliyevanın 75 illik, AMEA-nın müxbir üzvü Rəşid Cavanşirin 70 illik, AMEA-nın müxbir üzvü Səlimə Mehdiyevanın 80 illik, akademik Asəf Hacıyevin 70 illik yubileylərinin keçirilməsi haqqında qərarlar qəbul edilib.

Rəyasət Heyətinin iclasında akademik Gövhər Baxşəliyeva AMEA-nın akademik Ziya Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvü Ərtegin Salamzadə AMEA-nın Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun, iqtisad elmləri doktoru Nazim İmanov AMEA-nın İqtisadiyyat İnstitutunun baş direktoru vəzifələrinə, həmçinin Nərmin Adıgözəlova AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun, aqrar elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Sultan Hüseynova isə AMEA-nın Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunun elmi katibi vəzifələrinə təsdiq olunublar.

AMEA Rəyasət Heyətinin aparat rəhbəri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Seyfəl Həsənov AMEA-nın Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunda və AMEA-nın Mərkəzi Nəbatat Bağında aparılmış yoxlamaların nəticələri haqqında arayışları təqdim edib. Çıxışlar ətrafında müzakirələr aparıldıqdan sonra müvafiq qərarlar qəbul edilib.

AMEA Rəyasət Heyətinin qərarları ilə Dilçilik İnstitutunun direktoru, akademik Möhsün Nağısoylu, Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun direktoru, tarix elmləri doktoru Maisə Rəhimova və Mərkəzi Nəbatat Bağının direktoru, biologiya elmləri doktoru Vahid Fərzəliyev tutduqları vəzifələrdən azad ediliblər. Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun baş direktoru vəzifəsinin icrası müvəqqəti olaraq tarix elmləri doktoru Nəcəf Müseyibliyə, Mərkəzi Nəbatat Bağının baş direktoru vəzifəsinin icrası müvəqqəti olaraq Natiq Allahverdiyevə həvalə olunub.

İclasda bir sıra digər məsələlərə də baxılıb.

Mənbə: www.science.az.

01 oktyabr, 2021

FRTEB-in Ümumi yığıncağında enerji təhlükəsizliyinin aktual elmi-praktiki problemləri və həlli yolları müzakirə olunub

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə FRTEB üzrə AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, elmi müəs­si­sələrin baş direktorları və icraçı direktorları, el­mi katibləri, təhsil, icti­maiy­yət­lə əlaqələr və beynəlxalq əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəh­bər­lə­ri, eyni zamanda mavafiq dövlət qurumlarının nümayəndələri və nazirliklərin nəzdində fəaliyyət göstərən elmi müəssisə və təşkilatların məsul şəxsləri, Türkiyə, Almaniya, Danimarka və Norveçdən olan mütəxəssislər işti­rak ediblər.

Əvvəlcə tədbir iştirakçıları akademik Ənvər Nəhmədovun və professor Oqtay Nüsrətovun xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad ediblər.

Onlayn iclasın gündəliyində yer alan ilk məsələ AMEA-nın akademik-katibi, Fizika İnstitutunun baş direktoru, akademik Arif  Həşimovun və “Azərenerji” ASC-nin “Azərbaycan Elmi-Tədqiqat və Layihə-Axtarış Energetika İnstitutu”nun baş elmi işçisi, AMEA-nın Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şuranın üzvü, professor Nəriman Rəhmanovun “Enerji təhlükəsizliyinin aktual elmi-praktiki problemləri və həlli yolları: bərpa olunan enerji mənbələri ilə paylanmış generasiyalı hibrid sistemlərin qurulması (Qarabağ-Zəngəzur zonası üçün mikro-sistemlərdə günəş və külək enerjisi ehtiyatlarından istifadə)” mövzusunda elmi məruzəsi olub.

Azərbaycan Respublikasında enerji təhlükəsizliyinin mövcud vəziyyətindən danışan akademik Arif Həşimov qeyd edib ölkəmizdə bərpa olunan enerji mənbələri geniş spektrə malikdir.

AMEA-nın akademik-katibi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin enerji məsələləri ilə bağllı müxtəlif illərdə imzaladığı Sərəncamları və Dövlət Proqramlarını xatırladıb: “Ölkəmiz üçün taleyüklü əhəmiyyət kəsb edən bu Sərəncamları rəhbər tutaraq, AMEA, Azərbaycan Respublikasının Energetika Nazirliyi, “AzərEnerji” ASC və digər aidiyyatı qurumlar tərəfindən bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadənin inkişaf etdirilməsi məqsədilə məqsədyönlü tədbirlər həyata keçirilib. Və bu istiqamətdə işlər davam etdirilir” – deyə akademik vurğulayıb.

Akademik Arif Həşimov qeyd edib ki, elektrik enerji sisteminin transformasiyasının ən vacib istiqamətlərindən biri də ucqar yerlərdə tələbatı ödəmək üçün böyük miqdarda bərpa olunan mənbələrə malik paylanmış generasiya texnologiyasının sürətlə tətbiq edilməsidir.

Professor Nəriman Rəhmanov, öz növbəsində  enerji təhlükəsizliyinin aktual elmi-praktiki problemləri və həlli yolları, xüsusilə də Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi zonaları üçün bərpa olunan enerji mənbələrinin potensialının araşdırılmasının nəticələri barədə çıxış edib.

Alim bildirib ki,  hazırda Qarabağ və Zəngəzurun coğrafi və iqlim şəraiti üçün xarakterik olan bərpa olu­nan enerji mənbələrinin qiymətləndirilməsinin təhlili aparılır. Onun sözlərinə görə, hava para­metr­lərinin uzunmüddətli ölçülərinin, eləcə də digər növ bərpa olunan enerji mənbələrinin təhlil­lə­ri­nin nəticələri göstərir ki, Qarabağ və Zəngəzur iqtisadi zonalarının rayonlarında ən çox enerji po­ten­sialı günəş və külək enerjisidir. Bu zonalarda Günəş enerjisi mənbəyi külək enerjisi ehtiyatlarını xeyli üstələyir.

Professor N.Rəhmanov, həmçinin ucqar yaşayış məntəqələrində özəl enerji təchizatı hibrid sisteminin yaradılmasının iş mərhələlərindən də söhbət açıb.

Onlayn iclasda çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in sədri, akademik Rasim Əliquliyev bir neçə gün öncə BMT Baş Assambleyasının 76-cı sessiyasının illik ümumi müzakirələrində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin videoformatda çıxışına istinad edərək ölkə başçısının Qarabağı və Şərqi Zəngəzuru Yaşıl Enerji Zonası elan etməsi, Azərbaycanın azad olunmuş ərazilərinin bərpa olunan enerji potensialı barədə səsləndirdiyi fikirlərə diqqət çəkib.

Akademik Rasim Əliquliyevin sözlərinə görə, qlobal iqlim dəyişiklikləri ilə bağlı müasir çağırış­la­r, eləcə də cənab Prezidentin diqqət mərkəzində saxladığı Yaşıl Enerji siyasəti alimlərimizin qarşısında mü­hüm vəzilər qoyur və ölkəmizin enerji təhlükəsizliyi məsələlərinə kompleks yanaşmanı tələb edir. Alim qeyd edib ki, Respublikanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, bərpa olunan enerji mənbələrinin ilə bağlı smart sistemlərin qurulması, bu istiqamətdə elmi tədqiqat işlərinin aparılması, eləcə də, kadr hazırlığının həyata keçirilməsi və s. kimi məsələlər, “Azərbaycan Respublikasının enerji təhlükəsizliyi üzrə Milli Strategiyası”nın hazırlanması zərurətini qarşıya qoyur.

Bundan əlavə, akademik Rasim Əliquliyev enerji təhlükəsizliyinin aktual elmi-praktiki problemlərinin, onların həlli yollarının müzakirəsi, həmçinin ölkəmizin bərpa olunan enerji potensialının multidissiplinar tədqiqi, bu sahədə fəaliyyət göstərən müvafiq tədqiqat qurumları ilə əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi üçün birgə elmi-praktiki konfransların, seminar və görüşlərin keçirilməsinin vacibliyini qeyd edib.

Akademik Rasim Əliquliyevin həmçinin onu da vurğulayıb ki, ölkəmizin geopolitik maraqları, cənab Prezidentin bu istiqamətdə yürütdüyü siyasət tələb edir ki, enerji təhlükəsizliyi sahəsində yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanmasına xüsusi diqqət yetirilsin.

Məruzə ətrafında aparılan müzakirələrdə Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzinin sədri, aka­de­mik Adil Qəribov, Türkiyənin Qazi Universitetinin professoru Cengiz Taplamacıoğlu, akademiklər – Fikrət Əliyev, Cavad Abdinov, AMEA-nın müxbir üzvləri – Oktay Qasımov və Namiq Cəlilov çıxış edərək rəy və təkliflərini səsləndiriblər.

İclasda aparılan müzakirələrin nəticələri və görülən işlər barədə AMEA-nın Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şuranın Tədbirlər Planının icrasına dair hesabatda məlumat verilməsi, müzakirə olunan elmi istiqamətlər üzrə qabaqcıl beynəlxalq elmi mərkəzlərlə əməkdaşlıq əlaqələrinin genişləndirilməsi, bu sahədə kadr hazırlığının həyata keçirilməsi, multidissiplinar elmi tədqiqatların aparılması, həmçinin konfrans və seminarların təşkil edilməsi  qərara alınıb.

Elmi monoqrafiyalarla bağlı məsələləri müzakirə edən FRTEB-in Ümumi yığıncağı akademik Adil Qəribovun “Praktiki neytron və nüvə reaktor fizikası. Nüvə enerjisinin istifadəsi: durum, problemlər və perspektivlər” kitabının, həmçinin fizika elmləri doktoru Cabir İsmayılov və fizika üzrə fəlsəfə doktoru Elmar Əsgərovun “Dalğalar və nüvə enerjisi” monoqrafiyasının nəşr olunması barədə vəsatət qaldırılması üçün qərarlar qəbul edib.

Daha sonra FRTEB-in Ümumi yığıncağında akademik Məhəmməd Mehdiyevin və AMEA-nın müxbir üzvü Mahmud Abdullayevin 80 illik, AMEA-nın müxbir üzvləri Misir Mər­da­novun 75 illik və Məsumə Məmmədovanın 70 illik yubileyləri ilə əlaqədar məsələlər müzakirə edilib.

Bu barədə çıxış edən FRTEB-in üzvləri hər bir yubilyarın elmimizə bəxş etdiyi mühüm töhfələrdən və nəcib insani keyfiyyətlərindən bəhs ediblər. Qərara alınıb ki, adıçəkilən alimlərin yubileyinin keçirilməsi barədə AMEA-nın Rəyasət Heyətinin qarşısında vəsatət qaldırılsın.

FRTEB-in Ümumi yığıncağı AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunun vəsatətinə əsasən “İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə radioloji və kimyəvi risklər” mövzusunda Respublika elmi-texniki konfransının keçirilməsi haqqında qərar qəbul edib. Bu barədə məlumat verən AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunun baş direktoru, müxbir üzv İslam Mustafayev qeyd edib ki, konfransın mövzusunu “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli prioritetlər” sənədində icrası nəzərdə tutulan işlər təşkil edir.

Onlayn tədbirdə qəbul edilən digər qərarlara əsasən, AMEA-nın Fizika İnstitutunun Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının sədri və aparıcı elmi işçisi, fizika üzrə fəlsəfə doktoru Ülkər Səmədova, eləcə də institutun kiçik elmi işçisi və fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə əyani doktorantı Asif Əsədov Rusiya Federasiyasının Dubna şəhərində yerləşən Birləşmiş Nüvə Tədqiqatları İnstitutuna ezam edilirlər.

FRTEB-in Ümumi yığıncağı, həmçinin bir sıra kadr məsələlərinə aid müvafiq qərarlar qəbul edib.

Sonda həlli vacib olan cari məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb.

Mənbə: www.frteb.science.gov.az 

01 oktyabr, 2021

FRTEB-in Ümumi yığıncağı akademik Məhəmməd Mehdiyevin 80 illik yubileyinin keçirilməsi barədə qərar qəbul edib

Oktyabrın 2-də tanınmış alim, Əməkdar elm xadimi, Azərbaycan Milli Elmlər Aka­de­miyası­nın (AMEA) həqiqi üzvü Məhəmməd Mehdiyevin 80 yaşı tamam olur.

Bu barədə AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclasında çıxış edən FRTEB-in Elmi şurasının sədr müavini, akademik Yusif Məmmədov diqqətə çatdırıb ki, Məhəmməd Fərman oğlu Mehdiyev 1941-ci ildə Laçın rayonunun Təzə­kənd kəndində anadan olub.

1961-ci ildə Vağazin kənd orta məktəbini bitirən alim Azərbaycan Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olub. 1970-ci ildə təyinatla AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsində əmək fəaliyyətinə başlayıb. Sonralar həmin elmi müəssisənin baş elmi işçisi, şöbə müdiri, Xü­susi Konstruktor Bürosunun elmi işlər üzrə direktor müavini olub.

1975-ci ildə Rostov Dövlət Universitetində “Konik örtük və dəyişən qalınlıqlı dairəvi lövhə üçün üçölçülü gərginlik-deformasiya vəziyyətin asimptotik təhlili” mövzusunda nami­zəd­lik,  1989-cu ildə Leninqrad Dövlət Universitetində “Örtüklər üçün elastikiyyət nəzəriyyəsinin bə­zi fəza məsələlərinin asimptotik təhlili” mövzusunda doktorluq dissertasiyalarını müdafiə edib. 1994-cü ildə professor elmi adını alıb, 2001-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü, 2014-cü ildə isə həqiqi üzvü seçilib.

1991-ci ildən Bakı Dövlət Universitetində pedaqoji fəaliyyətə başlayan Məhəmməd Meh­di­yev 2002-ci ildən kafedra müdiri, 2008-ci ildən Tətbiqi riyaziyyat və kibernetika fakültəsinin de­ka­nıdır.

Akademik Yusif Məmmədovun sözlərinə görə, yubilyar bərk cism mexanikası sahəsində görkəmli mütəxəssisdir. Onun tərəfindən elas­ti­kiy­yət nəzəriyyəsində yeni “bircins həllər” metodu işlənib hazırlanıb. Həmin metodun köməyi ilə örtük və lövhələr üçün elastikiyyət nəzəriyyəsinin üçölçülü məsələsindən ikiölçülü məsə­lə­yə keçid problemi öyrənilib, həmçinin örtük və lövhələrin ümumi riyazi nəzəriyyəsi yaradılaraq bu dəqiq münasibətlər əsasında örtük və lövhələrin klassik nəzəriyyəsinin tətbiq olunma oblastı müəyyən edilib.

Akademik Məhəmməd Mehdiyev tərəfindən örtük və lövhələrin klassik nəzəriyyəsinə nə­zə­rən daha dəqiq olan örtük və lövhələrin yeni tətbiqi nəzəriyyəsi verilib. Deformasiyaların bərk cisim mexanikası sahəsində aldığı fundamental nəticələrlə yanaşı, M.Mehdiyev tərəfindən verilmiş “bircins həllər” metodu diferensial operatorların spektral nəzəriyyəsinə, diferensial tən­lik­lə­rin asimptotik inteqrallama metoduna ciddi yenilikdir.

M.Mehdiyev impuls təsirli determinik oyunlar­da yəhərvari nöqtənin varlığı üçün zəruri şərt­­lər taparaq həmin şərtlərin zəruri və kafi olduğu sinif­lə­ri mü­əyyən edib. Qeyri-lokal şərt­li op­ti­mal idarəetmə məsələsində opti­mal­­lıq üçün birinci və ikinci tərtib zəruri şərtlər alınıb.

Son illərdə akademik və onun tələbələri tərəfindən anizotropik örtüklərin ümumi nəzə­riy­yə­si yaradılıb və onun əsasında mövcud texniki nəzəriyyələrin tətbiq olunma oblastları müəyyən edilib.

M.Mehdiyev “AMEA-nın xəbərləri” (mexanika buraxılışı) jurnalının redaksiya heyətinin üzvü və “Bakı Dövlət Universitetinin Xəbərləri” (fizika-riyaziyyat seriyası) jurnalının baş redaktorunun müavinidir.

Akademikin rəhbərliyi ilə 20 elmlər namizədi, 2 elmlər doktoru hazırlanıb. O, 140 elmi əsərin, o cümlədən 4 monoqrafiya, 5 dərslik və dərs vəsaitinin müəllifidir.

Y.Məmmədov bildirib ki, akademik Məhəmməd Mehdiyev riyaziyyat və mexanika elminə verdiyi töhfələrə görə 2009-cu ildə “Əməkdar elm xadimi” fəxri adına layiq gö­rül­üb. Həmçinin “Şöhrət” ordeni ilə təltif olunub.

Sonra FRTEB-in Ümumi yığıncağı akademik Məhəmməd Mehdiyevin 80 illik yubileyinin keçirilməsi məqsədilə AMEA Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılmasını qərara alıb.

Akademik Məhəmməd Mehdiyevi 80 illik yubileyi münasibətilə təbrik edir, ona uzun ömür, möhkəm cansağlığı, Azərbaycan elminin və təhsilinin inkişafı yolunda yeni uğurlar arzulayırıq.

 

Mənbə: www.frteb.science.gov.az 

01 oktyabr, 2021

“Elm” qəzetinin “Qarabağ Azərbaycandır!” şüarı ilə yeni sayı çap olunub

AMEA Rəyasət Heyətinin həftəlik mətbu orqanı olan “Elm” qəzetinin “Qarabağ Azərbaycandır!” şüarı ilə cari ildə 33-cü nömrəsi işıq üzü görüb.

Qəzetin ilk səhifəsində Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin Anım Günü ilə əlaqədar xalqa müraciəti yer alıb.

Nəşrin növbəti səhifələrində AMEA prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin 27 sentyabr – Anım Günü ilə bağlı Akademiya kollektivinə müraciəti, AMEA nümayəndələrinin Minskdə beynəlxalq elmi-praktik konfransda və Beynəlxalq Elmlər Akademiyalarının Assosiasiyasının 34-cü sessiyasında iştirakı, “Cənubi Qafqazda ərazi-sərhəd problemləri: Qars müqaviləsindən Şuşa Bəyannaməsinə” mövzusunda konfrans, “İdarəetmə şərtləri: əqli mülkiyyətin kommersiyalaşdırılması imkanları” mövzusunda seminar”, TƏBİB və AMEA nümayəndələrinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən görüş, Təbiət Tarixi Muzeyinin baş direktoru, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Tariyel Eybatovla müsahibə və s. məlumatlar əksini tapıb.

Bundan əlavə, “Unutmamalıyıq, unutdurmamalıyıq”, “Azərbaycan aqroiqlimşünaslığının görkəmli nümayəndəsi”, “Elmi-texnoloji nailiyyətlərin müəllifi”, “Vətən müharibəsi uşaqların gözü ilə” sərlövhəli məqalələr, nəşrlər, elmi yeniliklər və s. informasiyalar oxuculara təqdim olunur.

16 səhifəlik qəzetdə, o cümlədən rus dilində materiallar öz əksini tapıb.

Mənbə: www.science.az.

28 sentyabr, 2021

Azərbaycan və İtaliya alimləri katarakta, Alzeymer, Parkinson kimi xəstəliklərə qarşı terapevtik müalicə üsulu təklif edirlər

Son illər aparılan tədqiqatlar Alzeymer, Parkinson və s. bu kimi zülal amiloid xəstəliklərinin dünya əhalisi arasında çox geniş yayıldığını göstərir.

Adıçəkilən xəstəliklər yaşla əlaqəli xəstəliklər sinfinə aid edilir. Bir çox digər xəstə­lik­lər və onların yaratdığı fəsadlar, məsələn katarakt, şəkərli diabet və s., zülal aqreqasiyası və amiloid əmələ gəlməsi ilə müşahidə olunur. Amiloid xəstəliklərinin yaxın gələcəkdə dünyanın böyük tibbi və iqtisadi problemi olacağı gözlənilir.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) və İtaliyanın Milli Tədqiqatlar Şurası (CNR) arasında imzalanmış Əməkdaşlıq Sazişi üzrə Müştərək Proqram çərçivəsində aparılan birgə tədqiqatlar amiloid xəstəliklərinə qarşı mübarizədə yeni perspektivlər açıb.

Tədqiqat işlərinə Azərbaycan tərəfindən AMEA-nın Biofizika İnstitutunun baş direkto­ru, müxbir üzv Oktay Qasımov, İtaliya tərəfindən isə Kimya Elmləri və Texnologiyaları İnstitutunun (Milan şəhəri) alimi Laura Ragona rəhbərlik edir. Uzun müddət aparılan tədqiqat işində Biofizika İnstitutunun dissertantı Aidə Məmmədzadə yaxından iştirak edib.

Belə ki, aparılan tədqiqatlara söykənərək ipək fibroini zülalının amiloid əmələ gəlmə mexanizminin insan orqanizmində baş verən patoloji fibril əmələ gəlməsi ilə oxşar olması göstərilib.

Həmçinin müxtəlif biofiziki yanaşmalardan (Konqo Red testi, dairəvi dixroizm, dinamik işıq səpilməsi, molekulyar dokinq, polarizə edilmiş işıq mikroskopu və flüoressensiya) istifadə etməklə antibiotik kimi yaxşı tanınan fusidik turşusunun fibroinə qarşı anti-aqreqasiya agenti kimi fəaliyyət göstərməsi müəyyən edilib. Fusidik turşusu insanlarda istifadə üçün təsdiqlənib və hazırda oftalmologiyada istifadə olunur.

Aparılan tədqiqatlar nəticəsində ilk dəfə olaraq, fusidik turşusunun katarakt əməliyyatı zamanı götürülmüş büllur materialında da anti-aqreqasiya agenti funksiyasını yerinə yetirdiyi müəyyən edilib. Maraqlıdır ki, fusidik turşusu nəinki zülalların amiloid əmələ gəlməsinin qarşısını alır, hətta artıq yaranan amiloidləri parçalaya bilir. Tədqiqatların nəticəsi göstərir ki, fusidik turşusunun istifadəsi bir çox amiloid xəstəliklərinin inkişafının qarşısının alınmasında və müalicəsində mühüm rol oynaya bilər.

Layihə üzrə alınan mühüm nəticələr yüksək impakt faktorlu “Biophysical Chemistry” beynəlxalq jurnalında çap olunan məqalədə öz əksini tapıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

27 sentyabr, 2021

Vətən müharibəsi şəhidlərinin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükütla yad edilib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin “Azərbaycan Respublikasında Anım gününün təsis edilməsi haqqında” 02 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən, Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü yolunda canını qurban vermiş Vətən müharibəsi şəhidlərinin əziz xatirəsi saat 12:00-da bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Şəhidlərimizin xatirəsi AMEA-nın Biofizika İnstitutunda da dərin hörmət və ehtiramla anılıb.

Vətən Müharibəsində həlak olmuş əsgər və zabitlərimizin, düşmən tərəfindən qətlə yetirilmiş mülki vətəndaşlarımızın ruhları qarşısında baş əyirik! Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin, qazilərimizə şəfa versin. Qarabağ bizimdir! Qarabağ Azərbaycandır!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

27 sentyabr, 2021

Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz! Qürurla anırıq!

Şanlı qələbə ilə başa çatan Vətən müharibəsinin başlanması tarixindən bir il ötür.

2020-ci ilin sentyabr ayından başlayan və 44 gün davam edən Vətən müharibəsində rəşadətli Azərbaycan Ordusu Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə 30 ilə yaxın müddət ərzində işğal altında qalan əzəli və əbədi torpaqlarımızı düşman tapdağından azad edərək ölkəmizin ərazi bütövlüyünü, tarixi ədaləti, beynəlxalq hüququ bərpa etdi. Bu müharibədə uşaqdan-böyüyə, qocadan-cavana, əsgərindən mülki vətəndaşına qədər hər kəs bir yumruq kimi öz Ali Baş Komandanının, Milli Ordusunun ətrafında sıx birləşərək bütün dünyaya həmrəylik nümunəsi göstərdi.

Azərbaycan Ordusunun  Ermənistan silahlı qüvvələri üzərində qazandığı hərbi-siyasi Zəfər Azərbaycanın müstəqillik tarixinə qızıl hərflərlə yazıldı, dünya hərb tarixində isə yeni səhifə açdı. Şərəfli tariximizin Əbədi Qəhrəmanlıq salnaməsi olan bu parlaq Qələbə minlərlə şəhidimizin  qanı ilə yazıldı. Onlar əsl vətənpərvərlik və qəhrəmanlıq nümunəsi göstərərək “Vətən sağ olsun” deyib torpaqlarımızın azadlığı uğrunda canlarından keçdilər.

Xalqımız hər zaman 27 Sentyabr – Anım günü tarixini böyük ehtiram və dərin hörmətlə yad edəcək, sinəsi ilə mərmilərə sipər olan, öz canı-qanı bahasına Şanlı Zəfər tariximizi yazan şəhidlərimizin əziz xatirəsini qəlbində yaşadacaqdır!

AMEA Biofizika İnstitutunun kollektivi olaraq torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsində, tarixi qələbənin qazanılmasında şücaət və qəhrəmanlıq göstərərək canını Vətən yolunda qurban verən əziz şəhidlərimizin ruhu qarşısında dərin ehtiramla baş əyirik! Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin! Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz! Yaşasın bütöv və azad Azərbaycan!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

24 sentyabr, 2021

Biofizika İnstitutunda  27 sentyabr— Anım Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib

AMEA-nın Biofizika İnstitutunda 27 sentyabr —Anım Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib.

Öncə Biofizika İnstitutunun rəhbərliyi və kollektivi İkinci Şəhidlər xiyabanını ziyarət edərək torpaqlarımızın azadlığı uğrunda şəhid olan qəhrəmanlarımızın əziz xatirəsini dərin ehtiramla yad edib, məzarları üzərinə gül düzüblər.

Biofizika İnstitutunda davam edən tədbir Vətənimizin azadlığı uğrunda həlak olmuş şəhidlərimizin xatirəsinin  bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi ilə başlanıb. İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov qeyd edib ki, 2020-ci ilin 27 sentyabrından 10 noyabr tarixinə qədər davam edən Vətən müharibəsində Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında qüdrətli Azərbaycan Ordusu 30 ilə yaxın müddət ərzində işğal altında qalan əzəli və əbədi torpaqlarımızı düşmən tapdağından azad edərək bütün dünyaya Azərbaycan xalqının birliyini, haqq uğrunda mübarizə aparmaq əzmini, Milli Ordumuzun qüdrətini, gücünü nümayiş etdirdi. Əlavə edib ki, arxadan gələn gənc nəsil artıq qalib xalqın nümayəndələri kimi böyüyəcəklər.

Daha sonra Biofizika İnstitutunun Sənədlərlə iş şöbəsinin müdiri, QŞ-nın sədri Əsmər Məmmədova, “Ekoloji biofizika” laboratoriyasının böyük elmi işçisi, GAMŞ sədri, b.ü.f.d. Ruhiyyə Quliyeva məruzə ilə çıxış edərək, işğalçı Ermənistanın təxribatlarına cavab olaraq Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə başlayan və 44 gün davam edən müharibədə cəmiyyətimizin nümayiş etdirdiyi səfərbərlikdən, xalq-ordu-dövlət birliyindən, qazanılan qələbələrdən, qəhrəman igidlərimizin müharibə dövründə  göstərdikləri şücaətdən danışıb, Vətən yolunda canlarını fəda etmiş əsgər və zabitlərimizə, bütün şəhidlərimizə dərin ehtiramlarını bildiriblər.

Tədbirin sonunda professor Oktay Qasımov torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsində, tarixi qələbənin qazanılmasında şücaət və qəhrəmanlıq göstərərək canını Vətən naminə qurban verən şəhidlərimizə Allahdan rəhmət diləyib.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

23 sentyabr, 2021

Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının iclası keçirilib

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib.

İclası institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq tədbirin gündəliyindəki məsələləri şura üzvlərinin diqqətinə çatdırıb.

İclasda ilk olaraq İnstitutda “Biofizika” ixtisası üzrə ali təhsilin magistratura səviyyəsi üzrə Tədris planında I-ci semestr üçün nəzərdə tutulmuş ixtisas və ixtisaslaşmaya ayrılan fənlərin proqram və sillabusları müzakirə olunaraq təsdiq edilib.

Daha sonra 2021/2022-ci tədris ilində AMEA-nın magistrantlarının hazırlığı üzrə qəbul planına uyğun olaraq Biofizika İnstitutuna qəbul olmuş magistr tələbələrin elmi rəhbərlərinin təyini və onların dissertasiya mövzularının təsdiq edilməsi məsələsinə baxılıb. Məsələ ilə bağlı çıxış edən professor Oktay Qasımov Biofizika İnstitutunda magistrantların yüksək səviyyədə hazırlığı üçün elmi rəhbərlərə müvafiq tapşırıqlar verib.

Gündəlikdə yer alan növbəti məsələ 11 avqust 2021-ci il tarixində Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasından Biofizika İnstitutuna daxil olmuş  məktubda qeyd olunan “Biznes mühiti və beynəlxalq reytinqlər üzrə Komissiyanın Texnologiya və innovasiyalar işçi qrupunun 2021-ci il üzrə Fəaliyyət Planı”nın müvafiq bəndləri üzrə sözügedən müəssisədə həyata keçiriləcək tədbirlərin müzakirəsi haqqında olub. Məsələ müzakirə olunduqdan sonra müvafiq qərar qəbul olunub.

Sonda 2022/2023-cü tədris ili üzrə AMEA-nın magistraturasına qəbul planı müzakirə olunub. Qərara alınıb ki, Biofizika İnstitutu üçün “Biofizika” və “Biokimya” ixtisaslaşmaları üzrə yerlər sifariş olunsun.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

21 sentyabr, 2021

Elan

23 sentyabr 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunda “Biofizika” ixtisası üzrə ali təhsilin magistratura səviyyəsi üzrə Tədris planında I-ci semestr üçün nəzərdə tutulmuş ixtisas və ixtisaslaşmaya ayrılan fənlərin Proqram və Sillabusların müzakirəsi və təsdiqi haqqında.

2. 2021/2022-ci tədris ilində AMEA-nın magistrantlarının hazırlığı üzrə qəbul planına uyğun olaraq AMEA Biofizika İnstitutuna qəbul olmuş magistr tələbələrin elmi rəhbərlərinin təyini və onların dissertasiya mövzularının təsdiqi haqqında.

3. “Biznes mühiti və beynəlxalq reytinqlər üzrə Komissiyanın Texnologiya və innovasiyalar işçi qrupunun 2021-ci il üzrə Fəaliyyət Planı” ilə bağlı olan AMEA-nın 11 avqust 2021-ci il tarixli 01-6/626 №-li məktubu haqqında.

4. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

20 sentyabr, 2021

2020-ci ildə doktoranturaya xarici dil üzrə qəbul imtahanı vermiş iddiaçılar elektron arayış əldə edə bilər

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası Rəyasət Heyətinin 2020-ci il 29 sentyabr tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş, 29.01.2021-ci il tarixli qərarı ilə əlavə və dəyişikliklər edilmiş “Fəlsəfə doktoru imtahanlarının keçirilmə Qaydası”na əsasən, doktoranturaya qəbul zamanı xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı üçün müəyyən edilən keçid balını (35 və ya daha yüksək bal) toplamış iddiaçılar dissertasiyalarını həmin imtahanı verdikləri tarixdən beş il müddətində ilkin müzakirəyə təqdim etdikləri təqdirdə xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanından azad olunurlar.

Dövlət İmtahan Mərkəzindən bildirilib ki, hazırda doktorantura və ya dissertanturada təhsil alan, 2020-ci il yanvarın 26-da DİM tərəfindən ilk dəfə keçirilən doktoranturaya 2019-2020-ci tədris ili üçün xarici dil üzrə qəbul imtahanında 35 və ya daha yüksək bal toplayaraq uğur qazanmış iddiaçılar xarici dil üzrə qəbul imtahanının nəticələrinə dair QR kodlu elektron arayış əldə edə bilərlər. Arayışları DİM-in internet saytında aşağıdakı linkdən şəxsi kabinetin istifadəçi adı (FIN) və parolunu müvafiq sahələrə daxil etməklə əldə etmək mümkündür:

Əvvəllər məlumat verildiyi kimi, 2021-ci ilin 14 fevral tarixində 2020-2021-ci tədris ili və 2021-ci il iyunun 20-də 2021-2022-ci tədris ili üçün doktoranturaya xarici dil üzrə qəbul imtahanlarında 35 və ya daha yüksək bal toplayaraq uğur qazanmış iddiaçılar da xarici dil üzrə qəbul imtahanının nəticələrinə dair QR kodlu elektron arayışları həmin linkdən əldə edə bilərlər.

Mənbə: www.science.az.

16 sentyabr, 2021

AMEA və Belarus Respublikası Dövlət Elm və Texnologiya Komitəsi tərəfindən layihə müsabiqəsi elan edilir

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) və Belarus Respublikası Dövlət Elm və Texnologiya Komitəsi tərəfindən AMEA-nın elmi müəssisələri üçün 2022-2023-cü illər üzrə müştərək layihə müsabiqəsi elan edilir.

Layihə təklifləri aşağıdakı sahələr üzrə təqdim edilməlidir:

– rəqəmsal informasiya-kommunikasiya və sahələrarası texnologiyalar;

– maşınqayırma texnologiyaları, avadanlıqların yaradılması və innovativ materiallar;

– biolotibb istiqamətləri: biotexnologiyalar (genom, postgenom, hüceyrə, mikrobial, tibbi, istehsal), infeksion (virus etiologiyaları daxil olmaqla) və qeyri-infeksion xəstəliklərin diaqnostikası, tibbi profilaktikası və müalicəsi, süni toxuma və orqanlar, fərdi tibb, farmoseptik substansiyalar və dərman preparatları;

– yeni materialların yaradılması.

Təqdim olunan layihə müəlliflərinə “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər”ə uyğun mövzulara üstünlük verilməsi tövsiyə olunur.

Layihə təklifləri 15 sentyabr 2021-ci il tarixindən 15 noyabr 2021-ci il saat 18:00-a qədər AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Beynəlxalq elmi əməkdaşlıq şöbəsi tərəfindən qəbul edilir. Layihələrin elektron variantı projects45@gmail.com ünvanına göndərilməlidir.

Ərizə formalarını buradan yükləyə bilərsiniz.

Əlavə məlumat üçün AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Beynəlxalq elmi əməkdaşlıq şöbəsinə müraciət edilə bilər.

Tel.: (+994 12) 492 34 46

Mənbə: www.science.az.

15 sentyabr, 2021

Biofizika İnstitutunun gənc alimi Türkiyədə keçirilən konqresdə iştirak edib

Türkiyənin Ərzurum şəhərində Atatürk Universitetinin təşkilatçılığı ilə təbiət elmləri üzrə (ISFAS-2021) onlayn I beynəlxalq konqres (ICNAS-2021) keçirilib. Tədbirdə AMEA Biofizika İnstitutunun “Molekulyar və hüceyrə biokimyası” laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Mətanət Baxışova  “Particularities of spatial structure of anticancer pentapeptide GLU-GLN-ARG-PRO-ARG, derived from rice bran, and its analogs” mövzusunda elmi məruzə ilə çıxış edib və sertifikata layiq görülüb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

14 sentyabr, 2021

2-ci Azərbaycan-Türkiyə beynəlxalq qrant müsabiqəsinə elmi-tədqiqat layihələri qəbul olunur

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu və Türkiyə Elmi və Texnoloji Araşdırma Şurasının (TÜBİTAK) birgə beynəlxalq qrant müsabiqəsinə Azərbaycan və Türkiyə alimlərinin elmi-tədqiqat layihələri qəbul olunur.

Elmin İnkişafı Fondunun mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, layihələrin qəbulu noyabrın 5-dək davam edəcək. Müsabiqənin nəticələrinin 2022-ci ildə açıqlanması planlaşdırılır.

2-ci Azərbaycan-Türkiyə (“AzTürk-2”) beynəlxalq qrant müsabiqəsinin məqsədi iki ölkədən olan alim və tədqiqatçıların təqdim etdiyi birgə elmi-tədqiqat layihələrinin Elmin İnkişafı Fondu və TÜBİTAK-ın birgə qrantları vasitəsilə dəstəklənməsi, bu tədqiqatların iqtisadiyyatda tətbiqinə şərait yaradılması, yeni əməkdaşlıq imkanlarının açılması, elmi təcrübə və bacarıqların mübadiləsi, layihə üzrə qoyulmuş elmi problemlərin həllində onlardan istifadə edilməsidir.

Müsabiqə çərçivəsində fundamental, tətbiqi, eksperimental, akademik, empirik, innovativ, nəzəri xarakterli və 300 min manatadək maliyyə həcmli layihələr maliyyələşdiriləcək. Müsabiqəyə təqdim olunduğu gündən etibarən layihələrə baxılacaq və nəticələri barədə müsabiqə iştirakçılarına elektron qaydada məlumat veriləcək.

Mənbə: AzərTac

13 sentyabr, 2021

Biofizika İnstitutunda yeni qəbul olunan magistrantlarla görüş keçirilib

Sentyabrın 13-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunda 2021/2022-ci tədris ilində “Bioloji sistemlər fizikası”, “Biofizika” və “Genetika” ixtisasları üzrə ali təhsilin magistratura pilləsinə qəbul olan magistrantlarla görüş keçirilib.

Karantin rejiminin tələblərinə uyğun və sosial məsafə gözlənilməklə təşkil olunan görüşdə çıxış edən elmi müəssisənin baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov yeni qəbul olunan magistrantları təbrik edib, onlara təhsildə uğurlar arzulayıb. O bildirib ki, elmimizin gələcəyi olan magistrantlardan dərin biliyə yiyələnmək, faydalı təcrübə qazanmaq tələb edilir və bununla əlaqədar institutda elmlə məşğul olmaları üçün hər cür şərait yaradılıb. Professor hazırda Fransanın Monpelye Universitetində doktorantura təhsilini uğurla davam etdirən institutun tələbəsindən söhbət açaraq magistrantları təhsildə fəal olmağa, xarici dili yüksək səviyyədə mənimsəməyə səsləyib.

Görüşdən sonra magistrantlar institutun laboratoriyalarını gəzib, buradakı müasir avadanlıqlarla aparılan tədqiqat işləri barədə məlumatlandırılıblar.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

10 sentyabr, 2021

Rusiyada koronavirusu 27 dəqiqədə aşkar edən cihaz hazırlanıb

Rusiyanın Federal Tibbi-Bioloji Agentliyinin (FTBA) mütəxəssisləri tərəfindən 27 dəqiqədə insanda koronavirusun mövcud olduğunu aşkar edə bilən cihaz yaradılıb.

FTBA-nın Translyasiya Təbabəti və İnnovativ Texnologiyalar İdarəsinin müdiri, tibb elmləri doktoru Darya Kryuçko cihazın əsasını izotermik amplifikasiya metodunun təşkil etdiyini bildirib: “Diaqnostika sistemi yüksək etibarlılıq dərəcəsi ilə 27 dəqiqə ərzində antigenin mövcudluğunu aşkar edir”.

O, vurğulayıb ki, təkmilləşdirildiyi təqdirdə, diaqnostik sistem digər antigenləri də aşkar edə biləcək.

Mənbə: Aztibb.az

09 sentyabr, 2021

Biofizika İnstitutunda yeni tədris ilində qarşıda duran vəzifələr müzakirə edilib

Sentyabrın 9-da AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib.

İclası institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq tədbirin gündəliyindəki məsələləri şura üzvlərinin diqqətinə çatdırıb.

İclasda ilk olaraq 2021/2022-ci tədris ilində AMEA Biofizika İnstitutunun qarşısında duran vəzifələrə dair fikir mübadiləsi aparılıb. Məsələ ilə bağlı çıxış edən professor Oktay Qasımov görüləcək işləri və qarşıdakı hədəfləri açıqlayıb, yeni tədris ilinin başlaması münasibətilə şura üzvlərinə uğurlar arzulayıb.

Daha sonra AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin 27 iyul 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağının və Rəyasət Heyətinin 9 iyul 2021-ci il tarixli 15/2 saylı “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illərdə elmin dayanıqlı inkişafı üzrə milli strategiyanın hazırlanması haqqında” müvafiq qərarlarının icrasından irəli gələn vəzifələr geniş müzakirə olunub, bu məsələlərlə bağlı müvafiq qərarlar qəbul edilib.

Sonda bir sıra cari məsələlər müzakirə olunub.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

07 sentyabr, 2021

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin elmi müəssisələrində “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illər üzrə elmin dayanıqlı inkişafı üzrə milli strategiya”ya təkliflər hazırlanır

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclasında AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağının və Rəyasət Heyətinin “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illərdə elmin dayanıqlı inkişafı üzrə milli strategiyanın hazırlanması haqqında” müvafiq qərarlarının icrasından irəli gələn vəzifələrdən danışıb.

Akademik qeyd edib ki, torpaqlarımızın erməni işğalından azad edilməsi, dağıdılmış ərazilərdə irimiqyaslı quruculuq işlərinə başlanılması, ölkəmizdə aparılan innovativ islahatlar, biliklər iqtisadiyyatının formalaşması, smart texnologiyalara əsaslanan infrastruktur layihələrinin icrası, IV sənaye inqilabının Azərbaycanda Regional Mərkəzinin yaradılması, enerji təhlükəsizliyinə dair layihələrin həyata keçirilməsi, dünyanın qlobal çağırışları və digər məsələlərlə bağlı Azərbaycan elminin, habelə FRTEB-in müəssisələrinin qarşısında ciddi, taleyüklü vəzifələr dayanır.

Alimin sözlərinə görə, həmin vəzifələrin həyata keçirilməsi Bölmənin elmi müəssisələrini öz kadr potensialını gücləndirmək, prioritet elmi istiqamətlərə diqqəti artırmaq, beynəlxalq elmi əlaqələri genişləndirmək və müasir elmi-texnoloji nailiyyətlərə əsaslanmaqla tədqiqatlar aparmağı zəruri edir.

Bölmənin Ümumi yığıncağı tərəfindən AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağının və Rəyasət Heyətinin 09 iyul 2021-ci il tarixli “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illərdə elmin dayanıqlı inkişafı üzrə milli strategiyanın hazırlanması haqqında” qərarından irəli gələn vəzifələrin Bölmənin elmi müəssisələrində geniş müzakirə olunması və təkliflərinin hazırlanaraq FRTEB-ə təqdim edilməsi barədə müvafiq qərarlar qəbul edilib.

Mənbə: www.science.az.

06 sentyabr, 2021

Azərbaycan və Türkiyə alimlərinin birgə tədqiqatları “ELSEVİER” nəşriyyatına daxil olan nüfuzlu jurnalda dərc edilib

Milli Onkologiya Mərkəzinin direktoru, akademik Cəmil Əliyev, Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov, Bakı Dövlət Universitetinin professoru Niftalı Qocayev, Türkiyə tərəfindən isə professor Sevim Akuyuzün həmmüəllifi olduqları “Evaluation of anti-cancer and anti-covid-19 properties of cationic pentapeptide Glu-Gln-Arg-Pro-Arg, from rice bran protein and its d-isomer analogs through molecular docking simulations” adlı məqalə “ELSEVİER”nəşriyyatına daxil olan yüksək impakt faktorlu “Journal of Molecular Graphics and Modelling” beynəlxalq jurnalında dərc olunub.

Məqalə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) və Türkiyə Elmi və Texnoloji Tədqiqat Şurası (TÜBİTAK) arasında imzalanmış Əməkdaşlıq Sazişi üzrə Müştərək Proqram çərçivəsində aparılmış birgə elmi-tədqiqat işləri əsasında yazılıb.

Məqaləni oxumaq üçün linkə keçid edə bilərsiniz: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1093326321001704

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

06 sentyabr, 2021

Alzheimer xəstəliyinin aşkar edilməsinin asan üsulu tapılıb

Litvalı alimlər yüngül idrak pozğunluqlarının insanda Alzheimer xəstəliyinin inkişafına təsir göstərdiyini müəyyən ediblər.

Bildirilib ki, 138 xəstənin beyninin MRT görüntülərinin analizi əsasında alimlər bu kimi pozuntuları aşkar edə biləcək alqoritm hazırlamağı bacarıblar.

Alqoritmi hazırlayan alimlərin sözlərinə görə, sözügedən metod xəstəliyin inkişafını 99 faiz dəqiqliklə proqnozlaşdırmağa imkan verir. Eyni zamanda, süni intellektən istifadə bu prosesi əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirir.

Tədqiqatın nəticələrini şərh edən həkim Ritis Maskelünas qeyd edib ki, kompüter alqoritmi potensial təhlükəli halları seçdikdən sonra mütəxəssis onları daha ətraflı öyrənə bilər. Nəticədə pasient diaqnozu və müalicəni daha tez alır.

Mənbə: Aztibb.az

06 sentyabr, 2021

Sentyabrın 6-sı dünya şöhrətli alim Lütfi Zadənin anım günüdür

Bu gün dünya şöhrətli azərbaycanlı alim, qeyri-səlis çoxluqlar nəzəriyyəsinin və qeyri-səlis məntiqin banisi, Kaliforniya Universitetinin professoru Lütfi Zadənin vəfatından dörd il ötür.

Görkəmli alim Lütfi Zadənin anım günündə onun həyat və fəaliyyətinin bəzi məqamlarına nəzər salaq.

1921-ci il fevralın 4-də Bakıda anadan olan Lütfi Rəhim oğlu Ələsgərzadə ibtidai təhsilini 16 nömrəli orta məktəbdə başa vurub. 1932-ci ildə Ələsgərzadələr ailəsi İrana köçüb. Burada orta təhsilini başa vuran Lütfi Zadə Tehran Universitetinin elektrik mühəndisliyi fakültəsinə qəbul olub. Universiteti müvəffəqiyyətlə bitirdikdən sonra o, 23 yaşında ABŞ-a gedib və təhsilini Massaçusets Texnologiya İnstitutunda davam etdirib. Onun dünya elminə məlum olan altı mühüm nəzəriyyəsinin bünövrəsi də elə orada qoyulub.

Lütfi Zadə 1944-cü ildən 1959-cu ilədək Massaçusets Texnologiya İnstitutunda və Kolumbiya Universitetində magistr, doktorluq elmi dərəcələrini alıb. 1959-cu ildən Berkli Universitetində çalışıb, 1963-cü ildən isə elektrik mühəndisliyi və kompüter elmləri kafedrasına rəhbərlik edib. O, həmin ali təhsil ocağında ömürlük professor və “Soft Computing” İnstitutunun direktoru kimi fəaliyyət göstərib.

Azərbaycanlı alimə dünyada şöhrət qazandıran və istehsalatda geniş tətbiq edilən, eyni zamanda, dünya elmində inqilab sayılan qeyri-səlis məntiq (Fuzzy Logic) nəzəriyyəsi olub. Bu nəzəriyyə riyaziyyatın əsası olan ikili çoxluq anlayışına yeni ifadə verib: qeyri-səlis çoxluq. Elmdə qeyri-səlis ölçünün daxil edilməsi təbiətdə və cəmiyyətdə cərəyan edən proseslərin qeyri-müəyyənliyini daha adekvat nəzərə almağa imkan yaradıb. Yaponiyanın “Mitsubishi”, “Toshiba“, “Sony“, “Canon“, “Sanyo“, “Nissan“, “Honda” və digər nüfuzlu şirkətləri qeyri-səlis məntiq texnologiyasından foto və videokameralar, paltaryuyan maşınlar və vakuum kimyəvi təmizləyicilərinin istehsalında, avtomobillərin, qatarların, sənaye proseslərinin idarə olunmasında geniş istifadə edirlər. Alim, həmçinin “Təəssüratlar nəzəriyyəsi”, “Sistemlər nəzəriyyəsi”, “Sözlə işləyən kompüter nəzəriyyəsi”, “Optimal süzgəclər nəzəriyyəsi” kimi dünya elminin inkişafında, onun yeni əsaslar üzərində qurulmasında mühüm rol oynayan elmi kəşflərin müəllifidir. Onun haqqında “Müasir elmin korifeyi”, “Dünya dahilərsiz yaşaya bilmir” kitablar yazılıb, “Uzaq və yaxın Lütfi Zadə” sənədli filmi çəkilib, Lütfi Zadə İrsi və Süni İntellekt Assosiasiyası, Lütfi Zadə adına Beynəlxalq Müasir Elmlər Akademiyası yaradılıb.

Alimin məşhur vəziyyətlər fəzası, dinamik sistemlərin idarəolunma və müşahidəolunma nəzəriyyələri müasir idarəetmə elminin əsasını təşkil edir. ABŞ-ın Milli Kosmik Tədqiqatlar Mərkəzi (NASA) bu nəzəriyyələr əsasında idarəetmə sistemlərini tədqiq edir, layihələndirir və tətbiqini həyata keçirir.

Lütfi Zadənin zəngin elmi fəaliyyəti Azərbaycan dövləti tərəfindən də hər zaman yüksək qiymətləndirilib. 2011-ci ilin fevralında Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamına əsasən dünya şöhrətli alim texnologiyaların inkişafına verdiyi töhfələrlə mədəniyyətlərarası dialoqun qurulmasında göstərdiyi xidmətlərinə görə “Dostluq” ordeni ilə təltif edilib. Bu il yanvarın 21-də isə Prezident İlham Əliyev “Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında” Sərəncam imzalayıb.

Dünya şöhrətli alim sonuncu dəfə Bakıya 2008-ci ilin noyabrında “BakuTel” beynəlxalq telekommunikasiya və informasiya texnologiyaları sərgi və konfransında iştirak etmək üçün gəlmişdi. Lütfi Zadə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Rəyasət Heyətində təşkil olunan tədbirdə iştirak edib, ona elmdə göstərdiyi xidmətlərə görə AMEA-nın fəxri diplomu təqdim olunub.

AMEA Rəyasət Heyətinin 2016-cı il aprelin 20-də keçirilmiş iclasında böyük alim “Azərbaycan Respublikasının Nizami Gəncəvi adına Qızıl medalı”na layiq görülüb. O, 1989-cu ildə qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin sənayedəki uğurlarına görə Yaponiyanın elm adamlarına verilən ən yüksək “Honda” mükafatı ilə təltif olunub.

Lütfi Zadə Berkli Universitetinin ömürlük professoru seçilmiş yeganə şəxs idi. O, NASA və NATO-nun aparıcı mütəxəssisi olub. Həmçinin yaşadığı Berkli şəhərində öz adına olan “İnstitute Zadeh-ZIFT” İnformasiya Texnologiyaları İnstitutuna rəhbərlik edib. Lütfi Zadə alman alimi Maks Plankdan sonra dünyada ikinci alimdir ki, sağlığında həm özünün, həm də nəzəriyyəsinin adını daşıyan elmi mərkəz yaranıb.

Bir çox xarici ölkə akademiyalarının üzvü olan Lütfi Zadə çoxlu sayda mötəbər cəmiyyətlərin və fondların mükafatlarına layiq görülüb, medallarla təltif edilib. Onlarla xarici dövlət və ictimai təşkilatların fəxri doktoru olub. Dünya şöhrətli alim, həmçinin ABŞ Milli Mühəndislik Akademiyasının üzvü, fəxri akademiki seçilib. O, eyni zamanda, AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun “İnformasiya Cəmiyyəti Problemləri” və “İnformasiya Texnologiyaları Problemləri” jurnallarının fəxri baş redaktoru olub.

Alimin nəşi öz vəsiyyətinə uyğun olaraq, Azərbaycana gətirilib və birinci Fəxri xiyabanda dəfn edilib.

Mənbə: www.science.az.

03 sentyabr, 2021

Elan

09 sentyabr 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunda 2021/2022-ci tədris ilində qarşıda duran vəzifələrin müzakirəsi.

2. AMEA RH Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Ümumi yığıncağının 05 may 2021-ci il tarixli 3/7 №-li qərarından irəli gələn vəzifələrin müzakirəsi. 

3. AMEA RH Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Ümumi yığıncağının 27 iyul 2021-ci il tarixli 4/3 №-li qərarından irəli gələn vəzifələrin müzakirəsi. 

4. AMEA RH Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Ümumi yığıncağının 27 iyul 2021-ci il tarixli 4/4 №-li qərarından irəli gələn vəzifələrin müzakirəsi. 

5. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

03 sentyabr, 2021

Azərbaycan və Türkiyə alimləri COVİD-19 və xərçəng xəstəlikləri ilə mübarizədə mühüm elmi nəticələr əldə ediblər

Son zamanlar virus və xərçəng xəstəliklərinə qarşı mübarizədə anti-virus və anti-xərçəng peptidləri üzrə geniş tədqiqatlar aparılır. Bioaktiv peptidlər insan orqanizminə toksik təsir etməməklə yanaşı, virus və xərçəng əleyhinə çox effektiv xüsusiyyətlərə malikdir.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) və Türkiyə Elmi və Texnoloji Tədqiqat Şurası (TÜBİTAK) arasında imzalanmış Əməkdaşlıq Sazişi üzrə Müştərək Proqram çərçivəsində aparılan birgə tədqiqatlar nəticəsində düyü kəpəyi zülalının hidrolizi əsasında əldə edilən kationik EQRPR peptidin xərçəng xəstəliyinə və Covid-19 infeksiyasına qarşı mübarizədə tətbiq oluna bilməsi və onların təsir mexanizmləri tədqiq edilib.

Tədqiqat işlərinə Azərbaycan tərəfindən Milli Onkologiya Mərkəzinin direktoru, akademik Cəmil Əliyev, Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov, Bakı Dövlət Universitetinin professoru Niftalı Qocayev, Türkiyə tərəfindən isə professor Sevim Akuyuz rəhbərlik edir.

Aparılan kompleks tədqiqatlarda həm nəzəri (molekulyar dokinq, molekulyar mexanika), həm də eksperimental (Furye Çevirici İnfraqırmızı Spektroskopiya, Raman spektroskopiyası, Dairəvi dixroizm və Elektron Paramaqnit Rezonansı Spektroskopiyası) metodlarından geniş istifadə olunub. Bundan başqa, EQRPR peptidinin həm nöqtəvi D-izomer dəyişmələri, həm də tam D-izomer peptidləri sintez edilib və onların dərman xüsusiyyətlərinin dəyişməsi tədqiq edilib.

Qeyd edək ki, iki ölkənin alimləri tərəfindən ilk dəfə molekulyar dokinq metodunu tətbiq etməklə peptid və onların D-izomer analoqlarının ACE2, SARS-CoV-2 virusunun S- və Mpro zülalları ilə birləşmə kompleksləri göstərilib, həmçinin komplekslərin birləşmə konstantları hesablanaraq mümkün kliniki profilləri təyin edilib. Tədqiq olunan EQRPR peptidinin  multifunksional olması göstərilib.

Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, peptid bir sıra mühüm inteqrinlərlə birləşə bilir. Bu da həm SARS-CoV-2 virusu infeksiyasından, həm də xərçəng xəstəliklərinə qarşı mübarizədə geniş istifadə oluna bilər.

Mühüm nəticələrdən biri də multifunksional peptidin müxtəlif zülallarla birləşmə xüsusiyyətinin müxtəlif nöqtələrində D-izomer dəyişməsi aparmaqla modulyasiya edilə bilməsidir. EQRPR peptidinin ikincili quruluşu müxtəlif spektroskopik metodlarla, fəza quruluşu isə nəzəri əsaslarla hesablanıb. Eksperimental və nəzəri işlərdən alınan nəticələrin bir-biri ilə uğurlu şəkildə uzlaşması təqdirə layiqdir.

Ağciyər xərçəngi hüceyrələrində aparılan ilkin tədqiqatlarda EQRPR peptidinin hüceyrə membranı ilə qarşılıqlı təsirdə olduğu göstərilib. Layihə üzrə alınan mühüm nəticələr yüksək impakt faktorlu “Journal of Molecular Graphics and Modelling” beynəlxalq jurnalında çap olunan məqalədə (Evaluation of anti-cancer and anti-covid-19 properties of cationic pentapeptide Glu-Gln-Arg-Pro-Arg, from rice bran protein and its d-isomer analogs through molecular docking) öz əksini tapıb.

Sonda qeyd edək ki, mühüm kliniki və fundamental əhəmiyyətə malik olan tədqiqat işləri davam etdirilir.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

02 sentyabr, 2021

Doktoranturaya fəlsəfə fənni üzrə qəbul imtahanı keçiriləcək

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik-katibinin 1 sentyabr 2021-ci il tarixli 393 nömrəli sərəncamına əsasən 10 sentyabr 2021-ci il tarixində “Fəlsəfə” fənni üzrə doktoranturaya qəbul imtahanı keçiriləcək.

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən keçirilən xarici dil imtahanından keçid balını toplayanlar və eyni zamanda, DİM tərəfindən beynəlxalq dil sertifikatı təsdiqlənmiş namizədlər  imtahanın keçirilmə qrafiki ilə AMEA-nın müvafiq elmi müəssisələrinin Təhsil şöbələrində tanış ola bilərlər.

İmtahan AMEA Mərkəzi Elmi Kitabaxanasının binasında saat 10:00-dan başlayaraq, 12:00-da və 14:00-da keçiriləcək.

Qrafikə uyğun olaraq, “Fəlsəfə“ fənnindən imtahan verən namizədlər imtahanın başlamasından 30 dəqiqə öncə imtahan binasında olmaları zəruridir.

Mənbə: www.science.az.

02 sentyabr, 2021

ÜST koronavirusun yeni variantını “Mu” adlandırıb

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) koronavirusun daha bir variantını “maraq doğuran variant“ siyahısına əlavə edib.

Aztibb.az xəbər verir ki, bu, virusun “mu” adı ilə tanınan B.1.621 ştamıdır. İlk dəfə bu ilin yanvar ayında Kolumbiyada aşkarlanan həmin variantın peyvənd maddələrinə qarşı mümkün resistentliyə malik mutasiyaları müəyyən edilib. Beynəlxalq qurumun məlumatına görə, bu variant immunevaziv xüsusiyyət riskini biruzə verən mutasiyalar konstellasiyasına malikdir.

Bildirilib ki, Kolumbiyada koronavirusa yoluxma hallarının 39 faizi “mu“ variantının hesabına baş verir, qlobal yoluxmalarda həmin variantın payı isə 0,1 faizə bərabərdir. İndiyədək Kolumbiya ilə yanaşı bu varianta digər Cənubi Amerika ölkələri və eləcə də Avropada rast gəlinib.

Qeyd edilməlidir ki, koronavirus variantları ÜST tərəfindən iki kateqoriya üzrə təsniflənir. Müşahidə altına alınan variantlara “maraq doğuran variant“ (“variant of interest“) adı verilir.

Daha geniş miqyasda yoluxmalara səbəb olan variantlara isə “narahatlıq doğuran variant“ (“variant of concern“) adı verilir, onlara qarşı mübarizə aparmaq çətin olur və yoluxma nəticəsində xəstəliyin ağır formada və fəsadlarla keçməsi müşahidə edilir. Hazırda ÜST koronavirusun dörd variantını “narahatlıq doğuran variant“ (“alfa”, “beta”, “qama” və “delta”) hesab edir, onlardan 193 ölkədə yayılan “alfa” və 170 ölkədə yayılan “delta” variantları daha geniş yayılma arealına malikdirlər.

Mənbə: Aztibb.az

31 avqust, 2021

DİM doktoranturaya qəbul imtahanında uğur qazanmış namizədlərə və iddiaçılara müraciət edib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası Rəyasət Heyətinin 2020-ci il 29 sentyabr tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş, 2021-ci il 29 yanvar tarixli qərarı ilə əlavə və dəyişikliklər edilmiş ”Fəlsəfə doktoru imtahanlarının keçirilmə Qaydası”na əsasən, doktoranturaya qəbul zamanı xarici dil imtahanından müəyyən edilən keçid balını (35 və ya daha yüksək bal) toplamış iddiaçılar dissertasiyalarını həmin imtahanı verdikləri tarixdən beş il müddətində ilkin müzakirəyə təqdim etdikləri təqdirdə xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanından azad olunurlar.

Dövlət İmtahan Mərkəzindən (DİM) bildirilib ki, 2021-ci il fevralın 14-də 2020-2021-ci tədris ili və 2021-ci il iyunun 20-də 2021-2022-ci tədris ili üçün doktoranturaya xarici dil üzrə qəbul imtahanında 35 və ya daha yüksək bal toplayaraq uğur qazanmış namizədlər xarici dil üzrə qəbul imtahanının nəticələrinə dair QR kodlu elektron arayış əldə edə bilərlər. Arayışları DİM-in internet saytındakı linkdə şəxsi kabinetin istifadəçi adı (FİN) və parolunu müvafiq sahələrə daxil etməklə əldə etmək mümkündür.

Məlum olduğu kimi, “Fəlsəfə doktoru imtahanlarının keçirilmə Qaydası”na görə, fəlsəfə doktoru imtahanlarının nəticələri həmin imtahanların verildiyi tarixdən dissertasiyanın ilkin müzakirəsinədək beş il müddətində etibarlı sayılır və imtahanları uğurla vermiş iddiaçılara hər bir fəlsəfə doktoru imtahanı üzrə onun nəticəsini özündə əks etdirən, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının müəyyən etdiyi formada şəhadətnamə verilir. Xatırladırıq ki, Ali Attestasiya Komissiyası ilə razılaşdırılmaqla keçid balı xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı üçün 35 bal, əcnəbilər üçün Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı üçün isə 25 bal müəyyənləşdirilib.

DİM tərəfindən 2021-ci il fevralın 14-də və iyunun 20-də keçirilmiş xarici dil üzrə, həmçinin 2021-ci il fevralın 15-də və iyunun 21-də keçirilmiş əcnəbilər üçün Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanlarının nəticələrinə dair şəhadətnamələr həftənin I – V günləri saat 10:00-dan 17:00-dək Mərkəzin Gənclik ofisində, Koroğlu Rəhimov küçəsi, 108A ünvanında iddiaçılara təqdim olunacaq. Şəhadətnamələri şəxsiyyət vəsiqəsi və ya müvafiq etibarnamə təqdim etməklə götürmək olar.

Mənbə: AzərTac

30 avqust, 2021

Dünyanın bir çox dillərinə tərcümə olunan “Molekulyar hüceyrə biologiyası” bestselleri Azərbaycan dilində nəşr olunacaq

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının onlayn iclasında “Molecular Cell Biology” (“Molekulyar hüceyrə biologiyası”) kitabının Azərbaycan dilində nəşr olunması barədə müzakirələr aparılıb.

Bu barədə çıxış edən Biofizika İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov məlumat verib ki, “Molekulyar hüceyrə biologiyası” Massaçusetts Texnologiya İnstitutunun, Harvard, Kornel və Kaliforniya universitetlərinin tanınmış alimləri tərəfindən hazırlanıb. Onun sözlərinə görə, bestsellerin 2016-cı ildə “Springer” nəşriyyatında işıq üzü görən 8-ci nəşri biotibb, molekulyar hüceyrə sahəsində son illərin eksperimental tədqiqatlarına əsaslanan mühüm nailiyyətləri özündə əks etdirir.

Qeyd edək ki, dünyanın bir çox dillərinə tərcümə olunan bu kitab biofizika, biokimya, fiziologiya, molekulyar biologiya, hüceyrə biologiyası, tibb və digər sahələr üzrə ixtisaslı kadrların hazırlanması üçün dəyərli dərs vəsaitidir. Kitabı Azərbaycan dilinə Biofizika İnstitutunun icraçı direktoru, biologiya elmləri doktoru Kərim Qasımov tərcümə edib. Kitabın Azərbaycan dilində nəşrinin redaktorları AMEA-nın Biofizika İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov, AMEA-nın müxbir üzvü İlham Şahmuradov və biologiya elmləri doktoru Yaşar Feyziyevdir.

Tədbirdə çıxış edən Kərim Qasımov diqqətə çatdırıb ki, “Molekulyar hüceyrə biologiyası”nın Azərbaycan dilində nəşri üç il davam edən məhsuldar əməyin nəticəsidir. Onun sözlərinə görə, bu müddət ərzində kitabın müəlliflərindən olan Massaçusetts Texnologiya İnstitutunun professoru Harvey Lodiş ilə mütəmadi ünsiyyətdə olub və tərcümə prosesi barədə maraqlı fikir mübadiləsi aparıb.

Alim vurğulayıb ki, kitab dörd hissə və iyirmi dörd fəsildən ibarətdir. Bestsellerin birinci hissəsi kimyəvi və molekulyar əsaslarından, ikinci hissəsi genetik informasiyanın rekobminasiyası və ekspresiyası proseslərindən bəhs edir. Kitabın həcm etibarilə ən böyük – üçüncü hissəsi hüceyrənin təşkili, onun quruluşu və fəaliyyətinə, funksional vahidləri və struktur analizlərinə həsr olunub.

“Molekulyar hüceyrə biologiyası”nın dördüncü hissəsində hüceyrənin böyüməsi və differensasiyası, molekulyar immunologiya, eləcə də xərçəngin əmələ gəlməsi, formaları, onunla mübarizə üsulları və s. təsvir olunub.

AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev öz növbəsində biofizika və molekulyar biologiya texnologiyaları kimi yeni, eyni zamanda ölkəmiz üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən elmi istiqamətlərə dair qabaqcıl biliyi özündə əks etdirən dərs vəsaitinin Azərbaycan dilinə akademik səviyyədə tərcümə olunmasını, bu sahədə anadilli elmi terminologiyanın yaradılmasını alimlərimizin mühüm uğuru kimi dəyərləndirib. Akademik qeyd edib ki, yeni elmi biliklərin gətirilməsi, onların akademik platformadan təhsilə, dərslik və dərs vəsaitlərinə daxil edilməsi, eyni zamanda elm və təhsilin inteqrasiyası, təhsilin məzmunun qabaqcıl elmi biliklərlə zənginləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Akademik Rasim Əliquliyev elmin digər sahələrində çalışan alimlərimizi də dünyanın qabaqcıl elmi mərkəzləri tərəfindən ərsəyə gətirilən əsərləri, dərslik və dərs vəsaitlərini Azərbaycan dilinə tərcümə edib geniş elmi ictimaiyyətin, ali məktəblərin müəllim-tələbə heyətinin istifadəsinə verməyə çağırıb. Hər bir alimin elmi biliklərin peşəkar səviyyədə populyarlaşdırılmasında əhəmiyyətli rola malik olduğunu deyib. Həmçinin akademik R.Əliquliyev elm və təhsilin inteqrasiyası istiqamətində əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi, müxtəlif xarici dillərdə olan dərsliklərin, dərs vəsaitlərinin tərcüməsi və nəşri sahəsində işlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi üzrə təkliflərini də səsləndirib.

FRTEB-in Ümumi yığıncağının müvafiq qərarı ilə “Molecular Cell Biology” (“Molekulyar hüceyrə biologiyası”) kitabının Azərbaycan dilinə tərcüməsi və nəşrə hazırlanmasında xidməti olan alim və mütəxəssislərin fəaliyyətinin yüksək qiymətləndirilməsi və mükafatlandırılması barədə AMEA-nın Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılıb.

Mənbə: www.frteb.science.gov.az

16 avqust, 2021

Akademik Rasim Əliquliyevdən çağırış: “Alim və ziyalılar biliklərini təmənnasız olaraq bölüşməlidir”

AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev institutun onlayn elmi seminarında rəhbərlik etdiyi qurumda fəaliyyət göstərən alim və mütəxəssisləri, tədqiqatçıları, eləcə də bütövlükdə ölkə ziyalılarını kütləvi informasiya vasitələri və sosial şəbəkələrdə fəal olmağa, bilik və təcrübələrini paylaşmağa çağırıb.

Akademik bildirib ki, İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunda uzun illərdir ki, elmi fəaliyyət uğurla təşkil olunur. Alim və tədqiqatçılar informasiya texnologiyaları və informasiya cəmiyyətinin inkişafına mühüm töhfələr verirlər. İnstitutun beynəlxalq əlaqələri günü-gündən genişlənir, bu qurumun əməkdaşlarının müəllifi olduğu, prioritet  istiqamətlərdə aparılan tədqiqatların nəticələri dünyanın nüfuzlu, yüksək impakt faktorlu jurnallarında öz əksini tapır.

“Əldə olunan elmi biliklərin təmənnasız olaraq paylanması və yüksəkixtisaslı kadrların yetişdirilməsi institutun ən böyük mənəvi dəyərlərindən biridir”, – deyən R.Əliquliyev bu istiqamətdə ardıcıl tədbirlərin görülməsi, biliklərin bölüşdürülməsi ideologiyasının daha geniş miqyasda yayılması və gənclərdə bu təfəkkürün formalaşdırılmasının vacibliyini vurğulayıb.

Akademikin fikrincə, ümumi xarakter daşıyan metodlar vardır ki, informasiya texnologiyalarının elmi-nəzəri problemlərinin tədqiqi zamanı onlara böyük ehtiyac yaranır. Bu da məqalələrin hazırlanma qaydası, ümumi tədqiqat modelləri, ilkin anlayışlar, riyazi üsullara dair biliklərin mütəmadi olaraq bölüşdürülməsini zəruri edir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq, institutda “Süni intellektin nəzəri əsasları” mövzusunda təlim xarakterli, interaktiv seminarların keçirilməsi məqsədəuyğundur:

“Çoxtərəfli diskussiya formatında keçirilməsi nəzərdə tutulan seminarlarda maşın təlimi, neyron şəbəkəsi, model və metodlar, o cümlədən gənc tədqiqatçılar üçün zəruri olan digər qabaqcıl elmi biliklərə dair müzakirələrin, təcrübə mübadiləsinin aparılması nəzərdə tutulur. Əminik ki, bu seminarlar müvafiq elmi istiqamətlər üzrə yeni sosial intellektual mühitə çevriləcək”.

AMEA-nın vitse-prezidentinin sözlərinə görə, bu kimi interaktiv seminarlar institut əməkdaşları arasında birgə fəaliyyətin təşkili, riyazi biliklərin dərinləşdirilməsi, gənclərin elmə həvəsləndirilməsi, institutun elmi potensialının gücləndirilməsi və daha səmərəli nəticələrin əldə edilməsi üçün mühüm platforma rolunu oynayacaq.

Akademik Rasim Əliquliyev, həmçinin öz çıxışında Azərbaycan elmi ictimaiyyətinə müraciət edib. O, alim və ziyalıları ölkədə milli şüur və təfəkkürün formalaşdırılmasına töhfə verməyə, elmi bilikləri təbliğ etməyə çağırıb. Qeyd edib ki, XXI əsrdə Azərbaycan ziyalısının əsas missiyası bilik və təcrübələri təmənnasız olaraq bölüşdürmək, cəmiyyəti maarifləndirmək və gənclərin elmə cəlb edilməsi yönündə səyləri birləşdirməkdir.

Biliklərin ictimai əlçatanlığının vacibliyindən danışan akademik, hər bir alimin elmi biliklərin peşəkar səviyyədə populyarlaşdırılmasında əhəmiyyətli rola malik olduğunu deyib: “Alimlər cəmiyyətdə elm və elmi biliklərin təbliğində fəallıq nümayiş etdirməli, intellektual potensial fonunda ziyalıların cəmiyyətə təsiri artırılmalıdır. Bu məqsədlə kütləvi informasiya vasitələrində müntəzəm olaraq çıxışların edilməsi, sosial şəbəkələrin, video resurslarının imkanlarından geniş olunması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir”.

AMEA-nın vitse-prezidenti Azərbaycan alimlərinin əldə etdiyi mühüm elmi nəticələrlə bağlı məlumat xarakterli videomaterialların hazırlanmasının son dərəcə vacib olduğunu söyləyib. Bildirib ki, bu kimi tədbirlər hər bir alimin sosial impakt faktorunun qiymətləndirilməsində, ziyalılıq funksiyasının həyata keçirilməsində mühüm rola malikdir.

Akademik qeyd olunan istiqamətlərdə fəaliyyətin təşkili üçün dəstək göstərməyə hər zaman hazır olduğunu da vurğulayıb.

Mənbə: www.science.az.

13 avqust, 2021

Bioloq alim: Karantin qaydalarına əməl olunmasına ciddi nəzarət edilməlidir

Yeni növ koronavirusun (SARS-CoV-2) törətdiyi xəstəlik (COVID-19) bu gün, demək olar ki, hər bir ailənin həyatına fiziki müdaxiləsi, yaxud xofu, psixoloji təhdidi ilə sirayət edib.

Bu fikirləri Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun Bioinformatika laboratoriyasının müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü İlham Şahmuradov deyib. O bildirib ki, indiyədək (11 avqust 2021-ci il) dünya üzrə CoV-2 virusuna 205 milyon 521 min 376 yoluxma və bu səbəbdən 4 milyon 337 min 772 ölüm hadisəsi qeydə alınıb. Ölkəmiz üzrə yoluxma 357 min 58 nəfərə, ölüm sayı isə 5 min 95 nəfərə çatıb. Dünyada hər milyon nəfərə 26 min 366 nəfər COVID-19 xəstəsi və 5 min 565 ölüm hadisəsi düşür. Hər milyon nəfərə görə ABŞ-da 111 min 227 xəstə və 1908 ölüm, Türkiyədə 70 min 258 xəstə və 616 ölüm, Gürcüstanda 115 min 860 xəstə və 1565 ölüm, Rusiyada 44 min 607 xəstə və 1908 ölüm, Almaniyada 45 min 299 xəstə və 1098 ölüm, Yaponiyada 8 min 366 xəstə və 121 ölüm, Azərbaycanda 34 min 867 xəstə və 498 ölüm qeydə alınıb. Bu göstəricilərə görə, digər ölkələrlə müqayisədə Azərbaycanda vəziyyət ilk baxışda o qədər də təhlükəli görünmür. Lakin son günlərdə bu göstəricilərin sürətlə artması insanlarımızı yenidən təşvişə salıb.

İlham Şahmuradov diqqətə çatdırıb ki, COVID-19 pandemiyasının dünyanın əksər ölkələrində müşahidə olunan yeni dalğasını doğuran obyektiv və subyektiv səbəblər mövcuddur. Obyektiv səbəblərə nəzər yetirək: “Hüceyrələrimizin səthində müxtəlif molekulların oraya daxil olması və oradan xaric olması üçün çoxsaylı “qapılar” (reseptorlar) mövcuddur. Yeni növ koronavirus qan təzyiqimizin tənzimlənməsində həlledici rol oynayan anjiotenzin zülalının giriş qapısının “kilidinin açarına” (S zülalına) malikdir. Həmin qapının kilidini dəyişmək, yolu birdəfəlik bağlamaq mümkünsüzdür – nə metodoloji baxımdan, nə də ölüm doğuracaq fəsad baxımından. Deməli, ümid virusun həmin qapıya yaxınlaşmasına mane olmağa və artıq daxil olmağa “macal tapmış” virusları məhv etməklə onların çoxalmasına və yayılmasına imkan verməməyə qalır.

Təbii mutasiyalar nəticəsində virusun elə yeni variantları yarana bilir ki, (a) immun (müdafiə) sistemimiz onları operativ surətdə tanıyıb müvafiq hüceyrə qapısından daxil olmasını əngəlləyə bilmir və (b) hüceyrələrimizə artıq daxil olmuş həmin virus variantları daha böyük sürətlə çoxala bilir. Koronavirusun “delta” variantı (ştamı) buna ən bariz nümunədir.

Müxtəlif insanların immun sistemlərinin “imkanları” fərqlidir. 2-3 sutka ərzində özünü “büruzə verən” qrip virusundan fərqli olaraq, yeni növ koronavirusun “gizlənmək” (latent) dövrü 5-6 gün və daha çoxdur. Bu halda artıq virusa yoluxmuş insanlar özləri də bilmədən daha uzun müddət aktiv virus daşıyıcısı olurlar. Bu virusa “rast gələnə” qədər insanların orqanizmində çoxsaylı fəsadlar (qüsurlar) “toplanmış olur”, virusun müdaxiləsi isə onları daha da artırır”.

Subyektiv səbəblər odur ki, gigiyena, maska taxmaq, sosial məsafə və sosial təcrid tələblərinə əməl olunmur. Qısa müddətdə COVID-19 ilə mübarizədə uğur qazanmaq üçün dünya alimlərinin və həkimlərinin fikirləri, digər ölkələrin təcrübəsi və bir sıra həmvətənlərimizin mülahizə və təklifləri nəzərə alınmalıdır. Bu gün yeni növ koronavirusa qalib gəlməyin ən səmərəli yolu peyvəndlənmədir! Yas məclisləri, ad günləri və toyların keçirilməsi üzrə müəyyən olunmuş qaydalar təkmilləşdirilməli və onlara hər kəs tərəfindən əməl olunmasına ciddi nəzarət edilməlidir. Nəzərə almaq lazımdır ki, COVID-19 pasportu onun sahibinin virus daşıyıcısı olmadığına təminat vermir! Tam peyvəndlənmiş insanlar da yenidən bu virusa yoluxa bilərlər (mütləq əksər hallarda xəstəliyi yüngül formada keçirsələr də).

“SARS-CoV-2 və yaxın perspektivdə insanın digər virusları üzrə elmi araşdırmalar mərkəzi yaradılmalı və bu işə təşkilat mənsubiyyətindən asılı olmayaraq bütün aparıcı mütəxəssislər cəlb olunmalı, bu istiqamətlər üzrə kadr hazırlığına xüsusi diqqət yetirilməlidir. Eyni zamanda, Operativ Qərargaha daxil olmayan mütəxəssislərin müstəqil araşdırmalar apara bilməsi üçün yaş qrupları, peşəsi, cinsi və yaşadığı bölgə üzrə COVID-19 xəstəliyinin statistik göstəriciləri ictimaiyyətə bildirilməlidir. Bütün televiziya kanallarının üzərinə COVID-19 ilə mübarizə üzrə əhali arasında maarifləndirmə işlərinə müntəzəm və xüsusi efir vaxtının ayrılması öhdəliyi qoyulmalıdır. Gəlin özümüzü və bir-birimizi qoruyaq!”, – deyə İlham Şahmuradov qeyd edib.

Mənbə: AzərTac

13 avqust, 2021

Ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistraturalarının boş qalan plan yerlərinə müsabiqənin nəticələri açıqlanıb

Ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistraturalarının boş qalan plan yerlərinə müsabiqənin nəticələri açıqlanıb.

Nəticələr DİM-in internet saytında yerləşdirilib. Bakalavrlar müsabiqənin nəticələri haqqında məlumatı, həmçinin mobil operatorlar (Azercell, Bakcell, Nar, Naxtel) vasitəsilə “iş nömrəsi”ni 7727 nömrəsinə göndərməklə öyrənə bilərlər.

Qəbul olan bakalavrların siyahısı, müsabiqə nəticəsində formalaşmış keçid balları “Magistr” jurnalının 7-ci sayında veriləcək. Jurnalın elektron versiyasını (PDF formatında) sabah günün ikinci yarısından etibarən DİM saytının “Elektron xidmətlər” bölməsində “DİM nəşrlərinin elektron versiyalarının onlayn satışı” xidməti vasitəsilə ödəniş etməklə də əldə etmək olar.

Qəbul olunan şəxslər elektron qaydada qeydiyyatdan keçməlidirlər. Bunun üçün https://portal.edu.az/  platformasında qeydiyyatdan keçmək, yaradılmış kabinetə daxil olduqdan sonra təqdim edilən xidmətlər sırasında “Ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinə təhsilalan qeydiyyatı” xidmətini seçmək lazımdır.

Qeydiyyat prosesi 2021-ci il avqustun 18-dən 25-dək aparılacaq. Qeydiyyatdan keçməyən bakalavrlar qəbul olunanların siyahısından xaric ediləcək.

Mənbə: www.science.az.

11 avqust, 2021

Ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistraturalarının boş qalan yerlərinə ixtisaslaşma seçimi başa çatır

Avqustun 11-i saat 09:15-ə olan məlumata əsasən, 2809 bakalavr (Azərbaycan bölməsi üzrə 2633, rus bölməsi üzrə 176) ərizəsini təsdiq edib.

Bu barədə Dövlət İmtahan Mərkəzindən (DİM) məlumat verilib. İxtisaslaşmaları seçib hələ təsdiq etməyən, eləcə də müsabiqədə iştirak etmək istəyən, lakin hələ ixtisaslaşma seçimi etməmiş digər bakalavrlara tövsiyə olunur ki, qeyd olunan müddətə qədər ərizələrini təsdiq etsinlər.

Bakalavrlar boş qalan yerlərə keçirilən müsabiqədə iştirak etmək üçün bu gün saat 23:59-dək DİM-in internet saytının müvafiq səhifəsinə daxil olaraq seçdikləri ixtisaslaşmaların kodlarını “Bakalavrın elektron ixtisaslaşma seçimi ərizəsi”ndə qeyd edib təsdiqləməlidirlər.

Boş qalan yerləri olan ixtisaslaşmaların siyahısı “Magistr” jurnalının 6-cı sayında dərc olunub.

Jurnalı DİM-in Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Ə.Salamzadə küçəsi, 28 və Yasamal rayonu, Mikayıl Müşfiq küçəsi, 1M ünvanlarında yerləşən “Abituriyent” satış köşklərindən, həmçinin kitab mağazalarından almaq mümkündür.

Bakalavrlar DİM-in nəşrlərinin elektron versiyalarının onlayn satışı sistemindən istifadə edərək bank kartı vasitəsilə ödəniş etməklə “Magistr” jurnalının 6-cı sayının elektron versiyasını (http://eservices.dim.gov.az/ejurnal/) da əldə edə bilərlər.

Mənbə: www.science.az.

10 avqust, 2021

Elmin İnkişafı Fondu 2-ci Azərbaycan-Türkiyə birgə beynəlxalq qrant müsabiqəsini elan edib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu və Türkiyə Elmi və Texnoloji Araşdırma Şurası (TÜBİTAK) Azərbaycan və Türkiyə alimlərini birgə beynəlxalq qrant müsabiqəsinə elmi-tədqiqat layihələrini təqdim etməyə dəvət edir.

2-ci Azərbaycan-Türkiyə (“AzTürk-2”) beynəlxalq qrant müsabiqəsinin məqsədi iki ölkədən olan alim və tədqiqatçıların təqdim etdiyi birgə elmi-tədqiqat layihələrinin Elmin İnkişafı Fondu və TÜBİTAK-ın birgə qrantları vasitəsilə dəstəklənməsi, bu tədqiqatların iqtisadiyyatda tətbiqinə şərait yaradılması, yeni əməkdaşlıq imkanlarının açılması, elmi təcrübə və bacarıqların mübadiləsi, layihə üzrə qoyulmuş elmi problemlərin həllində onlardan istifadə edilməsidir.

Müsabiqə çərçivəsində fundamental, tətbiqi, eksperimental, akademik, empirik, innovativ, nəzəri xarakterli və 300 min manatadək maliyyə həcmli layihələr maliyyələşdiriləcək. Layihələr noyabrın 5-dək qəbul olunacaq. Müsabiqənin nəticələrinin 2022-ci ildə açıqlanması planlaşdırılır.

Layihələrin qəbulu üçün nəzərdə tutulmuş müddət ərzində qrant iddiaçılarına kömək və sualların cavablandırılması məqsədilə onlayn məsləhət seminarlarının keçirilməsi nəzərdə tutulur. Bu barədə əlavə məlumat Fondun internet səhifəsində (http://sdf.gov.az/az) yerləşdiriləcək. Müsabiqəyə təqdim olunduğu gündən etibarən layihələrə baxılacaq və nəticələri barədə müsabiqə iştirakçılarına elektron qaydada məlumat veriləcək.

Mənbə: AzərTac

30 iyul, 2021

“Molekulyar hüceyrə biologiyası” kitabı Azərbaycan dilinə tərcümə olunub

Biofizika İnstitutunun icraçı direktoru, biologiya elmləri doktoru Kərim Qasımov Massaçu­setts Texnologiya İnstitutunun “Molecular Cell Biology” (“Molekulyar hüceyrə biologiyası”) kitabını Azərbaycan dilinə tərcümə edib.

Biofizika İnstitutundan AZƏRTAC-a bildirilib ki, “Molekulyar hüceyrə biologiyası” kitabı Harvard, Kornel və Kaliforniya universitetlərinin tanınmış alimləri tərəfindən hazırlanıb. 2016-cı ildə “Springer” nəşriyyatında çap olunan kitab biotibb, molekulyar hüceyrə sahəsində son illərin eksperimental tədqiqatlarına əsaslanan mühüm nailiyyətləri özündə əks etdirir.

Dünyanın bir çox dillərinə tərcümə olunan kitab biofizika, biokimya, fiziologiya, molekulyar biologiya, hüceyrə biologiyası, tibb və digər sahələr üzrə ixtisaslı kadrların hazırlanması üçün dəyərli dərs vəsaitidir.

Mənbə: AzərTac

28 iyul, 2021

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Ümumi yığıncağı qarşıda duran aktual məsələləri müzakirə edib

27 iyul 2021-ci il tarixdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə FRTEB üzrə AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, elmi müəs­si­sələrin baş direktorları və icraçı direktorları, direktor müa­vin­lə­ri, el­mi katibləri, icti­maiy­yət­lə əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəh­bər­lə­ri, eyni zamanda respublikanın bir sıra nazirliklərinin nəzdində fəaliyyət göstərən elmi müəssisə və təşkilatların məsul şəxsləri, müvafiq mütəxəssisləri işti­rak ediblər.

Əvvəlcə Radiasiya Problemləri İnstitutunun (RPİ) baş direktoru, AMEA-nın müxbir üz­vü İslam Mustafayevin “Azərbaycanda radiasiya təhlükəsizliyi: müasir çağırışlar, mövcud elmi-tex­niki potensial və onun artırılması yolları” mövzusunda elmi məruzəsi iclas iştirakçılarına təq­dim olunub.

Məruzəçi diqqətə çatdırıb ki, Azərbay­can əra­zi­sinin coğrafi mövqeyinin və iqtisadi inki­şa­fı­nın spesifik xüsusiyyətləri, onun Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin böyük bir his­sə­­sini əhatə etməsi ikili təyinatlı nüvə ma­te­rial­larının, o cümlədən radioaktiv maddələrin daşınması eh­­ti­ma­lını artırır və bu kimi hallar mü­şa­hi­də olunur. Bu da öz növbəsində, radiasiya təhlükəsizliyi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Alim 2021-2025-ci illər üçün nəzərdə tutulmuş “Radiasiya təhlükəsizliyi üzrə Milli elektron məlumat bazasının ya­ra­dıl­ması, radiasiya risklərinin GİS-də təsviri və onların idarə olunması mexanizminin işlənilməsi” mövzusu üzrə aparılan tədqiqatlardan danışıb.

Sonra RPİ-nin laboratoriya müdiri, fizika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Famil Hümbətov Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi, Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzi, RPİ-nin və Fövqəladə Hal­lar Nazirliyinin Nüvə və Radioloji Fəaliyyətin Tənzimlən­mə­si Üzrə Dövlət Agentliyi tərəfin­dən işğaldan azad olunmuş ərazilərdə – Şuşa şəhərində, Zəngi­lan, Füzuli, Qubadlı, Cəbrayıl və Xocavənd rayonlarında aparılan radioloji və ekoloji monitorinq barə­də məlumat verib.

AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev er­mə­ni işğal­çı­la­rı tərəfindən Qarabağın və ətraf ərazilərin zəngin yeraltı və yerüstü sərvətlərinin talan edilməsi, ərazilərimizin minalanması, qanunsuz qazıntı işlərinin aparılması fonunda regionun kəskin ekoloji və radioaktiv çirklənməyə məruz qalmasından söz açıb. Qeyd edib ki, ölkə Pre­zi­den­ti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət, o cümlədən, “yaşıl cəmiyyət”in formalaşdırılması, innovativ eko­sis­te­min yaradılması, azad olunmuş ərazilərin “yaşıl enerji” zonasına çevrilməsi, həmçinin “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqi ölkəmizin radiasiya problemlərinin həlli məsələlərinə də sistemli yanaşma tələb edir və alimlərimizin qarşısında prioritet vəzifələr qoyur.

İclasda radiasiya təhlükəsizliyi sahəsində müasir texnologiyaların tətbiqi ilə kompleks mul­ti­dissiplinar tədqiqatların aparılması, yüksək səviyyəli kadr potensialının formalaşdırılması, ölkə miqyasında onlayn monitorinq sisteminin yaradılması, 2021-2025-ci elmi tədqiqat planlarına “Radiasiya təh­lü­kəsizliyi üzrə Milli elektron məlumat bazasının yaradılmasını, radiasiya risklərinin GİS-də təs­vi­ri və onların idarə olunması mexanizminin işlənilməsi” multidissiplinar mövzusunun daxil edil­mə­si barədə təkliflər səsləndirilib.

Daha sonra AMEA-nın müxbir üzvü Namiq Cəlilov və fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor Nəriman İsmayılov Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında (ŞAR) astronomik müşahi­də­lər, imkanlar, beynəlxalq əməkdaşlıq və perspektivlər barədə məruzə ediblər.

Vurğulanıb ki, 2008-2013-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin təşəbbüsü və rəhbərliyi altında rəsədxanada infrastruktur yenidən qurulub, 2 m-lik teleskopun idaretmə sistemi yenilənib, müasir işıq qəbuledicilərinin tətbiqi və cihazların tək­mi­l­ləşdirilməsi sayəsində rəsədxanada astronomik müşahidələr keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyub.

Ölkə Prezidenti tərəfindən təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında kosmik sənayenin yaradılması və inkişafı üzrə Dövlət Proqramı”nın həyata keçirilməsinə ŞAR-ın mümkün töh­fə­lə­ri, onun ölkəmizdə yaxın kosmosun, kosmik fəzanın və ətraf mühitin tədqiqinin aparılması üçün əsas­lı texniki imkanlara, real coğrafi mövqeyə və elmi kadr potensialına malik olması, dünyanın bir çox öl­kə­lə­ri­nin aparıcı elmi təşkilatları ilə birgə tədqiqatlar həyata keçirməsi diqqətə çatdırılıb. Ya­­xın gələcəkdə ŞAR-da kosmik peyklərdə, pilotsuz uçuş aparatlarında və yerüstü poliqonlarda apa­rılan spektrofotometrik ölçmələr vasitəsilə alınmış təsvirlər əsasında atmosferin kim­yəvi aerozol çirklənməsinin, transsərhəd hava axınlarının məsafədən monitorinqinin keçiril­mə­si, proqnozunun verilməsi və digər prioritet istiqamətlər üzrə həyata keçiriləcək elmi tədqiqat planlarından danışılıb.

Akademik Rasim Əliquliyev kosmik sənayenin inkişafı və Azərbaycan elmi­nin prioritetləri fonunda astronomik araşdırmaların ölkənin milli maraqlarına xidmət etməsi­nin, astroinformatika, astrostatistikaya aid tədqiqatların aparılmasının, əldə olunan məlumatların rəqəm­­sal­laşdırılmasının, IV sənaye inqilabının çağırışlarına uyğun olaraq süni intellekt və maşın təliminin tətbiq olun­ma­sı­nın vacibliyini vurğulayıb. Alim astroinformatika, astrostatistika sahələrində yüksəkixtisaslı kadr­la­rın hazırlanmasının zəruri olduğunu qeyd edib.

Məruzələrlə bağlı aparılan müzakirələrdə Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin rəis müavi­ni Rafiq Verdiyev, Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Nüvə və Radioloji Fəaliyyətin Tən­zim­lən­mə­si Üzrə Dövlət Agentliyinin rəisi Vüqar Hüseynov, Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzinin sədri, aka­de­mik Adil Qəribov, Peşə Xəstəlikləri Klinikasının baş həkimi, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Sevda Xəlilova, akademik Ənvər Nəhmətov, AMEA-nın müxbir üzvləri – Əminağa Sadıqov, Bilal Bilalov, Vəli Hüseynov, Çingiz Əliyev, Oqtay Səmədov və İsmayıl İsmayılov çıxış edərək rəy və təkliflərini səsləndiriblər.

Daha sonra AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağının və Rəyasət Heyətinin “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illərdə elmin dayanıqlı inkişafı üzrə milli strategi­ya­nın hazırlanması haqqında” müvafiq qərarlarının icrasından irə­li gələn vəzifələrdən danışan aka­demik Rasim Əliquliyev qeyd edib ki, tor­paq­larımızın erməni işğalından azad edilməsi, dağı­dıl­mış ərazi­lər­də iri­miqyaslı quruculuq işlərinə baş­lanılması, ölkə­miz­də apa­rı­lan inno­­vativ islahatlar, biliklər iqti­sa­diy­yatının formalaşması, smart texnologiyalara əsaslanan infrastruktur layihələrinin icrası,  IV sənaye inqi­la­bı­nın Azərbaycanda Regional Mərkəzinin yara­dıl­ma­sı, ener­ji təh­lü­­­kə­sizliyinə dair layihələrin hə­ya­ta keçirilməsi, dünyanın qlobal çağırışları və di­gər məsələ­lər­­lə bağ­lı Azərbaycan elminin, habelə FRTEB-in müəssisələrinin qarşısında ciddi, taleyüklü və­zi­fələr dayanır. Akademik qeyd edib ki, həmin vəzifələrin həyata keçirilməsi Bölmənin elmi müəssisələrini öz kadr potensialını gücləndirmək, prioritet elmi istiqamətlərə diqqəti artırmaq, beynəlxalq elmi əlaqələri genişləndirmək və müasir elmi-texnoloji nailiyyətlərə əsaslanmaqla tədqiqatlar aparmağı zəruri edir.

Bölmənin Ümumi yığıncağı AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağının və Rəyasət Heyətinin 09 iyul 2021-ci il tarixli “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illərdə el­min dayanıqlı inkişafı üzrə milli strategiyanın hazırlanması haqqında” qərarından irəli gələn və­zi­fə­lərin Bölmənin elmi müəssisələrində müzakirə olunması və təkliflərinin hazırlanaraq FRTEB-ə təqdim edilməsi barədə müvafiq qərarlar qəbul edib.

Daha sonra Bölmənin Ümumi yığıncağında Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzinin sədri, Dünya Azərbay­can­lı­la­rını Əlaqələndirmə Şurasının üzvü, ABŞ-ın nüfuzlu “Society for Information Display” Cəmiy­yə­ti­nin fəxri üzvü, Yaponiya Maye Kristal Cəmiyyətinin “Texnoloji İnkişaf Mükafatı”nın laureatı, doktor Xəlil Kələntərin AMEA-nın Fəxri doktoru seçilməsi üçün Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması barədə qərar qəbul olunub.

İclasda “AMEA-nın Xəbərləri” jurnalının fizika-texnika və riyaziyyat elmləri seriyasının “Fizika və astronomiya” buraxılışının redaksiya heyətində, həmçinin RPİ-nin strukturunda və Elmi şurasının tərkibində qismən dəyişiklik edilməsi, akademik Asəf Hacıyevin 70 illik, AMEA-nın müxbir üzvü Səlimə Mehdiyevanın və texnika elmləri doktoru, professor Oqtay Nüsrətovun 80 illik yubileylərinin keçirilməsi, akademik Bahadur Tağıyevin biblioqrafiyasının hazırlanması haqqında qərarlar qəbul edilib.

Sonra “Molecular Cell Biology” (“Molekulyar hüceyrə biologiyası”) kitabının Azərbaycan dilində nəşr olunması barədə müzakirələr aparılıb. Biofizika İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov məlumat verib ki, “Molekulyar hüceyrə biologiyası” Massaçu­setts Texnologiya İnstitutunun, Harvard, Kornel və Kaliforniya universitetlərinin tanınmış alimləri tərəfindən hazırlanıb. Onun sözlərinə görə, bestsellerin 2016-cı ildə “Springer” nəşriyyatında işıq üzü görən 8-ci nəşri biotibb, molekulyar hüceyrə sahəsində son illərin eksperimental tədqiqatlarına əsaslanan mühüm nailiyyətləri özündə əks etdirir.

Qeyd edək ki, dünyanın bir çox dillərinə tərcümə olunan bu kitab biofizika, biokimya, fiziologiya, molekulyar biologiya, hüceyrə biologiyası, tibb və digər sahələr üzrə ixtisaslı kadrların hazırlanması üçün dəyərli dərs vəsaitidir. Kitabı Azərbaycan dilinə Biofizika İnstitutunun icraçı direktoru, biologiya elmləri doktoru Kərim Qasımov tərcümə edib.

Akademik Rasim Əliquliyev biofizika və molekulyar biologiya texno­lo­gi­ya­la­rı kimi yeni, eyni zamanda ölkəmiz üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən elmi istiqamətlərə aid qa­baq­cıl biliyi özündə əks etdirən dərs vəsaitinin Azərbaycan dilinə akademik səviyyədə tərcümə olunmasını, bu sahədə ana dilli elmi terminologiyanın yaradılmasını alimlərimizin mühüm uğuru kimi dəyər­lən­dirib. Alim qeyd edib ki, yeni elmi biliklərin gətirilməsi, onların akademik platformadan təhsilə, dərslik və dərs vəsaitlərinə daxil edilməsi, eyni zamanda elm və təhsilin inteqrasiyası, təhsilin məzmunun qabaqcıl elmi biliklərlə zənginləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

FRTEB-in Elmi şurasının sədri elmin digər sahələrində çalışan alimlərimizi də dünyanın qabaqcıl elmi mərkəzləri tərəfindən ərsəyə gətirilən əsərləri, dərslik və dərs vəsaitlərini Azərbayc­an dilinə tərcümə edib geniş elmi ictimaiyyətin, ali məktəblərin müəllim-tələbə heyətinin istifa­də­si­nə verməyə çağırıb. Həmçinin, AMEA ilə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi arasında xarici dillərdə olan dərsliklərin, dərs vəsaitlərinin tərcümə olunması və nəşri istiqamətində əmək­daş­lıq əlaqələrinin daha da dərinləşdirilməsi, aparılan işlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi istiqa­mə­tində təkliflərini səsləndirib.

Tədbirdə çıxış edən AMEA Rəyasət Heyətinin üzvü, Bakı Dövlət Universitetinin Tətbiqi Riyaziyyat Elmi-Tədqiqat İnstitutunun direktoru, akademik Fikrət Əliyev Türk Dünyası Riyaziy­yat Cəmiyyətinin “TWMS Journal Pure and Applied Mathematics” jurnalının impakt faktor alması barədə məlumat verib. Qeyd edib ki, jurnal “Riyaziyyat” kateqori­yasında 330 beynəlxalq nəşr ara­sın­da 43-cü yerdə (Q1 bölməsində), “Tətbiqi riyaziyyat” kateqoriyasında 265 beynəlxalq nəşr arasında 84-cü yerdə (Q2 bölməsində) qərarlaşıb.

Akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin və FRTEB-in Ümumi yığıncağının adından jurnalın redaksiya heyətini və əməkdaşlarını elmimizin əlamətdar uğuru münasibətilə təbrik edib.

FRTEB-in Ümumi yığıncağı bir sıra kadr məsələlərini müzakirə edib, müvafiq qərarlar qəbul edib.

Sonda həlli vacib olan cari məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb.

Mənbə: www.science.az.

23 iyul, 2021

Alimlər süd vəzisi xərçəngi hüceyrələrinin 95 faizini məhv etməyə nail olub

ABŞ-ın İllinoys Universitetinin alimləri tərəfindən hazırlanan yeni müalicə üsulu süd vəzisində yaranan şiş hüceyrələrinin 95 faizini məhv edə bilir.

Müvafiq tədqiqatın nəticələri “Science Translational Medicine” jurnalında dərc olunub.

Tədqiqat müəllifləri həm ilkin şişlər, həm də metastazla mübarizə aparan ErSO adlı preparat hazırlayıb. Təcrübələr nəticəsində məlum olub ki, siçanlar hətta yüksək dozalarda belə preparatın təsirini yaxşı keçirir. Müalicə başladıqdan bir neçə gün sonra xərçəng hüceyrələri orta hesabla 99 faizdən çox azalır.

Bu üsullun unikallığı onun yan təsirinin olmamasıdır. ErSO preparatının aktivliyi əksər döş xərçəngində rast gəlinən estrogen reseptorundan asılıdır. Belə ki, preparat onunla birləşdikdə xəstə hüceyrələri sürətli böyüməyə hazırlayan və onları stressdən qoruyan a-UPR hüceyrə yolunu aktivləşdirir.

“Müalicədən sonra bir neçə xərçəng hüceyrəsi sağ qaldıqda və şişlər bir neçə ay ərzində böyüdükdə belə, törəmələr təkrarlanan ErSO müalicələrinə tamamilə həssas qalır”, – deyə tədqiqatın müəlliflərindən biri, biokimyaçı Devid Şapiro bildirib.

Hazırda alimlər preparatın insanlara təsirini və digər xərçəng növlərinə qarşı effektivliyini yoxlamağı planlaşdırırlar.

Mənbə: Aztibb.az

22 iyul, 2021

Magistraturaya qeydiyyat müddəti 26 iyul saat 23:59-dək uzadılıb

Məlum olduğu kimi, ali təhsilin magistratura səviyyəsinə qəbul olmuş şəxslərin qeydiyyatı portal.edu.az platformasında Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən aparılır.

Ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistratura səviyyəsinə qəbul olmuş şəxslər iyulun 13-dən etibarən elektron qaydada qeydiyyatdan keçirlər.

21 iyul səhər saatlarına olan məlumata əsasən 8941 (83%) bakalavr müraciətini sistemə daxil edib. Ali təhsil müəssisələri tərəfindən hələlik 6574 (61%) bakalavrın müraciəti qəbul olunub. Hazırda proses davam edir.

Bakalavrların nəzərinə çatdırırıq ki, qeydiyyat müddəti 26 iyul saat 23:59-dək uzadılıb

Bakalavrlar https://portal.edu.az/ platformasında qeydiyyatdan keçməli, yaradılmış kabinetə daxil olduqdan sonra təqdim edilən xidmətlər sırasında “Ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinə təhsilalan qeydiyyatı” xidmətini seçməlidirlər.

Qeydiyyatdan keçməyən bakalavrlar qəbul olunanların siyahısından xaric ediləcəklər.

Mənbə: Edu.gov.az

16 iyul, 2021

“İnnovasion onkologiya” adlı forum keçiriləcək

9-11 sentyabr 2021-ci il tarixində Rusiya Federasiyası N.N.Bloxin adına Milli Tibbi-Tədqiqat Onkoloji Mərkəz tərəfindən “İnnovasion onkologiya” adlı forum onlayn formatda keçiriləcək.
Aztibb.az xəbər verir ki, tədbir üçün tezislər 18 iyul 2021-ci il tarixinədək qəbul edilir.
Tədbir barədə bütün məlumatları əldə etmək, iştirak üçün qeydiyyatdan keçmək, həmçinin tezislər göndərmək üçün aşağıdakı linkə daxil olaraq ətraflı məlumat əldə edə bilərsiniz:

Mənbə: Aztibb.az

16 iyul, 2021

Bəşəriyyətin yeni gündəmi – Biotexnologiyalar: AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımovla müsahibə

Alimlərin fikrincə XXI əsr biotexnologiyanın “qızıl dövrü” sayılır. Bu gün fiziki texnologiya qədər biotexnologiya da həyatımızın bir hissəsinə çevrilməkdədir və getddikcə daha da güclənən bir sektor halına gəlir. Mövzu ilə bağlı AMEA-nın Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımovla müsahibəni təqdim edirik:

– Oktay müəllim bildiyimiz kimi biotexnologiyaların əsas vəzifələrindən biri ətraf mühit və sağlamlığın qorunmasıdır. Müasir dövr xəstəliklərinin müayinəsində və müalicəsində biotexnologiyaların tətbiqinin əhəmiyyətindən danışardınız.

– Ətraf mühitin il-ildən daha da çirklənməsi, ekologiyanın korlanması, qlobal iqlimin dəyişməsi və s. hallar artıq danılmazdır və demək olar ki, bütün dövlətlər tərəfindən qəbul olunub. Lakin bu da faktdır ki, bunlarla yanaşı bütün dünyada, o cümlədən Azərbaycanda da insanların ömrü uzanır. Bu isə artıq tibb və biotexnologiyaların hesabınadır. İl-ildən yeni texnologiyalar yaranır və uzun müddət sağalmaz sayılan xəstəliklərin müalicəsi tapılır. İnsanların ömrünün uzanması hər bir dövlət qarşısında yeni problemlər  və qayğılar yaradacaq və buna indidən hazırlaşmaq lazımdır. Belə ki, insanların ömrünün uzanması yaşla əlaqəli neyrodegenerativ və xərçəng xəstəliklərinin sayını artıracaq, bu da iqtisadiyyata öz təsirini göstərəcək. Çox yaşamaqla bərabər insanların sağlam və mənalı yaşamalarını, onların fiziki və əqli cəhətdən sağlam olmalarını təmin etməklə cəmiyyətdə yaşlı nəslin mühüm rolunu saxlamaq lazımdır. Əsas məsələlərdən biri də odur ki, yaşlı nəslin nümayəndələri özünü ailə və cəmiyyətə yük yox, əksinə öz təcrübəsi ilə fayda verən kimi hiss etsinlər. Bu isə birbaşa getdikcə artmaqda olan neyrodegenerativ xəstəliklərin müalicəsi ilə bağlıdır.

– Ölkəmizdə qeyd etdiyiniz xəstəliklərin müalicəsi istiqamətində yeni terapiya metodları tətbiq edilirmi və alimlərimiz hansı nəticələri əldə edib.

– Qeyd edim ki, 2016-cı ildə yaradılan Biofizika İnstitutunun əsas istiqaməti bütün dünyada geniş yayılmış xəstəliklərdən olan onkoloji və neyrodegenerativ xəstəliklər üzrə biofiziki kompleks işlərin aparılmasıdır.

Onkologiya istiqamətində institutumuz artıq iki ildən çoxdur ki, Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Milli Onkologiya Mərkəz (MOM) ilə birgə işləyir. Elmi tədqiqat işlərində mərkəzin baş direktoru akademik Cəmil Əliyev şəxsən iştirak edir. Apardığımız birgə işlərə çox mühüm dəstək verməklə yanaşı, hər bir işin müzakirəsində yaxından iştirak edir və gələcək istiqamətlər üzrə fikir mübadiləsi aparır.  MOM bizim regionda həm kliniki elm, həm də müasir metod və təchizat sahəsində ən qabaqcıl tibb müəssisəsidir. MOM-un gənc alimləri xərçəng xəstəliklərinin müalicəsində ən müasir metodları tətbiq etməklə yanaşı özləri də bu metodları inkişaf etdirirlər. Bu baxımdan fundamental və kliniki elmin birgə əlaqəli inkişafının çox mühüm əhəmiyyəti var. Adətən uzun müddət və daha çox vəsait tələb edən tədqiqatlar fundamental elmin, akademiyanın üzərinə düşür. Bunları birləşdirmək isə dayanıqlı inkişafa gətirə bilər. Biofizika İnstitutunun onkologiya sahəsində apardığı işlərin ən mühüm cəhəti bizim birbaşa insan toxuması və ya insanın bədən mayesi ilə işləməyimizdir. Bunun özü bizim üzərimizə mühüm məsuliyyət qoyur. Belə ki, insan toxumasından istifadə etməzdən əvvəl xəstəyə görüləcək işin məğzi izah edilir, onun razılığı alınır. Xəstə də hiss edir ki, o da bu tədqiqatın mühüm hissəsi olmaqla bərabər gələcək nəslə kömək edir. Biz isə işlədiyimiz insan toxumalarına çox qayğı ilə yanaşıb ondan maksimum informasiya almağa çalışırıq. Onu da əlavə edim ki, xərçəng xəstəlikləri üzrə institutumuz MOM ilə birlikdə qeyri-invaziv diagnostika və birbaşa yeni terapiya metodlarının yaradılması  istiqamətlərində iş aparır.

Diaqnostika üzrə aldığımız nəticələr elmi cəmiyyətdə geniş müzakirə olunub və yüksək qiymətləndirilib. Apardığımız işlər ağciyər xərçəngi/karsinoması üzrədir. Ağciyər xərçəngi dünyada ən geniş yayılmış xərçəng növüdür. Hal-hazırda hətta inkişaf etmiş ölkələrdə belə ağciyər xərçənginin skrininq metodu yoxdur.  Lakin biz bu istiqamətdə mühüm nəticə əldə etmişik. Aparılan eksperimental tədqiqatların nəticəsində və süni intellektin köməyi ilə insanın sağlam qan nümunələrini 80%, ağciyər karsinoması nümunələrini isə 90% dəqiqliklə təyin edə bilirik. Süni itellektdə maşın öyrədilir, ona hansı prinsiplər asasında klassifikasiya etmək tapşırığı verilir. Doğru-səhv cavablarını biz təyin edirik. Bundan başqa, institutumuz AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitunun köməyi ilə daha mükəmməl və çətin riyazi aparat olan “Dərin Öyrənmə” (Deep Learning) sistemindən də istifadə etməyi nəzərdə tutumuşuq.

Bundan əlavə, insan ağciyər xərçəngi/karsinoması üzrə hüceyrə səviyyəsində də mühüm nəticələr əldə etmişik. İnsanın ağciyər toxumasının sağlam və karsinoma hüceyrələrini fərqləndirən prinsipial faktorların təyini və xarakterizə edilməsi sahəsində işlər, xüsusən də xərçəng hüceyrələrinin ətrafında baş verən proseslər və onların hüceyrə sisteminə təsiri tədqiq edilir. İnsanın ağciyərinin sağlam və  karsinoma hüçeyrə membranlarının axıcılıq qabliyyəti müqaisəli analiz olunaraq qiymətlədirilib. Həmçinin spin zondlardan istifadə etməklə molekulların sağlam və karsinoma hüceyrə membranlarına inkorparasiya olma (yəni daxilolma) xüsusiyyətləri qiymətləndirilib və bu prosesin aktivasiya enerjiləri təyin edilib.

Son vaxtlar apardığımız tədqiqatlar müxtəlif dərman preparatlarının sağlam və xərçəng hüceyrələrinə təsirini qiymətdirməyə, hər bir xəstə üçün fərdi farmokinetikanı qiymətləndirə bilən metod işlənilmişdir.

– Dünya əhalisinin sayının artdığı, cəmiyyətin sürətli inkişaf etdiyi bir şəraitdə yeni xəstəliklərlə yanaşı ərzaq, enerji və s. ilə bağlı problemlər də ortaya çıxır. Biotexnologiyalar insanların sağlamlıq və qida xərclərinə necə təsir edir?

– Bu gün tibbdə yaranan yeni texnologiyalar fərdi təbabət istiqamətində inkişaf edir. Eyni xəstəlik fərdlərdə müxtəlif molekulyar təbiətli proseslərin nəticəsində yarana bilər. Ona görə də hər hansı bir xəstəlik üçün yaradılan dərman vasitələri heç də bütün fərdlərdə eyni dərəcədə effektiv olmur və ya fərdlərin orqanizmi həmin dərmana qarşı fərqli reaksiyalar verir. Bunun üçün fərdlərdə olan xəstəliyin molekulyar mənşəyini təyin etmək və ona uyğun fərd-spesifik dərman seçmək və ya yaratmaq lazımdır. Bu işlər biofiziki və biotibbi tədqiqatları aparmadan, xəstəliklərlə bağlı olan zülallarda, xüsusilə də tənzimləyici funksiyanı yerinə yetirən zülallarda  baş verən struktur və dinamik dəyişiklikləri öyrənmədən həyata keçirilə bilməz. Bu texnologiyaların tətbiqi müalicə xərclərini kəskin artırır və kütləvi tətbiq üçün çox böyük çətinliklər yaradır. Ona görə də biz Azərbaycanda da bu texnologiyaların yaradılmasında iştirak etməliyik. Təəssüflər olsun ki, biz bu sahədə çox geridəyik.

Bunu nəzərə alaraq, AMEA-nın Rəyasət Heyəti ötən il keçirilən iclaslarından birində MOM və Biofizika İnstitutunun birgə təqdimatı əsasında Biofizika İnstitutunda “hüceyrə texnologiyalarının yaradılması” haqqında qərar qəbul edib. Bu qərarının yerinə yetirilməsi Azərbaycanda tibbi texnologiyaların yaradılmasına böyük təkan verəcəkdir. Bu gün artıq Biofizika İnstitutunda MOM ilə “Molekulyar və Hüceyrə Onkologiyası” birgə laboratoriyası fəaliyyət göstərir. İnanıram ki, bizim birgə səylərimiz bu sahənin inkişafını təmin edəcək və biz ictimaiyyətə gördüyümüz işlər barəsində hesabat verə biləcəyik.

70 ildən çox tarixi olan Beynəlxalaq “RAND” korporasiyası dünyanın inkişaf istiqamətlərini proqnozlaşdırır, dünyanın 20-30 il sonra hansı problemlərlə üzləşəcəyi haqqında elmi axtarışlar aparır. Onların araşdırması göstərir ki, 30 il bundan sonra da neyrodegenerativ və xərçəng xəstəlikləri global problem olaraq qalacaq. Azərbaycanda tibb sahəsinə qulluq edən biotexnologiyaların yaradılması müalicə xərclərini kəskin azalda bilər. Biofizika İnstitutunun MOM-la birlikdə fəaliyyəti bu istiqamətə xidmət edir.

– Təxminən yarım əsirdir ki, biotexnologiya həyatımızdadır. Biotexnologiya sahəsində söz sahibi bir ölkə olmaq üçün yol xəritəsi nədən başlayır?

– Biz bu sahədə çox geri qalmışıq. Azərbaycan üçün bu istiqamətdə yol xəritəsi yuxarıda qeyd etdiyim AMEA Rəyasət Heyətinin Biofizika İnstitutunda hüceyrə texnologiyalarının yaradılması qərarından başlayır. Həyata keçiriləcək bu proqram çox mühüm dönüş nöqtəsi ola bilər. Yuxarıda sadalanan texnologiyalar indiyə qədər Azərbaycanda yaradılmayıb və müasir səviyyədə istər biofiziki istərsə də tibbi tədqiqatlar üçün zəruridir. Hüceyrə texnologiyalarının yaradılması biofiziki tədqiqatları molekulyar, hüceyrə, toxuma və heyvan modelləri səviyyəsində yerinə yetirməyə imkan verəcəkdir.

– Biotexnologiya sahəsində uğurlu karyeranın başlanğıcı nədir? Gənc alimlərimiz üçün tövsiyyələrinizi bilmək istərdik.

– Hər sahədə olduğu kimi bu sahədə də uğurlu karyeranın başlanğıcı savadlı olmaqdır. Gənclərimiz gərək tələbəlik illərində elmi tədqiqat işlərinə cəlb olunsun. Biofizika İnstitutunda bizi həm AMEA həm də BDU üçün magistrlər hazırlayırıq. Talantlı, elmə can atan tələbələri Biofizika İnstitutunda işə cəlb edirik. AMEA-nın bir sıra inkişaf etmiş xarici dövlətlərlə əlaqələri var. Hazırda bizim əməkdaşımız AMEA və Fransanın Monpelye Universiteti arasında müştərək doktorantura proqramı çərçivəsində Fransada tədqiqatlar aparır. Biofizika İnstitutu İtaliyanın elmi mərkəzləri ilə də yaxşı əlaqə qurub və AMEA-CNR çərçivəsində birgə tədqiqatlar aparılır. Biz bu işə doktorant hazırlığını da cəlb etmişik. Talantlı gənclərimizə əlimizdən gələn bütün köməyi göstərməyə hazırıq. Bütün gördüyümüz işlər onlar üçündür, gənclərimizi bu işlərə cəlb etmədən gələcək inkişafdan söhbət gedə bilməz.

Mənbə: Aztibb.az

13 iyul, 2021

Gənc alim və tədqiqatçıların 6-cı qrant müsabiqəsi elan olunub

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu Gənc alim və tədqiqatçıların elmi fəaliyyətinin stimullaşdırılması və onlara elmi tədqiqatlar aparmaq üçün əlverişli imkanların yaradılması, gənc kadr potensialının gücləndirilməsi üçün proqramların işlənib hazırlanması, onların elmi və peşəkarlıq səviyyələrinin yüksəldilməsi, innovasiya fəaliyyətinin dəstəklənməsi, regional və beynəlxalq səviyyəli proqram və layihələrdə iştirak etməyə cəlb edilməsi məqsədi ilə 2021-ci ildə Gənc alim və tədqiqatçıların 6-cı qrant müsabiqəsini elan edib.

Müsabiqə üzrə iştirakçıların qeydiyyatı və layihə təkliflərinin qəbulu 12 iyul 2021-ci il tarixdən etibarən, elektron qaydada “e-QRANT” – “Qrant layihələrinin Elektron İdarəolunması Sistemi” rəsmi internet səhifəsində (http://e-grant.sdf.gov.az/) 30 avqust 2021-ci il saat 17:00-dək həyata keçiriləcək. Bu sistem elektron-hökumət prinsipləri əsasında qurulub və “ASAN imza”dan istifadəni də nəzərdə tutur. “ASAN imza”nı həm layihə rəhbəri, həm də layihədə iştirakı nəzərdə tutulmuş bütün iştirakçılar əldə etməli, bu şəxslərin hamısı qeydiyyatdan keçməli və “virtual şəxsi kabinet”lərini formalaşdırmalıdırlar.

Layihələrin qəbulu üçün nəzərdə tutulmuş müddət ərzində qrant iddiaçılarına kömək və sualların cavablandırılması məqsədilə onlayn məsləhət seminarlarının keçirilməsi nəzərdə tutulub. Bu barədə əlavə məlumat fondun internet səhifəsində (http://sdf.gov.az/az) dərc olunacaq. Müsabiqəyə təqdim olunduğu gündən etibarən, layihələrə baxılacaq və nəticələri barədə müsabiqə iştirakçılarına elektron qaydada məlumat veriləcək.

Mənbə: http://sdf.gov.az

12 iyul, 2021

Koronavirus profilaktikasında seleniumun rolu –  MÜSAHİBƏ

Aztibb.az günümüzün geniş yayılmış virus xəstəliklərinə qarşı, eləcə də iltihab və stress əleyhinə yüksək təsirli, sağlamlığımız üçün çox əhəmiyyətli immungücləndirici, antioksidant olan selenium mineralının faydaları, selen tərkibli qidalar və onların istifadəsi haqqında AMEA-nın Biofizika İnstitutunun laboratoriya müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Tokay Hüseynovla müsahibəni təqdim edir:

-Tokay müəllim, öncə selenium maddəsi və onun insan orqanizminə faydaları haqqında danışardınız.

-Məlumat üçün bildirim ki, selen torpaqda tapılan bir mineraldır. 1954-cü ildə biokimyaçı Ceyn Pinsent mikroorqanizmlərdə seleniumun xüsusi bioloji funksiyalarının ilk ipuclarını kəşf etdi və üç il sonra bu maddənin məməlilərin həyatı üçün zəruri olduğu aşkar edildi. Ümumiyyətlə, selenium bütün heyvanlar da daxil olmaqla bir çox orqanizmlərdə hüceyrə funksiyası üçün az miqdarda olur. Bitkilərdə isə selenin tələbi növlərə görə fərqlənir.

İnsan orqanizminə gəldikdə, selenium orqanizmin normal fəaliyyəti üçün zəruri olan mikroelementlərdən biridir. Bu elementin birləşmələri antioksidant xüsusiyyətlərinə malikdir və hüceyrələrin oksidləşdirici stresin zədələyici təsirindən qorunmasında, maddələr mübadiləsi, tiroid funksiyası, immun sistemini gücləndirmək, beyinin faliyyətini yaxşılaşdırmaq və ürək-damar xəstəlikləri riskini azaltmaq, müxtəlif növ şişlərin böyüməsi və inkişafının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır.

-Güclü antioksidant kimi seleniumun canlı orqanizmdə virusu zərərsizləşdirməsi prosesi necə baş verir? Bununla bağlı nə kimi təqdiqatlar vardır?

-Virus patogenləri oksigenin aktiv formalarının (OAF) istehsalının artması və hüceyrə OAF-nın istifadə sistemlərini dəyişməklə oksidləşdirici stresə səbəb olurlar. Antioksidant müdafiəsinin bir hissəsi olaraq selenproteinlər oksidləşdirici stresin idarə olunmasında mühüm rol oynayırlar. Seleniumun faydalı təsirlərinin əksəriyyəti, antioksidant müdafiədə iştirak edən seleniumzülal (selenproteinlər) qrupuna daxil olması ilə əlaqələndirilir.

OAF əmələ gətirən viruslara insanın immun çatışmazlığı virusu (İİÇV), hepatit B və C virusu, Epştein-Barr virusu, herpes simplex virusu, vezikulyar stomatit virusu, respirator sinsitial virus, insanın T-hüceyrə leykozu virusu və insanın qrip virusları və s. aiddir. Müxtəlif viruslar tərəfindən OAF əmələ gətirmə mexanizmləri fərqlidir, lakin bəzi hallarda hədəf sahib hüceyrənin antioksidant qoruyucu fermentləri və xüsusilə selenproteinlərdir.

Çoxsaylı tədqiqatlar sahib hüceyrənin selenium statusunun virus genomunun təkamülünə təsirini təsdiqləyir. Selenium statusunun qrip virusunun mutasiyasına güclü təsiri məlumdur. Bundan əlavə, bir sıra tədqiqatlarda qanın plazmasındakı selenium səviyyəsi ilə irələliyən hepatit B virusu arasında assosiativ əlaqə göstərilib.

Selenium çatışmazlığı virus genomunu da dəyişdirə bilər, belə ki, adətən xoşxassəli və ya orta dərəcədə patogen bir virus oksidləşdirici stresin  təsiri ilə çatışmazlığı olan “sahib”də yüksək virulentliyə malik olur.

Bildirim ki, araşdırmalar nəticəsində bütün RNT tərkibli virusların genomunun tərkibində selenproteinlərin olduğu müəyyən edilib. Onu da qeyd edim ki, son 20 ildə HİV infeksiyası, Ebola sətəlcəmi, Koksaki virusu, Hantavirus, müxtəlif növ qrip (quş qripi) və s. kimi virus xəstəliklərinin inkişafının araşdırılması göstərdi ki, selenium çatışmazlığı olan bölgələrdə bu xəstəliklərdən ölüm halları normadan xeyli yüksəkdir. Məsələn, Ebola genomunda 16 selenproteinin olduğu müəyyən edilib.

-Gündəlik qidalarımızdan hansılar selenium tərkiblidirtəbii yolla bu mineralı orqanizmimizə necə qazandırmalıyıq, yaxud xüsusi selenium həbləri varmı?

-Dünyanın əksər ölkələrində selenium statusunda nəzərə çarpacaq dərəcədə  azalma müşahidə  olunur. Bu insanın antropogen təsiri nəticəsində ətraf mühitin hədsiz pisləşməsi ilə əlaqədardır. Energetikanın (yanmış karbohidrogenlərin kül qalıqları) sənayenin, rabitənin, nəqliyyatın intensiv inkişafı nəticəsində qaz anhidridlərinin əhəmiyyətli miqdarda havaya atılması torpaqların turşulaşmasına, eləcə də ağır metallarla çirklənməsinə, son nəticədə seleniumun mütəhərrik formalarının azalmasına, bir sözlə, bitkilər tərəfindən mənimsənilən və onların vasitəsi ilə insan orqanizminə daxil olan seleniumun miqdarının düşməsinə səbəb olur. Ona görə də, belə şəraitdə böyüyən bitkilərdə bu dəyərli element kifayət qədər toplana bilmir. Nəticədə heyvandarlıq üçün əsas yem mənbəyi olan buğda, arpa və qarğıdalıda və buna müvafiq yumurta, ət və süd məhsullarında selenium tükənir. Dünyadakı mövcud ekoloji vəziyyətə görə, hətta əvvəllər normal selenium statusuna malik olan ölkələrdə də hazırda selenium çatışmazlığı müşahidə olunur.

Selenium ilə zəngin olan qidalardan danışsaq, ilk növbədə qaraciyər, yumurta sarısı, sarımsaq, yaşıl soğan, qarğıdalı, brokoli, düyü, lobya, mərci, buğda, püstə, fıstıq, qoz, badam və digər qidalarımızda bu maddə daha çox toplanır. Selenium çatışmazlığının bərpası bioloji aktiv əlavələrin köməyi ilə də mümkündür.

-Koronavirusa qarşı seleniumun rolu nədir və selenium çatışmazlığı nə üçün ortaya çıxır? Bu hal daha hansı xəstəliklərə yol aça bilər?

-Seleniumun virus infeksiyalarına, xüsusən də COVID-19-a necə təsir göstərə biləcəyi sualına cavab vermək üçün sadalaycağım hallara diqqət yetirmək lazımdır. Virus hissəciyi xarici membran səthində zülal çıxıntılarından, taclardan ibarətdir, daxili hissəsində isə onun genomunun məxsusi daşıyıcısı-RNT var. Bu taclar sahib hüceyrənin membran aparatı ilə qarşılıqlı təsirə girərək, onların tamlığını pozmaqla modifikasiyasını dəyişir və virusun genetik materialının içəri daxil olmasını asanlaşdırır. Növbəti mərhələdə virus RNT-si sahib hüceyrə genomuna yerləşir və onu dəyişdirir, bundan sonra sahib hüceyrə resursları hesabına virusun çoxalması baş verir. Bu o deməkdir ki, hər hansı bir zülalın quruluşunun dəyişilməsi hesabına hüceyrə membranı ilə virusun təmasının kəsilməsi infeksiyalaşmanın qarşısının alan bir profilaktik tədbirdir. Məsələ ondadır ki, seleniumun ən yaxın analoqu təbiətdə olan kükürddür, onun miqdarı təbiətdə və o cümlədən insan orqanizmində seleniumla müqayisədə 300 dəfə artıqdır. Əsas odur ki, kükürd protein molekulunun müxtəlif qruplarını birləşdirən SH qruplarını və zülal molekullarında müxtəlif qrupları birləşdirərək körpülər yaratmaq hesabına zülalların formalaşmasında mühüm rol oynayır. Selenium kükürdün analoqu olaraq, onu müxtəlif nisbətlərdə əvəz edir. Təbiətdə selenium əsasən selenit şəklində tapılır və beləliklə, SH qruplarına qarşı oksidləşdirici təsir göstərərək, özü də sonradan selenidə qədər reduksiya olunur. Xatırladım ki, bu yaxınlarda, virus tacının açar zülallarından biri – Disulfidizomeraza olduğu aşkar olunub, onun selenitlə qarşılıqlı təsiri zamanı inaktivləşməsi baş verir, bir sözlə, virus tacının açar zülalının aktiv mərkəzində sulfhidril qrupların oksidləşməsi gedir. Bu da virusun sulfhidril qrupunun sahib hüceyrənin membran zülallarının sulfhidril qrupu ilə mübadiləsini pozur, nəticədə sahib hüceyrə membranı ilə əlaqənin kəsilməsi baş verir və orqanizmin infeksiyaya yoluxmasının qarşısı alınır. Bu halda yoluxmanın profilaktikası üçün ən çox uyğun gələn məhz natrium selenit və onun törəmələridir.

-Seleniumla bağlı araşdırmlarınızın davamı olaraq tibb sənayesi üçün hansı təklifləriniz var?

-Bu gün yaradılan selenium tərkibli bioloji aktiv əlavələr bioloji faydalılığı artırmaq üçün seleniumun qeyri – üzvi formalarını üzvi formaya biotransformasiyasına dair tədqiqatların nəticəsidir. Bu baxımdan, yoluxmanın qarşısının alınması üçün natrium selenit əsasında hazırlanan çoxsaylı preparatlar ən uyğun olandır. Bu gün tibb və qida sənayesi çoxlu sayda sintetik və yarımsintetik selenium birləşmələri istehsal edir. Eləcə də, az toksik, çox effektiv, məqsədyönlü təsirə malik selenüzvi birləşmələr istehsal olunur. Davam edən tədqiqatlar sayəsində selenproteinlərin biokimyəvi xüsusiyyətləri haqqında yeni məlumatlar ortaya çıxır. Bununla əlaqədar, selenium çatışmazlığını aradan qaldırmaq məqsədi ilə qida məhsullarının zənginləşdirilməsi üçün zəruri maddələr kimi selenproteinlərdən qida əlavələri kimi istifadə etmək imkanları genişləndirilir.

Onu da qeyd edim ki, mənim və Biofizika İnstitutunun əməkdaşı – b.ü.f.d. Ruhiyyə Quliyeva ilə ətraf mühit amillərindən birinin – Selenium statusunun COVID-19 genomunun bir hissəsi olan HİV/AİDS-in inkişafına və patogenliyinə qarşı təsiri barədə birgə apardığımız araşdırmalar Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) müalicə protokoluna daxil edilib.

Mənbə: Aztibb.az

12 iyul, 2021

Alimlər bədxassəli şişlərin metastaz verməsinin qarşısını almağın effektiv üsulunu tapıblar

Alimlər şiş hüceyrələrinin qana düşməsi və bədənin başqa hissələrinə yayılmasının qarşısını almağa kömək edən xüsusi zülalı müəyyən ediblər.

“Biz aşkar etdik ki, TRPM7 zülalı qanda axan mayenin təzyiqini fiksasiya edir və hüceyrələrin damar sistem üzrə yayılmasını dayandırır”, – deyə Con Hopkins Universitetində kimya və biomolekulyar mühəndislik sahəsində fəlsəfə doktoru və tədqiqatın aparıcı müəllifi Kaustav Bera bildirib.

Alimlər aşkar ediblər ki, metastatik şiş hüceyrələri bu sensor zülalın səviyyəsini gözə çarpacaq dərəcədə azaldır. Bu onlara qana daxil olmağa imkan verirdi.

“Science Advances” jurnalında dərc edilmiş tədqiqatda alimlər göstəriblər ki, şiş hüceyrələrində TRPM7 ekspressiyasının süni artımı bu prosesi dayandırmağa kömək edə, başqa sözlə metastaz vermənin qarşısını ala bilər.

Mənbə: Aztibb.az

09 iyul, 2021

Rəyasət Heyətinin iclasında Prezident İlham Əliyevin İƏT-in Elm və Texnologiya üzrə ikinci Zirvə toplantısındakı çıxışından irəli gələn vəzifələr müzakirə olunub

İyulun 9-da Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin üzvləri, Rəyasət Heyəti aparatının rəhbəri və aidiyyəti şəxslər iştirak ediblər.

Yığıncağı giriş sözü ilə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev açıb.

Sonra AMEA-nın akademik-katibi, akademik Arif Həşimov gündəlikdə duran elmi-təşkilati məsələlər barədə məlumat verib.

Əvvəlcə AMEA-nın müxbir üzvü Rafiq Qasımova 90 illik yubileyi münasibətilə Akademiyanın Fəxri fərmanı təqdim olunub.

İclasda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Elm və Texnologiya üzrə ikinci Zirvə toplantısındakı çıxışından irəli gələn vəzifələr müzakirə edilib. Bildirilib ki, cənab Prezident Zirvə toplantısındakı çıxışında Azərbaycanın Vətən müharibəsindəki şanlı qələbəsindən bəhs edib, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Ermənistanın hərbi təcavüzü ilə bağlı Azərbaycanın ədalətli mövqeyini mütəmadi dəstəkləməsini yüksək qiymətləndirib. Həmçinin qeyd olunub ki, Prezident İlham Əliyev Zirvə toplantısındakı çıxışında ölkəmizin elmi və texnoloji potensialının gücləndirilməsinin başlıca prioritetlərdən olduğunu söyləyib, Azərbaycanın 2023-cü ildə Beynəlxalq Astronavtika Konqresinə ev sahibliyi edəcəyini bildirib. Diqqətə çatdırılıb ki, respublikamızın növbəti onillik üçün sosial-iqtisadi inkişafına dair milli prioritetləri sırasında rəqabətli insan kapitalı və müasir innovasiyalar məkanının yaradılması, innovasiyaların və startap ekosistemlərinin inkişafı ilə bağlı əməli addımların atılması kimi mühüm məsələlər də ölkə başçısının niqtində yer alıb.

Qeyd olunanları nəzərə alaraq AMEA Rəyasət Heyəti müvafiq qərar qəbul edib. Qərarda AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarının öz fəaliyyətlərində Prezident İlham Əliyevin İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Elm və Texnologiya üzrə ikinci Zirvə toplantısındakı çıxışından irəli gələn vəzifələri rəhbər tutması, Akademiyanın 2023-cü ildə ölkəmizdə keçiriləcək Beynəlxalq Astronavtika Konqresində yaxından iştirakı, eləcə də “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər”də AMEA-nın vəzifələrinin müəyyənləşdirilərək icrasının təmin edilməsi qərara alınıb.

Tədbirdə, o cümlədən “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illərdə elmin dayanıqlı inkişafı üzrə Milli Strategiya”nın hazırlanması, həmçinin Rusiyanın Dubna şəhərində yerləşən Birləşmiş Nüvə Tədqiqatları İnstitutu ilə əməkdaşlığa dair materialların arxivləşdirilməsi haqqında məsələlər müzakirə olunaraq müvafiq qərarlar qəbul edilib.

İclasda müzakirə olunan növbəti məsələ AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında maliyyə-təsərrüfat və inzibati-idarəçilik fəaliyyətinin mövcud vəziyyəti haqqında olub. Məsələ ilə bağlı arayışı mövcud vəziyyətin qiymətləndirilməsi üçün yaradılmış Komissiyanın sədri, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının rəhbəri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Seyfəl Həsənov təqdim edib.

Daha sonra kadr məsələlərinə baxılıb. Akademik Akif Əlizadə Geologiya və Geofizika İnstitutunun, akademik Fəxrəddin Qədirov Neft və Qaz İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvü Qurban Yetirmişli Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Tariyel Eybatov Rəyasət Heyətinin nəzdində Təbiət Tarixi Muzeyinin, akademik İradə Hüseynova Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvü Zeynal Əkpərov Genetik Ehtiyatlar İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvü Tofiq Məmmədov Dendrologiya İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvü Pənah Muradov Mikrobiologiya İnstitutunun və biologiya elmləri doktoru, professor Ulduz Həşimova akademik Abdulla Qarayev adına Fiziologiya İnstitutunun baş direktoru vəzifələrinə təsdiqləniblər.

Bundan əlavə, AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun Riyaziyyat, Mexanika və Tətbiqi Tədqiqatlar İnstitutu adlandırılması haqqında AR Nazirlər Kabineti qarşısında vəsatət qaldırılmasına dair qərar qəbul olunub. Həmçinin akademik Möhsün Nağısoylunun 75, akademik Hacıbəy Sultanov və AMEA-nın müxbir üzvü Kərim Kərimovun 100, akademik Firuz Məlikovun isə 120 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında qərar verilib.

Müzakirə olunan məsələlər ətrafında akademiklər İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, Rasim Əliquliyev, İradə Hüseynova, Arif Həşimov, Adil Qəribov və Fikrət Əliyev çıxış edərək fikir və təkliflərini səsləndiriblər.

Mənbə: www.science.az.

08 iyul, 2021

DİM magistraturaya qəbul üçün keçirilən müsabiqənin nəticələrini açıqlayıb

Dövlət İmtahan Mərkəzi 2021/2022-ci tədris ili üçün ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistraturalarına qəbul olunmaq üçün keçirilən müsabiqənin nəticələrini mərkəzin internet saytında yerləşdirib.

Bakalavrlar imtahanın nəticələri haqqında məlumatı, həmçinin mobil operatorlar (Azercell, Bakcell, Nar, Naxtel) vasitəsilə “iş nömrəsi”ni 7727 nömrəsinə göndərməklə öyrənə bilərlər.

Qəbul olunanların siyahısı “Magistr” jurnalının 5-ci sayında dərc olunacaq.

Müsabiqənin nəticələrinə əsasən, ixtisaslaşma seçimində iştirak edən 14981 bakalavrdan 10350 nəfəri ali təhsil müəssisələrinin magistraturalarına qəbul olunub. Qəbul olunanlardan 3766 nəfər dövlət sifarişi, 6584 nəfər isə ödənişli əsaslarla təhsil alacaq. Onlardan 6790 nəfər ali təhsil müəssisələrinin cari, 3560 nəfər isə əvvəlki illərin məzunudur.

Magistratura səviyyəsinə qəbul olunanların qəbul olduqları ali təhsil müəssisələrindəki qeydiyyatı haqqında DİM-in saytında və sosial şəbəkə hesablarında əlavə məlumat veriləcək. Boş qalan plan yerlərinə əlavə yerləşdirmənin vaxtı da elan olunacaq.

Mənbə:DİM.gov.az

07 iyul, 2021

Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib

İyulun 7-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib.

İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclası giriş sözü ilə açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib. Diqqətə çatdırıb ki, AR Nazirlər Kabinetinin 11 iyun 2021-ci il tarixli qərarı ilə Biofizika İnstitutuna doktorant hazırlamaq səlahiyyəti verilib.

Sonra Biofizika İnstitutunda fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə doktorant və dissertantların qəbul və minimum imtahanlarının verilməsi ilə bağlı “Biofizika”, “Biokimya”, “Riyazi biologiya, bioinformatika” ixtisasları üzrə proqramlar müzakirə olunaraq AR Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qarşısında vəsatət qaldırılması barədə qərar qəbul edilib.

Daha sonra 2020/2021-ci il üçün doktorant və dissertant hazırlığı üzrə qəbul planına uyğun olaraq Biofizika İnstitutuna qəbul olmuş doktorant və dissertantların fərdi iş planları müzakirə edilərək təsdiqlənib.

Gündəlikdə yer alan növbəti məsələ AMEA-nın “Elm, təhsil və texnologiya problemləri üzrə Elmi Şura”sının 23 iyun 2021-ci il tarixli məktubu haqqında olub. Məsələ ilə bağlı institutun elmi katibi, b.ü.f.d. Florida Mehrəliyeva çıxış edərək sözügedən sənəddən irəli gələn məsələlər barədə məlumat verib.

Sonda institutun elmi işçilərinin 2021-ci il üçün təsdiq olunmuş fəaliyyət planı üzrə I yarımildə gördükləri işlərə dair hesabat müzakirə edilib və müvafiq tapşırıqlar verilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

07 iyul, 2021

AMEA-da 2021-ci il üçün doktorantura və dissertanturaya qəbul elan edilir

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 22 iyun 2021-ci il tarixli 356s nömrəli sərəncamı ilə təsdiq olunmuş “Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin, elmi təşkilatların 2021-ci il üçün doktorant və dissertant hazırlığı üzrə qəbul planı”na və AMEA prezidentinin 02 iyul 2021-ci il tarixli 199 nömrəli sərəncamına  əsasən 2021-ci il üçün fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktorantura və dissertanturaya qəbul elan edir.

Fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktorantura və dissertanturaya sənədlər 05 iyul-20 avqust 2021-ci il tarixlərində hər gün (şənbə, bazar və bayram günləri istisna olmaqla) saat 10:00-dan 17:00-dək AMEA-nın müvafiq elmi müəssisələrində qəbul ediləcək.

Fəlsəfə doktoru proqramı üzrə doktoranturaya ali təhsil pilləsinin magistratura səviyyəsini bitirən (magistr dissertasiyasını müdafiə edən), yaxud təhsili ona bərabər tutulan (tibbi təhsildə həkim-mütəxəssis) Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları müsabiqə əsasında qəbul olunurlar.

Fəlsəfə doktoru proqramı üzrə doktorantura və dissertanturaya qəbul olmaq istəyən şəxslər xarici dildən ali təhsil pilləsinin magistratura səviyyəsi üçün qüvvədə olan tədris proqramları həcmində (rus dili istisna olmaqla, seçim sərbəst və ya ixtisasa uyğun olmalıdır) Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzində imtahan verməlidirlər.

Xarici dil imtahanında keçid balını toplayan şəxslər Fəlsəfə fənnindən imtahana buraxılırlar.

Fəlsəfə fənnindən məqbul alan şəxslər ixtisas imtahanına buraxılırlar.

Dissertantlıq yolu ilə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün dissertanturaya ali təhsil pilləsinin magistratura səviyyəsini bitirən (magistr dissertasiyasını müdafiə edən), yaxud təhsili ona bərabər tutulan (tibbi təhsildə həkim-mütəxəssis), müvafiq tədqiqat sahəsində müəyyən müvəffəqiyyətləri olan və əsas iş yeri ali təhsil müəssisəsi, elmi müəssisə və təşkilat olan, dissertant kimi təhkim olunmaq istəyən şəxslər azı iki il elmi və ya elmi-pedaqoji iş stajına malik olmalıdırlar.

Dissertantlıq yolu ilə təhsil müddətini başa vuran şəxslər eyni ixtisas üzrə təkrar dissertant ola bilməzlər.

Doktoranturada tam təhsil müddətini başa vurmuş şəxslər eyni ixtisas üzrə dissertantlıq yolu ilə təhsil ala bilməzlər.

Fəlsəfə doktoru proqramı üzrə doktorantura və dissertanturaya qəbul üçün aşağıdakı sənədlər AMEA-nın müvafiq elmi müəssisələrinə (elmi müəssisələrin ünvanını AMEA-nın www.science.gov.az saytından əldə etmək olar) təqdim olunmalıdır:

– elmi müəssisənin rəhbərinin adına ərizə;

– kadrların şəxsi-qeydiyyat vərəqi;

– tərcümeyi-hal;

– 2 ədəd fotoşəkil (3×4 sm ölçüdə);

– iş stajı olanlar üçün əmək kitabçasından çıxarış;

– iş yerindən xasiyyətnamə;

– çap olunmuş elmi işlərin siyahısı və ya seçilmiş ixtisas üzrə referat;

– ali təhsil müəssisəsini bitirmək haqqında diplomun müvafiq qaydada təsdiq edilmiş surəti (xarici ölkələrdə təhsil almış Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları üçün təhsil haqqında sənədlərin tanınması haqqında şəhadətnamə);

– xarici dil bilikləri üzrə beynəlxalq sertifikatı olanlara (IELTS, TOEFL, TestDaf, DALF əgər  varsa) və ya xarici dildən keçid balını toplayanlara Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən verilən təsdiqedici sənəd;

– şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin surəti.

Xarici dil üzrə qüvvədə olan beynəlxalq dil sertifikatına (IELTS, TOEFL, TestDaf, DALF) malik olanlar xarici dil üzrə qəbul imtahanından azad olunurlar. Beynəlxalq dil sertifikatının imtahan nəticələrinin ekvivalentliyi Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən müəyyənləşdirilir.

Elmlər doktoru proqramı üzrə doktoranturaya seçdikləri sahədə elmi və ya elmi-pedaqoji nailiyyəti olan, fundamental tədqiqatları yüksək səviyyədə aparmağı bacaran və fəlsəfə doktoru (elmlər namizədi) elmi dərəcəsi olan Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları qəbul edilirlər.

Dissertantlıq yolu ilə elmlər doktoru elmi dərəcəsi almaq hüququna fəlsəfə doktoru (elmlər namizədi) elmi dərəcəsi olan və əsas iş yeri ali təhsil müəssisəsi, elmi müəssisə və təşkilat olan elmi və elmi-pedaqoji kadrlar malikdir.

Dissertantlıq yolu ilə təhsil müddətini başa vuran şəxslər eyni ixtisas üzrə təkrar dissertant ola bilməzlər.

Doktoranturada tam təhsil müddətini başa vurmuş şəxslər eyni ixtisas üzrə dissertantlıq yolu ilə təhsil ala bilməzlər.

Elmlər doktoru proqramı üzrə doktorantura və dissertanturaya qəbul üçün aşağıdakı sənədlər AMEA-nın müvafiq elmi müəssisələrinə təqdim olunmalıdır:

– ərizə (doktoranturanın fəaliyyət göstərdiyi və dissertantura təhsilini həyata keçirən müəssisənin və yaxud təşkilatın rəhbərinin adına);

– kadrların şəxsi-qeydiyyat vərəqi;

– tərcümeyi-hal;

– 2 ədəd fotoşəkil (3×4 sm ölçüdə);

– iş yerindən xasiyyətnamə;

– əmək kitabçasından çıxarış;

– çap olunmuş elmi işlərin siyahısı;

– fəlsəfə doktoru (elmlər namizədi) elmi dərəcəsi diplomunun müvafiq qaydada təsdiq edilmiş surəti;

– ali təhsil müəssisəsini bitirmək haqqında diplomun müvafiq qaydada təsdiq edilmiş surəti (xarici ölkələrdə təhsil almış Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları üçün təhsil haqqında sənədlərin tanınması haqqında şəhadətnamə);

– şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin surəti.

Əlavə məlumat üçün AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Təhsil şöbəsinin Doktorantura sektoruna müraciət etmək olar.

Tel.: (+994 12) 539 20 68, (+994 12) 539 30 60

E-mail: tsh@science.az

Mənbə: www.science.az.

01 iyul, 2021

Süni intellektin tətbiqi ilə ağciyər xərçəngini erkən aşkarlamağa imkan verən tədqiqatlar aparılır

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun AR Səhiyyə Nazirliyinin Milli Onkologiya Mərkəzi ilə birgə insan ağciyər karsinoması üzrə tədqiqatları uğurla davam edir.

Bu günlərdə birgə tədqiqatların nəticəsi olaraq Milli Onkologiya Mərkəzinin baş direktoru, akademik Cəmil Əliyev, Biofizika İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov, Biofizika İnstitutunun elmi işçisi Arzu Aydəmirova, Milli Onkologiya Mərkəzi və Biofizika İnstitutunun birgə laboratoriyasının rəhbəri Leylaxanım Məlikovanın həmmüəllifliyi ilə “Süni intellekti qan plazmasının FÇİQ spektrlərinə tətbiq etməklə insan ağciyər xərçənginin klassifikasiyası” adlı məqaləsi impakt faktoru 3.898 (Clarivate Analytics, 2020) olan “Applied and Computational Mathematics” jurnalında çap edilib (Appl. Comput. Math, 2021, v.20, 277-289).

Sözügedən tədqiqat işi AMEA Rəyasət Heyətinin, Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin, o cümlədən Biologiya və Tibb Elmləri Bölməsinin iclaslarında geniş müzakirə edilib və elmi ictimaiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirilib. Məqalədə göstərilib ki, süni intellekti sağlam və ağciyər karsinoması xəstələrinin qan plazmalarının FÇİQ spektrlər toplusunun analizinə tətbiqi ilə yaradılan model sağlam və xəstə nümunələri 80-90% dəqiqliklə klassifikasiya etməyə imkan verir.

Hazırda bu iş Biofizika İnstitutu və Milli Onkologiya Mərkəzinin birgə səyi ilə daha da inkişaf etdirilir. Məqsəd maşın öyrənməsini genişləndirməklə xərçəngin klassifikasiyasını daha da yaxşılaşdırmaq və qeyri-invaziv skrininq metodu kimi ağciyər xəstələrinin erkən aşkar edilməsinə tətbiq etməkdir. 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

30 iyun, 2021

Elan

07 iyul 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA-nın Biofizika İnstitutunda fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə ixtisas (2406.01 – biofizika, 2406.02 – biokimya, 2424.01 – riyazi biologiya, bioinformatika) proqramlarının müzakirəsi.

2. AMEA RH-nin 26 may 2021-ci il tarixli 12/4 №-li qərarı ilə təsdiq edilmiş 2020-ci ildə fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktoranturaya və dissertanturaya qəbulun nəticələrinə əsasən yeni qəbul olunmuş doktorant və dissertantların fərdi iş planlarının müzakirəsi və təsdiqi.

3. AMEA-nın “Elm, təhsil və texnologiya problemləri üzrə Elmi Şura”sının 23 iyun 2021-ci il tarixli 01-6/497 №-li məktubu haqqında.

4. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

26 iyun, 2021

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin 26 İyun – Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə Akademiya əməkdaşlarına təbriki

Hörmətli həmkarlar!

Bu il 103 yaşını qeyd etdiyimiz Azərbaycan Silahlı Qüvvələri dövlət müstəqilliyimizin qarantı, xalqımızın güvən yeri və Azərbaycan xalqının şücaət rəmzidir.

1918-ci il mayın 28-də müstəqilliyini elan etmiş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin rəhbərliyi xarici müdaxilələrdən qorunmaq, daxili düşmən qüvvələrini zərərsizləşdirmək üçün silahlı qüvvələrin yaradılmasının vacibliyini dərk edirdi və həmin il iyunun 26-da AXC-nin Nazirlər Şurasının qərarı ilə Əlahiddə Korpus yaradıldı, avqustun 1-də isə Hərbi Nazirlik təsis olundu. General Səməd bəy Mehmandarov və general-leytenant Əliağa Şıxlinskinin rəhbərliyi altında qısa müddətdə Milli Ordu quruculuğuna başlanıldı və bir çox hərbi uğurlara imza atıldı.

Cümhuriyyətin süqutundan sonra AXC-nin yarım qalmış Milli Ordu quruculuğu siyasətini görkəmli dövlət xadimi, Ulu öndər Heydər Əliyev öz üzərinə götürərək Azərbaycan xalqı və dövləti qarşısında növbəti tarixi missiyasını həyata keçirdi və 1971-ci ildə C.Naxçıvanski adına Hərbi Liseyin açılmasına nail oldu. Ümummilli lider Heydər Əliyev həmin illərdə sovet rəhbərliyinin azərbaycanlı gənclərin peşəkar hərbçi kimi yetişməsinin qarşısını alan siyasətini məharətlə dəf etməyi bacardı və ölkəmiz üçün vətənpərvər milli kadrların yetişdirilməsinə başlanıldı. Məhz Ulu öndərin uzaqgörən siyasətinin nəticəsi idi ki, 1991-ci ildə öz dövlət müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycanın yeni formalaşdırılmış silahlı qüvvələrinin əsasını C.Naxçıvanski adına Hərbi Liseyin məzunları təşkil edirdi və həmin zabitlər Birinci Qarabağ müharibəsində misilsiz şücaətləri ilə fərqlənmişdilər.

Nəhayət, Ümummilli lider Heydər Əliyevin 22 may 1998-ci il tarixli Fərmanına əsasən, Əlahiddə Azərbaycan Korpusunun yarandığı gün, 26 iyun tarixi Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri Günü elan edildi. Ordu quruculuğuna daim həssas münasibət göstərən dahi lider 1999-cu il fevralın 20-də Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının yaradılması haqqında Fərman imzaladı.

2003-cü il iyunun 26-da Silahlı Qüvvələrin yaradılmasının 85-ci ildönümündə Ulu öndər Heydər Əliyev şəxsi heyətə müraciətində demişdi: “Azərbaycanın güclü ordusu bu gün də, sabah da, 10 il, 100 il bundan sonra da lazımdır. Azərbaycan ordusu, onun Silahlı Qüvvələri böyük gələcəyə baxmalıdır. Böyük gələcəyin təminatçısı isə yalnız güclü, sarsılmaz ordu ola bilər”.

Dahi liderin hərb sahəsindəki siyasətini məharətlə davam etdirib onu yeni mərhələyə qaldıran Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında ötən müddət ərzində ordu quruculuğuna xüsusi diqqət yetirilmiş, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri ən müasir silah və texnika ilə təchiz olunmuş, peşəkar milli kadrlar hazırlanmışdır.

Məhz Ümummilli lider Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin gələcəyə hesablanmış və torpaqlarımızın düşmən işğalından azad olunmasına hədəflənmiş ordu quruculuğu siyasəti 2020-ci ilin sentyabrında başlayan 44 günlük Vətən müharibəsi ilə öz məntiqi nəticəsinə çatmış, doğma Qarabağımız düşmən tapdağından azad edilmiş, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bərpa olunmuşdur. 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı qələbə ilə Azərbaycan ordusu bütün dünyaya öz şücaətini və müasir hərb elminin sirlərinə nə qədər dərindən bələd olduğunu nümayiş etdirdi. Hesab edirəm ki, bu Qələbə ordumuzun özünün 103 illiyinə bəxş etdiyi ən gözəl hədiyyədir. Bu əlamətdar gündə şəhidlərimizin xatirəsini dərin hörmətlə anır, qazilərimizə can sağlığı, uzun ömür diləyir, əsgər və zabitlərimizə şərəfli xidmət arzu edirəm.

Hörmətli həmkarlar,

Sizi 26 İyun – Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə təbrik edir, cansağlığı və elmi fəaliyyətinizdə uğurlar arzulayıram.

Ramiz MEHDİYEV,

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti, akademik

Mənbə: www.science.az.

25 iyun, 2021

Gənc alimin elmi məruzəsi dinlənilib

İyunun 25-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunda növbəti onlayn elmi seminar keçirilib.

Seminarı giriş sözü ilə institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq tədbir iştirakçılarına məruzənin mövzusu və məruzəçi barədə məlumat verib.

Sonra institutun Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası laboratoriyasının mühəndisi Aytac Məmmədova “Flüoresensiyanın əsasları. Stasionar və zamanla ayırdedilmiş flüoresensiya” mövzusunda məruzəsini təqdim edib.

Gənc alim məruzəsində hidrofob ANS zülal bağlayıcı qruplarının təsviri, mövzu üzrə aparılan tədqiqatlar və alınan nəticələr haqqında ətraflı məlumat verib. Hazırda laboratoriyada birgə aparılan işlərdə 8-anilino-1-naftalensülfon turşusu (ANS), müxtəlif vəziyyətlərdəki zülalları xarakterizə etmək üçün xarici fluoressent zond kimi istifadə olunduğunu qeyd edən məruzəçi əridilmiş qlobulyar vəziyyətdə ANS flüoresensiyasının artması hidrofob zülal qruplarının su molekuluna əlçatan olduğunu göstərdiyini bildirib. Məruzəçinin sözlərinə görə, aparılan tədqiqatların  nəticələri göstərib ki, ANS,  Alzheymer, Parkinson və s. kimi ciddi xəstəliklərlə əlaqəli amiloid fibrillərinin kinetikasını və yaranma mexanizmini öyrənmək üçün dehidratlaşdırılmış, habelə hidratlaşdırılmış zülal aqreqatlarının xarakteristikası üçün tətbiq oluna bilər.

Sonda məruzə ətrafında suallar cavablandırılıb, müzakirələr aparılıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

24 iyun, 2021

Biofizika İnstitutunda “Vətən müharibəsində Azərbaycan qadınının rolu” mövzusunda tədbir keçirilib

AMEA-nın Biofizika İnstitutunda 26 iyun – Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə “Vətən müharibəsində Azərbaycan qadınının rolu” mövzusunda tədbir keçirilib.

Tədbiri giriş sözü ilə institutun elmi katibi, b.ü.f.d. Florida Mehrəliyeva açaraq tədbir iştirakçılarını Silahlı Qüvvələr Günü münasibəti ilə təbrik edib.

Sonra müəssisənin Kadrlar şöbəsinin müdiri Mehriban Əhmədova çıxış edərək Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin yaranmasından və inkişafından söz açıb. Qeyd edib ki, ümummilli lider Heydər Əliyev hakimiyyətdə olduğu dövrdə ordu quruculuğunu, silahlı qüvvələrin təkmilləşdirilməsini və maddi-texniki bazasının gücləndirilməsini, milli hərbi kadrların hazırlanmasını daim diqqətdə saxlayıb. O, ulu öndərin müdrik və uzaqgörən siyasətinin onun layiqli davamçısı Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirildiyini deyib. M.Əhmədova vurğulayıb ki, 30 illik işğala son qoyan ordumuz Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə 44 gün davam edən Vətən müharibəsində torpaqlarımızı işğaldan azad edərək Ermənistan silahlı qüvvələrinin “məğlubedilməzliyi haqqında mifi” darmadağın edib, milli ordumuzun gücünü və potensialını bütün dünyaya nümayiş etdirib.

Daha sonra institutun Qadınlar Şurasının sədri Əsmər Məmmədova çıxış edərək Qarabağ müharibəsində Azərbaycan qadınlarının iştirakından və rolundan danışıb. I və II Qarabağ müharibəsində yüzlərlə Azərbaycan qadınının öz cəsarətini, mərdliyini, şücaətini sübut etdiyini qeyd edən Ə.Məmmədova onların Vətən müharibəsi zamanı həm ön cəbhədə, həm də arxa cəbhədə yüksək qəhrəmanlıq nümayiş etdirdiyini vurğulayıb.

Sonda mövzu ilə bağlı videoçarx nümayiş etdirilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

23 iyun, 2021

Elan

24 iyun 2021-ci il tarixində saat 10:00-da AMEA Biofizika İnstitutunda 26 iyun – Silahlı Qüvvələr Günü münasibəti ilə “Vətən müharibəsində Azərbaycan qadının rolu” mövzusunda onlayn tədbir keçiriləcək.

Tədbirdə aşağıda qeyd edilən linkdən istifadə edərək iştirak etmək mümkündür:

Link: https://us04web.zoom.us/j/72561384031?pwd=Wk5vQmVnTy9rTHNEOHlRUkNESW5kdz09

İdentifikasiya nömrəsi: 725 6138 4031
Şifrə: sZ5Gi0

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

23 iyun, 2021

Biofizika İnstitutunda növbəti onlayn elmi seminar keçiriləcək

25 iyun 2021-ci il tarixində saat 11:00-da AMEA Biofizika İnstitutunda “Основы флуоресценции. Стационарная и время-разрешенная флуоресценция” mövzusunda onlayn elmi seminar keçiriləcək. Seminarda Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası laboratoriyasının mühəndisi Aytac Məmmədova çıxış edəcək.

Seminarda iştirak etmək istəyənlər aşağıdakı linkdən istifadə etməklə tədbirdə iştirak edə bilərlər:

Link: https://us05web.zoom.us/j/86372969108?pwd=b0ZLSnBsRERsRWVoSHpVUk0wRCsydz09

İdentifikasiya nömrəsi: 863 7296 9108

Şifrə: GXLXg4

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

22 iyun, 2021

Biofizika İnstitutunun əməkdaşları fəxri fərmanla təltif olunublar

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi və ictimai həyatında səmərəli fəaliyyətinə görə və  8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Biofizika İnstitutunun İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri Xəyalə Həsənova və Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası laboratoriyasının mühəndisi, dissertant Aytac Məmmədova AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texniki Elmləri  Bölməsinin Fəxri fərmanı ilə təltif olunublar.

Mükafatı səbəbkarlara təqdim edən İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov müəssisənin rəhbərliyi və kollektivi adından gəncləri bu münasibətlə təbrik edib, gələcək elmi və ictimai fəaliyyətlərində  onlara uğurlar arzulayıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

18 iyun, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin iclası keçirilib

İyunun 18-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin üzvləri, Rəyasət Heyəti aparatının rəhbəri və aidiyyəti şəxslər iştirak ediblər.

Yığıncağı giriş sözü ilə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev açaraq Akademiyada son dövrlərdə aparılan struktur islahatlarının əhəmiyyətindən danışıb. O qeyd edib ki, AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə AMEA üzvlərinin müraciətindən, qəbul olunmuş qərarlardan irəli gələrək Akademiyanın qarşısında olduqca mühüm vəzifələr dayanmaqdadır. Akademik Ramiz Mehdiyev sosial-iqtisadi və mədəni-mənəvi istiqamətlər üzrə dövlətin həyata keçirdiyi çoxşaxəli siyasətin reallaşmasında, xüsusən də işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa və quruculuq işlərində alimlərimizin yaxından iştirakının qarşıda duran ümdə vəzifələrdən olduğunu söyləyib. AMEA prezidenti bildirib ki, qeyd olunan istiqamətlər üzrə Azərbaycan alimləri öz elmi potensiallarını səfərbər etməli, bunun üçün müasir, innovativ elmi, elmi-təşkilati və idarəetmə texnologiyaları geniş tətbiq olunmalıdır.

Sonra AMEA-nın akademik-katibi, akademik Arif Həşimov gündəlikdə duran elmi, elmi-təşkilati və kadr məsələləri barədə məlumat verib.

Tədbirdə AMEA-nın Elm, təhsil, texnologiya problemləri üzrə Elmi şurasının da ilk iclası keçirilib, şura üzvləri Fizika İnstitutunun Nanomaterialların tətbiqi texnologiyaları laboratoriyasının rəhbəri vəzifəsini icra edən dosent Nahidə Musayevanın “Azot tərkibli aromatik partlayıcıları aşkarlamaq üçün məsafədən idarə olunan sistem haqqında” elmi tədqiqatı ilə bağlı məlumatını dinləyərək mövzunu müzakirə ediblər. Sistemlə bağlı şura üzvlərinin və tədbir iştirakçılarının sualları cavablandırılıb, mövzunun aktuallığı qeyd edilib, bu istiqamətdə araşdırmaların davam etdirilməsi zərurəti xüsusi olaraq vurğulanıb.

Daha sonra gündəlikdə duran digər məsələlərə baxılıb. Rəyasət Heyətinin müvafiq qərarları ilə AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Elmi-təşkilat idarəsinin əsasnaməsi, həmçinin AMEA Rəyasət Heyəti aparatı İşlər idarəsinin strukturunda edilmiş dəyişikliklər nəzərə alınmaqla idarənin yeni strukturu və ştat vahidləri təsdiqlənib.

İclasda kadr məsələlərinə də baxılıb. Rəyasət Heyətinin müvafiq qərarları ilə akademik Dilqəm Tağıyev akademik Murtuza Nağıyev adına Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutunun, akademik Vaqif Abbasov akademik Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun, akademik Vaqif Fərzəliyev akademik Əli Quliyev adına Aşqarlar Kimyası İnstitutunun, müxbir üzv Bəxtiyar Məmmədov Polimer Materialları İnstitutunun, müxbir üzv Əlövsət Quliyev Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunun baş direktoru, Natiq Mehdiyev isə AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Xüsusi şöbəsinin müdiri vəzifələrinə təsdiq ediliblər.

Müzakirə olunan məsələlər ətrafında akademiklər Dilqəm Tağıyev, İsa Həbibbəyli, İradə Hüseynova, Arif Həşimov, Vaqif  Fərzəliyev, Vaqif Abbasov və başqaları çıxış edərək fikir və təkliflərini səsləndiriblər.

Mənbə: www.science.az.

17 iyun, 2021

Xarici dillər üzrə doktoranturaya imtahan verənlərin nəzərinə

Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən xarici dillər üzrə doktoranturaya qəbul və xarici dillər üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı 2021-ci il iyunun 20-də, əcnəbilər üçün Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı isə iyunun 21-də keçiriləcək.

Namizədlər (iddiaçılar) “İmtahana buraxılış vərəqəsi”ni linkdən çap edə bilərlər.

İştirakçılar buraxılış vərəqəsi ilə bir yerdə “İmtahan iştirakçısının sağlamlığı haqqında bəyannamə”ni də çap edirlər. Bəyannamə ayrıca vərəqdə çap edilməlidir və imtahan günü şagird tərəfindən imzalanmaqla imtahan nəzarətçisinə təqdim edilməlidir.

Mənbə: www.science.az.

15 iyun, 2021

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü münasibətilə Akademiya əməkdaşlarına təbriki

Hörmətli həmkarlar!

Milli Qurtuluş Günü müasir müstəqil Azərbaycan Respublikasının tarixində ulu öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlı olan çoxsaylı əlamətdar hadisələr sırasında özünəməxsus xüsusiyyətləri və nəticələri ilə mühüm yer tutur.

Belə ki, 1991-ci ildə müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş Azərbaycanda siyasi hərc-mərclik hökm sürür və hakimiyyət uğrunda qızğın mübarizə gedirdi ki, bütün bunların məntiqi nəticəsi olaraq orduda yaranan boşluqlardan istifadə edən təcavüzkar Ermənistanın ərazi iddiaları ilə Azərbaycanın dövlət təhlükəsizliyi və müstəqilliyi təhlükə altına düşmüşdü.

Bakıda bu cür hadisələrin cərəyan etdiyi bir vaxtda isə görkəmli dövlət xadimi, ulu öndər Heydər Əliyev çoxillik zəngin dövlətçilik təcrübəsi ilə Naxçıvanda geniş quruculuq işləri həyata keçirirdi. Həmin illərdə ümummilli liderin rəhbərliyi, təşəbbüsü, cəsarəti və siyasi iradəsi ilə hələ SSRİ-nin mövcudluğunu qoruduğu bir vaxtda Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının adı dəyişdirilərək Naxçıvan Muxtar Respublikası adlandırılmış, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağı Muxtar Respublikanın Dövlət Bayrağı kimi qəbul edilmiş, 20 Yanvar hadisələrinə hüquqi-siyasi qiymət verilməsi kimi və s. önəmli qərarlar verilmiş, eyni zamanda Naxçıvanın iqtisadiyyatı dirçəldilmiş, qardaş Türkiyə ilə sıx əlaqələr qurulmuşdu.

Ulu öndər Heydər Əliyevin Azərbaycançılıq ideyalarından yola çıxaraq Naxçıvanda həyata keçirdiyi islahatlar Bakıda maraqla izlənir, xalqımız qeyri-sabitlikdən, bəlalardan xilasını, dövlətçiliyin gücləndirilməsini və gələcəyini ümummilli liderin timsalında görürdü. Belə bir vaxtda Azərbaycanın tanınmış ziyalıları dahi liderin hakimiyyətə qayıtması üçün müraciət imzalamışdılar və sevindirici haldır ki, həmin şəxslər sırasında AMEA-nın əməkdaşları da yer almışlar və bu gün də onlar öz elmi yaradıcılıqları ilə Akademiyada fəaliyyətlərini davam etdirirlər.

1993-сü ilin iyununda Gəncədə baş verən hadisələr isə müstəqillikdən sonrakı iki il ərzində ölkədə cərəyan edən proseslərin pik həddi olmuş, xalqımız vətəndaş müharibəsinin astanasına gəlmiş, Azərbaycan parçalanmaq təhlükəsi ilə üzləşmişdi. Həmin ərəfədə Azərbaycan xalqı kimi ozamankı ölkə rəhbərliyi də xilas yolunu dahi rəhbər Heydər Əliyevi Bakıya dəvət etməkdə görmüşdü.

1993-cü il iyunun 15-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilən Heydər Əliyev çıxışında demişdi: “Ali Sovetin sədri kimi Azərbaycan xalqının tarixi nailiyyəti olan Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini qorumağı, möhkəmləndirməyi, inkişaf etdirməyi özüm üçün ən əsas vəzifələrdən biri hesab edirəm. …Bu sahədə mən daim çalışacağam və heç kəsin şübhəsi olmasın ki, ömrümün bundan sonrakı hissəsini harda olursa-olsun, yalnız və yalnız Azərbaycan Respublikasının müstəqil dövlət kimi inkişaf etməsinə həsr edəcəyəm”.

Tarix ulu öndərin verdiyi sözə necə bağlı olduğunu nəinki bizə, hətta bütün dünyaya sübut etdi və dahi rəhbərin bu çıxışını o zaman dinləyən hər bir kəsin bu vədlərin gerçəkləşəcəyindən zərrə qədər də şübhəsi yox idi. Qısa müddətdə Heydər Əliyevin rəhbərliyi altında milli dirçəliş prosesinə başlanıldı, dövlətçilik institutları təsis olundu, ilk növbədə ordumuz gücləndirilərək Ermənistanın işğalçılığının qarşısı alındı, ölkəmizə geniş iqtisadi imkanlar açan Əsrin müqaviləsi imzalandı, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası qəbul edildi. Atılan məqsədyönlü siyasi, iqtisadi addımlar nəticəsində Azərbaycan inkişaf yoluna qədəm qoydu, dünyanın aparıcı dövlətləri sırasında qərarlaşdı, beynəlxalq arenada söz sahibinə çevrildi.

2020-ci ilin sentyabrında başlayan 44 günlük Vətən müharibəsi ilə isə ulu öndərin Qarabağımızın, Şuşamızın işğaldan azad olunmasına dair vəsiyyəti Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan ordusu tərəfindən yerinə yetirildi, ərazi bütövlüyümüz bərpa olundu.

Dəyərli Akademiya əməkdaşları, Sizi 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü münasibətilə təbrik edir, cansağlığı və elmi-tədqiqat işlərinizdə uğurlar arzulayıram.

Ramiz MEHDİYEV,

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti, akademik

Mənbə: www.science.az.

14 iyun, 2021

“Elm” qəzetinin ulu öndər Heydər Əliyevə həsr olunan xüsusi buraxılışı çapdan çıxıb

AMEA Rəyasət Heyətinin həftəlik mətbu orqanı olan “Elm” qəzetinin 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü ərəfəsində ulu öndər Heydər Əliyevə həsr edilən xüsusi buraxılışı işıq üzü görüb.

Qəzetin ilk səhifəsində yer alan “Milli Qurtuluş Günü zəfər təntənəsi ilə” başlıqlı məqalədə qeyd olunur ki, Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan xalqı üçün sadəcə təqvim bayramı deyil, böyük ictimai, siyasi və tarixi əhəmiyyətə malik bir gündür və bu tarixi yaradan isə Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunub saxlanılmasında, möhkəmlənməsində, inkişafında müstəsna rol oynayan, daim xalqına arxa, dayaq olan Heydər Əliyevdir. Məqalədə o da vurğulanır ki, ümummilli lider Heydər Əliyevin yenilməz iradəsi, uzaqgörənliyi, fədakarlığı onu dünya azərbaycanlılarının lideri edib, ömür yolu doğma vətənə xidmət nümunəsinə çevrilib, bütün həyatını canından artıq sevdiyi xalqına, ölkəsinə həsr etmiş müdrik siyasi və dövlət xadimi tariximizdə müstəqilliyimizin memarı və qurucusu kimi yer tutub.

“Xalqımızın böyük oğlu Heydər Əliyevin Azərbaycanın alternativsiz və hamılıqla qəbul olunan lideri funksiyasını şərəflə daşıması bir daha göstərir ki, bu böyük dövlət xadiminin 1969-cu ildə hakimiyyətə gəlişi özünü tam doğrultmuş mühüm tarixi zərurət olmuşdur. Təsadüfi deyil ki, bu illər tariximizin Heydər Əliyev dövrü adlandırılır. …Bu gün tam qətiyyətlə deyə bilərik ki, Azərbaycanda milli özünüdərkin və milli özünüifadənin bütün formalarının geniş vüsət almasına, milli şüurun yüksəlməsinə təkan verən sürətli inkişaf strategiyasının seçilməsi və böyük uğurla həyata keçirilməsi Heydər Əliyevin 1969-cu ildən əsası qoyulmuş rəhbərlik və idarəetmə fəlsəfəsinin aparıcı ideya-siyasi qayəsini təşkil edir”, – bu sözlər isə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin “Müstəqil dövlətçiliyin Heydər Əliyev epoxası” sərlövhəli məqaləsində əksini tapıb.

Həmçinin yazıda o da vurğulanıb ki, Heydər Əliyevin Azərbaycana uzunmüddətli rəhbərliyinin ən sanballı göstəricisi azərbaycançılıq məfkurəsinin və milli ruhun hədsiz yüksəlişi, milli özünüdərkin keçmiş buxovlardan azad olması, xalqın tarixi yaddaşının özünə qaytarılması kimi fundamental prinsiplər əsasında milli dövlətçilik arzularının və hisslərinin güclənməsinə, real siyasi amilə çevrilməsinə nail olunmasıdır.

“…Şübhə yoxdur ki, ulu öndərin zəngin siyasi proseslər, hüquqi, demokratik dövlət quruculuğu və milli dirçəliş sahəsində mühüm nailiyyətlərlə müşayiət olunan hakimiyyət illəri müstəqil Azərbaycanın bu günü və gələcəyi baxımından taleyüklü, tarixi mərhələdir. Bu illərin ən mühüm nəticəsi, hər şeydən əvvəl, müstəqilliyimizin dönməz, əbədi xarakter alması, erməni təcavüzünün qarşısının alınması və ölkəmizin ərazi bütövlüyünü təmin etmək uğrunda apardığımız mübarizənin real bəhrələr verməsinə gəlib çatmasıdır”, – deyə akademik Ramiz Mehdiyev məqalədə qeyd edib.

Bundan əlavə, yazıda Prezident İlham Əliyevin ölkəmizdə ümummilli lider Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi strateji xətti daha da zənginləşdirdiyi, Prezident İlham Əliyevin 2003-cü ildən başlanan müstəqil dövlətimizin möhkəmləndirilməsi missiyasının ölkəmizin tarixində yeni bir eranın yaranması ilə nəticələndiyi, bu illər ərzində Azərbaycan Respublikasının bütün istiqamətlər üzrə və hərtərəfli inkişaf etdirildiyi oxuculara çatdırılır.

AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəylinin “Elm” qəzetinin xüsusi buraxılışında yer alan məqaləsi isə “Müstəqillik yollarında Heydər Əliyevdən İlham Əliyevə” adlanır. Akademik məqalədə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikasının XX əsrin altmışıncı illərindən XXI əsrin bizim günlərə qədərki bütün inkişaf mərhələləri ümummilli lider Heydər Əliyevin və ölkəmizin Prezidenti İlham Əliyevin çoxcəhətli fəaliyyəti ilə üzvü surətdə əlaqədardır. Akademik İsa Həbibbəyli ulu öndərin Azərbaycanda siyasi hakimiyyətə gəldiyi 1969-cu ildən keçən 52 illik tarixi mərhələnin iki mühüm dövrü (Heydər Əliyev epoxası – 1969-2003-cü illər və İlham Əliyev erası – 2003-cü ildən) əhatə etdiyini vurğulayıb: “Heydər Əliyev epoxası ilə İlham Əliyev erası bir-birinin davamı olub, ayrılmaz və möhtəşəm bir tamın üzvü tərkib hissələridir. Zaman baxımından ardıcıl və vahid bir prosesi əhatə edən həmin tarixi mərhələlər siyasi qayəsi və mahiyyəti etibarilə də bir-birini tamamlayır. Belə ki, görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin Azərbaycanın tarixindəki və müasir həyatındakı ən böyük xidmətləri hər iki qüdrətli dövlət rəhbərinin Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin taleyində və inkişafındakı misilsiz rolları ilə bağlıdır”.

Məqalədə, o cümlədən Qalib Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə böyük uğurla həyata keçirilmiş “Dəmir Yumruq” əməliyyatı nəticəsində rəşadətli ordumuzun torpaqlarımızı işğaldan azad etdiyi də əksini tapıb: “Lələtəpə-Cocuqmərcanlı qalibiyyət yürüşünün başlanğıcı, Günnüt-Naxçıvan uğurlu davamı, Qarabağ-Şuşa zirvəsi olmuşdur”.

“Elm” qəzetinin xüsusi buraxılışında, həmçinin AMEA-nın Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının sədri, fizika üzrə fəlsəfə doktoru dosent Famin Salmanovun “Heydər Əliyev və Azərbaycan gəncliyi”, YAP AMEA ərazi təşkilatının sədri, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Ulduzə Qurbanovanın “Azərbaycanı müstəqilliyə qovuşduran Ümummilli lider”, Ədəbiyyat İnstitutunun şöbə müdiri, YAP İdarə Heyətinin üzvü, filologiya elmləri doktoru Elnarə Akimovanın “İlham Əliyev – Ulu öndər yolunun davamı və sabahı”, AMEA-nın Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının sədri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Sevinc Nəsirovanın “Ulu öndər Heydər Əliyev dühası və Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafı”, AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun şöbə müdiri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Elnur Kəlbizadənin “Ümummilli lider Heydər Əliyev – Qafqazda davamlı sülh və əməkdaşlığın inkişaf ideyalarının müəllifidir” və AMEA-nın Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının sədri, elmi işçi Nərgiz Bayramovanın “Heydər Əliyev – elm və təhsilin himayədarı” sərlövhəli məqalələri yer alıb.

Nəşrin son səhifəsində isə görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin fotoları oxuculara təqdim olunur.

Mənbə: www.science.az.

12 iyun, 2021

Biofizika İnstitutuna doktorant hazırlamaq səlahiyyəti verilib

“Doktoranturalar yaradılan Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin, elmi müəssisə və təşkilatların Siyahısı”nda dəyişiklik edilib.

Bununla bağlı Baş nazir Əli Əsədov qərar imzalayıb.

Qərara əsasən, AMEA üzrə Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinə yeni Biofizika İnstitutu əlavə edilib. İnstitutda da fəlsəfə və elmlər doktoru üzrə doktorantura ixtisasına qəbul olacaq.

Nazirlər Kabinetindən qərara verilən izahda bildirilib ki, AMEA-nın Biofizika İnstitutu 2016-cı ildən etibarən biofizika sahəsində fundamental və innovasiya xarakterli tətbiqi elmi tədqiqat işlərinin həyata keçirilməsi istiqamətində uğurla fəaliyyət göstərir. İnstitutda AMEA-nın 2 müxbir üzvü, 4 elmlər və 6 fəlsəfə doktoru çalışır.

İnstitutun ən mühüm vəzifələrindən biri yeni elmi istiqamət olan biofizika sahəsində yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanmasıdır. 2017-ci ildən etibarən Biofizika İnstitutunun alim və mütəxəssisləri tərəfindən magistratura pilləsi üzrə, eləcə də fəlsəfə və elmlər doktoru hazırlığı üzrə yüksəkixtisaslı kadrların yetişdirilməsi işinə başlanılıb. Lakin institutda doktorantura mövcud olmadığı üçün yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanması işi AMEA-nın və respublikanın digər elmi müəssisələrində məqsədli sifarişlər əsasında həyata keçirilib. Bu da bir sıra hallarda kadr hazırlığını institutun tələbləri səviyyəsində həyata keçirməyə mane olur.

Mövcud maddi-texniki bazasını, magistratura və doktorantura təhsil pillələri üzrə kadr hazırlığı sahəsində qazandığı təcrübəni nəzərə alaraq, AMEA-nın Biofizika İnstitutunda fəlsəfə və elmlər doktoru hazırlığı üzrə 2406.01 – Biofizika (biologiya, tibb, fizika, texnika), 2406.02 – Biokimya (biologiya, kimya, tibb, texnika, aqrar elmlər), 2424.01 – Riyazi biologiya, bioinformatika (biologiya, riyaziyyat) ixtisasları üzrə doktoranturanın yaradılması və bununla bağlı Nazirlər Kabinetinin müvafiq Qərarının qəbul edilməsi məqsədəuyğun sayılır.

Qərarın qəbul edilməsi Biofizika İnstitutunda doktorant və dissertantların hazırlanmasının həyata keçirilməsinə imkan yaradır.

Mənbə: www.science.az.

11 iyun, 2021

AMEA-da şəffaflığın təmin olunması istiqamətində tədbirlər və struktur islahatları aparılır

AMEA-nın “Elm TV” internet televiziyasında akademiyada şəffaflığın təmin olunması istiqamətində tədbirlər və struktur islahatları ilə bağlı videosüjet yayımlanıb.

Süjetdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin Akademiyanın 27 may 2021-ci il tarixində keçirilən Ümumi yığıncağında səsləndirdiyi fikirlər barədə məlumat verilib. Akademik tədbirdə qeyd edib ki, AMEA-da ötən illər nöqsanların yaranmasına gətirib çıxaran amillər arasında qüsurlu idarəçilik sistemi birinci yeri tutub. İdarəçiliyin pərakəndə olması, məsuliyyətsizlik, tələbkarlığın zəif olması Akademiyada ciddi problemlərə və özbaşınalığa səbəb olub. R.Mehdiyev bu elm ocağında olan qüsurlar barədə hər kəsin məlumatlı olmasının və onların aradan qaldırılmasının zəruriliyini vurğulayıb.

Videosüjetdə AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəyli AMEA-da aparılan struktur islahatları ilə yanaşı, eyni zamanda şəffaflıq istiqamətində də həyata keçirilən tədbirlərin Akademiyanın müasir dövrdəki əsas simasını müəyyən etdiyini deyib. Əlavə edib ki, Ümumi yığıncaqda AMEA-nın Nizamnaməsinə edilən əlavə və dəyişikliklər Akademiyada struktur islahatlarının hüquqi baxımdan tənzimlənməsinə, genişlənməsinə və tamamlanmasına şərait yaradacaq. Bu struktur islahatları öz bəhrəsini idarəetmədə və nəticədə elmin keyfiyyətində tapacaqdır.

Alim AMEA-da şəffaflıq istiqamətində aparılan yoxlamaların uzun illərdən bəri yığılıb qalmış nöqsanların aşkara çıxarılmasına, onların aradan qaldırılması yollarının müəyyən edilməsinə və bu yöndə ilk addımların atılmasına doğru icra olunan çoxistiqamətli fəaliyyətin həyata keçirilməsinə xidmət etdiyini deyib.

Reportajda  bildirilir ki, akademik Ramiz Mehdiyev Ümumi yığıncaqda ötən illər ərzində AMEA-nın bir sıra müəssisələrində, o cümlədən Yüksək Texnologiyalar Parkının (YT Park) fəaliyyətində ciddi nöqsanlar aşkar edildiyini deyib. AMEA rəhbəri, həmçinin bu kimi hallara hüquqi qiymətin verilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Videosüjetdə AMEA-nın İşlər idarəsinin müdir müavini Natiq Allahverdiyev qeyd edib ki, ölkə Prezidenti İlham Əliyevin YT Parkın AMEA nəzdində fəaliyyət göstərməsi ilə bağlı 2014-cü il tarixli müvafiq Sərəncamından sonra elmdə əldə olunan nailiyyətlərin iqtisadiyyatda tətbiqi, yeni yaradıcılıq sahələrinin təmini və inkişafı məqsədilə Parka dövlət büdcəsindən 1,5 milyon vəsait ayrılıb: “Bundan əlavə, vaxtilə AMEA Təcrübə-Sənaye Zavodunun torpaq ərazisi dövlət başçısının Sərəncamı ilə YT Parka verilmişdir. Lakin öncəki sənədlərdəki rəqəmlərlə son göstəricilər uzlaşmır”.

Bildirilib ki, illik hesabat zamanı AMEA prezidenti R.Mehdiyev həqiqətlərin üzə çıxarılması məqsədilə komissiyanın yaradılması, Akademiyanın bütün elmi müəssisə və təşkilatlarının torpaq ərazilərinin dəqiqləşdirilməsi və sənədlərin üzləşməsinin həyata keçirilməsinə dair göstəriş verildiyini deyib. İclasda akademik R.Mehdiyev institut direktorlarının rəhbərlik etdikləri müəsisələrin fəaliyyətinin bütün istiqamətlərinə görə məsuliyyət daşıdıqlarını bildirib. Bu məqsədlə bəzi institutlarda yeni təyinatlar həyata keçirilib.

Videosüjetin sonunda akademik İ.Həbibbəyli vurğulayıb ki, AMEA rəhbərinin göstərişi ilə Akademiyanın elmi-tədqiqat institutlarının fəaliyyətinin dövlət quruculuğu prosesinə töhfə verməyə doğru istiqamətləndirilməsi sahəsində atılan addımlar artıq öz bəhrəsini verməkdədir. AMEA institutlarının bir neçə nazirliklə bağladığı müqavilələr, Akademiyada dövlət səviyyəsində baş verən proseslərə elmin dəstəyinin təmin olunması 2020-ci ili əvvəlki illərdən fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərdən olub.

“Elm TV”də yayımlanmış videosüjeti təqdim edirik: http://science.gov.az/az/news/open/17152

Mənbə: www.science.az.

10 iyun, 2021

AMEA-nın Ümumi yığıncağının ölkə başçısına müraciətindən, çıxışlardan və qərarlardan irəli gələn vəzifələr müzakirə olunub

İyunun 10-da Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, yeni tərkibdə Rəyasət Heyətinin üzvləri, Rəyasət Heyətinin aparat rəhbəri və aidiyyəti şəxslər iştirak ediblər.

İclası AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev açaraq yığıncağın gündəliyi barədə iştirakçılara məlumat verib.

Akademik Ramiz Mehdiyev ölkə başçısı cənab İlham Əliyevin müvafiq sərəncamları ilə təltif olunmuş akademik Tofiq Nağıyevə “Şöhrət” ordeni, Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin əməkdaşları – Şəfəq Əlibəyliyə 3-cü dərəcəli “Əmək” ordeni, Kamil Allahyarov, Fatma Əliyeva və İnarə Şəfiyevaya “Tərəqqi” medalı, həmçinin Ridvan Sadırxanova “Əməkdar mədəniyyət işçisi” və Kübra Şamilovaya “Əməkdar mədəniyyət işçisi” vəsiqələrini, sonra AMEA-nın müxbir üzvü Maqsud Qurbanova isə AMEA-nın Fəxri fərmanını təqdim edib.

Sonra Nizami adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin baş direktoru, akademik Rafael Hüseynov çıxış edərək muzeyin 80 illik yubileyi münasibətilə təltif edilmiş əməkdaşları adından ölkə Prezidentinə, eləcə də Akademiya rəhbərliyinə minnətdarlığını bildirib.

Müzakirəyə çıxarılan ilk məsələ “AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağının Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevə müraciətindən, çıxışlardan və qərarlardan irəli gələn vəzifələr haqqında” olub.

AMEA-nın akademik-katibi, akademik Arif Həşimov çıxış edərək qeyd edib ki, AMEA üzvlərinin, respublikanın bir sıra hökumət və dövlət nümayəndələrinin, dövlət qurumları və ali təhsil müəssisələri rəhbərlərinin iştirak etdiyi tədbirdə AMEA-nın 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti ilə bağlı hesabat dinlənilərək təsdiq edilib. Həmçinin respublikanın müasir ictimai-siyasi və mədəni-mənəvi həyatı ilə bağlı bir sıra mühüm məsələlər, bundan irəli gələrək AMEA qarşısında duran vəzifələr geniş müzakirə olunub, bu məsələlərlə bağlı mühüm qərarlar qəbul edilib.

Diqqətə çatdırılıb ki, tədbirin sonunda ölkəmizin sosial-iqtisadi və mədəni-mənəvi inkişafına yönəlmiş dövlət siyasətini dəstəkləyərək, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa və quruculuq işlərində elmi potensialın yaxından iştirakını təmin edərək, elmi fəaliyyətin əsas istiqamətlərinin və nəticələrinin respublikanın mənafeyinə uyğunlaşdırılmasının, elmin yeni əsaslarla təşkilinin, idarə olunmasının və strukturunun optimallaşdırılmasının, maliyyə mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsinin vacibliyini əsas götürərək, AMEA-nın maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi və alimlərin əməyinin stimullaşdırılması sahəsində ardıcıl tədbirləri yüksək qiymətləndirərək Akademiyanın Ümumi yığıncağı adından Prezident İlham Əliyevə müraciət qəbul edilib.

Müasir dünyanın çağırışları və respublikada yaranmış yeni reallıqlar kontekstində Azərbaycan elmi qarşısında duran vəzifələrin geniş şərh olunduğu müraciətdə xüsusi olaraq qeyd edilib ki, ordumuzun uğurlu hərbi əməliyyatları, Qarabağ torpaqlarının erməni işğalından azad edilməsi, dağıdılmış ərazilərdə irimiqyaslı quruculuq işlərinə başlanılması digər dövlət qurumları kimi, Milli Elmlər Akademiyasının fəaliyyətində də köklü, inqilabi dəyişiklikləri zəruri edir. Müraciətdə o da xüsusi vurğulanıb ki, ölkəmizdə və regionda meydana çıxan yeni reallıqların AMEA-nın alimləri tərəfindən müzakirələri nəticəsində gəlinən qənaət, həmçinin cərəyan edən mürəkkəb proseslərin, eləcə də dünya elmində müşahidə edilən yeni tendensiyaların təhlili Azərbaycanda fundamental və tətbiqi elmin doktrinasına yenidən əsaslı şəkildə baxılmasını tələb edir.

Diqqətə çatdırılıb ki, müraciətdə elm və təhsil sisteminin effektiv, çoxşaxəli inteqrasiyası, ordu quruculuğunda müasir elmi yanaşmaların tətbiqi, informasiya cəmiyyətinin yaradılması və virtual idarəçiliyin elmi əsaslarının formalaşdırılması, ölkənin təbii ehtiyatlarının qorunması və istifadəsinə dair yeni elmi yanaşmanın ortaya qoyulması, ana dilimizin və mədəniyyətimizin inkişafı, yeni dövrün reallıqları çədemik-katib Arif Həşimov, Rəyasət Heyətinin üzvləri akademiklər Fikrət Əliyev və Adil Qəribov çıxış edərək fikir və təkliflərini səsləndiriblər.

Mənbə: www.science.az.

10 iyun, 2021

Yeni kvant mikroskopu yaradılıb

Almaniya və Astraliya alimləri yeni kvant mikroskopu yaradıblar.

Yeni mikroskop əvvəllər görülməsi mümkün olmayan hüceyrə strukturlarını müşahidə etməyə imkan verir. O, naviqasiyadan tutmuş tibbi vizuallaşdırmayadək yeni tətbiqlərin, həmçinin biotexnologiyaların yaradılmasına şərait yaradır.

Qeyd edək ki, mikroskopun hazırlanmasında Avstraliyanın Kvinslend və Almaniyanın Rostok Universitetlərinin alimləri iştirak ediblər.

Mənbə: Oxu.az

7 iyun, 2021

COVİD-19-a yoluxmuş əməkdaşlara maddi yardım edilib

AMEA Biofizika İnstitutunun koronavirus infeksiyasına yoluxan əməkdaşlarına maddi yardım verilib.

Belə ki, müəssisənin Həmkarlar Təşkilatı rəsmi tibbi arayış əsasında COVİD-19 xəstəliyi keçirən dörd əməkdaşın hər birinə 100 manat məbləğində əlavə vəsait köçürüb.

Qeyd edək ki, müəssisə əməkdaşları koronavirusla mübarizə ilə bağlı maarifləndirmə tədbirlərinə qoşulur, həmçinin Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərar və tövsiyələrinə ciddi riayət edirlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

7 iyun, 2021

Doktoranturaya qəbul qaydalarına dəyişiklik edilib

Nazirlər Kabineti “Doktoranturaların yaradılması və doktoranturaya qəbul Qaydaları”nda dəyişiklik edib.

Bununla bağlı Baş nazir Əli Əsədov qərar imzalayıb.

Doktoranturaya illik qəbul və dissertantların təhkimolunma planları ali təhsil müəssisələrinin, elmi müəssisə və təşkilatların sifarişləri əsasında onların tabe olduqları müvafiq qurumlar tərəfindən Nazirlər Kabinetinə təqdim olunur, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının və Təhsil Nazirliyinin rəyləri əsasında hər il aprelin 1-dək təsdiq edilir.

Doktoranturaya qəbul hər ilin iyun (xarici dil imtahanı) və sentyabr (fəlsəfə və ixtisas fənnindən imtahanlar) ayları ərzində keçirilir.

Mənbə: www.science.az.

7 iyun, 2021

Ali, orta və magistratura təhsili ilə bağlı bir sıra qərarlarda dəyişiklik edilib

AR Nazirlər Kabineti “Ali təhsil pilləsinin dövlət standartı və proqramı”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2010-cu il 23 aprel tarixli 75 nömrəli, “Orta ixtisas təhsili pilləsinin dövlət standartı və proqramı”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2010-cu il 23 aprel tarixli 76 nömrəli, “Magistratura təhsilinin məzmunu, təşkili və “magistr” dərəcələrinin verilməsi Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2010-cu il 12 may tarixli 88 nömrəli, “Bakalavriat (əsas (baza ali) tibb təhsili) təhsilinin məzmunu və təşkili Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2010-cu il 24 iyun tarixli 117 nömrəli, “Ali təhsil müəssisələrinin bakalavriat və magistratura səviyyələrində, əsas (baza ali) tibb təhsilində və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsində kredit sistemi ilə tədrisin təşkili Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2013-cü il 24 dekabr tarixli 348 nömrəli və “Orta ixtisas təhsili müəssisələrində kredit sistemi ilə tədrisin təşkili Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2013-cü il 26 dekabr tarixli 354 nömrəli qərarlarında dəyişiklik edib.

Bu barədə Baş nazir Əli Əsədov qərar imzalayıb.

Qərara əsasən, ali təhsil proqramları təhsilalanların dövlət attestasiyası ilə yekunlaşır.

Bakalavriat səviyyəsində xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları istisna olmaqla digər bütün ixtisaslar üzrə tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş, o cümlədən nəzərdə tutulmuş cari attestasiyalardan (fənlər üzrə attestasiyalardan) müvəffəqiyyətlə keçmiş tələbələr təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2013-cü il 24 dekabr tarixli 348 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Ali təhsil müəssisələrinin bakalavriat və magistratura səviyyələrində, əsas (baza ali) tibb təhsilində və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsində kredit sistemi ilə tədrisin təşkili Qaydaları”na əsasən müəyyən edilmiş Ümumi Orta Müvəffəqiyyət Göstəricisinə) uyğun olaraq dövlət attestasiyasından keçmiş hesab olunurlar. Attestasiyanın nəticələri ilə razılaşmayan tələbələr üçün dövlət attestasiyası təşkil edilir.

Bakalavriat səviyyəsində xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları üzrə dövlət attestasiyası məcburidir və ixtisas üzrə buraxılış yekun dövlət imtahanından (fənlərarası) və ya buraxılış işinin müdafiəsindən ibarətdir.

Magistratura səviyyəsində tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş tələbələr yekun attestasiyaya buraxılırlar. Yekun attestasiya magistrlik dissertasiyasının müdafiəsindən və (və ya) ixtisas fənləri üzrə imtahanlardan ibarətdir. Magistrlik dissertasiyasının müdafiəsi ixtisaslaşdırılmış şuraların iclaslarında aparılır. Magistrlik dissertasiyasının məzmununa, yazılmasına, təqdim edilməsinə və müdafiəsinə qoyulan tələblər Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla, ali təhsil müəssisəsinin Elmi Şurası və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası tərəfindən müəyyənləşdirilir.

Bakalavriat və magistratura səviyyələrində imtahan sessiyalarının təşkili, tələbələrin biliyinin cari və aralıq qiymətləndirilməsi, dövlət attestasiyasının keçirilməsi qaydaları ali təhsil müəssisələri və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası tərəfindən müəyyən edilir.

Orta ixtisas təhsili proqramları təhsilalanların dövlət attestasiyası ilə yekunlaşır. Tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş, o cümlədən nəzərdə tutulmuş cari attestasiyalardan (fənlər üzrə attestasiyalardan) müvəffəqiyyətlə keçmiş tələbələr təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2013-cü il 26 dekabr tarixli 354 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Orta ixtisas təhsili müəssisələrində kredit sistemi ilə tədrisin təşkili Qaydaları”na əsasən müəyyən edilmiş Ümumi Orta Müvəffəqiyyət Göstəricisinə) uyğun olaraq yekun attestasiyadan keçmiş hesab olunurlar. Təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (Ümumi Orta Müvəffəqiyyət Göstəricisinə) uyğun olaraq çıxarılmış yekun attestasiyanın nəticələri ilə razılaşmayan tələbə ixtisas üzrə buraxılış yekun dövlət imtahanında (fənlərarası) iştirak edə bilər.

İmtahan sessiyalarının təşkili, tələbələrin biliyinin cari və aralıq qiymətləndirilməsi, dövlət attestasiyasının keçirilməsi qaydaları orta ixtisas təhsili müəssisələri tərəfindən müəyyənləşdirilir.

Tələbələrin fənlər üzrə attestasiyası (biliyinin qiymətləndirilməsi) Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla, ali təhsil müəssisəsinin Elmi Şurası və AMEA tərəfindən müəyyənləşdirilmiş qaydada çoxballı (100 ballı) sistemlə həyata keçirilir.

Magistrlik dissertasiyasının məzmununa, yazılmasına, təqdim edilməsinə və müdafiəsinə qoyulan tələblər Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla, ali təhsil müəssisəsinin Elmi Şurası və AMEA tərəfindən müəyyənləşdirilir.

Tələbələrin fənlər üzrə attestasiyası (biliyinin qiymətləndirilməsi) Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla, ali təhsil müəssisəsinin Elmi Şurası tərəfindən müəyyənləşdirilmiş qaydada çoxballı (100 ballı) sistemlə həyata keçirilir.

Xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları istisna olmaqla digər bütün ixtisaslar üzrə tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş, o cümlədən nəzərdə tutulmuş cari attestasiyalardan (fənlər üzrə attestasiyalardan) müvəffəqiyyətlə keçmiş tələbələr təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2013-cü il 24 dekabr tarixli 348 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Ali təhsil müəssisələrinin bakalavriat və magistratura səviyyələrində, əsas (baza ali) tibb təhsilində və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsində kredit sistemi ilə tədrisin təşkili Qaydaları”na əsasən müəyyən edilmiş Ümumi Orta Müvəffəqiyyət Göstəricisinə) uyğun olaraq yekun dövlət attestasiyasından keçmiş hesab olunurlar. Attestasiyanın nəticələri ilə razılaşmayan tələbələr üçün yekun dövlət attestasiyası təşkil edilir.

Xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları üzrə yekun dövlət attestasiyası məcburidir.

Xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları istisna olmaqla digər bütün ixtisaslar üzrə tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş, o cümlədən nəzərdə tutulmuş cari attestasiyalardan (fənlər üzrə attestasiyalardan) müvəffəqiyyətlə keçmiş tələbə təhsil müddətində əldə etdiyi nəticələrə (ÜOMG-yə) uyğun olaraq dövlət attestasiyasından keçmiş hesab olunur.

Təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (ÜOMG-yə) uyğun olaraq yekun attestasiyanın qərarı ilə razılaşmayan tələbə üçün dövlət attestasiya sınaqları təşkil edilir.

Tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş, o cümlədən nəzərdə tutulmuş cari attestasiyalardan (fənlər üzrə attestasiyalardan) müvəffəq qiymət almış tələbə təhsil müddətində əldə etdiyi nəticələrə (ÜOMG-yə) uyğun olaraq yekun attestasiyadan keçmiş hesab olunur.

Təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (ÜOMG-yə) uyğun olaraq yekun attestasiyanın qərarı ilə razılaşmayan tələbə ixtisas üzrə buraxılış yekun dövlət imtahanında (fənlərarası) iştirak edə bilər.

Bu Qərar 2021-ci il oktyabrın 1-dək qüvvədədir.

Mənbə: https://nk.gov.az

3 iyun, 2021

COST proqramında iştirak üçün 40 yeni layihə təsdiqlənib

Avropa Komissiyasının COST (Elm və Texnologiyada Avropa Əməkdaşlığı) Fəaliyyəti üzrə 40 yeni layihə təsdiq edilib.

Azərbaycanlı alim və mütəxəssislər bu layihələrə qoşula bilərlər. Bunun üçün uyğun layihə seçilməli və layihə rəhbərinə müraciət məktubu göndərilməlidir. Müraciət ilə əlaqəli ətraflı məlumat COST üzrə milli əlaqələndirici şəxs İlham Hümbətov (əlaqə: ilhamh@gmail.com) və ya AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Beynəlxalq elmi əməkdaşlıq şöbəsindən (+994 12 4923446) əldə edilə bilər.

Müasir dövrdə prioritet sahələrin inkişafı üçün multidissiplinar yanaşmanın və elmi-tədqiqat müəssisələri, istehsal sahələri, dövlət və özəl sektorlardan olan mütəxəssislərin əməkdaşlığının mühümlüyünü nəzərə alaraq, COST Fəaliyyəti müxtəlif ölkələrdən olan mütəxəssislər tərəfindən qabaqcıl ideyaların birgə həyata keçirilməsi, təcrübə və məlumat mübadiləsi məqsədilə elmi şəbəkələrin yaradılması üçün geniş imkanlar açır.

Qeyd edək ki, hazırda 20-dən çox azərbaycanlı alim və mütəxəssis 15-ə yaxın COST layihəsinin iştirakçısıdır.

Mənbə: www.science.az.

2 iyun, 2021

Elmi şuranın növbəti iclası keçirilib

İyunun 2-də AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib.

İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclası açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib. O, AMEA Rəyasət Heyətinin bir sıra qərarları barədə Elmi şura üzvlərinə məlumat verib.

Elmi şuranın sədri, professor Oktay Qasımov AMEA-nın prezidenti akademik Ramiz Mehdiyevin 27 may 2021-ci il tarixdə akademiyanın Ümumi yığıncağının iclasındakı çıxışına istinad edərək qeyd edib ki, bu gün alimlərimizin apardığı tədqiqatlar prioritet istiqamətləri əhatə etməli, müasir dünya elminin inkişaf tendensiyaları ilə uzlaşmalıdır. Alim Azərbaycan elminin inkişafına töhfə verə bilən tədqiqatların daha da genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Daha sonra Biofizika İnstitutunun icraçı direktoru, b.e.d. Kərim Qasımov tərəfindən tərcümə olunmuş “Molekulyar Hüceyrə Biologiyası” adlı kitabın I cildinin nəşr olunması ilə bağlı məsələ müzakirə olunaraq Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsi qarşısında vəsatət qaldırılmasına qərar verilib.

Sonda AMEA Fizika İnstitutunun II kurs magistrantı Sevda Mahmudovanın “Fibroin zülal məhlulunun aqreqasiya kinetikasının xüsusiyyətləri və analizi” mövzusunda magistrlik dissertasiyasının müzakirəsi aparılıb. İddiaçının dissertasiya müdafiəsinə buraxılmasına dair qərar qəbul olunub.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

1 iyun, 2021

“Elm” qəzetinin yeni sayı çapdan çıxıb

AMEA Rəyasət Heyətinin həftəlik mətbu orqanı olan “Elm” qəzetinin yeni sayı işıq üzü görüb.

Qəzetin ilk səhifəsində Prezident İlham Əliyevin Türkiyənin milli təhsil naziri Ziya Selçukla görüşünə dair məlumat yer alıb.

Nəşrin növbəti səhifələrində AMEA-nın Ümumi yığıncağı barədə məlumat, AMEA-nın Ümumi yığıncağının Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə müraciəti,akademik Ramiz Mehdiyevin 28 May – Respublika Günü münasibətilə Akademiya əməkdaşlarına təbriki, “Neft-qaz problemləri və perspektivləri” mövzusunda respublika konfransı, “Aşıq Ələsgər: sazın sehri və sözün şöhrəti” adlı beynəlxalq tədbir və s. informasiyalar oxuculara təqdim olunur.

Bundan əlavə, “Yarımkeçiricilər fizikası sahəsində görkəmli alim”, ““Ağıllı şəhər və “Ağıllı kənd”lər elm, təhsil və innovasiyanın birgə nailiyyəti kimi”, “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə aid materiallar Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin kolleksiyasında”, “AMEA-da aparılan islahatlar keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyub”, “Azərbaycan-tatar ədəbi əlaqələrinin pasportu” sərlövhəli məqalələr, elmi yeniliklər, müsabiqələr və digər xəbərlərlə də tanış ola bilərsiniz.

12 səhifəlik qəzetdə, o cümlədən rus dilində materiallar öz əksini tapıb.

Mənbə: www.science.az.

31 may, 2021

Elan

2 iyun 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA-nın Ümumi yığıncağının qərarlarından və AMEA-nın prezidentinin çıxışından irəli gələn məsələlər haqqında.

2. AMEA-nın Biofizika İnstitutunda tərcümə olunmuş “Molekulyar Hüceyrə Biologiyası” adlı kitabın I cildinin nəşr olunması ilə bağlı müzakirə.

3. AMEA Fizika İnstitutunun II kurs magistrantı Sevda Mahmudovanın 24 may 2021-ci il tarixində keçirilmiş dissertasiya işinin müzakirəsi haqqında.

4. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

28 may, 2021

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin 28 May – Respublika Günü münasibətilə Akademiya əməkdaşlarına təbriki

Hörmətli həmkarlar!

1918-ci il mayın 28-də Qafqazda mövcud gərgin ictimai-siyasi şəraitdə Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən “İstiqlal Bəyannaməsi”nin imzalanması ilə müsəlman Şərqində ilk parlamentli respublika, demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin əsası qoyulmuş oldu.

Cümhuriyyətin elan edilməsi xalqımızın əsrlərlə mövcud olmuş dövlətçilik ənənələrinin XX əsrin ilk onilliyində bərpası və eyni zamanda, tarixi torpaqlarımızda müstəqil milli dövlətimizin yaranmasının təcəssümü idi.

1918-ci il sentyabrın 15-də Nuru Paşanın rəhbərliyi altında Qafqaz İslam Ordusunun hərbi dəstəyi ilə Bakı erməni-bolşevik işğalından azad edilmişdir ki, bu da Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının tarixi nişanələrindən biridir.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti mövcud olduğu 23 ay ərzində millətindən, dinindən, sinfindən, irqindən, cinsindən asılı olmayaraq ölkə ərazisində yaşayan bütün vətəndaşların hüquqlarını təmin etmiş, sözügedən bəşəri dəyərlər Cümhuriyyətin “İstiqlal Bəyannaməsi”ndə də öz əksini tapmışdır.

Qısa müddət ərzində AXC Hökuməti zəngin dövlət quruculuğu işləri həyata keçirmiş, nizami ordu yaradılmış, Azərbaycan dili dövlət dili elan olunmuş, Azərbaycan bayrağı dövlət bayrağı kimi qəbul edilmiş, müsəlman Şərqində qadınlara ilk dəfə seçki hüququ verilmiş, Bakı Dövlət Universitetinin əsası qoyulmuş, 100-ə yaxın tələbə xaricdə ali təhsil almağa göndərilmiş, ölkə ərazisində səhiyyə ocaqları yaradılmış, mədəniyyət, o cümlədən milli mətbuat canlanmışdır.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti beynəlxalq münasibətlərə də ciddi önəm vermiş, Birinci Dünya müharibəsindən sonra çağırılan Paris Sülh Konfransına nümayəndə heyəti göndərmiş, nəticədə Azərbaycanın müstəqilliyinin de-fakto tanınmasına nail olunmuş, bir çox ölkələrdə qarşılıqlı səfirlik və nümayəndəliklər açılmış, müqavilələr, sazişlər bağlanılmışdır.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti 1920-ci ilin aprelində bolşeviklərin hərbi təcavüzü nəticəsində süquta uğradılsa da, həyata keçirdikləri dövlət əhəmiyyətli tədbirlər və sönməz ideyaları ilə xalqımızın sovet dövründə azadlıq və istiqlal eşqini gücləndirmiş, gələcək müstəqilliyimizin təməlini qoymuşdur.

Nəhayət, 1991-ci ildə ölkəmiz yenidən dövlət müstəqilliyini bərpa etmiş, Cümhuriyyətin qurucuları və ideyaları geniş şəkildə tədqiq olunmuş, dövlətimiz və xalqımız tərəfindən öz layiqli dəyərini almışdır.

Cənab Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə 2018-ci il ölkəmizdə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli” elan edilmiş, Cümhuriyyətin 100-cü ili həm respublikamızda, həm də Azərbaycanın hüdudlarından kənarda təntənəli şəkildə qeyd olunmuşdur.

Bu il isə 28 May – Respublika Gününü xalqımız daha qürurlu şəkildə, qalib xalq kimi qeyd edir. Belə ki, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında 44 günlük Vətən müharibəsində Qarabağımızın düşmən işğalından azad edilməsi ilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bərpa edilmiş oldu.

Bu gün Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstiqlal Bəyannaməsinin Azərbaycan və fransız dillərində orijinal nüsxələri AMEA-nın Milli Azərbaycan Tarix Muzeyində saxlanılır, həmçinin Akademiyanın bir çox elmi müəssisə və təşkilatlarında alimlərimiz tərəfindən AXC-nin qurucuları, qəbul etdiyi sənədlər, beynəlxalq əlaqələri və rəsmi yazışmaları tədqiq olunaraq kitab və monoqrafiya halında ictimaiyyətə təqdim edilir.

Dəyərli Akademiya əməkdaşları, Sizi Respublika Günü münasibətilə təbrik edir, cansağlığı və elmi-tədqiqat işlərinizdə uğurlar arzulayıram.

Ramiz MEHDİYEV,

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti, akademik

Mənbə: www.science.az.

28 may, 2021

AMEA-nın Ümumi yığıncağının Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə müraciəti

Möhtərəm cənab Prezident!

Sizin qətiyyətiniz və müdrik rəhbərliyiniz, eləcə də müzəffər ordumuzun misilsiz şücaəti sayəsində 44 günlük Vətən müharibəsində əldə edilən tarixi qələbə nəticəsində Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası 2021-ci ildə öz Ümumi yığıncağını tamamilə fərqli bir ab-havada, qalib ölkənin elm məbədi kimi xüsusi bir fərəh hissi ilə keçirir. Şübhəsiz ki, bu yığıncaq AMEA-nın tarixinə əlamətdar, yaddaqalan hadisə kimi həmişəlik həkk olunacaqdır.

Ordumuzun uğurlu hərbi əməliyyatları Qarabağ torpaqlarının erməni işğalından azad edilməsi, dağıdılmış ərazilərdə irimiqyaslı quruculuq işlərinə başlanılması digər dövlət qurumları kimi, Milli Elmlər Akademiyasının fəaliyyətində də köklü, bəlkə də inqilabi dəyişiklikləri zəruri edir. Diqqətinizə çatdırmaq istəyirik ki, hələ Vətən müharibəsinin ilk günlərindən başlayaraq, AMEA-nın Rəyasət Heyətinin iclaslarında, eləcə də Akademiyanın bir sıra digər qurumlarının toplantılarında yeni dövrün reallıqları, çağırış və təhdidləri ciddi şəkildə müzakirə edilmiş, qarşıda duran təxirəsalınmaz vəzifələrin elmi əsaslarla həlli istiqamətində xeyli maraqlı fikirlər söylənilmiş, təkliflər irəli sürülmüşdür. Əmin ola bilərsiniz ki, həmin təkliflərin hər biri diqqətlə araşdırılmış, ümumi işimizə töhfə vermək potensialına malik bütün təşəbbüslər Akademiyanın mövcud imkanları nəzərə alınmaqla elmi cəhətdən qiymətləndirilmişdir və bu proses daim davam etdirilir.

Biz yaranmış yeni reallıqda Azərbaycan dövləti və xalqı qarşısındakı məsuliyyətimizi yaxşı dərk edirik. Heç kəs şübhə etməsin ki, ölkəmizin bu qocaman elm ocağı Qarabağın bərpası işində əsla kənarda qalmayacaq, onilliklərlə toplanmış zəngin təcrübədən bəhrələnərək, dövlətimizin qarşıya qoyduğu strateji tapşırıqların icrası üçün tələb olunan elmi dəstəyi var qüvvəsi ilə təmin edəcəkdir.

Cənab Prezident!

Ölkəmizdə və regionda meydana çıxan yeni reallıqların Milli Akademiyanın alimləri tərəfindən müzakirələri nəticəsində gəlinən qənaət, həmçinin cərəyan edən mürəkkəb proseslərin, eləcə də dünya elmində müşahidə edilən yeni tendensiyaların təhlili Azərbaycanda fundamental elmin doktrinasına yenidən, əsaslı şəkildə baxılmasını tələb edir. Bu tam təbii qarşılanmalıdır, çünki hər zaman hər bir növbəti tarixi mərhələ yeni təfəkkürlə, yeni hədəflərlə və fərqli yanaşmalarla müşayiət olunur. Dövlət idarəçiliyinin və ictimai fəaliyyətin bütün sahələri yeni dövrün tələblərinə uyğunlaşdırılmalıdır. Əks təqdirdə qarşıya qoyulan vəzifələrin keyfiyyətli icrasından, rəqabətədavamlılıqdan, dünya iqtisadiyyatına əsaslı inteqrasiyadan söhbət gedə bilməz.

Elmi fəaliyyət sahəsinin müasir dövrün tələblərinə uyğunlaşdırılmasına vacib, strateji məsələlərdən biri kimi baxmaq lazımdır. Çünki ölkəmizin gələcək inkişafı naminə atılacaq addımların, göstərilən təşəbbüslərin dayanıqlılığı, effektivliyi bilavasitə onların keyfiyyətli elmi zəminindən asılıdır. Müasir dövrün təcrübəsi göstərir ki, hazırda dünya ölkələrinin tərəqqisi, rifahı və qüdrəti onların yeraltı və yerüstü sərvətlərindən, təbii ehiyatlarından, insan resurslarından daha çox elmi-texniki imkanlarının miqyası, düşünülmüş iqtisadi siyasəti ilə müəyyən olunur. Elmi yanaşma olmadan qeyd olunan amillərin təmin edilməsi mümkünsüzdür.

Cənab Prezident!

Deyilənləri nəzərə alaraq, AMEA-nın Ümumi yığıncağı aşağıdakı vəzifələri yeni dövrün elmi fəaliyyətində başlıca hədəflər olaraq müəyyən etmişdir:

  1. Elm və təhsil sisteminin effektiv, çoxşaxəli inteqrasiyası

Təcrübə göstərir ki, elm və təhsil sözün bütün mənalarında bir-birinin davamıdır. Alim təhsil sisteminin hazırladığı yekun məhsuldur. Bu məhsulun keyfiyyəti təhsil mərhələsində formalaşır. Müasir təhsil sistemi olmadan dövrün tələblərinə cavab verən tədqiqatçıların hazırlanması qeyri-mümkündür. Təhsil sistemi yeni dövrün ixtisaslarının öyrənilməsinə, müasir təmayüllərin araşdırılmasına həssaslıqla yanaşmalı, daim dünya təcrübəsini təhlil etməli, zamanın çağırışları ilə ayaqlaşmağı bacarmalıdır. Bu istiqamətdə ali təhsil müəssisələrimiz Milli Elmlər Akademiyasının potensialından geniş şəkildə bəhrələnməli, mütəxəssis hazırlığı prosesində AMEA-nın imkanlarından əməli surətdə istifadə etməlidir. Sözügedən əməkdaşlığın davamlı zəminə əsaslanması Azərbaycanda müasir dövrün təhsil və elm sisteminin təşkili prosesini sürətləndirməyə kömək edəcəkdir.

  1. Ordu quruculuğunda müasir elmi yanaşmaların tətbiqi

Azərbaycanın qələbəsi ilə başa çatan 44 günlük Vətən müharibəsi, həmçinin dünyanın müxtəlif nöqtələrində aparılan döyüş əməliyyatlarının təhlili yeni dövrün hərb elmində əsaslı dəyişikliklərin baş verdiyini əyani şəkildə nümayiş etdirir. Bu dəyişikliklərin əsasən texnoloji yeniliklərlə, daha dəqiq desək, pilotsuz aviasiya vasitələrinin geniş tətbiqi ilə bağlı olduğu danılmazdır. Sirr deyil ki, ölkəmizin işğalçı Ermənistan üzərində qazandığı tarixi qələbənin əldə edilməsində bu döyüş texnikası növünün böyük rolu olmuşdur. Döyüş əməliyyatlarında toplanmış təcrübə Azərbaycan elmi və hərbi sənayesi qarşısında tamamilə yeni hədəflər müəyyənləşdirmişdir. Ölkəmizin daxili imkanları və yerli elmi-texniki potensialı hesabına keyfiyyətli pilotsuz ucuş aparatlarının hazırlanması və istehsalı bu hədəflər arasında xüsusilə mühüm yer tutur. Qarşıya qoyulan vəzifələrin icrası AMEA-dan rəqəmsal texnologiyalar sahəsində yeni, əsaslı tədqiqatların aparılmasını tələb edir.

  1. İnformasiya cəmiyyətinin yaradılması və virtual idarəçiliyin elmi əsaslarının formalaşdırılması    

Yeni dövrün və müasir cəmiyyətin inkişafının təməlində informasiya texnologiyalarının dayandığı danılmaz həqiqətdir. Koronavirus pandemiyasının ortaya çıxardığı reallıqlar virtual idarəçiliyin, həmçinin yeni texnologiyaların əhəmiyyətini bir daha sübut etmiş oldu. Bu mənada Milli Elmlər Akademiyasının qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri də informasiya cəmiyyətinin yaradılmasında, virtual idarəetmə məkanının formalaşdırılmasında yaxından iştirak etməkdir. Qarabağ bölgəsində başlanılmış quruculuq işləri çərçivəsində “Ağıllı kənd”, “Ağıllı şəhər” layihələrinin keyfiyyətli icrası da birbaşa yeni texnologiyaların inkişafından asılıdır. AMEA-nın alimləri bu reallıqları görür, dünyada süni intellektin, yeni insan nəslinin formalaşdırılması istiqamətində işləri diqqətlə izləyirlər. Dünya elmində cərəyan edən bu təmayülün ölkəmizin inkişafına verə biləcəyi faydalar ətraflı şəkildə öyrənilməli, sözügedən istiqamətdə atılacaq hər bir addım aidiyyəti dövlət qurumları ilə birgə elmi şəkildə əsaslandırılmalıdır.

  1. Ölkənin təbii ehtiyatlarının qorunması və istifadəsinə dair yeni elmi yanaşmanın ortaya qoyulması

Azərbaycanın yeraltı və yerüstü sərvətləri, xüsusilə neft-qaz ehtiyatları ölkə iqtisadiyyatının inkişafında müstəsna rola malikdir. Lakin eyni zamanda unutmaq olmaz ki, müasir dövrdə dünyada ərzaq təhlükəsizliyi və içməli su mənbələrinin axtarılıb tapılması və səmərəli istifadəsi istiqamətində ciddi müzakirələr gedir. Ölkəmiz mühüm elmi yanaşmalar tətbiq etməklə içməli su mənbələrinin mühafizəsi, həmçinin bu istiqamətdə mümkün ixrac potensialının yaradılması məsələlərinə diqqət göstərməlidir. Eyni zamanda ekoloji və bioloji təhlükəsizliyin qorunması problemi də müasir dövrdə AMEA qarşısında duran mühüm elmi problemlərdəndir.

  1. Ana dilimizin və mədəniyyətimizin inkişafı, yeni dövrün reallıqları çərçivəsində milli kimliyimizin qorunması

Məlumdur ki, XX əsrin ikinci yarısından etibarən xüsusilə geniş vüsət almış   qloballaşma prosesi milli identikliyin qorunmasına olduqca ciddi təhdidlər yaradır. Yeni texnologiyaların sürətli inkişafı, vahid virtual məkana inteqrasiya bu prosesə xüsusilə neqativ təsir göstərir. Belə bir şəraitdə ana dilimizin inkişafı və zənginləşməsi, rəqabətədavamlı dilə çevrilməsi, milli irsimizin, tarixi yaddaşımızın, kimliyimizin qorunması dövlətimiz, elmimiz üçün prioritet məsələlərdəndir. Bu da bir həqiqətdir ki, ayrı-ayrılıqda nə dövlət, nə də AMEA bu tapşırıqların öhdəsindən lazımi səviyyədə gələ bilməz. Bunun üçün elmi potensialla inzibati resurslar birləşdirilməli, vahid konsepsiya və yol xəritəsi işlənib hazırlanmalıdır. Əminliklə bildiririk ki, qeyd olunan məsələlər humanitar və ictimai elmlər sahəsində AMEA-nın prioritetini təşkil edir.

  1. AMEA-nın iqtisadi müstəqilliyinin təmin edilməsi

Bu gün dünyanın inkişaf etmiş dövlətlərinin hamısında elm sahəsi dövlət büdcəsinə ciddi gəlirlər gətirir. Belə qurumların demək olar ki, heç biri maliyyə baxımından dövlətdən asılı deyil. AMEA-nın belə bir təşkilata çevrilməsi üçün ötən ildən Sizin birbaşa tapşırığınızla zəruri addımlar atılır. Doğrudur, Elmlər Akademiyasının iqtisadi müstəqilliyinin təmin olunması üçün hələ çox işlər görülməlidir. Ancaq əmin ola bilərsiniz ki, istər inzibati idarəçiliyin təkmilləşdirilməsi, istərsə də elmin təşkili istiqamətində tələb olunan bütün addımlar atılacaqdır. AMEA-da hər kəs yaxşı başa düşür ki, şəffaflıq, müasirlik və sağlam iş mühiti təmin edilmədən ciddi nəticələrin əldə edilməsi qeyri-mümkündür. Akademiyanın öz iqtisadi müstəqilliyini əhəmiyyətli dərəcədə təmin etməsi onun gələcək mövcudluğunun da təminatçısıdır. Akademiya büdcəyə yük deyil, dəstək olmalıdır. Bu formul AMEA-da bütün islahatların təməlini təşkil etməkdədir.

  1. AMEA-nın ölkənin xarici və daxili siyasətinin icrasında fəal iştirakı

Vətən müharibəsində əldə edilən zəfər, həmçinin regionda gedən mürəkkəb geosiyasi proseslər xarici siyasətin elmi əsaslandırılmasını zərurətə çevirmişdir. AMEA bu prosesdən kənarda qalmamalı, istər analitik materialların hazırlanmasında, istərsə də xarici siyasətin icrası ilə bağlı aktual təkliflərin irəli sürülməsində yaxından iştirak etməlidir. Təcrübə göstərir ki, həm xarici, həm də daxili siyasətin effektiv və uğurlu icrası düzgün elmi əsaslandırmadan və proqnozlaşdırmadan çox asılıdır. Bu məqsədlə AMEA-da siyasi elmlər sahəsində tədqiqatlarla məşğul ola biləcək ayrıca qurumun yaradılmasına ehtiyac vardır. Sizin razılığınızla belə bir qurumun formalaşdırılması ümumi işin xeyrinə olardı.

Möhtərəm cənab Prezident!

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının çoxminli kollektivi ölkəmizdə Sizin rəhbərliyiniz altında başlanmış islahatlar və yenilənmə prosesinin zəruriliyini dərk edir, onu tam mənada dəstəkləyir. Dövlətimizin daha da inkişafı, müasirləşməsi və güclənməsi sahəsində apardığınız uğurlu fəaliyyətdə yaxından iştirak etmək Akademiya əməkdaşlarının səmimi istəyidir. Xüsusilə də işğaldan azad olunmuş torpaqların bərpası işinə qoşulmağı hər birimiz müqəddəs vətəndaşlıq borcu kimi dəyərləndiririk.

Sizi əmin edirik ki, həmişə olduğu kimi, bu mühüm, eyni zamanda müqəddəs vəzifənin icrasında da Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının kollektivi Sizinlə birgə addımlamağa, verəcəyiniz tapşırıqları vaxtında və keyfiyyətlə yerinə yetirməyə hazırdır. Alimlərimiz dövlətimizin güclənməsinə, ölkəmizin çiçəklənməsinə və müasirləşməsinə töhfə verməyi özləri üçün hər zaman şərəf hesab etmişlər. Bundan sonra da onların mövqeyi dəyişməz olaraq qalacaqdır!

Mənbə: www.science.az.

28 may, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin rəhbər vəzifələrinə və üzvlüyünə seçkilər keçirilib

AMEA-nın Ümumi yığıncağında AMEA Rəyasət Heyətinin rəhbər vəzifələrinə və üzvlüyünə seçkilər keçirilib. Bu məqsədlə akademik Vaqif Fərzəliyev sədr olmaqla 5 nəfərdən ibarət hesablayıcı komissiya yaradılıb. Gizli səsvermədə 46 üzv iştirak edib.

Səsvermənin nəticələrinə əsasən, AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyev, vitse-prezidentlər, akademiklər İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, Nərgiz Paşayeva, Rasim Əliquliyev, Tofiq Nağıyev, İradə Hüseynova, AMEA-nın akademik-katibi, akademik Arif Həşimov, akademiklər Cəmil Əliyev, Gövhər Baxşəliyeva, Adil Qəribov, Fikrət Əliyev, Naxçıvan Bölməsinin sədri, akademik İsmayıl Hacıyev və Gəncə Bölməsinin sədri, akademik Fuad Əliyev Rəyasət Heyətinin tərkibinə daxil ediliblər.

Mənbə: www.science.az.

28 may, 2021

AMEA-nın Nizamnamə Komissiyasının yeni tərkibi təsdiq olunub

AMEA-nın Nizamnamə Komissiyasının yeni tərkibi təsdiq olunub.

Bu barədə qərar AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixində keçirilən Ümumi Yığıncağında qəbul olunub.

Qərara əsasən, akademik İsa Həbibbəyli yenidən komissiyanın sədri seçilib.

Komissiyanın tərkibi AMEA-nın müşaviri, akademik Telman Əliyev, AMEA-nın Naxçıvan Bölməsinin sədri, akademik İsmayıl Hacıyev, Fizika İnstitutunun laboratoriya rəhbəri, akademik Nazim Məmmədov, Polimer Materialları İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Bəxtiyar Məmmədov, AMEA Azad Həmkarlar İttifaqının sədri, hüquq elmləri doktoru, professor Habil Qurbanov, Fiziologiya İnstitutunun direktoru, biologiya elmləri doktoru, professor Ulduz Həşimova, Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunun direktor müavini, hüquq elmləri doktoru Nazim Cəfərli, AMEA prezidentinin katibliyinin rəisi, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Eldar Əmirov, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq şöbəsinin müdiri Kamal Əliyev, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının İctimaiyyətlə əlaqələr və informasiya şöbəsinin müdiri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Ağahüseyn Şükürovdan ibarət olmaqla təsdiqlənib.

Mənbə: www.science.az.

28 may, 2021

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Ümumi yığıncağı keçirilib

27 may 2021-ci il tarixində AMEA Rəyasət Heyətinin böyük konfrans zalında hibrid rejimdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Ümumi yığıncağı keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın rəhbərliyi, Prezident Administrasiyasının Humanitar siyasət, diaspor, multikulturalizm və dini məsələlər şöbəsinin müdiri Fərəh Əliyeva, Azərbaycan Respublikası Baş Nazirinin müavini Əli Əhmədov, Azərbaycan Respublikasının nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar naziri Rəşad Nəbiyev, Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər nazirinin müavini, ADA Universitetinin rektoru Hafiz Paşayev, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının sədri Famil Mustafayev, Dövlət İmtahan Mərkəzinin Direktorlar Şurasının sədri Məleykə Abbaszadə, akademiyanın həqiqi üzvləri və digər dövlət rəsmiləri fiziki, AMEA-nın müxbir üzvləri isə onlayn rejimdə iştirak ediblər.

İclasda AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev çıxış edərək tədbir iştirakçılarını salamlayıb, Ümumi yığıncağın gündəliyindəki məsələləri diqqətə çatdırıb.

Daha sonra ötən il dünyasını dəyişmiş, Azərbaycan elminin inkişafında xüsusi xidmətləri olan görkəmli alimlərin xatirələri bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Akademik Ramiz Mehdiyev öncə 44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi qələbədən danışıb. O, ötən il Azərbaycan Ordusunun Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin qətiyyətli rəhbərliyi altında misilsiz şücaət göstərərək 30 ilə yaxın işğal altında qalmış Qarabağ torpaqlarını azad etdiyini, müstəqillik tariximizin növbəti şanlı səhifəsini yazdığını söyləyib. Bütün Azərbaycan cəmiyyəti kimi Elmlər Akademiyasının da bu qələbənin qazanılmasında töhfələri olduğuna görə qürur hissi keçirdiyini ifadə edib.

Sonra hesabat ilində Elmlər Akademiyasının fəaliyyətinin bəzi məqamları ilə bağlı fikirlərini bölüşən AMEA rəhbəri COVID-19 pandemiyasının neqativ təsirlərinə baxmayaraq akademiyada islahatlar, idarəçilik sisteminin və elmin təşkili işinin təkmilləşdirilməsi, müasir dövrün çağırışlarına uyğun qurulması prosesinin fasiləsiz şəkildə davam etdirildiyini deyib.

Natiq AMEA-nın fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi və mövcud qüsurların aradan qaldırılması üçün Rəyasət Heyətində çoxsaylı müzakirələrin təşkil edildiyini, vəziyyətin yerində öyrənilməsi üçün bir sıra yoxlamalar və təhlillərin aparıldığını nəzərə çatdırıb: “Təəssüflə qeyd etməliyəm ki, yoxlamalar zamanı bəzi institut rəhbərləri obyektiv mənzərənin üzə çıxmasına mane olmağa çalışmışlar. Ona görə də, müəssisə rəhbərləri həqiqətləri gizlətməməli, əksinə problemlərin, çatışmazlıqların aradan qaldırılması üçün əməkdaşlıq etməlidirlər”.

Sonra akademik R.Mehdiyev hesabat ilində aparılan təhlil və yoxlamalar nəticəsində üzə çıxmış bəzi ciddi problemləri Ümumi Yığıncaq iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb. Qeyd edib ki, sözügedən qüsurları aradan qaldırmadan AMEA-nın gələcək inkişafından, şəffaflıqdan danışmaq qeyri-mümkündür.

AMEA rəhbəri elmi fəaliyyətlə inzibati idarəetmənin sərhədlərinin aydınlaşdırılması və idarəçiliyin təkmilləşdirilməsi məqsədilə Rəyasət Heyəti aparatında əsaslı struktur dəyişikliklərinin aparıldığını söyləyib.

“Bu gün dünya elmində ciddi dəyişikliklər baş verir. Biz birdəfəlik bilməliyik ki, iqtisadiyyatın, sosial və mədəni inkişafın əsasını elm təşkil edir”, – deyən akademik R.Mehdiyev respublikada elmi inkişaf etdirməyin AMEA-nın əsas vəzifəsi olduğunu qeyd edib. Bildirib ki, alimlərimizin apardığı tədqiqatlar dünya elminin tələblərinə və Prezident İlham Əliyevin apardığı dövlət siyasətinin çağırışlarına cavab verməlidir.

AMEA-nın prezidenti nitqinin sonunda alimlərimiz, xüsusilə institut direktorlarının dəyişən gündəmi diqqətlə izləyərək öz fəaliyyətlərində yenilikləri rəhbər tutmalı olduqlarını deyib, dünya elminə inteqrasiya etməyin başqa bir yolu olmadığını söyləyib: “Bu mənada siyasətşünaslıq, ideologiya, azərbaycançılıq məsələlərinə xüsusilə fikir verilməlidir. Akademiya cəmiyyətimizdə bu işin lokomotivi rolunu oynamalıdır. Azərbaycançılıq məfkurəsinin tarixi, hüquqi, siyasi və sosial-iqtisadi əsaslarının işlənib hazırlanması ümdə vəzifələrimizdən olmalıdır”.

Daha sonra AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyev ümumi yığıncaqda AMEA-nın 2020-ci ildə fəaliyyəti haqqında hesabatı təqdim edib. O, hesabat ilində AMEA-da 157 elmi problem və 540 mövzu üzrə 1618 elmi-tədqiqat işinin yerinə yetirildiyini, ümumi məbləği 7 milyon manata yaxın olan 81 qrant layihəsinin icra olunduğunu diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, hesabat ilində AMEA-da 555 kitab, 7558 məqalə çap olunmuşdur. Xaricdə çap olunan məqalələrin sayı 2692, nüfuzlu “Web of Science” və “Scopus” bazalarında dərc olunmuş elmi işlərin sayı isə 1005-dir.

Akademik D.Tağıyev elmi məhsuldarlığa görə dünyanın 234 ölkəsi sırasında Azərbaycanın mövqeyi və AMEA-nın Azərbaycan elmində yerinə dair reytinq göstəricilərini təqdim edib, eləcə də Azərbaycan elminin inkişafındakı xidmətlərinə görə 2020-ci ildə AMEA-nın ölkə Prezidenti tərəfindən fəxri adlar, orden və medallarla təltif edilmiş 35-ə yaxın aliminin siyahısnı diqqətə çatdırıb.

Birinci vitse-prezident hesabat ilində AMEA Rəyasət Heyətinin 21 iclasının keçirildiyini, bu iclaslarda elmi müəssisələrin səmərəliliyinin yüksəldilməsi, elmi-təşkilati, struktur və kadr məsələləri, normativ-hüquqi sənədlərin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı bir sıra mühüm qərarların qəbul edildiyini bildirib.

AMEA Rəyasət Heyətinin fəaliyyətindən bəhs edən akademik hesabat ilində AMEA-da Azərbaycançılıq Elmi-İdeoloji Mərkəzi, Albanşünaslıq Elmi Mərkəzi və Quba Regional Elmi Mərkəzinin yaradıldığını deyib.

Sonra D.Tağıyev AMEA-nın Fizika, Riyaziyyat və Texnika Elmləri, Kimya Elmləri, Yer  Elmləri, Biologiya və Tibb Elmləri, eləcə də Humanitar və İctimai Elmlər Bölməsinin qarşısında duran əsas problemlər, 2020-ci ildə aparılan tədqiqatlar və əldə olunan mühüm nəticələri diqqətə çatdırıb.

Nitqinin sonunda o, akademiyanın daxili islahatlar nəticəsində  həll edilə bilən və dövlət dəstəyinə ehtiyac olan problemləri, həmçinin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulan islahatların əsas istiqamətləri və  perspektivlər barədə məlumat verib.

Tədbirdə AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəyli AMEA-nın Nizamnaməsinə əlavə və dəyişikliklər edilməsi məsələsi ilə bağlı çıxış edib.

İ.Həbibbəyli Akademiyanın fəaliyyətini tənzimləyən əsas normativ hüquqi sənəd olan AMEA-nın Nizamnaməsinin ilk dəfə ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən 2003-cü ildə təsdiq edildiyini bildirib, Nizamnaməyə müxtəlif dövrlərdə edilən dəyişikliklər barədə məlumat verib.

Ötən dövr ərzində AMEA-da bölmələrin akademik-katibi vəzifəsinin ləğv olunduğunu və bu səlahiyyətləri vitse-prezidentlərin yerinə yetirdiyini söyləyən İ.Həbibbəyli hazırda AMEA-nın strukturunun təkmilləşdirilməsi, idarəetmə sisteminin optimallaşdırılması məqsədilə Nizamnaməyə dəyişikliklərin edilməsi zərurəti yarandığını söyləyib, Nizamnamə Komissiyasının qeyd olunan məsələlərlə bağlı hazırladığı təklifləri diqqətə çatdırıb. Əlavə edib ki, bu gün müzakirəyə çıxarılan müddəalar Nizamnaməyə 2020-ci ildə edilən dəyişikliklərdə qəbul olunan struktur islahatlarının daha da dərinləşməsinə, genişlənməsinə və tamamlanmasına xidmət edəcək.

Sonra Azərbaycan Respublikasının rabitə və yüksək texnologiyalar naziri Rəşad Nəbiyev, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının sədri Famil Mustafayev, Bakı Dövlət Universitetinin rektoru Elçin Babayev, akademiklər Arif Həşimov, Vaqif Fərzəliyev, Gövhər Baxşəliyeva, Fəxrəddin Qədirov, Abel Məhərrəmov və AMEA-nın müxbir üzvü Şahbaz Muradov çıxış edərək AMEA-nın 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında hesabatı yüksək qiymətləndiriblər. Onlar AMEA-nın müəssisə və təşkilatlarının əldə etdikləri ən mühüm nailiyyətlərdən söz açaraq, Azərbaycan elminin qarşısında duran problem və vəzifələrdən danışıblar, təklif və tövsiyələrini səsləndiriblər.

Daha sonra AMEA-nın akademik-katibi, akademik Adil Qəribov Ümumi yığıncağın Akademiya üzvlərinin hesabata verdikləri qiymətlər əsasında hazırlanmış qərar layihəsini səsləndirib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev Akademiya üzvlərinin təqdim etdikləri rəy, təklif və səslərini də nəzərə alaraq, qərar layihəsini səsə qoyub. Səsvermənin nəticələrinə əsasən, AMEA-nın 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında hesabatı təsdiq edilib.

Ümumi yığıncaqda AMEA-nın Nizamnaməsində əlavə və dəyişikliklərin edilməsi məsələsi müzakirə olunub. Müzakirələrdən sonra AMEA-nın Nizamnaməsi edilmiş dəyişikliklərlə yeni redaksiyada qəbul olunub.

Daha sonra AMEA-nın Nizamnamə Komissiyasının tərkibində dəyişikliklər edilməsi məsələsi müzakirəyə çıxarılıb. Akademik İsa Həbibbəyli yenidən komissiyanın sədri seçilib. Komissiyanın AMEA-nın müşaviri, akademik Telman Əliyev, Naxçıvan Bölməsinin sədri, akademik İsmayıl Hacıyev, Fizika İnstitutunun laboratoriya rəhbəri, akademik Nazim Məmmədov, Polimer Materialları İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Bəxtiyar Məmmədov, AMEA Azad Həmkarlar İttifaqının sədri, hüquq elmləri doktoru, professor Habil Qurbanov, Fiziologiya İnstitutunun direktoru, biologiya elmləri doktoru, professor Ulduz Həşimova, Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunun direktor müavini, hüquq elmləri doktoru Nazim Cəfərli, AMEA prezidentinin katibliyinin rəisi, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Eldar Əmirov, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq şöbəsinin müdiri Kamal Əliyev, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının İctimaiyyətlə əlaqələr və informasiya şöbəsinin müdiri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Ağahüseyn Şükürovdan ibarət yeni tərkibi təsdiqlənib.

Daha sonra AMEA Rəyasət Heyətinin rəhbər vəzifələrinə və üzvlüyünə seçkilər keçirilib. Akademik Vaqif Fərzəliyev sədr olmaqla 5 nəfərdən ibarət Hesablayıcı komissiya yaradılıb. Gizli səsvermə yolu ilə keçirilən, 46 üzvün iştirak etdiyi seçkilərdə Rəyasət Heyətinin yeni tərkibi müəyyən olunub.

Səsvermənin nəticələrinə əsasən, AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyev, vitse-prezidentlər, akademiklər İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, Nərgiz Paşayeva, Rasim Əliquliyev, Tofiq Nağıyev, İradə Hüseynova, AMEA-nın akademik-katibi, akademik Arif Həşimov, akademiklər Cəmil Əliyev, Gövhər Baxşəliyeva, Adil Qəribov, Fikrət Əliyev, Naxçıvan Bölməsinin sədri, akademik İsmayıl Hacıyev və Gəncə Bölməsinin sədri, akademik Fuad Əliyev Rəyasət Heyətinin tərkibinə daxil ediliblər.

Ümumi yığıncaqda AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İradə Hüseynova Azərbaycan alimlərinin ölkə Prezidenti İlham Əliyevə ünvanladıqları müraciəti səsləndirilib.

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev yekun nitqində akademiyanın qarşısında duran yeni və mühüm vəzifələrdən bəhs edib. O, ölkəmizdə aparılan çoxşaxəli islahatlara uyğun olaraq, AMEA-nın da yeniləşən Azərbaycanın hədəfləri ilə səsləşən quruma çevrilməsinin zəruriliyini qeyd edib.  Akademik bildirib ki, AMEA-nın elmi müəssisələri, alim və mütəxəssisləri, xüsusən də Rəyasət Heyətinin yeni tərkibi, vitse-prezidentlər dövlət siyasətindən irəli gələn vəzifələrin icrasında yaxından iştirak etməli, ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin çağırışlarına fəal dəstək verməli, ölkəmizin intellektual potensialının gücləndirilməsinə, milli strateji maraqların təmin olunmasına, beynəlxalq aləmdə Azərbaycan elminin nüfuzunun yüksəldilməsinə öz layiqli töhfələrini verməlidirlər.

Mənbə: www.science.az.

28 may, 2021

Azərbaycanda Respublika Günü qeyd edilir

Bu gün Azərbaycanın milli bayramı-Respublika Günü qeyd olunur. 103 il əvvəl Şərqdə ilk demokratik respublika qurulub.

Yüz üç il bundan əvvəl – 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması ölkəmizin həyatına böyük tarixi hadisə kimi daxil olub. Müstəqil, azad, demokratik respublika qurmaq məqsədini qarşıya qoyan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 aylıq fəaliyyəti dövründə xalqın milli mənlik şüurunu özünə qaytardı, onun öz müqəddəratını təyin etməyə qadir olduğunu nümayiş etdirib. 1918-ci il mayın 28-də qəbul edilən İstiqlal Bəyannaməsindən də göründüyü kimi, bu möhtəşəm tarix xalqımızın müstəqillik hisslərini daha da gücləndirib.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) qurulması 28 may 1918-ci ildə Tiflis şəhərində Qafqaz canişininin binasında Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin sədri olduğu Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən bəyan edilib.

Uzun bir dövr Azərbaycan Rusiyanın müstəmləkəsi olub. Ancaq Azərbaycan xalqı həmişə azadlığa, müstəqilliyə qovuşmaq üçün mübarizələr aparıb.

Yeni qurulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti öz üzərinə götürdüyü çətin tarixi vəzifəni şərəflə yerinə yetirib. Azərbaycanın ilk Parlamenti və Hökuməti, dövlət aparatı təşkil edilib, ölkənin sərhədləri müəyyənləşdirilib, bayrağı, himni və gerbi yaradıldı, ana dili dövlət dili elan edilib, ordu quruculuğu sahəsində ciddi tədbirlər həyata keçirilib, maarifin və mədəniyyətin inkişafına xüsusi diqqət yetirilib. Azərbaycanın ilk universiteti təsis olunub, təhsil milliləşdirilib, xalqın sonrakı illərdə mədəni yüksəlişi üçün zəmin hazırlayan, ictimai fikir tarixi baxımından müstəsna əhəmiyyətli işlər görülüb.

Mövcudluğunun ilk günlərindən xalq hakimiyyəti və insanların bərabərliyi prinsiplərinə əsaslanan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti bütün ölkə vətəndaşlarına eyni hüquqlar verərək irqi, milli, dini, sinfi bərabərsizliyi ortadan qaldırıb.

ADR təkcə Azərbaycanda deyil, bütün Şərqdə ilk demokratik respublika idi. Ancaq AXC cəmi 23 ay yaşaya bilib. 1920-ci il aprelin 28-də bolşeviklərin 11-ci ordusu Azərbaycanı işğal edib və Respublika süqut edib.

Respublika Günü Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra dövlət bayramı kimi qeyd olunur. Əmək Məcəlləsinə görə, 28 may qeyri-iş günü elan edilib.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə 2018-ci il “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli” elan olunub və AXC-nin 100 illik yubileyi təntənəli şəkildə qeyd edilib.

AXC dövründə qaldırılan üçrəngli bayrağımız ötən ildən Şuşada, Laçında, Kəlbəcərdə, Cəbrayılda, Qubadlıda, Ağdamda, Zəngilanda, Füzulidə, ümumilikdə bütün Qarabağda dalğalanır. 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun qəhrəman hərbçiləri öz cəsarəti ilə, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə buna nail oldular.

Mənbə: oxu.az

25 may, 2021

AMEA-nın Ümumi yığıncağı keçiriləcək

27 may 2021-ci il tarixində saat 12:00-da AMEA Rəyasət Heyətinin böyük konfrans zalında hibrid rejimdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Ümumi yığıncağı keçiriləcək.

Tədbirdə AMEA-nın həqiqi üzvləri fiziki, müxbir üzvləri və digər dəvət olunan şəxslər isə onlayn rejimdə iştirak edəcəklər.

Mənbə: www.science.az.

21 may, 2021

Alimlər beyin hüceyrələrini insultdan sonra oksigenlə təchiz edən nanohissəciklər yaradıblar

Çin alimləri beyin hüceyrələrini insult zamanı oksigenlə təchiz etməyi bacaran, fotosintezedici hissəciklər yaradıblar.

Bu, neyronların kütləvi məhv olmasının qarşısını alır. Tədqiqatın nəticələri “ACS Nano Letters” jurnalında dərc edilib.

Yeni nanohissəciklər infraqırmızı şüa ilə işıqlandırılanda oksigen yarada bilir. Təcrübə göstərir ki, bənzər prosedur insult zamanı neyronları məhv olmaqdan qoruyur. Nanohissəciklər yeni qan damalarının böyüməsini stimullaşdırır ki, nəticədə beyinin fəaliyyəti yaxşılaşır.

Dünyanın əksər inkişaf etmiş ölkələrində infarkt, ürək çatışmazlığı və müxtəlif xərçəng şişləri ilə yanaşı, insult və beyin qansızması da insan ölümünə gətirib çıxaran əsas səbəblərdən biridir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının statistikasına görə, hər il 15 milyon insan insultun qurbanı olur – onlardan 5 milyonu ölür, 5 milyonu isə əlil olur.

Neyronlar oksigensiz cəmi 6-7 dəqiqə yaşayır. Buna görə də insult zamanı beyin qan dövranının pozulduğu nahiyələrdə hüceyrələr kütləvi şəkildə məhv olur.

Son illər tibb işçiləri və bioloqlar neyronları məhv olmaqdan və insultun ən ağır nəticələrinin qarşısını almaqdan qoruya bilən preparatların yaradılması üzərində fəal işləyirlər. Xuaçjun Elm və Texnologiyalar Universitetinin professoru Van Linin rəhbərliyi ilə bir qrup tibb işçisi və kimyaçı bu problemin qeyri-adi həllini tapıb. Onlar sianobakteriya koloniyaları qoşulmuş nanohissəciklərin köməyilə beyin hüceyrələrini oksigenlə təchiz etməyi öyrəniblər. Tədqiqatçıların sözlərinə görə, bəzi belə mikroblar ətraf mühitdən, demək olar, uzun müddət karbon qazını götürərək oksigenə çevirə bilir – özü də bu halda gün işığından başqa heç nəyə ehtiyac olmur. Əgər insan orqanizmində bakteriya koloniyalarını “işqlandırmaq olarsa”, nəzəri baxımdan bunun nəticəsində onlardan müxtəlif toxumaların oksigenlə təchiz edilməsi üçün istifadə etmək olar.

Van Lin və onun həmkarlarının fikrincə, xüsusi nanohissəciklər vasitəsilə bu məsələni həll etmək olar. Həmin nanohissəciklər, içinə mikroblar yerləşdirilmiş kapsul kimi xidmət göstərəcək və eyni vaxtda infraqırmızı şüalanmanı görünən işığın işartılarına çevirəcək. Həmçinin bu, potensial təhlükəli mikrob tullantılarının insan orqanizminə nüfuz etməsinin qarşısını alan bir maneə rolunu oynayacaq.

Alimlər bu nanohissəciklərin fəaliyyətini neyron kulturasında və laboratoriya siçanları üzərində yoxlayıblar. Eksperiment zamanı bioloqlar gəmiricilərin beyinin bəzi arteriyalarında qan təchizatını dayandıraraq süni şəkildə insult yaradıblar, sonra fotosintezedici bakteriyaları infraqırmızı şüa ilə işıqlandıraraq neyronları insultun nəticələrindən qorumağa çalışıblar.

Məlum olub ki, nanohissəciklər hüceyrə kulturasında sağ qalmış neyronların sayını, demək olar, iki dəfə artırıb, habelə siçanların beyinində zədələnmiş nahiyələrin həcmini və sahəsini müvafiq olaraq 51 və 60 faiz azaldıb. Bu, beyin fəaliyyətində insultla əlaqəli pozulmaların kəskinliyini əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb, habelə gəmiricilərdə hərəkətlərin koordinasiyasını və koqnitiv bacarıqları yaxşılaşdırıb. Qan təchizatının tam bərpasından sonra da nanohissəciklər beyinin fəaliyyətini yaxşılaşdırmağa davam ediblər.

Alimlərin fikrincə, bu prosedur iltihabı dayandırıb və yeni damarların böyüməsinə kömək edib. Nəticədə neyronların sağ qalmaq şansı artıb.

Tədqiqatçılar ümid edirlər ki, növbəti təcrübələr və klinik sınaqlar bu nanohissəciklərin pasiyentlərin sağlamlığı üçün təhlükəsizliyini və effektivliyini göstərəcək və onlardan insultun, hipoksiyaya səbəb olan qan dövranı pozulmalarının müalicəsində istifadə olunmasına yol açacaq.

Mənbə: AzərTac

20 may, 2021

AMEA-da Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şuranın yaradılması haqqında Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası prezidentinin sərəncamı

AMEA Rəyasət Heyətində keçirilmiş 7 may 2021-ci il tarixli iclasda respublikada, xüsusən işğaldan azad edilmiş ərazilərdə enerji təminatı ilə bağlı məsələlərə elmi dəstəyin verilməsini təmin etmək məqsədilə AMEA-da Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şuranın yaradılması barədə təşəbbüs irəli sürülmüş, Elmi Şuranın tərkibi barədə müvafiq təkliflərin hazırlanıb AMEA-nın prezidentinə təqdim edilməsi tapşırığı verilmişdir. AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyev Elmi Şuranın tərkibi barədə təkliflər hazırlayaraq 17 may 2021-ci il tarixli xidməti təqdimatla AMEA-nın prezidentinə təqdim etmişdir. Təqdim olunan təklifləri nəzərə alaraq:

1. AMEA-da aşağıdakı tərkibdə Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şura yaradılsın:

Akademik Ramiz Mehdiyev  – AMEA-nın prezidenti, sədr

Akademik Arif Həşimov – AMEA-nın Fizika İnstitutunun baş direktoru, sədr müavini

Akademik Dilqəm Tağıyev – AMEA-nın birinci vitse-prezidenti

Akademik İbrahim Quliyev – AMEA-nın vitse-prezidenti

Akademik Rasim Əliquliyev  – AMEA-nın vitse-prezidenti

Akademik Adil Qəribov – AMEA-nın akademik-katibi

Texnika elmləri doktoru Nəriman Rəhmanov – “Azərenerji”ASC-nin Azərbaycan Elmi-Tədqiqat və Layihə-Axtarış Energetika İnstitutunun laboratoriya rəhbəri

Siyasi elmlər doktoru Elnur Soltanov – Azərbaycan Respublikası Energetika nazirinin müavini

Təbriz Əmmayev – Azərbaycan Respublikasının Energetika Nazirliyi yanında Bərpa Olunan Enerji Mənbələri Dövlət Agentliyinin direktoru

2. AMEA-nın Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şurasının sədr müavini, akademik Arif Həşimova tapşırılsın ki, Elmi Şuranın fəaliyyətinin təşkilindən irəli gələn məsələlərin həlli təmin edilsin.

3. AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İbrahim Quliyevə və AMEA-nın Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şurasının sədr müavini, akademik Arif Həşimova tapşırılsın ki, müvafiq olaraq geotermal energetika və Günəş enerjisindən istifadə üzrə mütəxəssislərdən ibarət işçi qruplarının tərkibi barədə təkliflərin Elmi Şuraya təqdim edilməsini təmin etsinlər.

4. Sərəncamın icrasına nəzarət AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyevə həvalə edilsin.

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev

Bakı şəhəri, 19 may 2021-ci il

Mənbə: www.science.az.

19 may, 2021

Alimlər ağciyər xərçənginin yaranma ehtimalını flüoroqrafiya üzrə hesablayan neyroşəbəkə yaradıblar

Niderland və Danimarka alimləri ağciyər xərçənginin yaranma riskini flüoroqrafiya və ya kompüter tomoqrafiyasının köməyilə əldə edilmiş şəkillər üzrə dəqiq müəyyənləşdirə bilən yeni süni intellekt sistemi yaradıblar.

Radbud Universitetinin (Niderland) elmi işçisi Kiran Venkadeşin sözlərinə görə, yeni alqoritm radioloqlara aşkar etdikləri ağciyər düyünlərində bədxassəli şişlərin yaranması təhlükəsini dəqiq qiymətləndirməyə kömək edəcək. Bu, onlara xərçəngin sonrakı diaqnostikasını keyfiyyətli aparmağa imkan yaradacaq.

K.Venkadeş və onun həmkarları tomoqrafiyanın nəticələrində və ya flüoroqrafik şəkillərdə anomaliyaların axtarışı, eləcə də normadan kənara çıxma hallarının pasiyentin ağciyərində bədxassəli şişləri necə yaratdığını müəyyənləşdirən süni intellekt sistemi yaradıblar.

Alimlər neyroşəbəkənin təlimi üçün 16 mindən çox ağciyər düyününün olduğu bir neçə min ağciyər təsvirindən ibarət baza hazırlayıblar. Bir qayda olaraq, ağciyər düyünləri özlüyündə xoşxassəli şişlərdir, lakin 20 faiz halda bədxassəli şiş meydana gəlir.

Yeni neyroşəbəkə ağciyər düyünlərinin hər iki növünü seçib-ayıra bilib, xərçəngin yaranma ehtimalını 82-93 faiz dəqiqliklə qiymətləndirib və bununla da müvafiq sahədə qəbul edilmiş 11 eksperti üstələyib. Bu, sözügedən süni intellekt sistemindən pulmonoloqların, onkoloqların və radioloqların köməkçisi qismində istifadə edilməsinə imkan yaradır. Belə ki, sistem onların əldə etdikləri nəticələri müstəqil şəkildə yoxlayacaq.

Alimlər neyroşəbəkəyə müxtəlif vaxtlarda əldə edilmiş şəkilləri müqayisə etmək imkanını əlavə etməklə, onun işini daha da yaxşılaşdırmağı planlaşdırırlar. Onların fikrincə, bu əlavələr sistemin işində dəqiqliyi xeyli dərəcədə yüksəldəcək və təkrar müayinələrin keçirilməsi zəruriliyinin müəyyənləşdirilməsi üçün süni intellektdən istifadə edilməsinə imkan yaradacaq.

Mənbə: AzərTac

18 may, 2021

Qarabağın biomüxtəlifliyi, torpaq və su ehtiyatlarına həsr olunan konfrans keçiriləcək

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının təşkilatçılığı ilə 20-21 may 2021-ci il tarixlərində “Qarabağın biomüxtəlifliyi, torpaq və su ehtiyatları: keçmişi, bu günü və gələcəyi” mövzusunda onlayn konfrans keçiriləcək.

20 may tarixində açılışdan sonra keçiriləcək plenar iclasda AR Ekologiya və təbii sərvətlər nazirinin müavini, AMEA-nın Botanika İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Vüqar Kərimovun “İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə ekoloji terror və böyük qayıdışın ətraf mühit aspektləri”, AR Kənd təsərrüfatı nazirinin müavini, iqtisad elmləri doktoru, professor Elçin Zeynalovun “İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə kənd təsərrüfatının bərpası və inkişafı”, AR Hidromexanika və Meliorasiya Elm-İstehsalat Birliyinin baş direktoru, aqrar elmləri doktoru, professor Ağamir Həşimovun “İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə torpaq və su ehtiyatları, onlardan səmərəli istifadənin sosial-iqtisadi və ekoloji əsasları”, AR Energetika Nazirliyinin müşaviri, fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru Cavid Abdullayevin “İşğaldan azad edilmiş ərazilər üçün “yaşıl enerji zonası” konsepsiyası biomüxtəlifliyin qorunması aləti kimi”, Ümumdünya Vəhşi Təbiət Fondu (WWF) Azərbaycan nümayəndəliyinin rəhbəri, AMEA-nın Zoologiya İnstitutunun elmi işçisi Elşad Əsgərovun “Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərinin fauna müxtəlifliyi və onun bərpa imkanları”, AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun şöbə müdiri, fəlsəfə elmləri doktoru, professor Rəna Mirzəzadənin “Biomüxtəlifliyin qorunması: siyasi, hüquqi və mədəni-etik yanaşmalar” mövzularında məruzələri dinləniləcək.

Fasilədən sonra və 21 may tarixində konfrans öz işini “Qarabağın təbii florası, bitkiliyi, meşə və otlaq ekosistemləri”, “Qarabağın faunası, herontoloji tədqiqatlar, ekoturizm, arxeobiologiya”, “Qarabağın genetik ehtiyatları və ərzaq təhlükəsizliyi”, “Qarabağın torpaq və su ehtiyatları, yaşıl iqtisadiyyat” mövzularında seksiyalarda davam etdirəcək.

Mənbə: www.science.az.

17 may, 2021

Biofizika İnstitutunun əməkdaşı onlayn beynəlxalq elmi-praktik konfransda məruzə ilə çıxış edib

Orenburq Dövlət Universitetinin Tədqiqat Bioelementologiya İnstitutunda professor V.A.Bondarenkonun xatirəsinə və Rusiya Tibbi Elementologiya Cəmiyyətinin 20-ci ildönümünə həsr olunmuş “Bioelementlər” adlı V Beynəlxalq elmi-praktik onlayn konfrans keçirilib.

Konfransda AMEA-nın Biofizika İnstitutunun “Ekoloji biofizika” laboratoriyasının müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Tokay Hüseynov “İnsanın ayrılmış eritrositlərində natrium nitrit və natrium selenitin oksidləşdirici qarşılıqlı təsirinin qatılıqdan asılılıq xüsusiyyətləri” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. Konfransın həm də təşkilat komitəsinin üzvü olan professor T.Hüseynov məruzəsində rəhbərlik etdiyi laboratoriyada qan hüceyrələrinin antioksidant qorunması və bütövlükdə orqanizmdə imunitetin qorunması proseslərində selenin əsas rolunun aydınlaşdırılması ilə bağlı bugünədək görülən işlərdən danışıb. Tədbir iştirakçıları tərəfindən böyük maraqla qarşılanan məruzədən sonra T.Hüseynov mövzu ilə əlaqədar çoxsaylı sualları cavablandırıb.

İki gün davam edən konfrans maraqlı elmi müzakirələr və məruzələrlə davam edib.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

17 may, 2021

Horizon Europe Məlumat Günləri keçiriləcək

Avropa Komissiyasının Horizon Europe üzrə Milli Əlaqələndirici Şəxslər Şəbəkəsinin koordinatoru olan AMEA tədqiqatçıları, həmçinin dövlət və özəl sektorlardan digər maraqlı tərəfləri Horizon Europe Məlumat Günündə iştirak etməyə dəvət edir.

Azərbaycanın Avropa İttifaqının Horizon Europe Çərçivə Proqramında və Avropa Tədqiqat Məkanında (European Research Area) uğurlu iştirakını dəstəkləmək məqsədilə təşkil edilən virtual tədbir 20 may 2021-ci il tarixində saat 10:00-dan başlayaraq 4 saat davam edəcək.

Məlumat Günləri iştirakçılara Horizon Europe, onun strukturu və gələcək maliyyələşdirmə imkanları haqqında məlumat almaq imkanı yaradır. İştirakçılar sual-cavablar və müzakirələrdə iştirak edə bilər. Bundan əlavə, sessiyalarda Mariya Skladovskaya-Küri (MSCA), Avropa Tədqiqat Şurası (ERC), ikinci sütun altında maliyyələşdirilən tədqiqat və beynəlxalq əməkdaşlıq kimi müxtəlif mövzular təqdim olunacaq (tədbirin proqramı).

Tədbirdə iştirak üçün 18 may tarixinə qədər buradan qeydiyyatdan keçə bilərsiniz.

Mənbə: www.science.az.

16 may, 2021

Yaşıl hidrogen mövzusu üzrə layihə müsabiqəsi elan edilir

Almaniya Federal Təhsil və Tədqiqat Nazirliyi (BMBF) Federal Hökumətin Təhsil, Elm və Tədqiqat Qaydalarının Beynəlmiləlləşdirilməsi Strategiyası çərçivəsində yaşıl hidrogen mövzusu üzrə layihə müsabiqəsi elan edir. Müsabiqə Cənubi Qafqaz və Orta Asiya ölkələri, Ukrayna və İranla hidrogen mövzusu üzrə elmi əməkdaşlığın inkişafı və intensivləşməsinə dəstək və beləliklə, transmilli əməkdaşlıq tərəfindən təklif olunan iqtisadi, ekoloji və inkişaf imkanlarını həyata keçirmək məqsədi daşıyır.

“Yaşıl hidrogen iqtisadiyyatının inkişafı” mövzusunun geniş spektri ilə əlaqəli aspektləri (generasiya/katalitik proseslər, hidrogen elektrolizi, biokütlə, bərpa edilə bilən enerji, hidrogenin saxlanması, nəqli və paylanması, karbon utilizasiyası, iqlimin mühafizəsi potensialı, cəmiyyət və ekologiya) əhatə edən layihələr dəstəklənəcək.

Hər bir layihə 24 və 36 ay müddətində olmalıdır.

Layihə təklifi alman tərəfdaş tərəfindən və ya qeyd edilən ölkələrdən ən azı bir və ya bir neçə elmi tərəfdaş qurumla birlikdə 30 iyun tarixinə qədər təqdim edilməlidir.

Daha ətraflı məlumatı buradan əldə edə bilərsiniz.

Mənbə: www.science.az.

10 may, 2021

Ulu öndər Heydər Əliyevin anadan olmasının 98-ci ildönümüdür

Bu gün Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin anadan olmasının 98-ci ildönümüdür.

Heydər Əlirza oğlu Əliyev 1923-cü il mayın 10-da Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan şəhərində anadan olub.

1939-cu ildə Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunu bitirdikdən sonra Azərbaycan Sənaye İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) memarlıq fakültəsinə daxil olub, lakin İkinci Dünya müharibəsinin başlanması ona təhsilini başa çatdırmağa imkan verməyib.

1941-1944-cü illərdə əvvəlcə Naxçıvan Muxtar Respublikası Xalq Daxili İşlər Komissarlığında arxiv şöbəsinin məxfi hissəsinin müdiri, sonra isə Naxçıvan MSSR Xalq Komissarları Sovetində ümumi şöbənin müdiri vəzifələrində işləyib.

1944-cü ilin may ayında dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında işə göndərilib. 1949-1950-ci illərdə SSRİ Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin Leninqraddakı (indiki Sankt-Peterburq) Rəhbər Kadrların Hazırlığı Məktəbində təhsil aldıqdan sonra, 1950-ci ildə Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsində bölmə rəisi təyin edilib.

1957-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) tarix fakültəsinin qiyabi şöbəsini bitirib.

1958-ci ildə Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin əks-kəşfiyyat şöbəsinin rəisi, 1964-cü ildə DTK-nın sədr müavini təyin edilib. 1966-cı ildə Moskvada DTK-nın F.E.Dzerjinski adına Ali Məktəbinin rəhbər heyətin təkmilləşdirilməsi kurslarını müvəffəqiyyətlə bitirib. 1967-ci ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin sədri vəzifəsinə təyin edilib və həmin ildə də ona general-mayor rütbəsi verilib.

Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin 1969-cu il iyulun 14-də keçirilmiş plenumunda ulu öndər Heydər Əliyev Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilib. 22 il Azərbaycan SSR Ali Sovetinin və SSRİ Ali Sovetinin deputatı olub. 1974-1979-cu illərdə isə SSRİ Ali Soveti İttifaq Sovetinin sədr müavini vəzifəsini tutub.

1976-cı ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosunun üzvlüyünə namizəd, 1982-ci ilin dekabrında isə Siyasi Büronun üzvü seçilən ümummilli lider Heydər Əliyev SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilib. Bu vəzifədə işləyərkən Heydər Əliyev SSRİ-nin iqtisadi, sosial və mədəni həyatının ən mühüm sahələrinə rəhbərlik edib.

Dahi lider 1987-ci ilin oktyabrında Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun və şəxsən baş katib Mixail Qorbaçovun yeritdiyi siyasi xəttə etiraz olaraq tutduğu vəzifələrdən istefa verib.

Görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyev 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə sovet qoşunlarının Bakıda törətdiyi qanlı faciə ilə əlaqədar, yanvarın 21-də Azərbaycanın Moskvadakı nümayəndəliyində bəyanatla çıxış edərək, Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş cinayətin təşkilatçıları və icraçılarının cəzalandırılmasını tələb edib. O, Dağlıq Qarabağda yaranmış kəskin münaqişəli vəziyyətlə bağlı SSRİ rəhbərliyinin ikiüzlü siyasətinə etiraz əlaməti olaraq, 1991-ci ilin iyulunda Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının sıralarını tərk edib.

1990-cı il iyulun 20-də Bakıya qayıdan Heydər Əliyev iki gün sonra Naxçıvana yola düşüb, həmin ildə də Azərbaycan SSR xalq deputatı və Naxçıvan MSSR xalq deputatı seçilib. 1991-ci il sentyabrın 3-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilib və müvafiq qanunvericiliyə əsasən həm də Azərbaycan Respublikası Ali Soveti sədrinin müavini olub. Bu vəzifədə o, 1993-cü ilə kimi çalışıb.

Ulu öndər Heydər Əliyev 1992-ci il noyabrın 21-də Yeni Azərbaycan Partiyasının Naxçıvan şəhərində keçirilmiş təsis konfransında partiyanın sədri seçilib.

1993-cü ilin may-iyun aylarında ölkədə vətəndaş müharibəsi və müstəqilliyin itirilməsi təhlükəsi yarandığına görə, Azərbaycan xalqı Heydər Əliyevin hakimiyyətə gətirilməsi tələbini irəli sürüb və ölkənin o dövrkü rəhbərliyi onu Bakıya dəvət etməyə məcbur olub.

Heydər Əliyev 1993-cü il iyunun 15-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilib, iyunun 24-dən isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətlərini həyata keçirməyə başlayıb.

1993-cü il oktyabrın 3-də ümumxalq səsverməsi nəticəsində ümummilli lider Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilib.

O, 1998-ci il oktyabrın 11-də xalqın yüksək fəallığı şəraitində keçirilən seçkilərdə səslərin 76,1 faizini toplayaraq, yenidən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilib.

2003-cü il oktyabrın 15-də keçirilən prezident seçkilərində namizədliyinin irəli sürülməsinə razılıq vermiş Heydər Əliyev səhhətində yaranmış problemlərlə əlaqədar namizədliyini İlham Əliyevin xeyrinə geri götürüb.

2003-cü il dekabrın 12-də Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev Amerika Birləşmiş Ştatlarının Klivlend Klinikasında vəfat edib və dekabrın 15-də Bakıda, Fəxri xiyabanda dəfn olunub.

Heydər Əliyev beş dəfə keçmiş SSRİ-nin Lenin ordeni ilə, Qırmızı Ulduz ordeni və çoxsaylı medallarla təltif edilib, iki dəfə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına, həmçinin müxtəlif ölkələrin ali mükafatlarına, nüfuzlu ali məktəblərin fəxri adlarına layiq görülüb.

Mənbə: President.az

8 may, 2021

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Ümumi yığıncağı qarşıda duran prioritet məsələləri müzakirə edib

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının onlayn iclasında müzakirə olunması planlaşdırılan prioritet istiqamətlər haqqında danışılıb.

Bu barədə çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in rəhbəri, akademik Rasim Əliquliyev vurğulayıb ki, son za­man­lar Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin bilavasitə rəhbərliyi və təşəbbüsü ilə ölkəmizdə aparılan kompleks islahatlar, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa-yenidənqurma işlərinin, “ağıllı” kənd və s. tipli yeni infrastruktur layihələrinin reallaşdırılması Azərbaycan alimlərinin, o cümlədən AMEA-nın qarşısında bir sıra mühüm vəzifələr qoyur. Həmin vəzifələrin icrası elmi fəaliyyətin müasir dövrün çağırışlarına və milli maraqlara müvafiq həyata keçirilməsini, bu sahədə dəgenişisla­hat­ların aparılmasını zəruri edir.

Akademik, həmçinin son zamanlar dünya elmində gedən proseslərə, müasir çağırışlara adekvat olaraq elm və innovasiya, elm və təhsil, eləcə də elmin digər sahələr ilə inteqrasiyasının müşahidə olunduğunu və onun artıq qapalı sosial institut kimi deyil, açıq bir mühit kimi bütün proseslərə təsir etdiyini söyləyib.

Alim hazırda dünya dövlətlərinin strateji gücünün onların elmi, intellektual potensialları ilə qiymətləndirildiyini, aparıcı ölkələrin öz görkəmli alimləri, elmi-tədqiqat institutları və innovasiya mərkəzləri ilə nüfuz qazandığını deyib.

Alimin fikrincə, ölkəmizin dövlət siyasətinin əsasında cəmiyyətin bütün sferalarında yüksək texnologiyaların tətbiqinin genişləndirilməsi və innovativ fəaliyyətin təşkili dayanır. Həyatın istənilən sahəsində qabaqcıl elmin tətbiqi, milli intellektual məhsulun formalaşması, daxili bazarın iqtisadi təhlükəsizliyinin qorunması və xaricdən asılılığın azalması, qlobal dünyaya inteqrasiya, eyni zamanda inkişaf etmiş ölkələrlə müxtəlif sferalarda səmərəli əməkdaşlıqların təşkili Azərbaycanın regionda lider dövlətə çevrilməsinə rəvac verir.

Akademik Rasim Əliquliyev tədbir iştirakçılarının diqqətini müasir dövrün çağırışları və ölkəmizin sosial-iqtisadi, mədəni-mənəvi inkişafından irəli gələn vəzifələr kontekstində AMEA FRTEB-in Ümumi yığıncaq iclaslarında müzakirəsi vacib olan prioritet məsələlərə yönəldib.

Onun sözlərinə görə, elmi müəssisələrdə araşdırılan aktual elmi-nəzəri və praktiki problemlər, dövlət siyasətinin icrası istiqmətində görülən işlər, tətbiqi və innovativ sahədə həyata keçirilən fəaliyyət daim FRTEB-in Ümumi yığıncağının diqqət mərkəzində olmalıdır. Bunlarla yanaşı, elmlə təhsilin inteqrasiyası, elektron elmin formalaşması və AzScienceNet şəbəkəsinin resurslarından istifadə FRTEB-in və onun elmi müəssisələrinin fəaliyyət sferasında mühüm mövqe tutur.

Akademik Rasim Əliquliyev onu da qeyd edib ki, beynəlxalq əməkdaşlığın, icra olunan qrant layihələrinin, ictimaiyyətlə əlaqələrin və elmi biliklərin populyarlaşdırılmasının, dərc olunan elmi jurnalların keyfiyyətinin, gənc alimlərin əldə etdikləri elmi nailiyyətlərin diqqət mərkəzində saxlanılması, müzakirə olunaraq müvafiq hesabatların hazırlanması da, Ümumi yığıncaq qarşısında duran olduqca vacib məsələlərdir.

Sonda FRTEB-in Ümumi yığıncağı AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyevin prioritet istiqamətlər barədə mülahizələrini yüksək qiymətləndirmiş, Bölmənin elmi müəssisələrində həyata keçirilən elmi və elmi-təşkilati fəaliyyətlə bağlı məsələlərin müzakirə olunaraq AMEA-nın Rəyasət Heyəti, eləcə də aidiyyatı dövlət qurumları qarşısında vəsatətlər qaldırılması barədə qərar qəbul edib.

 

Mənbə: www.frteb.science.gov.az

8 may, 2021

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin Qələbə Günü münasibətilə Akademiya əməkdaşlarına təbriki

Hörmətli həmkarlar!

Sizi 9 May – Faşizm üzərində Qələbə Günü münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, xoşbəxt  və firavan günlər arzulayıram.

Azərbaycan xalqı Böyük Vətən Müharibəsində göstərdiyi misilsiz şücaəti və qəhrəmanlıqları ilə faşizm üzərində qələbənin qazanılmasında mühüm rol oynamışdır. Belə ki, 600 mindən çox soydaşımız müharibənin bütün cəbhələrində – qaynar döyüşlərdə, partizan və kəşfiyyat dəstələrində, arxa cəbhədə fəal iştirak etmiş, Azərbaycan SSR vətəndaşlarından 130 nəfərə yaxını Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüş, 170 mindən çox əsgər və zabitimiz müxtəlif orden və medallarla təltif edilmişdir.

Azərbaycanın strateji əhəmiyyəti və şübhəsiz, Bakı nefti qələbəyə gedən yolda həyati əhəmiyyətə malik olmuşdur. Müharibə illərində SSRİ-də istehsal edilən neftin 70-75%-i, benzinin 85-90%-i Azərbaycanın payına düşmüş, Bakı neftçilərinin fədakarlığı sayəsində 70 milyon ton neft, 22 milyon ton benzin cəbhəyə göndərilmişdir.

Faşizm üzərində qələbənin əldə olunmasında alimlərimiz də misilsiz xidmətlər göstərmişlər. Belə ki, görkəmli kimyaçı alim, akademik Yusif Məmmədəliyevin rəhbərliyi altında qısa vaxt ərzində aviasiya üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən yüksək oktanlı yanacaq əldə etməyin sənaye üsulu hazırlanmışdır. Akademik Mustafa Topçubaşov isə müharibə illərində SSRİ-də ilk dəfə olaraq təxliyə hospitallarının yaradılmasının təşəbbüskarı olmuş, həmçinin onun tərəfindən hərbi cərrahiyyə sahəsində yeni müalicə metodları hazırlanmış, nəticədə minlərlə yaralı ölümdən xilas edilmişdir.

Həmyerlilərimizin Böyük Vətən Müharibəsində dillər əzbəri olmuş qəhrəmanlıqları ötən müddət ərzində xalqımızın gənc nümayəndələrinin təlim-tərbiyəsinə, onların vətənpərvər ruhda yetişməsinə öz ideoloji-mənəvi töhfəsini vermişdir. Məhz bu ruhda yetişdirilən Azərbaycan oğulları 2020-ci il sentyabrın 27-də Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında başlamış və 44 gün davam etmiş Vətən müharibəsində doğma Qarabağımızı düşmən işğalından azad etmişlər. Nəticədə bu il Qələbə Günü Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası və torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi fonunda ikiqat bayram əhval-ruhiyyəsi ilə qeyd olunmaqdadır.

Bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən ölkəmizdə Böyük Vətən Müharibəsi veteranlarına yüksək diqqət və qayğı ilə yanaşılır, onların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi istiqamətində ardıcıl addımlar atılır, birdəfəlik maddi yardımlar verilir.

Sizi Qələbə Günü münasibətilə bir daha təbrik edir, xoş günlər arzulayır, elmi yaradıcılığınızda uğurlar diləyirəm.

Ramiz MEHDİYEV,

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti, akademik

Mənbə: www.science.az.

7 may, 2021

Biofizika İnstitutunda növbəti onlayn elmi seminar keçirilib

Mayın 7-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunda növbəti onlayn elmi seminar keçirilib.

Tədbiri giriş sözü ilə institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, professor Oktay Qasımov açaraq mövzunun aktuallığını vurğulayıb.

Sonra institutun Ekoloji biofizika laboratoriyasının elmi işçisi Sevinc Hüseynova “Окислительная модификация эритроцитов, индуцированная нитритом натрия, как мера его токсичности” mövzusunda məruzəsini təqdim edib. O, əvvəlcə müzakirə olunan məsələ ilə bağlı geniş məlumat verib, daha sonra seminar iştirakçılarının suallarını cavablandırıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

7 may, 2021

Lütfi Zadənin 100 illiyinə həsr olunmuş “Applied and Computational Mathematics” və TWMS Journal of Pure and Applied Mathematics” jurnallarının xüsusi buraxılışları işıq üzü görüb

Xəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclasında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında” Sərəncamından irəli gələn vəzifələrin icrası məsələləri müzakirə olunub.

Tədbirdə çıxış edən akademik Fikrət Əliyev bildirib ki, Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi ilə bağlı AMEA-nın və Təhsil Nazirliyinin birgə Tədbirlər planına əsasən, Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnоlogiyalar Nazirliyi, AMEA və Bakı Dövlət Universitetinin Tətbiqi Riyaziyyat Elmi Tədqiqat İnstitutunun həmtəsisçiliyi ilə nəşr edilən “Applied and Computational Mathematics” jurnalının “Fuzzy logic and its application to modelling epidemies: Co-ronavirus and beyond” mövzusunda, eləcə də “TWMS Journal of Pure and Applied Mathematics” jurnalının “Fuzzy Sets in Dealing with Imprecision and Uncertainty: Past and Future” mövzusunda xüsusi buraxılışları nəşr olunub.

Alim bildirib ki, baş redaktorları akademiklər Əli Abbasov, Fikrət Əliyev və ukraynalı professor Vladimir Larin olan “Applied and Computational Mathematics” jurnalının xüsusi buraxılışı Lütfi Zadə nəzəriyyəsinin COVID-19-a tətbiqi ilə bağlı məqalələri özündə cəmləşdirib. Sözügedən buraxılış qeyri-səlis yanaşmanın köməyi ilə yoluxucu xəstəliklərin, xüsusən də yeni koronavirusun yayılma dinamikasının modelləşdirilməsi, proqnozlaşdırılması kimi məsələlərə həsr olunub.

Qeyd edək ki, buraxılışın əsas dəvətli redaktoru qeyri-səlis məntiq üzrə dünyaca tanınmış məşhur alim Tijuana Texnologiya İnstitutunun (Meksika) professoru Oskar Kastillo, digər dəvətli redaktorlar isə Zakia Hammouç (Harran Universiteti, Türkiyə), Abdon Atanqana (Azad Dövlət Universiteti, Cənubi Afrika), Kruz Varqas De Len (Guerrero Muxtar Universiteti, Meksika), Karam Allalidir (Kasablanka II Həsən Universiteti, Mərakeş).

Fikrət Əliyev vurğulayıb ki, “TWMS Journal of Pure and Applied Mathematics” jurnalının bu dəfəki xüsusi buraxılışında dərc olunan məqalələr Lütfi Zadə nəzəriyyəsi ilə bağlıdır.

Buraxılışın əsas dəvətli redaktoru qeyri-səlis məntiq üzrə tanınmış alim İrina Perfiliyeva (Ostrava Universiteti, Çex Respublikası), digər dəvətli redaktorlar isə Didier Dubois (Paul Sabatier Universiteti, Toulouse, Franca), Etienne E.Kerre (Ghent Universiteti, Belçika), Uitold Perdiç

(Faculty of Engineering – Electrical & Computer Engineering Dept, Kanada), Əli Abbasovdur (AMEA İdarəetmə Sistemləri İnstitutu, Azərbaycan).

Onun sözlərinə görə, adıçəkilən hər iki jurnalın xüsusi buraxılışlarının coğrafi arealı Fransa, Kanada, Polşa, ABŞ, Çex Respublikası, İngiltərə, Almaniya, İtaliya, İspaniya, Latviya, Belçika, Azərbaycan, Meksika, Kanada, Çin, Türkiyə, Tayvan, Hindistan, İran kimi ölkələri özündə birləşdirir.

Mənbə: www.frteb.science.gov.az

7 may, 2021

Azərbaycanda LİDAR sistemlərinin tətbiqi perspektivləri müzakirə olunub

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclasında “Azərbaycanda LİDAR sistemlərinin tətbiqi perspektivləri” mövzusunda elmi məruzə dinlənilib.

Məruzəni təqdim edən Azərbaycan Milli Aviasiya Akademiyasının (MAA) baş elmi işçisi, Avropa Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, professor Kərim Allahverdiyev diqqətə çatdırıb ki, MAA-nın rektoru, akademik Arif Paşayevin rəhbərliyi ilə aparılan bu tədqiqatlar istər elmi-nəzəri və tətbiqi, istərsə də strateji cəhətdən mühüm əhəmiyyətə malikdir. Belə ki, geniş diapazonda atmosfer aerozollarının parametrlərinin təyini üçün nəzərdə tutulan LİDAR qurğusunun hazırlanması və Azərbaycan ərazisində istifadə edilməsi özündə böyük perspektivlər ehtiva edir. Atmosfer aerozollarının planetin radiasiya balansına və dolayısı ilə iqlim dəyişikliyinə təsirinin öyrənilməsində LİDAR qurğusundan istifadə tələb olunan dəqiqliyə cavab verir və Azərbaycan ərazisində belə bir sistemin qurulması olduqca vacibdir.

Kərim Allahverdiyev qeyd edib ki, son illər MAA-da LİDAR sistemlərinin yaradılması və onların elmi-nəzəri əsaslarının öyrənilməsi istiqamətində bir sıra mühüm nailiyyətlər əldə olunub. SOCAR-ın Elm Fondu tərəfindən maliyyələşdirilən elmi proqram çərçivəsində son 5 ildə aparılmış tədqiqatların nəticələri Web of Science elmi bazasına daxil olan yüksək impakt faktorlu jurnallarda 20-dən artıq elmi məqalə şəklində çap edilib, həmin əsərlərə 400-ə yaxın istinad olunub.

Ümumiyyətlə, LİDAR lazer zərbələrinə əsaslanaraq müəyyən obyektin yerləşmə məsafəsini, sürətini, formasını, kimyəvi quruluşunu müəyyən edən “aktiv” texnologiya kimi dəyərləndirilir.

LİDAR sistemlərinin tətbiqi sahələrindən söz açan məruzəçi vurğulayıb ki, onlardan nəinki kosmik tədqiqatlarda, həmçinin atmosfer, ətraf mühit sahələrində aparılan araşdırmalarda, müdafiə sənayesində, hərbi sənayedə geniş istifadə oluna bilər.

K.Allahverdiyev Azərbaycanda hazırlanmış LİDAR sisteminin xüsusiyyətləri, əldə edilmiş ilkin nəticələr haqqında da tədbir iştirakçılarına məlumat verib. Qeyd edib ki, sistemin əsas məqsədi dəniz suyunun səthində olan neftli ləkələri və neft buruqlarının ətrafında müşahidə olunan tullantıları müəyyən etmək və öyrənmək olub. Məruzəçi, həmçinin Pirallahı adası ərazisində LİDAR sistemini tətbiq etməklə apardıqları tədqiqatların nəticələrindən danışıb.

Onlayn iclasın iştirakçılarına LİDAR sistemlərinin avtomobil, hava, eləcə də dəniz nəqliyyatı sahəsində tətbiq edilməsinin perspektivləri haqqında da məlumat verilib. Qeyd olunub ki, hazırda tədqiq edilən layihə aktual problemə – atmosferin məsafədən monitorinqi və müasir texniki qurğunun avtomatlaşdırılmış lazer-lokator qurğusunun hazırlanmasına həsr edilib. Layihədə təklif olunan LİDAR bu regionda maraqlı olan ölkələrin (Azərbaycan, Rusiya, İran, Türkmənistan, Qazaxıstan) cəlb olunması ilə Xəzər regionunun Aerozol Monitorinqi üzrə LİDAR-lar Şəbəkəsi üçün baza rolunu oynaya bilər. Bu baxımdan, Azərbaycan Respublikası qeyd olunan istiqamət üzrə regionda elmtutumlu innovativ təşəbbüsün əsas müəllifi kimi çıxış edəcək potensiala malikdir.

Kərim Allahverdiyevin fikrincə, Azərbaycanda LİDAR sistemləri aviasiya, geologiya, tibb, informasiya texnologiyaları, nəqliyyat sahələrində, ərazilərin minalardan təmizlənməsində, seysmoloji tədqiqatlarda, sənayenin müxtəlif sahələrində istifadə oluna bilər.

Məruzəçi, həmçinin türkiyəli, amerikalı, rusiyalı həmkarları ilə mövcud olan beynəlxalq əməkdaşlığın gələcək perspektivlərindən də danışıb.

Tədbirdə çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in Elmi şurasının sədri, akademik Rasim Əliquliyev qeyd edib ki, ölkəmizdə həyata keçirilən dövlət siyasətinin əsasında cəmiyyətin bütün sferalarında yüksək texnologiyaların tətbiqinin genişləndirilməsi və innovativ fəaliyyətin təşkili dayanır. Alim vurğulayıb ki, həyatın istənilən sahəsində qabaqcıl elmin tətbiqi, milli intellektual məhsulların formalaşması, daxili bazarın öz iqtisadi təhlükəsizliyini qoruyub saxlaması və xaricdən asılılığın azalması, qlobal dünyaya inteqrasiya, eyni zamanda inkişaf etmiş ölkələrlə müxtəlif sferalarda səmərəli əməkdaşlıqların təşkili Azərbaycanın regionda lider dövlətə çevrilməsinə rəvac verir. “Elm, innovasiya və yüksək texnologiyalar sahəsində aparılan məqsədyönlü siyasət, kosmik sənayenin formalaşdırılması, nüvə, nano və biotexnologiyaların tətbiqi üzrə aparılan tədqiqatlar Azərbaycanın yüksələn xətlə inkişafını şərtləndirən amillərdəndir”, – deyə alim bildirib.

Azərbaycanda LİDAR sistemlərinin tətbiqi perspektivlərinin araşdırılmasının stateji əhəmiyyətini qeyd edən AMEA-nın vitse-prezidenti onu da əlavə edib ki, müstəqil Azərbaycan dövlətinin təcavüzkar Ermənistan üzərində qələbəsi və tarixi torpaqlarımızın azad olunmasında qabaqcıl elmin, yüksək texnologiyaların mühüm rolu olub.

Akademik R.Əliquliyevin fikrincə, Azərbaycanda LİDAR sistemlərinin tətbiqi perspektivləri fizika, kompüter elmləri, idarəetmə sistemləri sahəsində tədqiqatlar aparan mütəxəssislərin qarşısında multidissiplinar vəzifələr qoyur.

Məruzə ətrafında aparılan müzakirələrdə akademiklər Rasim Əliquliyev, Adil QəribovƏli Abbasov, Nazim Məmmədov, Arif Həşimov, AMEA-nın müxbir üzvləri Qurban Yetirmişli, Afiq Həsənov, Ramiz Alıquliyev, Vəli Hüseynov, Oktay Qasımov, AZAL QSC-nin xidmət rəisi, texnika elmləri doktoru Nazim Hüseynov, Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin şöbə müdiri, geologiya-minerologiya elmləri doktoru, dosent Ramidə Kərəmova  çıxış edərək LİDAR sistemlərinin mühüm elmtutumli praktiki əhəmiyyətini yüksək dəyərləndiriblər, həmçinin rəy və təkliflərini səsləndiriblər.

Müzakirələrin sonunda FRTEB-in Ümumi yığıncağı son illərdə MAA-da LİDAR sistemlərinin araşdırılması sahəsində aparılmış tədqiqatların tətbiqi nəticələrinin bəyənilməsi, ölkəmizdə belə sistemlərin tətbiqinin genişləndirilməsi, eləcədə “Çoxdalğalı LİDAR kompleksi” layihəsinin dəstəklənməsi və müzakirəsi üçün AMEA-nın Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılmasını qərara alıb.

Mənbə: www.frteb.science.gov.az

7 may, 2021

Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi ilə bağlı Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının və Təhsil Nazirliyinin birgə Tədbirlər planı təsdiqlənib

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının onlayn iclasında çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in sədri, akademik Rasim Əliquliyev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında” 25 yanvar 2021-ci il tarixli Sərəncamından irəli gələn vəzifələrin icrasını təmin etmək məqsədilə AMEA-nın və Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin birgə Tədbirlər planı haqqında məlumat verib.

Alim qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamında qeyd edildiyi kimi, “Lütfi Zadə dünya miqyasında əsərlərinə ən çox istinad olunan alimlərdəndir. Onun yaratdığı elmi məktəb və laboratoriyalar bir sıra ölkələrdə yarım əsrdən artıqdır ki, uğurla fəaliyyət göstərməkdədir. Azərbaycanlı olduğunu fəxrlə bildirən və ürəyi daim doğma Vətəni ilə bir döyünən Lütfi Zadə elm və texnologiyaların inkişafında, eləcə də mədəniyyətlərarası dialoqun qurulmasında misilsiz xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının ali mükafatlarından olan “Dostluq” ordeninə layiq görülmüşdür”.

Lütfi Zadənin Soft Computing nəzəriyyəsi qeyri-səlis məntiq, süni neyron şəbəkələri, genetik alqoritmlər, xaos nəzəriyyəsi və ehtimal nəticəçıxarma paradiqmlərinin intellektual kombinasiyalarını özündə əks etdirərək yeni texnologiyaların əsasını təşkil edir.

Rasim Əliquliyevin sözlərinə görə, AMEA-nın və Təhsil Nazirliyinin birgə Tədbirlər planı özündə Web of Science bazasında indeksləşən ölkəmizdə yeganə impakt faktorlu “Applied and Computational Mathematics” jurnalının “Fuzzy logic and its application to modelling epidemies: Co-ronavirus and beyond” mövzusunda, eləcə də “TWMS Journal of Pure and Applied Mathematics” jurnalının “Fuzzy Sets in Dealing with Imprecision and Uncertainty: Past and Future” mövzusunda xüsusi buraxılışlarının nəşr olunmasını əks etdirir.

Tədbirlər planında, həmçinin Elm TV və “Təhsil” İnternet televiziyalarında dünya şöhrətli alimin həyatı və elmi yaradıcılığına həsr olunmuş silsilə verilişlərin təşkil edilməsi, science.az veb-portalında, “Elm”, “Azərbaycan müəllimi” qəzetlərində, “Azərbaycan məktəbi” jurnalında məqalələrin dərc edilməsi, digər mühüm tədbirlərin həyata keçirilməsi yer alıb.

Qeyd edək ki, professor Lütfi Zadənin adının Bakı şəhərində Texniki-humanitar liseyə verilməsi, xatirə lövhəsinin yaşadığı binanın üzərində yerləşdirilməsi, eləcə də dahi alimin adına poçt markalarının hazırlanması haqqında müvafiq vəsatətlərin qaldırılması nəzərdə tutulur.

Həmçinin alimin həyat və yaradıcılığına dair elmi-populyar məqalələr hazırlanacaq, alimlərin müsahibələri, çıxışları təşkil olunacaq, eyni zamanda, sosial media və KİV-də işıqlandırılacaq.

Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyi çərçivəsində məktəblilər arasında beynəlxalq riyaziyyat və informatika olimpiadasının keçirilməsi, onun həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş multi-media resurslarının hazırlanması və İnternetdə (YouTube, Wikipedia və s.) yerləşdirilməsi, təhsil müəssisələrində real və virtual sərgilərin təşkil olunması da gözlənilir.

Akademik Rasim Əliquliyev diqqətə çatdırıb ki, Tədbirlər planında göstərilən işlərin həyata keçirilməsi məqsədi ilə həm AMEA-da, həm də Təhsil Nazirliyində müvafiq işçi qrup yaradılıb. Qeyd edib ki, professor Lütfi Zadənin 100 illiyinə həsr edilmiş “Applied and Computational Mathematics” jurnalının “Fuzzy logic and its application to modelling epidemies: Co-ronavirus and beyond” mövzusunda, eləcə də “TWMS Journal of Pure and Applied Mathematics” jurnalının “Fuzzy Sets in Dealing with Imprecision and Uncertainty: Past and Future” mövzusunda xüsusi buraxılışları, həmçinin AMEA-nın müxbir üzvü, Qorxmaz İmanovun “İqtisadiyyatda qeyri-səlis modellər” adlı monoqrafiyası artıq işıq üzü görüb. Onların hər biri dünya elminə, Lütfi Zadə irsinin tədqiqi və təbliği istiqamətində aparılan araşdırmalara verilən mühüm töhvədir.

 

Mənbə: www.frteb.science.gov.az

7 may, 2021

AMEA və Fransanın Monpelye Universiteti birgə doktorantura proqramı elan edir

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası və Fransanın Monpelye Universiteti arasında imzalanmış Əməkdaşlıq haqqında Çərçivə Sazişi əsasında növbəti birgə doktorantura proqramı elan olunur.

Doktorantlar, eyni zamanda AMEA və Monpelye Universitetinin doktorantı kimi qeydiyyatdan keçiriləcək və hər iki təşkilatdan elmi rəhbərlə təmin ediləcək. Proqramın şərtlərinə əsasən, doktorantlar təhsil müddətinin 2 ilini Monpelye Universitetində və 1 ilini AMEA-da tamamladıqdan sonra həm Azərbaycan, həm də Fransa tərəfindən fəlsəfə doktoru diplomlarına layiq görüləcəklər.

Müsabiqə üçün elan edilən mövzular:

˗ Role of the HSP90/R2TP chaperone in regulating protein condensates under carcinogenic stress conditions;

˗ Unravelling the role of noncoding RNA in gene regulation of malaria parasites;

˗ Genomic study and biocuration of antigen receptor loci in jawed vertebrate species involved in biotechnological research.

Müraciətlər 16 may 2021-ci il tarixinə qədər AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Beynəlxalq elmi əməkdaşlıq şöbəsi tərəfindən qəbul edilir.

Proqram haqqında ətraflı məlumat və ərizə formaları üçün Beynəlxalq elmi əməkdaşlıq şöbəsinə müraciət edilə bilər.

Tel.: (+994 50) 350 14 25 (Aytən Hüseynova)

E-mail: khasayeva.ayten@gmail.com, anasprojects45@gmail.com

Mənbə: www.science.az.

5 may, 2021

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin elmi müəssisələri qarşısında duran aktual məsələlər müzakirə olunub

Bu gün Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə FRTEB üzrə AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, elmi müəs­si­sələrin rəh­­bər­ləri, direktor müa­vin­lə­ri, el­mi katibləri, təh­sil, bey­nəlxalq və icti­maiy­yət­lə əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəhbərləri, eləcə də həm­kar­lar, gənc alim və mü­tə­xəs­sis­lər şu­ra­la­rının sədrləri, eyni zamanda respublikanın bir sıra nazirliklərinin nəzdində olan elmi müəssisə və təşkilatların məsul şəxsləri və müvafiq mütəxəssisləri işti­rak ediblər.

Gündəliyə əsasən, əvvəlcə “Azərbaycanda LİDAR sistemlərinin tətbiqi perspektivləri” mövzusunda elmi məruzəni təqdim edən Azərbaycan Milli Aviasiya Akademiyasının (MAA) baş elmi işçisi, Avropa Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, professor Kərim Allahverdiyev diqqətə çatdırıb ki, MAA-nın rektoru, akademik Arif Paşayevin rəhbərliyi ilə aparılan bu tədqiqatlar istər elmi-nəzəri və tətbiqi, istərsə də strateji cəhətdən mühüm əhəmiyyətə malikdir. Belə ki, geniş diapazonda atmosfer aerozollarının parametrlərinin təyini üçün nəzərdə tutulan LİDAR qurğusunun hazırlanması və Azərbaycan ərazisində istifadə edilməsi özündə böyük perspektivlər ehtiva edir. Atmosfer aerozollarının planetin radiasiya balansına və dolayısı ilə iqlim dəyişikliyinə təsirinin öyrənilməsində LİDAR qurğusundan istifadə tələb olunan dəqiqliyə cavab verir və Azərbaycan ərazisində belə bir sistemin qurulması olduqca vacibdir.

Alimin sözlərinə görə, son illər MAA-da LİDAR sistemlərinin yaradılması və onların elmi-nəzəri əsaslarının öyrənilməsi istiqamətində bir sıra mühüm nailiyyətlər əldə olunub. SOCAR-ın Elm Fondu tərəfindən maliyyələşdirilən elmi proqram çərçivəsində son 5 ildə aparılmış tədqiqatların nəticələri Web of Science elmi bazasına daxil olan yüksək impakt faktorlu jurnallarda 20-dən artıq elmi məqalə şəklində çap edilib, həmin əsərlərə 400-ə yaxın istinad olunub.

Qeyd olunub ki, hazırda tədqiq edilən layihə aktual problemə – atmosferin məsafədən monitorinqi və müasir texniki qurğunun avtomatlaşdırılmış lazer-lokator qurğusunun (LİDAR) hazırlanmasına həsr edilib. Layihədə təklif olunan LİDAR bu regionda maraqlı olan ölkələrin (Azərbaycan, Rusiya, İran, Türkmənistan, Qazaxıstan) cəlb olunması ilə Xəzər Regionunun Aerozol Monitorinqi üzrə LİDAR-lar Şəbəkəsi üçün baza rolunu oynaya bilər. Bu baxımdan, Azərbaycan Respublikası qeyd olunan istiqamət üzrə regionda elmtutumlu innovativ təşəbbüsün əsas müəllifi kimi çıxış edəcək potensiala malikdir.

Məruzə ətrafında aparılan müzakirələrdə akademiklər AMEA-nın vitse-prezidenti, FTEB-in Elmi şurasının sədri, Rasim Əliquliyev, Əli Abbasov, Nazim Məmmədov, Arif Həşimov, Adil Qəribov, AMEA-nın müxbir üzvləri Qurban Yetirmişli, Afiq Həsənov, Ramiz Alıquliyev, Vəli Hüseynov, Oktay Qasımov, AZAL QSC-nin xidmət rəisi Nazim Hüseynov, Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin şöbə müdiri, geologiya-minerologiya elmləri doktoru, dosent Ramidə Kərəmova  çıxış edərək LİDAR sistemlərinin mühüm elmtutumli praktiki əhəmiyyətini yüksək dəyərləndiriblər, həmçinin rəy və təkliflərini səsləndiriblər.

FRTEB-in Ümumi yığıncağı son illərdə MAA-da LİDAR sahəsində aparılmış tədqiqatların tətbiqi nəticələrinin bəyənilməsi, “Çoxdalğalı LİDAR kompleksi” layihəsinin dəstəklənməsi və onun müzakirəsi üçün AMEA-nın Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılmasını qərara alıb.

Daha sonra akademik Rasim Əliquliyev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında” Sərəncamından irəli gələn vəzifələrin icrasını təmin etmək məqsədilə AMEA-nın və Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin birgə Tədbirlər planı haqqında tədbir iştirakçılarına məlumat verib. Onun sözlərinə görə, Tədbirlər planı özündə Lütfi Zadənin anadan olmasının 100 illiyinə və elmi irsinə həsr olunmuş “Soft Computing” üzrə səkkizinci Ümumdünya Konfransının təşkilini, Elm TV və “Təhsil” İnternet televiziyalarında dünya şöhrətli alimin həyatı və elmi yaradıcılığına həsr olunmuş silsilə verilişlərin təşkilini, science.az veb-portalında, “Elm”, “Azərbaycan müəllimi” qəzetlərində, “Azərbaycan məktəbi” jurnalında məqalələrin dərc edilməsini, digər mühüm tədbirlərin həyata keçirilməsini əks etdirir.

Onlayn iclasda çıxış edən akademik Fikrət Əliyev bildirib ki, Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi ilə bağlı AMEA-nın və Təhsil Nazirliyinin birgə Tədbirlər planına əsasən, Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnоlogiyalar Nazirliyi, AMEA və Bakı Dövlət Universitetinin Tətbiqi Riyaziyyat Elmi Tədqiqat İnstitutunun həmtəsisçiliyi ilə nəşr edilən ölkəmizdə yeganə impakt faktorlu “Applied and Computational Mathematics” jurnalının “Fuzzy logic and its application to modelling epidemies: Co-ronavirus and beyond” mövzusunda, eləcə də “TWMS Journal of Pure and Applied  Mathematics” jurnalının “Fuzzy Sets in Dealing with Imprecision and Uncertainty: Past and Future” mövzusunda xüsusi buraxılışları nəşr olunub.

Onun sözlərinə görə, adıçəkilən jurnalların xüsusi buraxılışlarının coğrafi arealı Fransa, Kanada, Polşa, ABŞ, Çex Respublikası, İngiltərə, Almaniya, İtaliya, İspaniya, Latviya, Belçika, Azərbaycan, Meksika, Kanada, Çin, Türkiyə, Tayvan, Hindistan, İran kimi ölkələri özündə birləşdirir.

Tədbirdə, həmçinin AMEA-nın müxbir üzvü, professor Qorxmaz İmanovun professor Lütfi Zadənin 100 illiyinə həsr edilmiş “İqtisadiyyatda qeyri-səlis modellər” adlı monoqrafiyası tədbir iştirakçılarına təqdim olunub. Qeyd olunub ki, “Springer” nəşriyyatında işıq üzü görən bu monoqrafiya sosial-iqtisadi sistemlərin təhlilində tətbiq oluna biləcək qeyri-səlis nəzəriyyənin üsullarının şərhinə həsr olunub.

Onlayn iclasda FRTEB-in elmi müəssisələrinin yeni strukturu da müzakirə olunub. Bununla bağlı çıxış edən akademik Rasim Əliquliyev vurğulayıb ki, son za­man­lar Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin bilavasitə rəhbərliyi və təşəbbüsü ilə ölkəmizdə aparılan kompleks islahatlar, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa-yenidənqurma işlərinin, “ağıllı” kənd və s. tipli yeni infrastruktur layihələrinin reallaşdırılması Azərbaycan alimlərinin, o cümlədən AMEA-nın qarşısında bir sıra mühüm vəzifələr qoyur. Həmin vəzifələrin icrası elmi fəaliyyətin müasir dövrün çağırışlarına və milli maraqlara müvafiq həyata keçirilməsini, bu sahədə geniş isla­hat­ların aparılmasını zəruri edir.

FRTEB-in Ümumi yığıncağı yekdilliklə məsələnin lehinə səs verərək müvafiq müəs­si­sə­lərin yeni strukturunu təsdiq edib. Həmçinin AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunun laboratoriya müdiri, kimya elmləri doktoru, professor Müslüm Qurbanovun 70 illik yubileyinin qeyd olunmasını qərara alıb.

Daha sonra akademik Rasim Əliquliyev çıxış edərək müasir dövrün çağırışları və ölkəmizin sosial-iqtisadi, mədəni-mənəvi inkişafından irəli gələn vəzifələr kontekstində AMEA FRTEB-in Ümumi yığıncaq iclaslarında müzakirə olunması planlaşdırılan məsələlər haqqında öz mülahizələrini bölüşüb. Onun sözlərinə görə, FRTEB-in Ümumi yığıncaq iclaslarında elmi müəssisələrdə araşdırılan aktual elmi-nəzəri və praktiki problemlərin, dövlət siyasətinin icrası istiqmətində görülən işlərin, tətbiqi və innovativ sahədə həyata keçirilən fəaliyyətin vəziyyətinin müzakirəsi nəzərdə tutulur. Bununla yanaşı, elmlə təhsilin inteqrasiyasının, elektron elmin formalaşması və AzScienceNet şəbəkəsinin resurslarından istifadənin, habelə beynəlxalq əməkdaşlığın, icra olunan qrant layihələrinin, ictimaiyyətlə əlaqələrin və elmi biliklərin populyarlaşdırılmasının, dərc olunan elmi jurnalların keyfiyyətinin, gənc alimlərin əldə etdikləri elmi nailiyyətlərin diqqət mərkəzində saxlanılması, müzakirə olunaraq müvafiq hesabatların hazılanması olduqca vacib məsələlərdir.

Sonda bir sıra həlli vacib olan cari məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb.

 

Mənbə: www.frteb.science.gov.az

5 may, 2021

Tələbələrə, AMEA-nın magistrlarına təqaüdlərin təyin olunması qaydası dəyişib

Nazirlər Kabineti doktorantlara, ali təhsil, orta ixtisas və peşə təhsili müəssisələrinin, həmçinin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsinin tələbələrinə təqaüdlərin təyin olunması və ödənilməsi Qaydasında dəyişiklik edib.

“Doktorantlara, ali təhsil, orta ixtisas və peşə təhsili müəssisələrinin, həmçinin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsinin tələbələrinə təqaüdlərin təyin olunması və ödənilməsi Qaydası”nda dəyişiklik edilməsi haqqında” qərarda müvafiq dəyişikliklərin edilməsi təqaüdlərin təyin olunması və ödənilməsi zamanı bir sıra halların nəzərə alınması məqsədini daşıyır.

Belə ki, “Təhsil haqqında” qanunda dəyişikliklər edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2018-ci il 12 iyun tarixli 1189-VQD nömrəli Qanununa əsasən beynəlxalq və respublika fənn olimpiadalarının, yüksək səviyyəli beynəlxalq müsabiqələrin və yarışların qaliblərinin, beynəlxalq səviyyədə akkreditasiya olunan təhsil proqramları üzrə təhsil almış abituriyentlərin müvafiq qaydada ali təhsil müəssisələrinə müsabiqədənkənar qəbul olunmaları müəyyən olunsa da, həmin şəxslərə təqaüdlərin verilməsi qaydası Nazirlər Kabinetinin adıçəkilən Qərarında öz əksini tapmayıb.

Bundan əlavə, Nazirlər Kabinetinin Qərarı ilə “Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistraturalarına qəbul Qaydaları”na edilmiş dəyişikliyə əsasən magistraturaya qəbul imtahanının əvvəlki illərdən fərqli olaraq bir mərhələdə keçirilməsi müəyyən olunub. Bunun nəticəsi olaraq bakalavrın qəbul imtahanında toplaya biləcəyi maksimal bal 100 bal olub. Halbuki, əvvəlki illərdə (qəbul imtahanının iki mərhələdə keçirilməsi zamanı) bu hədd 150 bal təşkil edirdi.

Göstərilənlər nəzərə alınmaqla, “Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Doktorantlara, ali təhsil, orta ixtisas və peşə təhsili müəssisələrinin, həmçinin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsinin tələbələrinə təqaüdlərin təyin olunması və ödənilməsi Qaydası”nda dəyişiklik edilməsi haqqında” Nazirlər Kabinetinin müvafiq Qərarı qəbul olunub.

Mənbə: NK.gov.az

3 may, 2021

Elan

07 may 2021-ci il tarixində saat 11:00-da AMEA Biofizika İnstitutunda “Окислительная модификация эритроцитов, индуцированная нитритом натрия, как мера его токсичности” mövzusunda distant elmi seminar keçiriləcək. Mövzu ilə bağlı İnstitutun Ekoloji biofizika laboratoriyasının elmi işçisi Sevinc Hüseynova  çıxış edəcək.

Seminarda iştirak etmək istəyənlər aşağıdakı linkdən istifadə etməklə tədbirdə iştirak edə bilərlər:

Link: https://us04web.zoom.us/j/74358861869?pwd=NmRkN2hJWjFIVm1yT2ZsaXhWY04rUT09 

İdentifikasiya nömrəsi: 743 5886 1869

Şifrə: GXLXg4

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

28 aprel, 2021

Horizon Europe Məlumat Günləri keçiriləcək

Avropa Komissiyasının Horizon Europe üzrə Milli Əlaqələndirici Şəxslər Şəbəkəsinin koordinatoru olan AMEA tədqiqatçıları, həmçinin dövlət və özəl sektorlardan digər maraqlı tərəfləri Horizon Europe Məlumat Günündə iştirak etməyə dəvət edir.

Azərbaycanın Avropa İttifaqının Horizon Europe Çərçivə Proqramında və Avropa Tədqiqat Məkanında (European Research Area) uğurlu iştirakını dəstəkləmək məqsədilə təşkil edilən virtual tədbir 20 may 2021-ci il tarixində saat 10:00-dan başlayaraq 4 saat davam edəcək.

Məlumat Günləri iştirakçılara Horizon Europe, onun strukturu və gələcək maliyyələşdirmə imkanları haqqında məlumat almaq imkanı yaradır. İştirakçılar sual-cavablar və müzakirələrdə iştirak edə bilər. Bundan əlavə, sessiyalarda Mariya Skladovskaya-Küri (MSCA), Avropa Tədqiqat Şurası (ERC), ikinci sütun altında maliyyələşdirilən tədqiqat və beynəlxalq əməkdaşlıq kimi müxtəlif mövzular təqdim olunacaq.

Tədbirdə iştirak üçün buradan qeydiyyatdan keçə bilərsiniz.

Mənbə: www.science.az.

26 aprel, 2021

Dahi alim Lütfi Zadənin xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq konfrans və data müsabiqəsi keçiriləcək

26-28 aprel 2021-ci il tarixlərində süni intellekt və maşın öyrənməsi sahəsində mövcud tendensiyalar və formalaşan tələbi nəzərə alaraq, Elektron Hökumətin İnkişafı Mərkəzi dahi alim Lütfi Zadənin xatirəsinə həsr olunan “Rəqəmsal İdarəetmə üçün Süni İntellekt” üzrə onlayn beynəlxalq konfrans və data müsabiqəsi təşkil edir.

Tədbirdə iştirak etmək üçün buradan qeydiyyatdan keçə bilərsiniz.

Mənbə: www.science.az.

20 aprel, 2021

Akademik Rasim Əliquliyev: “Problem şuralarının əsas məqsədi ölkəmizdə elmi fəaliyyətin əlaqələndirilməsidir”

AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri üzrə problem şurasının ilk iclasında problem şurasının təşkili və fəaliyyətinə dair çıxış edib.

Şuranın sədri bildirib ki, AMEA-nın Rəyasət Heyəti və AR Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının (ETƏŞ) birgə qərarı ilə əvvəlki strukturdan fərqli olaraq, 6 elmi istiqamət üzrə 6 problem şurası təşkil olunub ki, onlardan biri də Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri üzrə problem şurasıdır. Şuranın tərkibinə fizika, riyaziyyat, astrofizika, idarəetmə sistemləri, informasiya texnologiyaları və digər texniki elmlərə aid 27 alim daxildir. Qəbul olunmuş qərara əsasən,  problem şurasının sədrinin müavini AMEA-nın müxbir üzvü, texnika elmləri doktoru Afiq Həsənov, elmi katibi isə İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun baş elmi işçisi, texnika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Zərifə Cəbrayılovadır.

Sonra akademik problem şuralarının fəaliyyətini tənzimləyən bir sıra normativ-hüquqi sənədlər haqqında məlumat verib. 2016-cı ildə dövlət başçısı İlham Əliyev tərəfindən qəbul edilmiş “Elm haqqında” qanunda problem şuraları və ETƏŞ haqqında müəyyən müddəaların yer aldığını diqqətə çatdırıb. Qeyd edib ki, əsas məqsəd ölkəmizdə elmi tədqiqatlar və elmi fəaliyyətin əlaqələndirilməsi, digər tərəfdən ölkəmizdə elm və texnologiya sahəsində aparılan siyasətə dəstək vermək, qabaqcıl elmi istiqamətləri dünya səviyyəsində analiz etmək, zəruriyyət yarandıqca elm və təhsil müəssisələrinin, alimlərin qarşısına yeni vəzifələr tövsiyə etməkdir. Bütövlükdə ölkə üzrə elm və təhsil qurumlarında aparılan tədqiqatları əlaqələndirmək də problem şuralarının əsas fəaliyyət istiqamətlərindəndir.

AMEA-nın vitse-prezidentinin sözlərinə görə, dissertasiyalar üzrə koordinasiya işlərinin aparılması, təkrarçılığın aradan qaldırılması, bu və ya digər istiqamətlərdə aparılan tədqiqatların aktuallığının qiymətləndirilməsi, dünya elminin tələblərinə uyğunlaşdırılması, müəyyən tövsiyələrin verilməsi problem şuralarının qarşısında duran vəzifələrdəndir. Şura üzvləri təşəbbüskar fəaliyyət göstərərək ayrı-ayrı elmi müəssisələr, təhsil qurumları və alimlər arasında münasibətlərin qurulmasında fəal iştirak etməlidir.

Akademik Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının (AAK) fəaliyyətindən də danışıb. Hazırda AAK-da müasir tələblərə cavab verən kompleks islahatların aparıldığını, Komissiyanın fəaliyyətinin yenidən qurulması, şəffaflığın təmin olunması və attestasiyanın keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması istiqamətində məqsədyönlü tədbirlərin həyata keçirildiyini qeyd edib.

Mənbə: www.science.az.

20 aprel, 2021

Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri üzrə problem şurasının ilk iclası keçirilib

Azərbaycan Respublikası Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının (ETƏŞ) Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri üzrə problem şurasının ilk iclası keçirilib.

İclasda problem şurasının üzvləri, elmlər doktoru və fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə dissertasiya mövzularının təsdiqi üçün müraciət edən iddiaçılar, eləcə də həmin dissertasiya işləri üzrə elmi məsləhətçilər və rəhbərlər iştirak ediblər.

Tədbiri giriş sözü ilə açan AMEA-nın vitse-prezidenti, problem şurasının sədri, akademik Rasim Əliquliyev iclas iştirakçılarını salamlayaraq gündəlikdə duran məsələləri diqqətə çatdırıb, şuranın işinə uğurlar arzulayıb.

Akademik bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının 14 iyun 2016-cı il tarixli “Elm haqqında” qanunu və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 4 dekabr 2017-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş ETƏŞ haqqında Əsasnamənin müvafiq bəndlərinə uyğun olaraq elmi istiqamətlər üzrə problem şuralarında konkret istiqamətlərə dair dissertasiya mövzuları müzakirə edilərək təsdiq edilir.

R.Əliquliyev qeyd edib ki, dissertasiya mövzularının ETƏŞ tərəfindən təsdiq edilməsi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 11 iyun 2019-cu il tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilib “Elmi dərəcələr verilməsi qaydası haqqında Əsasnamə”nin 2.4. bəndində də öz əksini tapıb. Bu bənddə göstərilir ki, dissertasiyaların mövzularını müvafiq elm sahələri üzrə yüksəkixtisaslı elmi kadr hazırlamaq səlahiyyəti olan (doktoranturası olan) elmi müəssisə və təşkilatların, ali təhsil müəssisələrinin elmi (elmi-texniki) şuralarının təqdimatı əsasında Azərbaycan Respublikası ETƏŞ hər bir iddiaçı üçün ayrılıqda təsdiq edir və ya dəyişdirir.

Akademik Rasim Əliquliyev elmi istiqamətlər üzrə problem şurasının yaradılmasının əsas məqsədinin ölkədə müvafiq elmi istiqamətlərin inkişaf etdirilməsi, həmin elmi istiqamətlər üzrə aparılan elmi tədqiqat işlərinin əlaqələndirilməsi, müxtəlif strukturların birgə elmi tədqiqatlara cəlb edilməsi, fundamental və tətbiqi tədqiqatların, sahələrarası elmi-texniki proqramların həyata keçirilməsi, onların nəticəliliyi və səmərəliliyinin yüksəldilməsinin təmin edilməsi olduğunu bildirib.

Həmçinin qeyd edib ki, elmi istiqamətlər üzrə problem şurasının əsas vəzifələrindən biri elmi tədqiqat və ali təhsil müəssisələrində elmin müvafiq istiqamətləri üzrə yerinə yetirilən dissertasiya mövzularını elmi (elmi-texniki) şuraların təqdimatı əsasında müzakirə etmək, onların təsdiqi və ya dəyişdirilməsi haqqında qərar qəbul etməkdir.

Problem şurasının sədri bu məqsədlə elmi istiqamətlər üzrə 6 problem şurasının yaradıldığını bildirib, Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri üzrə problem şurasının tərkibini təqdim edib.

Sonra akademik Rasim Əliquliyev elmlər doktoru hazırlığı üzrə dissertasiya mövzularının təsdiqi üçün 2 müraciətin daxil olduğunu iclas iştirakçılarının nəzərinə çatdırıb.

Hər iki dissertasiya işi problem şurasının üzvləri tərəfindən geniş müzakirə olunub, müəyyən düzəlişlər nəzərə alınmaqla mövzular təsdiq olunub.

Rasim Əliquliyev fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə dissertasiya mövzularının təsdiqi üçün 13 nəfər iddiaçının müraciət etdiyini bildirib.

Hər bir mövzu ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparılıb, iddiaçılar işin aktuallığı, əsas məqsədi ilə bağlı məlumat veriblər, problem şurası üzvlərinin suallarını cavablandırıblar. Sonda fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə 13 dissertasiya mövzusunun hər biri təsdiq olunub.

Mənbə: www.science.az.

16 aprel, 2021

Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının onlayn iclası keçirilib

16 aprel 2021-ci il tarixində AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti onlayn iclası keçirilib.

Elmi şuranın sədri, institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclası açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib. Diqqətə çatdırıb ki, AMEA Rəyasət Heyətinin 06 aprel 2021-ci il tarixli qərarı ilə Elmi Şuranın 9 nəfərdən ibarət yeni tərkibi təsdiq olunub. Bu münasibətlə Elmi Şura üzrvlərini təbrik edib, onlara uğurlar arzulayıb.

Onlayn iclasda ilk olaraq cari il aprelin 14-də keçirilmiş doktorant və dissertantların attestasiyasının nəticələri müzakirə olunub. Elmi Şuranın qərarı ilə nəticələr qənaətbəxş hesab olunaraq təsdiq olunub. Daha sonra 2020/2021-ci il üçün doktorant və dissertant hazırlığı üzrə qəbul planına uyğun olaraq AMEA Biofizika İnstitutunun qəbul olmuş doktorant və dissertantlarının dissertasiya mövzuları müzakirə edilərək təsdiqlənib.

Sonra gündəlikdəki digər məsələlər, o cümlədən AMEA Biofizika İnstitutunun elmi işçilərinin “Elmi kadr” Milli İnformasiya Sistemində qeydiyyatı, müəssisənin biophysics.az veb-portalının vəziyyəti və inkişaf perspektivləri müzakirə edilib.

Müzakirələrdə Milli Onkologiya Mərkəzinin laboratoriya müdiri, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Leylaxanım Məlikova, Biofizika İnstitutunun laboratoriya müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü İlham Şahmuradov və başqaları çıxış edərək məsələlərlə bağlı fikir və təkliflərini bildiriblər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

14 aprel, 2021

Biofizika İnstitutunda doktorant və dissertantların onlayn attestasiyası keçirilib

Aprelin 14-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunda elmlər doktoru və fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə doktorant və dissertantların onlayn attestasiyası keçirilib.

“Zoom” platforması üzərindən keçirilən attestasiyada fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə 5 dissertant, elmlər doktoru hazırlığı üzrə 1 doktorant İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımovun 01 iyun 2020-ci il tarixli 58 saylı əmri ilə yaradılmış Attestasiya Komissiyası qarşısında 2020-ci tədris ili ərzində yerinə yetirdikləri elmi-tədqiqat işləri barədə hesabat veriblər.

Attestasiya Komissiyasının üzvləri tərəfindən doktorant və dissertantların fəaliyyəti qənaətbəxş hesab edilib, onlara müvafiq təklif və tövsiyələr verilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

13 aprel, 2021

Elmi şuranın növbəti iclası keçiriləcək

16 aprel 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA-nın Biofizika İnstitutunun doktorant və dissertantlarının attestasiya nəticələrinin müzakirəsi və təsdiqi.

2. Azərbaycan Respublikasının Ali təhsil müəssisələrinin və elmi təşkilatlarının 2020-ci il üçün doktorant və dissertant hazırlığı üzrə qəbul planına uyğun olaraq AMEA Biofizika İnstitutunun qəbul olmuş doktorant və dissertantlarının dissertasiya mövzularının  müzakirəsi və təsdiqi.

3. AMEA Biofizika İnstitutunun elmi işçilərinin “Elmi kadr” milli informasiya sistemində qeydiyyatı və monitorinqi haqqında.

4. AMEA Biofizika İnstitutunun veb-saytının monitorinqi haqqında.

5. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

12 aprel, 2021

Molekulyar bioloqlar CRISPR/Cas9 genom redaktorunun yeni formasını yaradıblar

ABŞ-dan olan molekulyar bioloqlar CRISPR/Cas9 genom redaktorunun yeni formasını yaradıblar. Onlar genom redaktorunun strukturunu elə dəyişiblər ki, indi ondan ixtiyari genlərin proqramlı şəkildə söndürülməsində və işə salınmasında istifadə etmək olar.

Massaçusets Texnologiya İnstitutunun professoru Conatan Vaysmanın sözlərinə görə, tədqiqat nəticəsində genlərin böyük əksəriyyətini ixtiyarı söndürə bilən alət əldə edilib. Özü də bu prosesi DNT zəncirinə zərər vermədən, bütün dəyişiklikləri ləğv etmək imkanını saxlamaqla həyata keçirmək olar.

CRISPR/Cas9 genom redaktoru 2010-cu ilin əvvəlində genetika üzrə üç qrup alim tərəfindən kəşf edilib və həmin vaxtdan bəri bir neçə dəfə yenilənib. Bu, bakteriyaların öz genomunda viruslu DNT-ni tapmaq və kəsmək üçün istifadə etdiyi özünəməxsus genetik “antivirus”dur. Redaktorun vacib hissəsi Cas9 zülalıdır. O, mikrobun DNT-də nukleotidlərin müəyyən ardıcıllığını tanımaq və pozmaq üçün və ya viruslu RNT-nin surətini məhv etmək üçün qısa RNT-şablonlardan istifadə edir. CRISPR/Cas9 yüksək dəqiqliyə malik redaktəsi ilə fərqlənir. Lakin böyük bir çatışmayan cəhəti var – onu ixtiyari hüceyrələrdə seçim əsasında işə salmaq və ya söndürmək olmur.

Conatan Vaysman və onun həmkarları bu problemin öhdəsindən gəliblər. Bioloqlar Cas9-un iki yeni formasını yaradıblar – CRISPRoff и CRISPRon. Bunlardan birincisi RNT-şablonların köməyilə epigenetik işarə qoyur və genlərin işini dayandırır, ikincisi isə bütün bunları pozur. Uzun müddət aparılan tədqiqatdan sonra alimlər bu fermentlərin elə strukturunu seçiblər ki, onların yaratdığı dəyişiklik hüceyrədə nəinki ömür boyu qalır, həm də irsən ötürülür.

Alimlər genom redaktorunun yeni versiyasının işini kök hüceyrələrində yoxlayıblar. Bioloqlar onlarda ixtiyari genləri söndürüblər, onları neyronlara və digər “yetkin” hüceyrə tiplərinə çevrilməyə məcbur ediblər. Təcrübə göstərib ki, kök hüceyrələrin transformasiyası nəticəsində əvvəl söndürülmüş gen təkrar işə düşməyib. Bu təsdiqləyib ki, CRISPR/Cas9-un yeni versiyası sayəsində DNT-nin ayrı-ayrı sahələrini işə salmaq və söndürmək olar.

Conatan Vaysmanın və onun həmkarlarının fikrincə, yaradılan yeni formadan nəinki genomların xüsusiyyətlərinin öyrənilməsində, eləcə də DNT-nin ayrı-ayrı sahələrinin işindəki pozulmalarla bağlı olan xəstəliklərin müalicəsində istifadə etmək mümkündür. Məsələn, alimlər, mutasiyası Altsheymer xəstəliyinin yaranmasına gətirib-çıxardığı güman edilən MAPT geninin söndürülməsi üzrə təcrübə aparıblar. Bu, insanları qocalıq demensiyasından qoruya bilən gen terapiyasının yaradılmasına ümid verir.

Mənbə: AzərTac

9 aprel, 2021

AMEA Biofizika İnstitutunda gənc alimin elmi məruzəsi dinlənilib

Aprelin 9-da AMEA-nın Biofizika İnstitutunda növbəti onlayn elmi seminar keçirilib.

Seminarı giriş sözü ilə institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq seminar iştirakçılarına gənc alim barədə məlumat verib.

Sonra İnstitutun Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası laboratoriyasının kiçik elmi işçisi, dissertant Ləman Süleymanova “Zülal monotəbəqələrində baş verən struktur-dinamik dəyişikliklər” mövzusunda məruzəsini təqdim edib.

Tədqiqatçı məruzəsində zülal monotəbəqəsi və onun alınması, Langmuir-blodgett cihazının işləmə prinsipi, fibroin monotəbəqəsinə Cu2+ ionlarının təsiri, mövzu üzrə aparılan eksperimentlər və alınan nəticələr barədə geniş məlumat verib. Gənc alimin sözlərinə görə, orqanizmlərdə baş verən bütün bioloji proseslər ya birbaşa zülalların iştirak etdiyi tənzimləmə prosesi ilə, ya da onların özlərinin tənzimləməsi ilə baş verir. Zülalların həyata keçirdiyi müxtəlif funksiyalar onların molekulyar quruluşu və dinamikası ilə sıx əlaqədardır. Ona görə də, biofizikanın ən mühüm problemlərindən biri zülalların strukturu, dinamikası və funksiyası arasında əlaqələrin tədqiqidir.

Bütün dünyada geniş yayılmış Alzheymer, Parkinson, Hantinqton, prion və s. kimi neyrodegenerativ xəstəliklər amiloid zülal aqreqatlarının əmələ gəlməsi nəticəsində baş verdiyini deyən məruzəçi əlavə edib ki, amiloid əmələgəlmə mexanizmlərinin aşkar edilməsi, həmçinin onun qarşısını almaq yollarının tədqiqi xəstəliyin inkişafını dayandırmaq üçün çox mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qeyd edib ki, laboratoriyada birgə aparılan işlərdə Cu+2 ionlarının fibroin zülalına təsiri araşdırılmış və amiloidlərin tərkibində Cu+2 ionunun varlığı müəyyən olunmuşdur.

Sonda məruzə ətrafında suallar cavablandırılıb, müzakirələr aparılıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

7 aprel, 2021

BDU-nun tələbələri Biofizika İnstitutunda təcrübə keçirlər

Bakı Dövlət Universitetinin biologiya fakültəsinin IV kurs tələbələri AMEA Biofizika İnstitutunda təcrübə keçirlər.

Təcrübə müddətində tələbələrə universitetdə əldə etdikləri bilikləri elmi tədqiqatlarla əlaqələndirmək və təcrübi olaraq dərinləşdirmək üçün hər cür şərait yaradılıb. Belə ki, xüsusi karantin rejiminin tələblərinə riayət etməklə universitetin tələbələri ayrı-ayrı qrup şəklində müasir avadanlıqlarla təchiz olunmuş laboratoriyaların hər birində istifadə olunan cihaz və avadanlıqların iş pinsipləri ilə, həyata keçirilən elmi tədqiqatlarla yaxından tanış olurlar.

Aprelin 17-dək davam edəcək təcrübə prosesində məqsəd tələbələrin təhsil aldıqları müddətdə əldə etdikləri bilikləri təcrübi olaraq təkmilləşdirmələri, onlarda tədqiqatçılıq və peşə fəaliyyəti üçün zəruri olan praktiki vərdişlərin formalaşdırılması və gənclərin elmə marağını stimullaşdırmaqdır.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

7 aprel, 2021

Gənc alimin məruzəsi dinləniləcək

09 aprel 2021-ci il tarixində saat 11:00-da AMEA Biofizika İnstitutunda Zülal monotəbəqələrində baş verən struktur-dinamik dəyişikliklər mövzusunda distant elmi seminar keçiriləcək.

Mövzu ilə bağlı İnstitutun Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası laboratoriyasının kiçik elmi işçisi, dissertant Ləman Süleymanova çıxış edəcək.

Zoom platforması üzərindən təşkil olunacaq seminara aşağıdakı hiperkeçid və identifikasiya nömrəsi vasitəsilə qoşulmaq mümkündür:

İştirak üçün hiperkeçid: https://us04web.zoom.us/j/71174422925?pwd=bElWU1RpSERubEt4eTd5UnRGcEVhZz09

İdentifikasiya nömrəsi: 711 7442 2925

Şifrə: UNE4Nv

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

6 aprel, 2021

AMEA Biofizika İnstitutunun ştatında vakant elmi işçi vəzifələrini tutmaq üçün müsabiqə keçirilib

6 aprel 2021-ci il tarixində AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçirilib.

Tədbiri giriş nitqi ilə açan institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclasın 04 fevral 2021-ci il tarixində “Respublika” qəzetində elan olunmuş müsabiqədə vakant vəzifələri tutmaq üçün sənəd təqdim etmiş iddiaçıların seçkisinin keçirilməsi ilə bağlı olduğunu bildirib.

Müsabiqə AMEA-nın Rəyasət Heyətinin “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi müəssisə və təşkilatlarında elmi işçi vəzifələrinin tutulması üçün müsabiqənin keçirilməsinin müvəqqəti qaydaları”na uyğun olaraq təşkil edilib.

İclasda müsabiqə komissiyası tərəfindən aparılmış elmi vəzifə iddiaçılarının sənədlərinin ekspertizasının nəticələri elan olunub və hər bir iddiaçı ilə müsahibə aparılıb. İddiaçıların səsverməyə buraxılması haqqında qərar qəbul olunub.

Daha sonra seçkilərin keçirilməsi üçün hesablayıcı komissiya yaradılıb. Müsabiqənin nəticələrinə əsasən, “Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası” laboratoriyası üzrə Natalya Sergeyevna Hətəmzadə, Əfsanə Aydın qızı Hüseynova, Aygün Billur qızı Tağıyeva elmi işçi vəzifəsinə, Ramiyyə Böyükkişi qızı Həsənova, Aidə Mayıl qızı Məmmədzadə, Ləman Mehman qızı Süleymanova kiçik elmi işçi vəzifəsinə, Aytac Cavanşir qızı Məmmədova mühəndis vəzifəsinə, “Molekulyar və hüceyrə biokimyası” laboratoriyası üzrə Mətanət Ceyhun qızı Mansurova kiçik elmi işçi vəzifəsinə, “İnteqrativ biologiya” birgə laboratoriyası üzrə Türkan Aydın qızı Səmədova kiçik elmi işçi vəzifəsinə seçiliblər.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

5 aprel, 2021

Akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun baş direktoru seçilib

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının aprelin 2-də keçirilən onlayn iclasında AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun baş direktoru vəzifəsinə seçkilər keçirilib.

Açıq səsvermədən öncə çıxış edən FRTEB-in Elmi şurasının sədr müavini, akademik Cavad Ab­di­nov qeyd edib ki, AMEA prezidentinin təqdimatına və AMEA Rəyasət Heyətinin 8 yanvar 2021-ci il tarixli qərarına müvafiq olaraq, adıçəkilən vəzifəyə akademik Rasim Əliquliyevin namizədliyi irəli sürülür.

Akademik Cavad Abdinov qeyd edib ki, akademik Rasim Əliquliyev nüfuzlu beynəlxalq bazalarda (Web of Science, Scopus və s.) 180-dən çox olmaqla 650 elmi əsərin (400-dən çoxu xaricdə) müəllifi, 20-dən çox bey­nəl­xalq və respublika səviyyəli elmi jurnalın redaksiya heyətinin üzvüdür.  Rasim Əliquliyev 2007-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü, 2014-cü ildə həqiqi üzvü seçilib. Alim 2013-2019-cu illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik-katibi olub. Akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın vitse-prezidenti, Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Elmi şurasının sədri, 2002-ci ildən İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun direktorudur.

Alimin milli informasiya təhlükəsizliyi sisteminin kon­sep­si­­yasının hazırlanması və reallaşdırılması üçün bir sıra yanaşmalar təklif etdiyini qeyd edən akademik Cavad Abdinov vurğulayıb ki, akademik Rasim Əliquliyev, həmçinin strateji əhə­miy­yətli mürəkkəb texniki sistemlərin layihələndirilməsi və tətbiqi işlə­rinə töhfələr verib: “Akademik R.Əliquliyev Azərbaycan Respublikasının “İnformasiya Təhlükəsizliyi üzrə Koordinasiya Komissiyası”nın və Avropa Birliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən GEANT Baş Assambleyasının üzvüdür. Alim Azərbaycan Respublikasının “Tərəqqi” medalı və “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918-2018)” yubiley medalı ilə təltif olunub”.

Onlayn iclasda akademik Rasim Əliquliyevin elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti bölmənin həqiqi və müxbir üzvləri tərəfindən geniş müzakirə olunub və  yüksək qiymətləndirilib.

Daha sonra açıq səsvermə ilə akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun baş direktoru vəzifəsinə seçilib və təsdiq edilməsi üçün AMEA Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması barədə qərar qəbul olunub.

Mənbə: www.science.az.

4 aprel, 2021

FRTEB-in və elmi müəssisələrinin veb-saytlarının monitorinqi aparılıb

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığınca­ğı­nın onlayn iclasında FRTEB-in və elmi müəssisələrinin veb-saytlarının aparılan moni­to­rin­qinin nəticələri açıqlanıb.

FRTEB-in və onun elmi müəssisələrinin veb-saytlarının monitorinqi haqqında məlumat ve­rən vitse-prezidentin xidmətinin elmi katibi, dosent Hikmət Quli­yev qeyd edib ki, AMEA-da elektron elmin inkişafı və elmin informasiya təminatının yüksəldilməsi, eləcə də elmin populyarlaşdırılması və ictimaiyyətlə əlaqələrin səmərəliliyinin artırılması məq­sə­dilə FRTEB-in və elmi müəssisələrinin veb saytlarının monitorinqi aparılıb.

Bir ildən artıq müddətdə davam edən pandemiya səbəbindən fiziki fəaliyyət və təmaslarla bağlı məhdudiyyətlərin tətbiqi nəticəsində onlayn texnologiyaların rolunun əvvəlki dövrlərlə müqayisədə qat-qat artdığını qeyd edən Hikmət Quliyev belə bir şəraitdə hər bir elmi müəssisənin veb-saytının onun virtual dünyadakı “qapısı” olduğunu vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, qeyd olunanlarla əlaqədar Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin və elmi müəssisələrinin veb-saytlarının monitorinqi aparılıb və çatışmazlıqlar müəyyən olun­ub. Monitorinq çərçivəsində veb-saytlar dizayn, proqram təminatı, xəbərlərin dinamikası, in­for­­ma­siyanın dolğunluğu və aktuallığı daxil olmaqla bir sıra meyarlara əsa­sən təhlil edilib və qiy­mət­lən­di­ril­mə aparılıb.

H.Quliyev vurğulayıb ki, bəzi veb-saytlar Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlü­kə­siz­liyi Döv­­lət Xid­­mə­ti Kompüter İnsidentlərinə Qar­­şı Müba­ri­zə Mər­kəzinin təh­lü­kə­siz­lik tələb­lə­ri­nə ca­­vab vermir, təqdim edilən məlumatların Azərbaycan dilinin norma və tələblərinə mü­va­fiqliyi, dövlət dilinin qayda və qanunlarına riayət olunması ilə bağlı bir sıra çatış­maz­lıq var.

Onlayn tədbirdə elmi müəssisələrin veb-saytlarının veb-anali­ti­ka­sı­nın aparılması üçün “Google Analytics” sayğacından istifadə edilməsi, qeyd olunan problemlərin aradan qaldırılması məqəsdi ilə saytların yenidən işlənilməsi tövsiyə olunub.

Mənbə: www.science.az.

4 aprel, 2021

FRTEB-in Ümumi yığıncağının onlayn iclasında bir sıra mühüm məsələlər müzakirə edilib

Aprelin 2-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in Elmi şurasının sədri, akademik Rasim Əli­qu­li­yev, böl­mə üzrə AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, elmi müəs­si­sələrin rəh­­bər­ləri, direktor müa­vin­lə­ri, el­mi katibləri, təh­sil, bey­nəlxalq və icti­maiy­yət­lə əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin müdirləri, eləcə də həm­kar­lar, gənc alim və mü­tə­xəs­sis­lər şu­ra­la­rının sədrləri işti­rak ediblər.

Gündəliyə əsasən, əvvəlcə AMEA-da elmi jurnalların vəziyyəti haqqında məruzə edən Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Misir Mərdanov diqqətə çatıdırıb ki, 2020-ci ildə “Web of Science” bazasına 12000-dən çox, “Scopus” bazasına isə 30891 jurnal daxil edilib. Alim qeyd edib ki, hər il bu beynəlxalq  bazalar yenilənir, bəzi jurnallar daxil olur, bəziləri isə çıxarılır.

AMEA-nın müxbir üzvü Misir Mərdanov vurğulayıb ki, Azərbaycan Respublikasında dərc edilən elmi jurnallardan 8-i, o cüm­lə­dən AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun “Azerbaijan Journal of Mathematics” və “Proceedings of the İnstitute of Mathematics and Mecha­nics” jurnalları “Web of Science” bazasına daxildir. Həmçinin “Scopus” bazasında da ölkəmizi səkkiz elmi jurnal təmsil edir.

Onun sözlərinə görə, “Web of Science” və “Scopus” bazalarında yer alan elmi jurnalların 2020-ci il üçün reytinq cədvəli hələlik açıqlanmasa da, 2019-cu ilin nəticələri göstərib ki, ölkəmiz “Sco­pus” siyahısında 231 ölkə arasında 92-ci, WOS-un si­ya­hı­sın­da isə 153 ölkə arasında 90-cı yerdə olub.

Məruzə ətrafında aparılan müzakirələrdə akademiklər Əli Abbasov, Fikrət Əliyev, Arif Həşimov, Adil Qəribov, AMEA-nın müxbir üzvləri Vaqif İbrahimov, Ramiz Alıquliyev, Vəli Hüseynov, Oktay Qasımov çıxış edərək rəy və təkliflərini səsləndiriblər.

Akademik Rasim Əliquliyev vurğulayıb ki, son za­man­lar Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin bilavasitə rəhbərliyi və təşəbbüsü ilə ölkəmizdə aparılan kompleks islahatlar Azərbaycan alimlərinin, o cümlədən AMEA-nın qarşısında bir sıra mühüm vəzifələr qoyur. Həmin vəzifələrin icrası elmi fəaliyyətin müasir dövrün çağırışlarına və milli maraqlara müvafiq həyata keçirilməsini, bu sahədə kompleks isla­hat­ların aparılmasını zəruri edir. Alim vurğulayıb ki, bu baxımdan Azərbaycan elminin dünya elminə inteqrasiyasının gücləndirilməsi, alimlərimizin nüfuzlu beynəlxalq elmi bazalara çıxışının təmin edilməsi, AMEA-da nəşr olunan elmi jurnalların keyfiyyətinin və səviyyəsinin yüksəldilməsi qarşıda duran mühüm hədəflərdəndir.

Elmi jurnalların keyfiyyətinin yüksəldilməsi və qarşıda duran problemlərin həlli ilə əlaqədar geniş müzakirədən sonra məsələ barədə AMEA-nın Rəyasət Heyətinin qarşısında vəsatət qaldırılmasına qərar verilib.

Daha sonra AMEA-nın Nəsrəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının (ŞAR) baza­sında Astronomiya İnstitutunun yaradılması məsələsi müzakirəyə çıxarılıb. Bu barədə çıxış edən ŞAR-ın direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Namiq Cəlilov AMEA-da strukturun təkmil­ləş­di­ril­mə­si və idarəetmənin optimallaşdırılması haqqında AMEA-nın Rəyasət Heyətinin 2021-ci il 8 yan­var tarixli qərarını xa­tır­ladıb. Alim qeyd edib ki, ölkəmizdə astronomiya el­mi­nin dünya standartlarına müvafiq sə­viy­yə­də inkişaf etdirilməsi, həmçinin astrofiziki müşahidələrin mo­dern səviyyədə təşkili, bey­nəl­xalq əlaqələrin genişləndirilməsi, milli kadr hazırlığının keyfiyyətinin artırılması məqsədi ilə AMEA-nın Nəs­rəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının kadr və elmi-texniki bazası əsasında AMEA-nın Astronomiya İnstitutunun yaradılması məqsə­də­uy­ğundur.

Qeyd olunanları, həmçinin dövlətimizin kosmik sənayenin inkişafı ilə bağlı strateji maraqlarını, eləcə də kosmik fəzanın araşdırılmasılması üzrə bu və bir sıra digər məsələlərin əhəmiyyətini nəzərə alaraq, FRTEB-in Ümumi yığıncağı AMEA-nın Nəs­rəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının kadr və elmi-texniki bazası əsasında AMEA-nın Astronomiya İnstitutunun yaradılması barədə AMEA-nın Rəyasət Heyətinin qarşısında vəsatət qaldırılmasına qərar verib.

FRTEB-in və onun elmi müəssisələrinin veb-saytlarının monitorinqi haqqında məlumat ve­rən vitse-prezidentin xidmətinin elmi katibi, dosent Hikmət Quli­yev qeyd edib ki, AMEA-da elektron elmin inkişafı və elmin informasiya təminatının yüksəldilməsi, eləcə də elmin populyarlaşdırılması və ictimaiyyətlə əlaqələrin səmərəliliyinin artırılması məq­sə­dilə FRTEB-in və elmi müəssisələrinin veb saytlarının monitorinqi aparılıb.

Onun sözlərinə görə, monitorinq çərçivəsində veb-saytlar dizayn, proqram təminatı, xə­bər­lə­rin dinamikası, in­for­­masiyanın dolğunluğu və aktuallığı daxil olmaqla, bir sıra meyarlara əsa­sən təh­lil edilib və qiymətləndirilib. H.Quliyev vurğulayıb ki, monitorinq nəticəsində ortaya çıxan qüsurlar və problemlər, bütövlükdə saytların yenidən işlənilməsini və bununla əlaqədar zəruri addımların atılmasını tələb edir.

Onlayn iclasda “Elmi Kadrlar” Milli İnformasiya Sisteminin formalaşdırılması və istismar vəziyyəti haq­qın­da AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin baş mütəxəs­si­si, texnika üzrə fəlsəfə doktoru Dilquşa Mirzəyeva məlumat verib. Məruzəçi qeyd edib ki, FRTEB-in elmi müəssisələrində çalışan 972 nəfər elmi əməkdaşın 810 nəfəri artıq “Elmi Kadrlar” Milli İnformasiya Sistemində qeydiyyat keçib.

D.Mirzəyeva AMEA-da elmi fəaliyyətlə məşğul olan kadrlar haqqında müvafiq məlu­mat­la­rın mütəmadi olaraq yenilənməsinin, eləcə də gələcəkdə bu sistemin ölkə səviyyəsində digər sis­tem­lərə inteqrasiya  olunması və vahid sistemin yaradılmasının zəruriliyini nəzərə alaraq, elmi müəssisələr üzrə məsul şəxslərə elmi-metodiki dəstək verilməsi ilə əlaqədar seminar-məş­ğə­lə­lə­rin keçirilməsinin zəruri olduğunu diqqətə çatdırıb.

Daha sonra FRTEB-in Ümumi yığıncağında AMEA-nın müxbir üzvü Ramiz Alıquliyevin 60 illik yubileyi ilə əlaqədar məsələ müzakirə edilib. Bu barədə çıxış edən FRTEB-in Elmi şurasının sədr müavini, akademik Cavad Abdinov yubilyarın informatika sahəsində nəinki ölkəmizdə, eləcə də onun hüdudlarından kənarda tanınan alim olduğunu vurğulamaqla, ona fəaliyyətində uğurlar arzu edib. Akademik Cavad Abdinov qeyd edib ki, AMEA-nın müxbir üzvü Ramiz Alıquliyev 2020-ci ildə məqalə və istinadlarının sayına görə, Stenford Universiteti tərəfindən hazırlanmış dünyanın ən nüfuzlu 2% aliminin reytinq siyahısına daxil edilib. Yubilyarın elmi fəaliyyəti və nəcib insani keyfiyyətləri haqqında FRTEB-in alimləri müsbət rəy və fikilərini bildirdikdən sonra FRTEB-in Ümumi yığıncağı alimin yubileyinin keçirilməsi barədə AMEA-nın Rəyasət Heyətinin qarşısında vəsatət qaldırmağı qərara alıb.

İclasda, həmçinin “AMEA-nın Xəbərləri” jurnalının Fizika-texnika və riyaziyyat elmləri seriyasının “İnformatika və idarəetmə problemləri” buraxılışının redaksiya heyətində dəyişiklik edilərək AMEA-nın müxbir üzvü Ağası Məlikovun adıçəkilən jurnalın baş redaktoru vəzifəsinə tövsiyə edilməsi haqqında müvafiq qərar qəbul olunub.

Onlayn iclasda bir sıra kadr məsələləri barədə də qərarlar qəbul edilib. Akademik Rasim Əliquliyevin AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvləri – Misir Mərdanovun Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun, Namiq Cəlilovun AMEA-nın Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının baş direktoru vəzifəsinə na­mi­zəd­lik­­ləri irəli sürülüb.

Elmi şuranın üzvləri – akademiklər Cavad Abdinov, Əli Abbasov, Arif Həşimov, AMEA-nın müxbir üzvləri Vaqif Quliyev, Vəli Hüseynov çıxış edərək FRTEB-in üç elmi müəs­si­sə­sinin baş direktoru vəzifəsinə namizədlər haqqında rəy və fikirlərini diqqətə çatdırıblar.

Daha sonra on­layn iclasda keçirilən açıq səsverməyə əsasən, yekdilliklə akademik Rasim Əliquliyevin AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvləri – Misir Mərdanovun AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun və Namiq Cəlilovun AMEA-nın Şama­xı Astrofizika Rəsədxanasının baş direktoru vəzifəsinə təsdiq edilməsi barədə AMEA Rəyasət He­yə­ti qarşısında vəsatət qaldırılması üçün müvafiq qərarlar qəbul edilib.

FRTEB-in Ümumi yığıncağı, həmçinin AMEA-nın müxbir üzvü Vəli Hüseynovun AMEA-nın Fizika İnstitutunun Kosmik şüa mənbələri fizikası laboratoriyasının rəhbəri vəzifəsinə təyin edilməsi barədə qərar qəbul edib.

Sonda bir sıra həlli vacib olan cari məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb.

 

Mənbə: www.science.az.

2 aprel, 2021

Ali təhsilin magistratura səviyyəsi üzrə ixtisasların təsnifatında dəyişiklik edilib

Nazirlər Kabineti “Ali təhsilin magistratura səviyyəsi üzrə ixtisasların (ixtisaslaşmaların) Təsnifatı”nın, “Rezidenturada həkim-mütəxəssis hazırlığı aparılan ixtisasların Təsnifatı”nın və “Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qüvvədən düşmüş bəzi qərarlarının Siyahısı”nın təsdiq edilməsi haqqında 2011-ci il 14 iyun tarixli Qərarında dəyişiklik edib.

Qərara əsasən, “Ali təhsilin magistratura səviyyəsi üzrə ixtisasların (ixtisaslaşmaların) Təsnifatı”nın Hüquqşünaslıq ixtisasına “Ekologiya hüququ”, Kommersiya ixtisasına “Elektron kommersiya”, Riyaziyyat ixtisasına “Aktuar riyaziyyat”, Kompüter elmləri ixtisasına “Kompüter elmləri və texnologiyaları”, Nəqliyyatda daşımaların və idarəetmənin təşkili mühəndisliyi ixtisasına “Logistika və nəqliyyat”, İnformasiya texnologiyaları və sistemləri mühəndisliyi ixtisasına “Kibertəhlükəsizlik”, Mühəndis sistemlərinin və qurğularının tikintisi mühəndisliyi ixtisasına “Şəhər infrastrukturunda smart texnologiyalar” ixtisaslaşmaları, eləcə də Təsnifata yeni “Şəhərsalma” ixtisası və onun ”Dayanıqlı şəhərsalma və region planlaşdırılması” ixtisaslaşması əlavə edilib.

Mənbə: Cabmin.gov.az

1 aprel, 2021

Nazirlər Kabineti “Azərbaycan Respublikası Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının yaradılması haqqında” Qərarda dəyişiklik edib

“Azərbaycan Respublikası Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının yaradılması haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 20 fevral tarixli Qərarında dəyişiklik edilib.

Qərara əsasən, “Şuranın sədrinin müavini” hissəsində “vitse-prezidenti” sözü “birinci vitse-prezidenti” sözləri ilə, “Şuranın məsul katibi” hissəsində “Əminağa Sadıqov – Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik-katibi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü” sözləri isə “Adil Qəribov – Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik-katibi, akademik” sözləri ilə əvəz edilib. Həmçinin “Şuranın üzvləri” hissəsində hər iki halda “birinci vitse-prezidenti” sözləri “vitse-prezidenti” sözü ilə əvəzlənib.

Mənbə: Cabmin.gov.az

31 mart, 2021

Elan

06 aprel 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunun ştatında olan vakant elmi işçi vəzifələrini tutmaq üçün (04 fevral 2021-ci il, “Respublika” qəzeti) müsabiqənin keçirilməsi  haqqında.

2. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

27 mart, 2021

27 Mart – Azərbaycanda Elm Günüdür

Martın 27-si Azərbaycanda Elm Günüdür. Prezident İlham Əliyevin 2018-ci il 9 aprel tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycanda Elm Gününün təsis edilməsi müvafiq sahəyə dövlət səviyyəsində qayğı göstərilməsinin bariz nümunələrindən biridir.

Bu əlamətdar gün bütövlükdə Azərbaycan elmi ictimaiyyətinin bayramı kimi qeyd edilir. Ölkəmizdə Elm Günü, eyni zamanda, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının yaradıldığı günə təsadüf edir. 1945-ci ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyası təsis olunduqdan sonra respublikada elmin mükəmməl təşkilati strukturu formalaşıb, elmi araşdırmaların həyata keçirilməsi sistemli xarakter alıb. Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev ölkəmizə rəhbərlik etdiyi hər iki dövrdə elmin inkişafına böyük diqqət və qayğı göstərib. Akademiyanın sürətli inkişaf mərhələsi ümummilli lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Ulu Öndər deyib: “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası xalqımızın milli sərvətidir. Bu sərvəti qoruyub saxlamalıyıq”.

Azərbaycanda elmin çox zəngin tarixi və ənənələri var. Əsrlər boyu Azərbaycan alimləri elmi təfəkkürün müxtəlif sahələrində meydana gətirdikləri sanballı əsərlərlə bəşəriyyətin elmi-mədəni yüksəlişinə böyük xidmətlər göstərib, Şərqlə Qərb arasında elmin varislik əlaqələrinin qorunub saxlanması işinə dəyərli töhfələr veriblər.

Azərbaycan Respublikasında elmin inkişafı dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biridir. Azərbaycan elmində islahatların aparılması, mövcud problemlərin aradan qaldırılması və elmin qarşısında duran strateji vəzifələrin icrası, həmçinin ölkədə elmin davamlı inkişafının təmin edilməsi məqsədilə Prezident İlham Əliyev tərəfindən müvafiq fərman və sərəncamlar imzalanıb. “Azərbaycan Respublikasında 2009-2015-ci illərdə elmin inkişafı üzrə Milli Strategiya”, “Azərbaycan Respublikasında 2009-2015-ci illərdə elmin inkişafı üzrə Milli Strategiyanın həyata keçirilməsi ilə bağlı Dövlət Proqramı”nın icrası ilə bağlı görülmüş işlər bütövlükdə elmimizin inkişafına böyük təkan verib. Dövlət başçısının 2016-cı il 9 avqust tarixli Fərmanına əsasən, ilk dəfə olaraq “Elm haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qüvvəyə minib. Bu Qanun respublikada elmi fəaliyyətin təşkili, idarə edilməsi və inkişafı sahəsində dövlət siyasətinin əsas prinsiplərini, elmin və elmi-innovasiya fəaliyyətinin məqsədlərini, elmi fəaliyyət subyektlərinin hüquq və vəzifələrini, elmin maliyyələşdirilməsi mexanizmlərini, elmi nailiyyətlərin stimullaşdırılması və onlardan istifadənin təşkilati-hüquqi əsaslarını müəyyən edir.

2014-cü il noyabrın 10-11-də ölkəmizdə ilk dəfə olaraq AMEA-nın təşkilatçılığı ilə Bakı Elm Festivalı keçirilib. Tədbirdə institut və elmi təşkilatların, regional bölmələrin elmi nailiyyətlərini əks etdirən məruzələr dinlənilib, müxtəlif sərgi və elmi şoular nümayiş etdirilib. Birinci Elm Festivalında 15 mindən çox insan iştirak edib. Respublikanın elmi ictimaiyyəti tərəfindən böyük maraqla qarşılanan ikinci Elm Festivalının açılış mərasimi 2016-cı il oktyabrın 31-də AMEA-nın əsas binasında təşkil olunub. Sonra festival işini Naxçıvanda, Sumqayıtda, Şəkidə və Gəncədə davam etdirib.

Festivalların keçirilməsində əsas məqsəd elmimizin nailiyyətlərini, yeni innovasiyaları nümayiş etdirmək, informasiya-kommunikasiya texnologiyaları və digər innovativ üsullar əsasında elmin təbliğinə nail olmaq, cəmiyyətdə elmə olan marağı artırmaq, həmçinin elm-təhsil-istehsalat arasında əlaqələri gücləndirmək olub.

COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar olaraq ötən ildən isə ölkəmizdə bütün elmi və beynəlxalq tədbirlər onlayn keçirilir.

Azərbaycan elminin dünya elminə inteqrasiyası istiqamətində həm dövlətimiz, həm də respublikanın müxtəlif elmi-tədqiqat və ali təhsil müəssisələrində çalışan elm adamları tərəfindən mühüm tədbirlər həyata keçirilir. Alimlərə, xüsusən gənclərə dünyanın aparıcı ölkələrinin elmi müəssisələrində ixtisasartırma kursları keçmək və araşdırma aparmaq üçün imkanlar yaradılır, onların beynəlxalq elmi layihələrdə iştirakı təmin edilir. Eyni zamanda, ölkəmizdə elmi-texniki infrastrukturun modernləşdirilməsi, tədqiqat müəssisələrinin statusuna və vəzifələrinə uyğun olaraq onların maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsində mühüm addımlar atılır. Həmçinin elm və təhsilin inteqrasiyasının təmin edilməsi, yüksəkixtisaslı elmi kadrların hazırlanması sisteminin təkmilləşdirilməsi Azərbaycan elminin qarşısında duran əsas vəzifələrdəndir. Belə ki, doktorantura, dissertantura və magistratura yolu ilə elmi kadr hazırlığı keyfiyyətcə yeni səviyyəyə qaldırılır.

Bu gün Azərbaycan Respublikasında dövlətin elm sahəsində siyasətinin və strategiyasının əsas prinsipləri müəyyən olunmuş şəkildə, eyni zamanda, müasir tələblərə uyğun həyata keçirilir.

Mənbə: AzərTac

19 mart, 2021

“Horizon Europe” üzrə vebinar keçiriləcək

24 mart 2021-ci il tarixində saat 13:00-19:30-da Avropa Komissiyası tərəfindən “Horizon Europe üçün uğurlu layihələri necə hazırlamalı” mövzusunda vebinarın təşkili nəzərdə tutulub. Tədbirin məqsədi potensial müraciətçilərin layihə təkliflərini hazırlamaq üzrə məlumatlandırılmasıdır.

Tədbirin proqramı iki əsas məqamı əhatə edəcək: “Təqdimat və qiymətləndirmə” və “Model qrant sazişi” (proqram əlavə olunur).

Horizon Europe üzrə vebinar YouTube vasitəsilə yayımlanacaq. Ətraflı məlumatı buradan əldə edə bilərsiniz.

Mənbə: www.science.az.

19 mart, 2021

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin Novruz bayramı münasibətilə Akademiya əməkdaşlarına təbriki

Hörmətli həmkarlar!

Sizi Novruz bayramı münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, ailə səadəti, xoşbəxtlik, cansağlığı və süfrələrinizə bol ruzi-bərəkət arzulayıram.

Təbiətin oyanışı və baharın rəmzi olan Novruz bayramı xalqımızın adət-ənənələrinə, milli dəyərlərinə bağlılığı sayəsində əsrlərin sınağından keçib gələrək, yurdumuzda həmişə özünəməxsus şəkildə qeyd olunmuşdur. Novruz bayramı xalq yaradıcılığımızda, adət-ənənələrimizdə, musiqimizdə, ədəbiyyatımızda, sənətkarlıq nümunələrimizdə geniş əksini tapmış, insanlarımızın sevinc qaynağına, milli birlik, həmrəylik nişanəsinə çevrilmişdir. Novruz bayramı əsrlər boyu dostluq, sülh, əmin-amanlıq, barışıq, humanizm anlayışları aşılamış, bəşəri ideyaların qorunmasına və inkişafına mühüm töhfələr vermişdir.

Bu gün də ölkəmizdə geniş şəkildə qeyd olunan Novruz bayramı 2009-cu ildə UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına salınmış, 2010-cu ildə isə BMT tərəfindən mart ayının 21-i “Beynəlxalq Novruz Günü” elan edilmişdir.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi müəssisə və təşkilatlarında Novruz bayramı, onun mahiyyəti, adət-ənənələri, xalq yaradıcılığında əksi istiqamətində geniş tədqiqatlar həyata keçirilmiş, kitablar, məqalələr çap olunmuş, bayramın beynəlxalq miqyasda təbliğatı aparılmışdır. Bu proses hazırda da davam etməkdədir.

Builki Novruz ölkəmizdə Qələbə əhval-ruhiyyəsi ilə qeyd edilir. Çünki bu bayramı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə işğaldan azad edilmiş Qarabağımızla birgə keçiririk.

Sizi Novruz bayramı münasibətilə bir daha təbrik edir, xoş günlər arzulayır, elmi yaradıcılığınızda uğurlar diləyirəm.

Ramiz MEHDİYEV,

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti, akademik

Mənbə: www.science.az.

18 mart, 2021

Prezident İlham Əliyevin Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqına təbriki

Hörmətli həmvətənlər!

Sizi əziz Novruz bayramı münasibətilə ürəkdən təbrik edir, hamınıza cansağlığı və səadət arzulayıram.

Novruz bayramı bizə ulu əcdadlarımızın təbiətin əbədi nizamına ehtiramını ifadə edən müqəddəs yadigarıdır. Bu bayram Azərbaycan xalqının qədim və zəngin dünyagörüşünün, gələcəyə nikbin baxışının, bütövlükdə milli varlığımızın dolğun təcəssümü olub, mədəni sərvətlər xəzinəmizdə müstəsna yer tutur. Yad təsirlərdən qoruyaraq layiqincə yaşatdığımız Novruz ənənələri çoxəsrlik keçmişinə daim ehtiramla yanaşan xalqımızın, eyni zamanda, bəşər mədəniyyətinə töhfəsidir.

Yaz bayramının Odlar diyarına builki gəlişi xüsusən əlamətdardır. Şadam ki, müstəqilliyimizin bu baharına dövlətçilik tariximizdə qızıl hərflərlə əbədi qalacaq və həyatımıza hələ yeni-yeni nailiyyətlər bəxş edəcək parlaq Qələbə ilə qədəm qoymuşuq. Haqq işi uğrunda mübarizə duyğusundan aldığımız misilsiz mənəvi güclə biz sınaq anında yumruq kimi birləşərək əzəli torpaqlarımıza xaincəsinə uzanan əlləri kəsmiş, yurdumuzu bədxah düşməndən təmizləmiş və ədaləti qanımız bahasına bərpa etmişik. Ruhumuzun yenilməzliyinin təntənəsinə çevrilən və bizi dünyaya məğrur millət olaraq tanıdan şanlı Zəfərimiz Azərbaycana əbədi bahar gətirmişdir.

Xalqımızın qalibiyyət ovqatını bütün qəlbi ilə yaşadığı bu bayram günlərində bir daha Vətənimizin ərazi bütövlüyü naminə canlarını fəda etmiş qəhrəman övladlarımıza rəhmət diləyir, onların əziz xatirəsini dərin ehtiramla yad edirik.

İrəlidə bizi işğaldan azad olunmuş yurd yerlərimizdə nəhəng quruculuq işləri gözləyir. İnanıram ki, yaz fəslinin qurub-yaratmaq əzmimizi artıran yeniləşdirici ab havası ilə həmahəng birlik və həmrəylik nümayiş etdirəcək, böyük qayıdış planımızı sülh və əmin-amanlıq şəraitində uğurla gerçəkləşdirəcək, doğma Qarabağı qısa müddətdə dirçəldəcəyik.

Hamınıza bahar əhval-ruhiyyəsi arzu edirəm. Bu bayram öz gəlişi ilə evinizə, ocağınıza bol ruzi-bərəkət və firavanlıq gətirsin!

Novruz bayramınız mübarək olsun!

12 mart, 2021

Biofizika İnstitutunda “Elm günü” ilə bağlı ilk onlayn elmi seminar keçirilib

Martın 12-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunda “Elm günü” ilə bağlı ilk onlayn elmi seminar keçirilib.

Seminarda Ekoloji biofizika laboratoriyasının aparıcı elmi işçisi, b.ü.f.d., dosent Mürsəl Dadaşov “YGES-nin (50 Hz) təsiri altında plazma zülallarında meydana gələn konformasiya dəyişiklikləri” mövzusunda çıxış edib.

Məruzəçi çıxışında  50 Hz tezlikli yüksək gərginlikli elektrik sahəsinin qan plazması zülallarında yaratdığı struktur dəyişikliklərin zülalların nativ fluoresensiyasında necə əks olunduğundan, bu dəyişikliklərin mümkün baş vermə mexanizmlərindən ətraflı məlumat verib. Bildirib ki, müasir fiziki-kimyəvi və bioloji elmi inkişaf səviyyəsində biofizikanın aktual problemlərindən biri olan EM sahələrin və şüalanmalarının canlılarla qarşılıqlı təsirinin səbəb-nəticə əlaqələrini, bu amillərin zülal strukturlarına təsir mexanizmlərini aydınlaşdırmaq bu amillərin təsiri altında zülallarda baş verən struktur-konformasiya dəyişikliklərinin həyata keçirilməsi mexanizmlərinin və yollarının müəyyənləşdirilməsi baxımından müəyyən elmi-praktiki əhəmiyyət kəsb edir.

Daha sonra məruzə ətrafında müzakirələr aparılıb, suallar cavablandırılıb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

10 mart, 2021

Elmi şuranın növbəti iclası keçirilib

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının  növbəti iclası keçirilib.

Elmi şuranın sədri, institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclası açaraq gündəlikdəki məsələlərlə iştirakçıları tanış edib. 

İclasda Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Hüceyrə Biologiyası və Genetik Mühəndisliyi İnstitutunun Biofizika və radiobiologiya şöbəsinin “Bitki siqnal sistemlərinin biofizikası” laboratoriyasının müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Namik Məmməd oğlu Rəşidovun “Radiobiologiya” ixtisası üzrə Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvlüyünə  irəli sürülmüş namizədliyinin dəstəklənməsinə dair qərar qəbul edilib.

Sonda bir sıra cari məsələlər müzakirə olunub.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

10 mart, 2021

Onlayn elmi seminar keçiriləcək

12 mart 2021-ci il tarixində saat 11:00-da “YGES-nin (50 Hz) təsiri altında plazma zülallarında meydana gələn konformasiya dəyişiklikləri” mövzusunda onlayn elmi seminar keçiriləcək.

Mövzu ilə bağlı İnstitutun Ekoloji biofizika laboratoriyasının aparıcı elmi işçisi, b.e.n., dosent Mürsəl Dadaşov çıxış edəcək.

Zoom platforması üzərindən təşkil olunacaq seminara aşağıdakı hiperkeçid və identifikasiya nömrəsi vasitəsilə qoşulmaq mümkündür:

İştirak üçün hiperkeçid: https://us04web.zoom.us/j/71410357764?pwd=QXZEak1uakNPVmROdHVpbmYvc010UT09

İdentifikasiya nömrəsi: 714 1035 7764

Şifrə: 6eLtse

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

9 mart, 2021

Elan

10 mart 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Hüceyrə Biologiyası və Genetik Mühəndisliyi İnstitutunun Biofizika və radiobiologiya şöbəsinin, Bitki siqnal sistemlərinin biofizikası laboratoriyasının müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Namik Məmməd oğlu Rəşidovun “Radiobiologiya” ixtisası üzrə Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvlüyünə namizədliyinin dəstəklənməsi haqqında.

2. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

2 mart, 2021

Magistraturaya qəbul imtahanının nəticələri açıqlanıb

Dövlət İmtahan Mərkəzi ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistraturalarına fevralın 28-də keçirilmiş qəbul imtahanının nəticələrini açıqlayıb.

Bakalavrlar imtahanın nəticələri haqqında məlumatı mobil operatorlar vasitəsilə “iş nömrəsi”ni 7727 nömrəsinə göndərməklə öyrənə bilərlər.

İmtahanda iştirakı nəzərdə tutulan 19885 bakalavrdan 256 nəfəri imtahana gəlməyib. 3 nəfər qaydaları pozduğu üçün imtahandan xaric olunub və nəticələri ləğv olunub. İmtahanda ən yüksək nəticə toplanılması mümkün olan 100 baldan 96 bal olub. Xatırladaq ki, ötən il də ən yüksək göstərici 96 bal olmuşdur.

Bakalavrların imtahan nəticələrinə əsasən, bu il median göstəricisi 47.57 bal olub. Bu, o deməkdir ki, imtahan iştirakçılarının yarısı (9810 nəfərdən çox) bu göstəricidən daha yuxarı, qalan yarısı isə daha aşağı bal toplayıb. Median göstəricisinin 48 bala yaxın olması imtahanda təqdim olunan test tapşırıqlarının bakalavrların bilik səviyyəsinə uyğun olmasını deməyə əsas verir.

Qəbul imtahanındakı nəticələri müsabiqə şərtlərini ödəyən bakalavrlar ixtisaslaşma seçiminə buraxılırlar. Müsabiqə şərtləri müxtəlif ixtisas qruplarına uyğun olaraq 30, 40, 45, 50 baldır.

İxtisaslaşma seçimi “Magistratura səviyyəsi üzrə ixtisaslaşma seçimi cədvəli” ilə tənzimlənir (həmin cədvəl “Magistr” jurnalının növbəti sayında dərc ediləcəkdir).

İmtahan nəticələri ilə bağlı müraciətlərə baxılması üçün DİM tərəfindən 5 mart 2021-ci il tarixindən etibarən onlayn (“Zoom” proqramı və ya telefon əlaqəsi vasitəsilə) apelyasiya prosesi təşkil ediləcək. Apelyasiya Komissiyasına müraciət etmək istəyənlər 3-4 mart tarixlərində DİM-in saytında yerləşdiriləcək elektron ərizəni doldurmaqla qeydiyyatdan keçə bilərlər. Göstərilən müddət ərzində qeydiyyatdan keçməyənlər sonradan apelyasiya üçün müraciət edə bilməyəcəklər.

Bir bakalavrın ərizəsi (müraciəti) üzrə ən çox 15 dəqiqə müzakirə aparıla bilər. Ayrılan vaxt bitdikdə, kənar şəxs müzakirəyə qoşulduqda və ya etik davranış qaydaları pozulduqda müzakirə prosesi dayandırılır.

Mənbə: http://dim.gov.az

26 fevral, 2021

AMEA-nın gənc alimləri “Ana harayı” abidəsini ziyarət ediblər

Xocalı soyqırımının 29-cu ildönümü ilə əlaqədar AMEA-nın Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının üzvləri faciə qurbanlarının xatirəsinə ucaldılmış “Ana harayı” abidəsini ziyarət ediblər.

Gənc alimlər abidə önünə gül dəstələri düzüb, soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə dərin ehtiramlarını bildiriblər.

Mənbə: www.science.az.

26 fevral, 2021

Xocalı faciəsindən 29 il ötür

“Bütövlükdə Azərbaycan xalqına qarşı yönəldilmiş Xocalı soyqırımı öz ağlasığmaz qəddarlığı və qeyri-insani cəza üsulları ilə bəşər tarixində bir vəhşilik aktıdır. Bu soyqırım, eyni zamanda, bütün bəşəriyyətə qarşı tarixi bir cinayətdir.”

Heydər Əliyev, Azərbaycan xalqının ümummilli lideri

Bəşər tarixinin ən qanlı səhifələrindən olan Xocalı soyqırımından 29 il ötür. Bu dəhşətli hadisənin növbəti ildönümü günlərində faciəni törədənlərin məkrli xislətini bir daha açıb göstərmək, erməni vandalizmini, Azərbaycan həqiqətlərini dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq böyük əhəmiyyət kəsb edir. Ermənistanın Azərbaycana qarşı işğalçılıq siyasətinin tərkib hissəsini təşkil edən, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinin, uzun illərdən bəri insan hüquq və azadlıqlarının kütləvi şəkildə kobudcasına pozulması ilə nəticələnən Xocalı faciəsi erməni millətçilərinin və onların havadarlarının apardığı etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətinin daha bir müdhiş nümunəsidir.

Bu faciə zamanı 613 nəfər dinc əhali xüsusi amansızlıqla qətlə yetirilib, əksəriyyəti yaşlılar, qadın və uşaqlar olmaqla 1275 nəfər əsir götürülüb, onlardan 150 nəfərin taleyi isə bu günə kimi məlum deyil.

Tarix boyu erməni millətçiləri tərəfindən Azərbaycan xalqına qarşı qanlı cinayətlər, terror və soyqırımı aktları törədilmişdir. Lakin Azərbaycan xalqı və dövləti bu çətin sınaqlardan mətanətlə keçdi və Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə rəşadətli Azərbaycan Ordusu böyük şücaət və yüksək döyüş hazırlığı göstərərək 44 günlük Vətən müharibəsində 30 ilə yaxın işğal altında olan torpaqlarımızı geri qaytardı. Bu haqq döyüşündə tarix yazan Azərbaycan ordusu tərəfindən məhv edilən düşmən qüvvələri içərisində Xocalı soyqırımının cəlladları da vardı. Tarixi qələbə qazanan ordumuz bu qətliamın günahsız qurbanlarının qisasını aldı. Xocalıda, eləcə də Qarabağ uğrunda həlak olan bütün şəhidlərimizin ruhu əbədi rahatlığa qovuşdu.

Biofizika İnstitutu kollektivi olaraq Xocalı soyqırımının günahsız qurbanlarının əziz xatirəsini ehtiramla yad edir, bütün şəhidlərimizə Allahdan rəhmət diləyirik!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

24 fevral, 2021

Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə olunub

24 fevral 2021-ci il tarixində AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının onlayn iclası keçirilib.

Elmi şuranın sədri, institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclası açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib.

İclasda ilk olaraq fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə doktorantların qəbul imtahanlarının verilməsi ilə bağlı “Genetika” ixtisası üzrə proqram müzakirə olunaraq təsdiq edilib.

Gündəlikdə yer alan növbəti məsələ 8 fevral 2021-ci il tarixində Ali Attestasiya Komissiyasından gələn məktub üzrə  “Elmi müəssisələrin (təşkilatların) akkreditasiyasının keçirilməsinə dair Təlimat” layihəsi haqqında olub. Məsələ ilə bağlı institutun elmi katibi, b.ü.f.d. Florida Mehrəliyeva çıxış edərək, sözügedən sənəddən irəli gələn məsələlər barədə məlumat verib.

Sonda müzakirə olunan məsələlərə dair müvafiq qərarlar qəbul edilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

22 fevral, 2021

Elan

24 fevral 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. Fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə doktorantların qəbul imtahanlarının verilməsi ilə bağlı Genetika ixtisası üzrə proqramın müzakirəsi və təsdiqi.

2. 8 fevral 2021-ci il tarixində AAK-dan gələn 04/12-6/3 №-li məktub üzrə  “Elmi müəssisələrin (təşkilatların) akkreditasiyasının keçirilməsinə dair Təlimat” layihəsi haqqında. (Əlavə

3. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

19 fevral, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin iclası keçirilib

Fevralın 19-da Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin üzvləri və aidiyyatı məsələlər üzrə dəvət olunmuş şəxslər iştirak ediblər.

İclası giriş sözü ilə açan AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev gündəlikdəki məsələləri iştirakçıların diqqətinə çatdırıb.

İlk olaraq akademik Ramiz Mehdiyev AMEA Botanika İnstitutunun direktoru, akademik Validə Əli-zadəyə 75 illik yubileyi, AMEA-nın müxbir üzvü İbrahim Cəfərova 65 illik yubileyi, Polimer Materialları İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Bəxtiyar Məmmədova 80 illik və AMEA-nın müxbir üzvü Elşad Qurbanova 70 illik yubileyləri münasibətilə AMEA-nın Fəxri fərmanını təqdim edib. Yubilyarları təbrik edən AMEA rəhbəri onlara gələcək fəaliyyətlərində uğurlar arzulayıb.

Gündəliyə çıxarılan növbəti məsələlər – Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Milli Onkologiya Mərkəzinin Baş direktoru, Azərbaycanda müasir klinik onkologiyanın və süd vəzi xərçənginin diaqnostikası və müalicəsi üzrə məktəbin banilərindən olan akademik Cəmil Əliyevin 75 illik, AMEA-nın vitse-prezidenti, “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzinin direktoru, tanınmış kimyaçı alim, akademik Tofiq Nağıyevin 80 illik və Azərbaycanda iqtisadi kibernetika sahəsinin inkişafında xidmətləri olan AMEA-nın müxbir üzvü Qorxmaz İmanovun 80 illik yubileylərinin qeyd olunması üçün müvafiq dövlət qurumları qarşısında vəsatət qaldırılması ilə bağlı olub.

Sonra AMEA-nın Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunda aparılan elmi tədqiqatların monitorinqi üzrə komissiyanın yaradılması barədə məsələ müzakirəyə təqdim olunub. Məsələ ilə bağlı çıxış edən akademik Ramiz Mehdiyev sosial-iqtisadi problemlərin həlli baxımından önəmli tədqiqatlar aparan bu institutun işində mövcud olan nöqsanların aradan qaldırılması məqsədilə yeni komissiyanın müxtəlif sahələr üzrə fəaliyyət göstərəcəyini, komissiyaya sədrliyin AMEA-nın I vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyev tərəfindən həyata keçiriləcəyini diqqətə çatdırıb. AMEA-nın fəaliyyət proqramının əsasən insanların elmi yaradıcılıqlarının inkişafına istiqamətlənməli olduğunu deyən AMEA rəhbəri bildirib ki, alimlərin elmi potensialının yüksəldilməsi ilə əlaqədar əməli addımlar atılmalıdır.

İclasda AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika, İdarəetmə Sistemləri və İnformasiya Texnologiyaları institutlarında aparılmış yoxlamaların nəticələri barədə hazırlanan arayışı AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin rəisi, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Rasim Ağasiyev Rəyasət Heyətinin diqqətinə çatdırıb.

Məsələ ətrafında aparılan müzakirələrdə AMEA-nın akademik-katibi, akademik Adil Qəribov, AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev, akademik Əli Abbasov və başqaları çıxış ediblər. İnstitutların fəaliyyəti AMEA-da yenidənqurma və optimallaşdırma üzrə aparılan islahatların ruhuna uyğun olaraq müsbət xarakterizə olunub. Müəssisələrin kadr və kargüzarlıqla bağlı sənədlərinin qanunvericiliyin tələblərinə, eləcə də dövlət başçısı tərəfindən qəbul olunan qərarlara müvafiq tərtib edilməsi, əmək və icra intizamının təmin edilməsi məqsədilə əməkdaşlar üçün onlayn seminarların təşkili məqsədəuyğun hesab edilib.

Sonda çıxış edən AMEA prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev müzakirəyə çıxarılan məsələlərə münasibət bildirərək Azərbaycan elminin nüfuzunun artırılması üçün Akademiyanın institutları ilə ali təhsil müəssisələri arasında əlaqələrin gücləndirilməsinin vacibliyindən söz açıb. Buna dair xüsusi proqramların tərtib olunmasının əhəmiyyətini vurğulayan akademik müəssisələrin öz elmi prioritetlərində dünya standartlarına, müasirliyə və yeni aktual elmi istiqamətlərin seçilməsinə üstünlük verməli olduqlarını qeyd edib.

Mənbə: www.science.az

13 fevral, 2021

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin elmi müəssisələrində islahatlara start verildi

12 fevral 2021-ci il tarixində Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi Yığıncağının onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in rəhbəri, akademik Rasim Əliquliyev, Bölmə üzrə AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, elmi müəssisələrin rəhbərləri, direktor müavinləri, elmi katibləri, təhsil, beynəlxalq və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbələrinin rəhbərləri, eləcə də gənc alim və mütəxəssislər şuralarının sədrləri iştirak ediblər.

Gündəliyə əsasən, əvvəlcə Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinə dair elmi tədqiqat işləri ilə bağlı AMEA-nın vəzifələri haqqında Fəaliyyət Proqramı və Tədbirlər planından irəli gələn tapşırıqlar müzakirəyə çıxarılıb.

Bu barədə çıxış edən akademik Rasim Əliquliyevin vurğulayıb ki, ölkəmizin Prezidenti cənab İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, II Qarabağ müharibəsindən sonra qarşıda duran prioritet məsələ işğaldan azad olunmuş ərazilərin planlı şəkildə bərpasıdır. Alim vurğulayıb ki, son zamanlar cənab Prezidentin birbaşa rəhbərliyi ilə bu istiqamətdə kompleks tədbirlər həyata keçirilir.

Rasim Əliquliyev bildirib ki, haqqında söhbət açılan Tədbirlər planı FRTEB-in elmi müəssisələrinin qarşısında işğaldan azad edilmiş ərazilərin kompleks şəkildə bərpası üçün elmi tədqiqatların aparılması, o cümlədən əkin sahələrinin peyk verilənlərinə görə monitorinq sistemlərinin işlənilməsi, ərazilərin ekoloji vəziyyətinin qiymətləndirilməsi, radiasiya fon durumunun tədqiqi, logistika layihələrinin modelləşdirilməsi, Elektron Qarabağ konsepsiyasının işlənilməsi və reallaşdırılması, eləcə də onlayn platformada Qarabağ ensiklopediyasının hazırlan-ması işlərinə elmi-metodoloji dəstəyin təmin edilməsi məsələləri və bu kimi digər mühüm vəzifələri qoyur.

Məsələ ilə bağlı çıxış edən Fizika İnstitutunun baş direktoru, akademik Arif Həşimov diqqətə çatdırıb ki, rəhbərlik etdiyi elmi qurumda artıq AzərEnerji ASC ilə birlikdə Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonların bərpa olunan enerji mənbələrinin qiymətləndirilməsi üzrə tədqiqat işlərinə başlanılıb.

Onlayn iclasda müzakirəyə çıxarılan digər məsələ FRTEB-in elmi müəssisələrinin 2021-ci il üzrə elmi tədqiqat planları olub. Elmi müəssisələrin rəhbərləri öz fəaliyyət planlarını tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıblar. Aparılan geniş müzakirələrdən sonra FRTEB-in elmi müəssisələrinin cari ildə qarşıya qoyduqları elmi fəaliyyət planları yekdilliklə qəbul edilib.

Ümumi yığıncağın onlayn iclasında müzakirə olunan digər məsələ 2021-ci il, eləcə də 2021-2025-ci illər üzrə elmi tədqiqat planlarına, prioritet elmi istiqamətlərə, xüsusilə də müasir dünyanın çağırışları və ölkəmizin milli maraqlarına müvafiq olaraq, FRTEB-in elmi müəssisələrinin yeni strukturlarının təsdiq edilməsi olub. Qeyd olunub ki, elmi müəssisələrin yeni strukturları bu gün üçün aktuallığını itirən elmi problemlərdən imtina olunması, müasir və aktual elmi istiqamətlərə uyğun strukturların yaradılmasını zəruri edib. Aparılan geniş müzakirələrdən sonra FRTEB-in elmi müəssisələrinin yeni strukturları təsdiq edilməsi üçün AMEA Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması qərara alınıb.

Gündəlik üzrə FRTEB-in elmi müəssisələrinin Elmi şuralarının yeni tərkibi müzakirə olunub. Bununla bağlı çıxış edən akademik Rasim Əliquliyev qeyd edib ki, son dövrlərdə cənab Prezidentin sosial, iqtisadi, diplomatik və digər bu kimi çoxsaylı sferalarda apardığı islahatlar AMEA-nın fəaliyyət istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsində də əsas rol oynayır. Bu baxımdan son dövrlərdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin rəhbərliyi ilə elmi-təşkilati fəaliyyətdə idarəetmənin optimallaşdırılması, əldə olunan innovativ potensiallı elmi nəticələrin istehsalatda çevik tətbiqi, gənc kadrların hazırlanması məqasədilə bir sıra istiqamətlərdə islahatlar həyata keçirilir. Onun sözlərinə görə, aparılan müvafiq struktur islahatları nəticəsində elmi tədqiqat müəssisələrinin Elmi şuralarının tərkibinin yenidən müəyyənləşdirilməsi zərurəti yaranıb.

FRTEB-in Elmi şurasının üzvləri yekdilliklə məsələnin lehinə səs verərək müvafiq müəssisələrin Elmi şuralarının yeni tərkibini təsdiq ediblər.

Daha sonra AMEA-nın akademik-katibi, akademik Adil Qəribov AMEA-nın elmi müəssisələrinin büdcədən maliyyələşdirilməsi və təchizatı məsələləri ilə bağlı çıxış edib.

Bu və digər məsələlərlə bağlı aparılan müzakirələrdə akademiklər Telman Əliyev, Əli Abbasov, Yusif Məmmədov, Nazim Məmmədov, Fikrət Əliyev, Ənvər Nəhmədov, AMEA-nın müxbir üzvləri Misir Mərdanov, Oqtay Qasımov, Afiq Həsənov, Namiq Cəlilov, Ramiz Alıquliyev, Bilal Bilalov, Əminağa Sadıqov, Vəli Hüseynov, Qeylani Pənahov, Vaqif İbrahimov, yaxından iştirak ediblər, rəy və təkliflərini səsləndiriblər.

FRTEB-in Ümumi Yığıncağı, həmçinin bir sıra kadr məsələsi ilə bağlı müvafiq qərarlar qəbul edib.

Sonda bir sıra həlli vacib olan məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb.

 

Mənbə: frteb.science.gov.az

10 fevral, 2021

Doktoranturaya imtahan verənlərin nəzərinə

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) fevralın 14-də doktoranturaya xarici dil üzrə qəbul və fəlsəfə doktoru, fevralın 15-də isə əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər üçün Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanları keçirəcək.

Doktoranturaya qəbul olunmaq istəyən namizədlər və fəlsəfə doktoru iddiaçıları üçün xarici dil üzrə imtahanın məzmununu və məqsədini müəyyənləşdirən imtahan proqramları, həmçinin xarici dillər üzrə imtahanın strukturu və məzmunu haqqında məlumatlar, tövsiyələr və qiymətləndirmə meyarları DİM-in internet saytında yerləşdirilərək namizədlərə və iddiaçılara təqdim edilib.

Məlumat verildiyi kimi, həm doktoranturaya xarici dil üzrə qəbul, həm də xarici dil və Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanlarında toplanıla biləcək maksimal bal 50-yə bərabərdir və dinləmə, oxu, dildən istifadə və yazı bloklarının hər biri üzrə balların minimum 20 faizini, ümumilikdə imtahandan isə minimal keçid balını toplamaq tələb olunur. Müvafiq qurumlarla razılaşdırılmaqla doktoranturaya xarici dillər üzrə qəbul imtahanı üçün minimal keçid balı 25, xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı üçün minimal keçid balı 35, əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan iddiaçıların Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı üçün isə 25 bal müəyyənləşdirilib.

Qeyd edək ki, doktoranturaya qəbul imtahanında yazılan esselər və fəlsəfə doktoru imtahanında yazılan vizual məlumatın təsviri maksimum 10 balla qiymətləndirilir. İki və daha artıq balla qiymətləndirilən esselər və yazılı təsvirlər məqbul hesab olunur.

Xatırladırıq ki, namizədlərin doktoranturaya qəbul və iddiaçıların fəlsəfə doktoru imtahanlarında xarici dilə yiyələnmə səviyyəsini yoxlayıb-qiymətləndirmək üçün sınaq imtahanında olduğu kimi aşağıdakı bloklar təqdim ediləcək:

1. Dinləyib-anlama bloku;

2. Oxuyub-anlama bloku;

3. Dildən istifadə bloku (leksik-qrammatik tapşırıqlar);

4. Yazı bloku (doktoranturaya qəbul imtahanı verənlər – esse yazısı və fəlsəfə doktoru imtahanı verənlər – vizual məlumatın (cədvəl, qrafik, diaqram və s) təsviri).

Əcnəbilər üçün Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanında da eyni test blokları üzrə tapşırıqlar təqdim olunacaq.

Namizədlərin və iddiaçıların yuxarıdakı ilk üç blok üzrə onlara təqdim olunacaq 40 ədəd test tapşırığının hər birinə düzgün cavabı bir balla qiymətləndirilir, səhv cavablar düzgün cavabların nəticəsinə təsir göstərmir. Doktoranturaya qəbul və fəlsəfə doktoru imtahanlarında sualların cavablandırılmasına və essenin (və ya vizual məlumatın təsvirinin) yazılmasına ümumilikdə 2 saat 30 dəqiqə (o cümlədən test tapşırıqlarının cavablandırılmasına 1 saat 30 dəqiqə, yazılı tapşırığa isə 1 saat) vaxt ayrılır.

DİM akademik yazı bacarıqlarının elmi kadrlar üçün böyük əhəmiyyətini nəzərə alaraq, imtahanın yazı bloku (esse yazısı və vizual məlumatın təsviri) barəsində bəzi tövsiyələri, yoxlanılıb qiymətləndirilməsi nəzərdə tutulan bacarıqları imtahan iştirakçılarının diqqətinə bir daha çatdırır.

Qəbul imtahanında namizədlərin və iddiaçıların aşağıdakı xüsusiyyətlərə əməl etməklə “Xarici dillərə yiyələnmə səviyyəsinin müəyyənləşdirilməsi üzrə ümumavropa tövsiyə çərçivə sənədi”nin (CEFR) B2 səviyyəsinin meyarlarına cavab verən esse və vizual məlumatın təsvirini yazma bacarığı yoxlanılacaq:

– Yazının məzmunu, əhatəliliyi və həcmi;

– Yazının məntiqi strukturu;

– Nitqin rabitəliliyi və tamlığı;

– Qrammatik minimumdan düzgün istifadə;

– Lüğət ehtiyatının zənginliyi və səlisliyi;

– Yazı savadı.

Məlumat verildiyi kimi, doktoranturaya qəbul olmaq istəyən namizədlər üçün yazı bloku bir tapşırıqdan ibarətdir: verilmiş sərbəst mövzu əsasında giriş, əsas hissə və nəticədən ibarət olan essenin yazılması (həcmi 200-250 söz). Xarici dildən fəlsəfə doktoru imtahanı verəcək iddiaçılar və Azərbaycan dilindən fəlsəfə doktoru imtahanı verəcək əcnəbilər isə yazı blokunda giriş, əsas hissə və nəticədən ibarət olmaqla həcmi 200-250 söz vizual məlumatı təsvir edəcəklər (həcmi 200-250 söz).

Hər bir yazı işi azı iki marker tərəfindən qiymətləndirmə meyarlarına əsasən yoxlanılır və onların verdiyi qiymətlər əsasında yekun qiymət çıxarılır. Yazılı işlər yoxlanılarkən onun mövzuya (vizual məlumata) uyğunluğu, həcmi, tərkib hissələrinin (giriş, əsas hissə və nəticə (yekun)) mövcudluğu və onlar arasında məntiqi rabitə, mövzunun və ya vizual məlumatın düzgün şərhi və əhatə səviyyəsi, fikirlərin məntiqli və düzgün ifadə olunması, essedə əks fikirlərin inandırıcı şəkildə təkzibi, fikirlərin sitatlarla, nümunə, təcrübə, fakt və başqa sübutedici mənbələrdən istifadə etməklə əsaslandırılması, vizual məlumatın təsvirində isə təqdim edilən statistik göstəricilərin, rəqəmlərin düzgün təsviri və müqayisəsi, hər iki yazı növündə söz ehtiyatının zənginliyi, səlisliyi, ifadəlilik, ədəbilik, üslubun neytrallığı və orijinallığı, habelə yazı savadı (yol verilmiş səhvlərin (orfoqrafik, leksik, qrammatik, durğu işarəsi, faktoloji) ümumi sayı) nəzərə alınır.

Yerinə yetirilməmiş, yazı müəllifini tanıtmaq məqsədilə hər hansı işarə vurulmuş, namizədin və ya iddiaçının özü və ya yaxınları, müəllimləri və s. barəsində məlumat yazılmış və ya təqdim olunan mövzulardan biri və ya vizual məlumat əvəzinə, hər hansı digər mövzuda və ya seçilmiş dil əvəzinə digər dildə yazılmış, həmçinin tələb olunan minimal həcmdən (minimum 180 sözdən) az həcmdə yazılmış, eləcə də oxunulması və anlaşılması mümkün olmayan yazı işləri “0” (sıfır) balla qiymətləndirilir.

Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, yazının həcmi 200-250 sözdən ibarət olmalıdır. Həcm tələb olunan minimum 200 sözdən 10 faiz az (ən azı 180 söz) və ya maksimum 250 sözdən 10 faiz çox (ən çoxu 275 söz) ola bilər. Minimal həcmdən (180 sözdən) az olan yazılar “0” (sıfır) balla qiymətləndirilir, yazının maksimal həcmdən (275 sözdən) artıq olan hissəsi isə qiymətləndirmə zamanı nəzərə alınmır. Yazı işi səliqəli və aydın olmalıdır ki, onu oxuyub-qiymətləndirmək mümkün olsun.

Mənbə: http://dim.gov.az

9 fevral, 2021

Magistraturaya sənəd qəbulu elan edilir

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) 2021/2022-ci tədris ili üçün Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistraturalarına qəbul elan edir.

Qəbul imtahanında iştirak etmək üçün bakalavrların ərizələrinin qəbulu internet vasitəsilə aparılır. İmtahanda iştirak etmək üçün bakalavr 2021-ci il fevralın 9-dan 18-dək Mərkəzin internet saytının ekabinet.dim.gov.az səhifəsində “Şəxsi kabinet” yaratdıqdan sonra ərizə vermək üçün tələb olunan məbləği (50 AZN) “Şəxsi kabinet”indəki hesabına əlavə edir. Hesaba məbləği əlavə etmək üçün ödəniş üsulları ilə epayment.dim.gov.az internet səhifəsində tanış olmaq mümkündür.

Bakalavr “Şəxsi kabinet”inin istifadəçi adı və parolundan istifadə etməklə fevralın 9-u saat 10:00-dan fevralın 18-i saat 23:59-dək Mərkəzin internet saytının müvafiq səhifəsinə (http://eservices.dim.gov.az/erizemag/erize) daxil olub “Bakalavrın elektron ərizəsi” formasını doldurur və təsdiq edir.

Azərbaycan Respublikasında yerləşən ali təhsil müəssisələrini bitirən və Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı olan bütün bakalavrlar, həmçinin Təhsil Nazirliyi tərəfindən verilən, ixtisasın tanınmasını və ekvivalentliyinin müəyyən edilməsini təsdiqləyən sənədləri olan xarici ölkələrdə ali təhsil almış şəxslər qəbul imtahanında iştirak etmək üçün ərizə qəbulu müddətində Mərkəzin rəsmi internet saytında “Bakalavrın elektron ərizəsi”ni doldurmalı və özləri təsdiq etməlidirlər.

Digər bakalavrlar həmin müddət ərzində sənədlərini Mərkəz tərəfindən yaradılmış sənəd qəbulu komissiyalarına şəxsən təqdim etməklə ərizələrini təsdiqləməlidirlər.

Magistraturaya qəbul imtahanı Mərkəz tərəfindən mərkəzləşdirilmiş qaydada bakalavrların ümumi intellekt səviyyəsinin (məntiqi təfəkkürünün), informatika və xarici dil biliklərinin qiymətləndirilməsi üzrə keçirilir.

İmtahan 2021-ci il fevralın 28-də (respublikamızda sanitar-epidemioloji vəziyyətdən asılı olaraq imtahanın vaxtı dəyişdirilə bilər) keçiriləcək və bakalavrlara ümumi intellektin (məntiqi təfəkkürün) inkişaf səviyyəsinin yoxlanılması üçün 50 (o cümlədən açıq formalı 5), informatika üzrə 25 (o cümlədən açıq formalı 5) və xarici dil üzrə 25 (o cümlədən açıq formalı 5) test tapşırığı təqdim olunacaq. Sualların cavablandırılmasına 3 saat vaxt ayrılacaq.

Qeyd edək ki, cari ildə magistraturaya qəbul imtahanının iki dəfə keçirilməsi nəzərdə tutulur. İkinci qəbul imtahanının keçirilmə vaxtı və sənəd qəbulu koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar respublikamızda sanitar-epidemioloji vəziyyətdən asılı olaraq müəyyənləşdiriləcək və bu barədə əlavə məlumat veriləcək.

Qəbul imtahanındakı, bəzi ixtisaslaşmalar üçün, həmçinin qabiliyyət imtahanındakı nəticələri Mərkəz tərəfindən Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla müəyyən edilən müsabiqə şərtini ödəyən bakalavrlar ixtisaslaşma seçiminə buraxılır.

Xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar üzrə ixtisas magistraturasının ixtisaslaşmalarına və jurnalistika üzrə magistratura ixtisaslaşmalarına qəbul olmaq istəyən və qəbul imtahanındakı nəticələri Mərkəz tərəfindən Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla müəyyən edilən müsabiqə şərtini ödəyən bakalavrlar qəbul imtahanını verdikdən sonra Mərkəz tərəfindən elan edilən müddətdə qabiliyyət imtahanı verməlidirlər.

Magistraturaya qəbul olmaq üçün proqram və ixtisaslaşma seçimi qəbul və qabiliyyət imtahanlarının nəticələri elan olunduqdan sonra DİM tərəfindən elan olunan müddətdə aparılır. İxtisaslaşma seçimi “Magistratura səviyyəsi üzrə ixtisaslaşma seçimi cədvəli” ilə tənzimlənir (həmin cədvəl “Magistr” jurnalının növbəti sayında dərc ediləcək).

İxtisaslaşma seçiminə qəbul və qabiliyyət imtahanlarında göstərdikləri nəticə Mərkəz tərəfindən Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla müəyyən edilən müsabiqə şərtlərinə uyğun olan bakalavrlar buraxılırlar.

Qəbul elanının tam mətni “Magistr” jurnalının 2-ci sayında dərc olunub. Jurnalın bu sayında bakalavrlara kömək məqsədilə ümumi intellektin (məntiqi təfəkkürün) inkişaf səviyyəsini, informatika üzrə bilikləri, xarici dilləri bilmə səviyyəsini yoxlayan test tapşırığı nümunələri təqdim olunub. “Magistr” jurnalının bu sayında, eyni zamanda, müsabiqə şərtləri, “Bakalavrın elektron ərizəsi”nin doldurulma qaydası və onun nümunəsi də dərc edilib.

Mənbə: http://dim.gov.az

5 fevral, 2021

Gənc alimin məruzəsi dinlənilib

Fevralın 5-də AMEA Biofizika İnstitutunun İnteqrativ biologiya laboratoriyasının təşkilatçılığı ilə “Annotation of alternative proteomes derived from alternative splicing and frameshifting” mövzusunda onlayn elmi seminar keçirilib.

“Zoom” platforması üzərindən təşkil olunan seminarda AMEA və Fransanın Monpelye Universitetinin 2019-2022-ci tədris illəri üzrə birgə təşkil etdiyi ikili doktorantura proqramının qalibi olan və təhsilini hazırda MU-da davam etdirən, institutun İnteqrativ biologiya laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Zərifə Osmanlı mövzu üzrə çıxış edib.

O, ikili doktorantura proqramı çərçivəsində hal-hazırda işlədiyi Struktur Bioinformatikası və Molekulyar Modelləşdirmə laboratoriyasının (Hüceyrə Biologiyası İnstitutu, CNRS) əsas tədqiqat istiqamətinin zülalların quruluş və funksiyalarının onların amin turşu ardıcıllığına əsasən bioinformatik proqramlarla öyrənilməsi olduğunu bildirib. Məruzəçi zülalların iki əsas rayonunun, qlobulyar və qeyri qlobulyar rayonlarının olduğunu vurğulayaraq göstərib ki, qeyri qlobulyar zülal rayonları öz növbəsində aqreqasiya etməyə meyilli olan, daxilən nizamsız və tandem təkrarlanan yarımqruplara bölünür. “Hazırda laboratoriyada sadalanan rayonların və yarımqrupların geniş miqyasda analizi üçün bioinformatik proqramlar yaradılır, təkmilləşdirilir və mövcud proqramların inteqrasiyası işləri aparılır” – deyə bildirən gənc alim əlavə edib ki, onun doktorantura tezisində əsas istiqamət mövcud olan bioinformatik proqramlardan istifadə edərək, yeni proqramlar yazaraq qaranlıq proteomların öyrənilməsidir.

Məruzəçinin sözlərinə görə, bir çox transkripsiya və post-transkripsiya mexanizmləri yeni zülalların və bu zülalların izoformlarının əmələ gəlməsinə səbəb olur. Bu mexanizmlər sırasında “Alternative splicing” və “frameshifting” (çərçivə sürüşməsi) mexanizmləri xüsusi yer tutur. Bu mexanizmlərlə əldə olunan alternativ proteomların struktur-funksiya analizi işin əsas hissəsini təşkil edir. Pro-mRNT transkriptlərinin alternativ splaysinqi eukariot orqanizmlərdə zülal müxtəlifliyini əmələ gətirən geniş yayılmış mexanizmdir. Eyni kodlaşdırma regionundan yaranan bir neçə zülalın/izoformanın əldə edilmə ehtimalını nəzərə alaraq izoforma və referens zülal ardıcıllıqlarının müqayisəli analizi aparılır. Alternativ proteomların annotasiyası genomların kodlaşdırma rayonlarının dərindən öyrənilməsinə, potensial yeni zülalların aşkar olunmasına, təkamül prosesində daha çox təsirə məruz qalan genom bölgələrinin tanınmasına xidmət etməkdədir. Məruzəçi yaxın zamanlara qədər yalnız mutant zülalların yaranmasına və ya vaxtından əvvəl stop kodonun yaranmasına səbəb olan “çərçivə sürüşməsinin” (frameshift) artıq təkamül prosesində yeni zülalların yaranmasında istifadə edilən bir yol olduğunun aşkar edilməsini də vurğulayıb.

Məruzə dinlənildikdən sonra Biofizika İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov, elmi işlər üzrə direktor müavini, b.e.d. Kərim Qasımov, İnteqativ biologiya laboratoriyasının müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü İlham Şahmuradov, AMEA-nın A.İ.Qarayev adına Fiziologiya İnstitutunun İnteqrativ fəaliyyətin molekulyar əsasları laboratoriyasının rəhbəri, b.e.d. Arif Mehdiyev və digərləri çıxış edərək mövzu ilə bağlı sual və fikirlərini bildiriblər.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

4 fevral, 2021

FRTEB-in rəhbərliyi dahi alimin qəbirüstü abidəsini ziyarət edib

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinə (FRTEB) daxil olan institutların rəhbərliyi dünya şöhrətli alim, qeyri-səlis çoxluqlar nəzəriyyəsi və qeyri-səlis məntiqin banisi Lütfi Zadənin 100 illik yubileyi münasibətilə onun qəbirüstü abidəsini ziyarət edib, məzarı önünə əklil qoyublar.

2021-ci il fevralın 4-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü, professor Lütfi Zadənin anadan olmasının 100 ili tamam olur.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev elm və texnologiyaların inkişafına misilsiz töhfələr vermiş məşhur alim Lütfi Zadənin anadan olmasının 100-cü ildönümünün qeyd olunmasını təmin etmək məqsədilə cari il yanvarın 25-də Sərəncam imzalayıb.

Sərəncamda qeyd olunub ki, Lütfi Zadə dünya miqyasında əsərlərinə ən çox istinad olunan alimlərdəndir. Onun yaratdığı elmi məktəb və laboratoriyalar bir sıra ölkələrdə yarım əsrdən artıqdır ki, uğurla fəaliyyət göstərməkdədir. Azərbaycanlı olduğunu fəxrlə bildirən və ürəyi daim doğma Vətəni ilə bir döyünən Zadə elm və texnologiyaların inkişafında, eləcə də mədəniyyətlərarası dialoqun qurulmasında misilsiz xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının ali mükafatlarından olan “Dostluq” ordeninə layiq görülüb.

Lütfi Zadə həm də AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun “İnformasiya Cəmiyyəti Problemləri” və “İnformasiya Texnologiyaları Problemləri” junallarının Fəxri baş redaktoru idi.

Qeyd edək ki, dünya şöhrətli alim 2017-ci il sentyabrın 6-da ABŞ-da 96 yaşında vəfat edib. Sentyabrın 29-da onun nəşi öz vəsiyyətinə uyğun olaraq, Azərbaycana gətirilib və I Fəxri xiyabanda dəfn edilib.

Mənbə: www.science.az

4 fevral, 2021

AMEA-nın Biofizika İnstitutu vakant vəzifələri tutmaq üçün müsabiqə elan edir

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Biofizika İnstitutu aşağıdakı vakant vəzifələri tutmaq üçün müsabiqə elan edir:

Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası” laboratoriyası üzrə:

Elmi işçi – 3 yer;

Kiçik elmi işçi – 3 yer;

Mühəndis – 1 yer;

“Molekulyar və hüceyrə biokimyası” laboratoriyası üzrə:

Kiçik elmi işçi – 1 yer;

“İnteqrativ biologiya birgə” laboratoriyası üzrə:

Kiçik elmi işçi – 1 yer.

Müsabiqədə elmi işçi vəzifəsi üzrə böyük təcrübəsi olan işçilər iştirak edə bilərlər. Sənədlər müsabiqənin müvafiq tələblərinə uyğun olaraq elan çap olunduğu gündən etibarən 1 (bir) ay müddətində aşağıda göstərilən ünvana göndərilməlidir:

Ünvan: Bakı ş., Z.Xəlilov küç., 117.

Əlaqə nömrələri: (+994 12) 432 67 14, 432 37 60

E-poçt: florida.r.yahyayeva@mail.ru

Müsabiqə 6 aprel 2021-ci il tarixində keçiriləcəkdir.

Müsabiqədə iştirak etmək istəyən iddiaçılar aşağıdakı sənədləri təqdim etməlidir:

– Ərizə (ərizənin forması);

– İddiaçının şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti;

– Kadrların şəxsi uçot vərəqi;

– Tərcümeyi-hal;

– Əmək kitabçasının iş yerində və ya notarial qaydada təsdiq olunmuş surəti (əmək fəaliyyətinə yeni baş­layanlar istisna olmaqla);

– Magistratura və ona bərabər tutulan ali təhsil haqqında sənədin notarial qaydada və ya kadrlar şöbəsi tərəfindən təsdiq olunmuş surəti;

– Elmi dərəcə (elm sahələri üzrə fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru), elmi ad (dosent, professor) və elmi rütbə (AMEA-nın həqiqi, müxbir üzvü) haqqında sənədlərin notarial qaydada təsdiq olunmuş surətləri;

– Yerinə yetirilmiş elmi-tədqiqat və təcrübi-axtarış işləri, həmçinin elmi və elmi-texniki layihə, müsabiqə, qrant və proqramlarda iştirak haqqında məlumat;

– Müəlliflik hüququ və ya patent hüququ ilə qorunan əqli mülkiyyət obyektlərinin qeydiyyatı haqqında şəhadətnamələrin surəti;

–Elmi əsərlərin elmi müəssisə və təşkilatın elmi katibi tərəfindən təsdiq olunmuş siyahısı.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

3 fevral, 2021

Onlayn elmi seminar keçiriləcək

5 fevral 2021-ci il tarixində saat 11:00-da “Annotation of alternative proteomes derived from alternative splicing and frameshifting” mövzusunda onlayn elmi seminar keçiriləcək.

Mövzu ilə bağlı İnstitutun İnteqrativ biologiya birgə laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Zərifə Osmanlı çıxış edəcək.

Zoom platforması üzərindən təşkil olunacaq seminara aşağıdakı hiperkeçid və identifikasiya nömrəsi vasitəsilə qoşulmaq mümkündür:

İştirak üçün hiperkeçid: https://us04web.zoom.us/j/76783067480?pwd=bkxaVFppbWd4UzdRczZGSFBpV21nUT09

İdentifikasiya nömrəsi: 767 8306 7480

Şifrə: 6M9MVp

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

2 fevral, 2021

AMEA-da işçilərin attestasiyasının keçirilməsinə həsr olunan seminar-məşğələ keçirilib

AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında işləyən işçilərin attestasiyasının keçirilməsinə metodiki köməkliyin göstərilməsi üçün AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin təşkilatçılığı ilə onlayn seminar-məşğələ keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatların direktorları, eləcə də kadrlar şöbələrinin müdirləri iştirak ediblər.

Seminarı giriş sözü ilə AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev açaraq AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin salamlarını tədbir iştirakçılarına çatdırıb, bu gün ölkəmizdə geniş iqtisadi-siyasi, mədəni, o cümlədən elmi islahatların həyata keçirildiyini bildirib. AMEA-nın ölkəmizdə elm sahəsində dövlət siyasətini həyata keçirən ali qurum olduğunu deyən R.Əliquliyev vurğulayıb ki, bu gün alimlərimizin apardığı tədqiqatlar prioritet istiqamətləri əhatə etməklə Azərbaycan dövlətinin maraqlarına xidmət etməli, eləcə də hazırda dünyada gedən çağırışlara cavab verməlidir.

Akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarının fəaliyyət planlarının, o cümlədən stukturlarının yeniləndiyini, nəticədə işçilərin attestasiyasının keçirilməsinə ehtiyac yarandığını söyləyib. Diqqətə çatdırıb ki, AMEA Rəyasət Heyətinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli qərarı ilə AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında işləyən işçilərin attestasiyasının keçirilməsi qərara alınıb. Onun sözlərinə görə, attestasiya zamanı insan resurslarına və onların qarşısına qoyulan vəzifələrə yenidən baxılmalı, potensialları aşkarlanmalı, qabiliyyətləri ön plana çəkilməlidir. Attestasiyanın keçirilməsində əsas məqsədin cəmiyyətdə aparılan islahatlara akademiyanın dəstəyini ifadə etmək olduğunu deyən R.Əliquliyev bu prosesdə elmi müəssisə və alimlərin yaxından iştirakının vacibliyini vurğulayıb.

O, seminarın attestasiya öncəsi elmi müəssisə və təşkilatların rəhbərlərini normativ-hüquqi sənədlərlə tanış etmək məqsədilə təşkil olunduğunu, həmçinin onlayn məşğələnin mütəmadi keçiriləcəyini söyləyib.

Tədbirdə çıxış edən AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin rəisi, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Rasim Ağasiyev bildirib ki, AMEA Rəyasət Heyətinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli qərarı ilə ilkin olaraq AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında işləyən işçilərin attestasiyasının keçirilməsinin qərara alındığını bildirib. Qeyd edib ki, sözügedən qərara əsasən, AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında işləyən işçilərin peşəkarlıq səviyyəsi yoxlanılmalı, ixtisasının tutduğu vəzifəyə uyğunluğu, həmçinin işinin səmərəliliyi müəyyən edilməlidir. R.Ağasiyevin sözlərinə görə, Nazirlər Kabinetinin 23 may 2001-ci il tarixli 97 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında işçilərin attestasiyasının keçirilməsi Qaydaları” və Əmək Məcəlləsinin 65-67-ci maddələrinin tələblərinə əsasən, elmi müəssisə və təşkilatlarda attestasiya komissiyası yaradılmalıdır.

Əmək Məcəlləsinin müvafiq maddələrinin tələblərini diqqətə çatdıran R.Ağasiyev vurğulayıb ki, işəgötürənin əmri ilə işçilərin attestasiyasının keçirilməsi üçün təcrübəli, yüksək peşəkarlıq qabiliyyətinə malik, obyektivliyi və qərəzsizliyi ilə seçilən nüfuzlu şəxslərdən, habelə həmkarlar ittifaqları təşkilatının nümayəndəsindən ibarət attestasiya komissiyası yaradılır: “İşəgötürən attestasiya komissiyasının üzvü ola bilməz. Attestasiya komissiyası azı beş nəfərdən ibarət olmaqla bütün hallarda onun say tərkibi təkrəqəmli olmalıdır. Attestasiya komissiyasının üzvləri tərəfindən işçiyə yalnız tutduğu vəzifəyə, əmək funksiyasına, ixtisasına dair, yerinə yetirdiyi işlər və onların nəticələri barədə suallar verilə bilər. Attestasiya komissiyasının işi obyektiv, qərəzsiz və qanunvericiliyin tələblərinə əməl edilməklə aparılmalıdır. Attestasiya komissiyası qərarını gizli və ya açıq səsvermə yolu ilə səs çoxluğu ilə qəbul edir”.

R.Ağasiyev Əmək Məcəlləsinə əsasən, vətənin müdafiəsi, azadlığı və ərazi bütövlüyü uğrunda hərbi əməliyyatlarda xəsarət almış və əlilliyi müəyyən edilmiş işçilərin, ölkəmizin müstəqilliyinin və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi zamanı göstərdiyi şücaətlərə görə dövlət təltiflərinə və fəxri adlarına layiq görülmüş əməkdaşların, bir vəzifədə faktik olaraq bir ildən az müddətdə çalışan işçilərin, hamilə və sosial məzuniyyətdə olan qadınların attestasiyasının keçirilmədiyini söyləyib. Elmi müəssisə və təşkilatlarda işləyən işçilərin hər üç ildən, elmi işçilərin isə beş ildən bir dəfədən çox olmayaraq attestasiyadan keçirilə biləcəyini diqqətə çatdırıb.

İdarə rəisi bildirib ki, AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında çalışan işçilərin işlədiyi müddət nəzərə alınmaqla, onların siyahısı tutulmalı, müvafiq məlumatlar verilməli, attestasiya vərəqi və qrafiki tərtib olunmalı, xüsusi karantin rejiminin qaydalarına əməl etməklə attestasiyanın keçirilməsinə başlanılmalıdır.

Daha sonra mövzu ətrafında suallar səsləndirilib, müzakirələr aparılıb, çıxışlar dinlənilib.

Mənbə: www.science.az

2 fevral, 2021

Biofizika İnstitutunun 2021-ci il üçün elmi tədqiqat işlərinin əhatəli planı təsdiq edilib

Fevralın 2-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib.

Karantin rejiminin tələblərinə uyğun olaraq təşkil olunan tədbiri institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib. Qeyd edib ki, Elmi şuranın gündəliyinə 2021-ci il üçün İnstitutun elmi-tədqiqat işlərinin əhatəli planının müzakirəsi və digər vacib məsələlər daxil edilib.

Sonra O.Qasımov müəssisənin əsas elmi istiqamətlərini və 2021-ci il üçün elmi-tədqiqat işlərinin əhatəli planının layihəsini təqdim edib. Bildirib ki, cari ildə “Zülal və hüceyrə sistemlərində struktur-dinamika-funksiya arasında əlaqələr” və “Hüceyrə-ətraf mühit əlaqələrinin struktur-funksional xüsusiyyətlərinin molekulyar-genetik əsasları” mövzuları üzrə elmi-tədqiqat işlərinin aparılması nəzərdə tutulub. Bəzi dəyişiklik və təkliflər nəzərə alınaraq qoyulmuş mövzular Elmi şuranın üzvləri tərəfindən müzakirə edilərək təsdiqlənib.

Sonra gündəlikdəki digər məsələlər, o cümlədən Elmi şuranın tərkibində qismən dəyişikliklərin edilməsi, institutun strukturunun daha da təkmilləşdirilməsi və s. haqqında məsələlər müzakirə olunub və müvafiq qərarlar qəbul edilib.

Müzakirələrdə Milli Onkologiya Mərkəzinin laboratoriya müdiri, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Leylaxanım Məlikova, Biofizika İnstitutunun laboratoriya müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü İlham Şahmuradov və başqaları çıxış edərək mövzularla bağlı fikir və təkliflərini bildiriblər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

1 fevral, 2021

Beynəlxalq radioaktiv tullantıların idarəedilməsinə həsr olunan konfrans keçiriləcək

Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyinin (AEBA) təşkilatçılığı ilə 1-5 noyabr 2021-ci il tarixlərində “Beynəlxalq radioaktiv tullantıların idarəedilməsi: Davamlı gələcək üçün həll yolları” adlı konfrans keçiriləcək.

Avstriyanın Vyana şəhərində təşkil olunacaq konfrans radioaktiv tullantıların idarəedilməsi sahəsindəki mövcud vəziyyət və həll yolları haqqında fikir və informasiya mübadiləsini təşviq etmək məqsədi daşıyır. Konfransda məruzə və ya poster təqdimatla iştirak etmək istəyənlər 5 mart 2021-ci il tarixinə qədər konfransın veb əsaslı sənəd göndərmə sistemi olan IAEA – INDICO vasitəsilə elektron formatda xülasə təqdim etməlidir.

Qeyd edək ki, konfrans çərçivəsində bu sahədə təcrübə qazanmış ölkələrdən olan alim və mütəxəssislərin iştirakı ilə “Milli proqramatik perspektivlər”, “Tullantıların idarəedilməsi strategiyalarının tətbiqi”, “Müvafiq tullantılar üzrə həll yolları”, “Radioaktiv tullantıların idarəedilməsinin dəstəklənməsində təhlükəsizlik vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasının rolu”, “Radioaktiv tullantıların idarəedilməsi proqramlarının sosial-iqtisadi tərəfləri”, “İnteqrasiya edilmiş tullantıların idarəedilməsi” və “Radioaktiv tullantıların idarəedilməsində ölkələrarası əməkdaşlıq” mövzuları üzrə panel müzakirələrin aparılması, eləcə də əlavə tədbir və sərgilərin təşkili nəzərdə tutulub.

Mənbə: www.science.az

29 yanvar, 2021

Elan

2 fevral 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunun yeni strukturu haqqında.

2. AMEA Biofizika İnstitutunun 2021-ci il üçün elmi tədqiqat işlərinin əhatəli planına yenidən baxılması və təsdiqi haqqında.

3. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

29 yanvar, 2021

Biofizika İnstitutunda prioritet istiqamətlər üzrə tədqiqatlar aparılacaq

Yanvarın 29-da AMEA-nın Biofizika İnstitutunun El­mi şurasının növbəti iclası keçirilib.

İclası institutun baş direktoru, El­mi şuranın sədri, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq tədbirin gündəliyindəki məsələləri şura üzvlərinin diqqətinə çatdırıb.

Sonra 2021-2025-ci illərdə müəssisədə aparılacaq elmi-tədqiqat işlərinin planı müzakirə olunub. O.Qasımov elmi-tədqiqat işlərinin müasir və aktual prioritet istiqamətlər üzrə həyata keçirilməsini davam etdirmək üçün laboratoriya rəhbərlərinə müvafiq tapşırıq və tövsiyələrini çatdırıb. Bildirib ki, fəaliyyət planı müasir dünya elminin inkişaf tendensiyaları ilə uzlaşmalıdır. Alim Azərbaycan elminin inkişafına töhfə verə bilən tədqiqatların daha da genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Sonda bir sıra cari məsələlər müzakirə olunub.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

28 yanvar, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib

Yanvarın 28-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin üzvləri və digər şəxslər iştirak ediblər.

İclası akademik Ramiz Mehdiyev açaraq yığıncağın gündəliyindəki məsələləri tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb.

Müzakirəyə çıxarılan ilk məsələ Azərbaycan Respublikası Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının tərkibində problem şuralarının təşkili haqqında olub. Problem şuralarının AMEA-nın elmi bölmələri üzrə təşkil edilməsi və onlara rəhbərliyi bölmələr üzrə vitse-prezidentlərin etməsi qərarlaşdırılıb.

Bundan əlavə, AMEA-da elmi, texniki və idarəetmə sistemində işləyən əməkdaşların attestasiyasının aparılması üçün müvafiq normativ və zəruri sənədlərin hazırlanması qərara alınıb.

İclasda AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi haqqında qərar qəbul olunub, eləcə də Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun strukturunda qismən dəyişiklik edilib.

Tədbirdə, o cümlədən dünya şöhrətli alim, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin banisi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü, professor Lütfi Zadənin anadan olmasının 100 illiyi ilə bağlı Tədbirlər planı təsdiqlənib. Eyni zamanda akademik Validə Əlizadənin 75, AMEA-nın müxbir üzvləri Bəxtiyar MəmmədovElşad Qurbanovun 70, İbrahim Cəfərovun isə 65 illik yubileyləri barədə qərar qəbul edilib.

Sonda bir sıra kadr məsələlərinə baxılıb. AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov Biofizika İnstitutunun, tarix elmləri doktoru, professor Kərim Şükürov isə A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun baş direktoru vəzifələrinə təsdiqləniblər.

Mənbə: www.science.az

27 yanvar, 2021

Bölmənin Elmi şurasında Lütfi Zadənin 100 illik yubileyinə dair tədbirlər planı müzakirə olunub

Yanvarın 26-da Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) El­mi şurasının növbəti iclası keçirilib.

Onlayn tədbirdə FRTEB El­mi şurasının üzvləri, elmi müəssisələrin rəh­­bər­ləri, direktor müavin­lə­ri, elmi katibləri, təh­sil, bey­nəlxalq və icti­maiy­yət­lə əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəhbərləri, eləcə də Gənc alim və mü­tə­xəs­sis­lər şu­ra­la­rının sədrləri işti­rak ediblər.

İclasın gündəliyində olan ilk məsələ – Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin “Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında 25 yanvar 2021-ci il tarixli Sərəncamının icrasından irəli gələn vəzifələrə həsr olunub.

Məsələ ilə bağlı çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in Elmi şurasının sədri, akademik Rasim Əliquliyev vurğulayıb ki, bu ilin fevral ayının 4-də dünya şöhrətli alim, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin banisi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü, professor Lütfi Zadənin anadan olmasının 100 illiyi tamam olur.

Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamında qeyd edildiyi kimi, “Lütfi Zadə dünya miq­ya­sında əsərlərinə ən çox istinad olunan alimlərdəndir. Onun yaratdığı elmi məktəb və labora­to­ri­ya­lar bir sıra ölkələrdə yarım əsrdən artıqdır ki, uğurla fəaliyyət göstərməkdədir. Azərbaycanlı olduğunu fəxrlə bildirən və ürəyi daim doğma Vətəni ilə bir döyünən Lütfi Zadə elm və texnologiyaların inkişafında, eləcə də mədəniyyətlərarası dialoqun qurulmasında misilsiz xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının ali mükafatlarından olan “Dostluq” ordeninə layiq görülmüşdür”.

Lütfi Zadənin Soft Computing nəzəriyyəsi qeyri-səlis məntiq, süni neyron şəbəkələri, genetik alqo­ritmlər, xaos nəzəriyyəsi və ehtimal nəticəçıxarma paradiqmlərinin intellektual kombina­si­ya­la­rı­nı özündə əks etdirərək yeni texnologiyaların əsasını təşkil edir.

Rasim Əliquliyevin sözlərinə görə, cənab Prezident tərəfindən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının qarşısında Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə birlikdə görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illik yubileyinə dair tədbirlər planı hazırlayıb həyata keçirilməsi barədə tapşırıq qoyulub.

Onlayn tədbirdə FRTEB-in Elmi şurasının üzvləri və elmi müəssisələrinin direktorlarının iştirakı ilə dünya şöhrətli alimin 100 illik yubileyinə dair tədbirlər planının hazırlanması istiqamətində geniş fikir mübadiləsi aparılıb. Akademiklər Adil Qəribov, Əli Abbasov, Arif Həşimov, Cavad Abdinov, Fikrət Əliyev, AMEA-nın müxbir üzvləri Misir Mərdanov, Afiq Həsənov, Əminağa Sadıqov, Bilal Bilalov, Namiq Cəlilov, Fizika İnstitutunun innovasiya və transfer üzrə direktor müavini, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru Ayaz Bayramov və digərləri öz təkliflərini irəli sürüblər.

Aparılan geniş müzakirələrdən sonra FRTEB-in Elmi şurası tədbirlər planın hazırlanması məqsədilə irəli sürülən təkliflər haqqında AMEA-nın Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması barədə müvafiq qərar qəbul edib.

Sonda bir sıra digər məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb və müvafiq qərarlar qəbul edilib.

Mənbə: www.science.az

26 yanvar, 2021

Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

2021-ci ilin fevral ayında dünya şöhrətli alim, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin banisi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü, professor Lütfi Zadənin (Lütfəli Rəhim oğlu Ələsgərzadənin) anadan olmasının 100 illiyi tamam olur.

Lütfi Zadə fundamental nəzəriyyələri ilə elm tarixində ciddi dəyişikliklərə yol açmış görkəmli şəxsiyyətlərdəndir. Alimin ardıcıl tədqiqatlarının nəticəsi olaraq irəli sürdüyü qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsi müxtəlif elm sahələrinin müasir mərhələdə inkişafında dərin iz qoymuş və yeni yanaşma üsulları meydana gətirmişdir. Bu nəzəriyyə üstün intellektual texnologiyalara güclü təsir göstərmiş, müasir idarəetmə və informasiya-kommunikasiya sistemlərinin əsaslarının formalaşdırılmasında mühüm rol oynamışdır.

Lütfi Zadə dünya miqyasında əsərlərinə ən çox istinad olunan alimlərdəndir. Onun yaratdığı elmi məktəb və laboratoriyalar bir sıra ölkələrdə yarım əsrdən artıqdır ki, uğurla fəaliyyət göstərməkdədir. Azərbaycanlı olduğunu fəxrlə bildirən və ürəyi daim doğma Vətəni ilə bir döyünən Lütfi Zadə elm və texnologiyaların inkişafında, eləcə də mədəniyyətlərarası dialoqun qurulmasında misilsiz xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının ali mükafatlarından olan “Dostluq” ordeninə layiq görülmüşdür.

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq, elm və texnologiyaların inkişafına misilsiz töhfələr vermiş məşhur alim Lütfi Zadənin anadan olmasının 100-cü ildönümünün qeyd olunmasını təmin etmək məqsədilə qərara alıram:

1. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə birlikdə görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illik yubileyinə dair tədbirlər planı hazırlayıb həyata keçirsin.

2. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti bu Sərəncamdan irəli gələn məsələləri həll etsin.

İlham Əliyev

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 25 yanvar 2021-ci il.

23 yanvar, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin iclasında bir sıra məsələlər müzakirə olunub

Yanvarın 22-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin üzvləri, aparatın idarə və şöbə rəhbərləri iştirak ediblər.

İclası akademik Ramiz Mehdiyev açaraq yığıncağın gündəliyindəki məsələləri tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb.

İclasın gündəliyinə çıxarılan ilk məsələ – AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunda keçirilmiş yoxlamanın nəticələrilə bağlı çıxış edən AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin rəisi, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Rasim Ağasiyev bildirib ki, AMEA Rəyasət Heyətinin 11 dekabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə yaradılmış Komissiya tərəfindən Radiasiya Problemləri İnstitutunda 2018-2020-ci illər üzrə kadr, kargüzarlıq, maliyyə, əmək və icra intizamı, habelə elmi cihaz və avadanlıqların mövcud vəziyyətinin öyrənilməsi məqsədilə 2021-ci ilin 7-12 yanvar tarixlərində yoxlama aparılıb. O, yoxlama zamanı bir sıra nöqsan və çatışmazlıqların aşkarlandığını söyləyib.

Diqqətə çatdırıb ki, Komissiya tərəfindən tərtib edilmiş yoxlama arayışı ətrafında müəssisənin rəhbərliyi və aidiyyatı şöbə müdirləri ilə müzakirələr aparılıb. Qeyd edilənləri nəzərə alaraq, Radiasiya Problemləri İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oqtay Səmədov və institutun ümumi işlər üzrə direktor müavini Hökmən Mahmudov işlərində yol verdikləri ciddi nöqsanlara görə vəzifələrindən azad ediliblər. Oqtay Səmədovun Radiasiya Problemləri İnstitutunda rəhbərlik etdiyi laboratoriyada elmi fəaliyyətini davam etdirməsi qərara alınıb. Həmçinin müəssisənin bir sıra əməkdaşları barəsində əmək intizamı tədbirləri görülüb.

Tədbirdə müzakirə edilən növbəti məsələ AMEA-nın Biofizika İnstitutunda keçirilmiş yoxlamanın nəticələri haqqında olub. Yoxlamanın nəticələrini təqdim edən hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Rasim Ağasiyev diqqətə çatdırıb ki, Biofizika İnstitutunda 2018-2020-ci illər üzrə kadr, kargüzarlıq, maliyyə, əmək və icra intizamı, habelə elmi cihaz və avadanlıqların mövcud vəziyyətinin öyrənilməsi məqsədilə 2021-ci ilin 15 və 18 yanvar tarixlərində yoxlama aparılıb.  Yoxlama zamanı müəssisənin kadr və kargüzarlıq fəaliyyətində kiçik nöqsanlar aşkarlanıb. 2016-cı ildə yaradılan bu institutun fəaliyyətində heç bir maliyyə pozuntusunun olmadığını deyən Rasim Ağasiyev sənədlərin qanunvericiliyin tələblərinə uyğun, düzgün tərtib edilməsi üçün müəssisə əməkdaşlarına qısa müddətli seminar təşkil olunduğunu bildirib.

Rəyasət Heyəti tərəfindən müəssisənin direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımova qeyd olunan nöqsanların aradan qaldırılması tapşırılıb.

İclasda AMEA-nın Ümumi yığıncağının keçirilməsinə hazırlıq məsələsi də müzakirə olunub.

Rəyasət Heyətinin müzakirəsinə çıxarılan növbəti məsələlər akademiyanın Nizamnaməsinə əlavə və dəyişikliklərin edilməsi, dövlət büdcəsindən AMEA-ya ayrılan maliyyə vəsaitindən  effektiv və səmərəli istifadə olunması və düzgün maliyyələşdirmə mexanizmlərinin tətbiqini özündə əks etdirən AMEA-nın 2021-ci il üçün dövlət büdcəsi ilə əlaqədar olub.

İclasda bir sıra kadr məsələlərinə də baxılıb. Akademik Arif Həşimovun Fizika İnstitutunun, akademik Əli Abbasovun isə İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun baş direktoru vəzifələrinə təsdiq edilmələri haqqında qərarlar qəbul olunub. Bundan əlavə, fizika elmləri doktoru Anar Rüstəmov Fizika İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvü Əminağa Sadıqov isə İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun icraçı direktoru vəzifələrinə təyin olunublar. Bildirilib ki, AMEA-nın Abbasqulu Ağa Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun direktoru, akademik Yaqub Mahmudov öz ərizəsi ilə institutun direktoru vəzifəsindən azad edilib və onun AMEA prezidentinin müşaviri vəzifəsinə təyin olunması qərara alınıb.

Gündəlikdə duran məsələlərlə bağlı müzakirələrdə akademiklər – Dilqəm Tağıyev, Adil Qəribov, Rasim Əliquliyev, Əli Abbasov, Arif Həşimov, müxbir üzvlər – Oktay Qasımov, Oqtay Səmədov, Əminağa Sadıqov və başqaları çıxış ediblər.

Sonda çıxış edən akademik Ramiz Mehdiyev institutlarda keçirilən yoxlamalara münasibət bildirərək baş verən nöqsanların yolverilməz olduğunu, elmi-tədqiqat müəssisələrində tətbiqi və fundamental tədqiqatlara, həmçinin idarəçilik məsələlərinə ciddi diqqət yetirilməsinin vacibliyini xüsusi vurğulayıb. Akademiyanın fəaliyyətinin bütün istiqamətlərdə dövlətin qarşıya qoyduğu vəzifələrin həllinə yönəldilməsinin və Azərbaycan elminin dünya elminə, o cümlədən elmi qurumların bir-birlərinə inteqrasiyasında fəal iştirakının təmin edilməsinin, hazırda Akademiyada yaradılan münbit mühitdən elmin inkişafı üçün istifadəsinin vacibliyini diqqətə çatdırıb. Elmi nəticələr və onların tətbiqi, eləcə də fundamental elmlə tətbiqi elmin qarşılıqlı əlaqəsinin zəruriliyindən söz açan akademik Ramiz Mehdiyev elmi müəssisələrin yeni təyin olunmuş rəhbərlərinə öz elmi potensiallarından istifadə edərək rəhbərlik etdikləri institutları aparıcı elm müəssisələrinə çevirəcəklərinə və Azərbaycan elminin dünyaya inteqrasiyası istiqamətində qarşıya qoyulan hədəflərə doğru uğurla irəliləyəcəklərinə əminliyini ifadə edib.

Mənbə: www.science.az

22 yanvar, 2021

Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək

29 yanvar 2021-ci il tarixində saat 10:00-da Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunda 2021-2025-ci illərdə aparılacaq elmi-tədqiqat işlərinin planı haqqında.

2. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

21 yanvar, 2021

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Elmi şurasının cari ildə ilk iclası keçirilib

Yanvarın 21-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) El­mi şurasının cari ildə ilk iclası keçirilib.

Onlayn tədbirdə FRTEB El­mi şurasının üzvləri, elmi müəssisələrin rəh­­bər­ləri, direktor müavin­lə­ri, elmi katibləri, təh­sil, bey­nəlxalq və icti­maiy­yət­lə əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəhbərləri, eləcə də Gənc alim və mü­tə­xəs­sis­lər şu­ra­la­rının sədrləri işti­rak ediblər.

İclasın gündəliyində olan ilk məsələ – AMEA Rəyasət Heyətinin “AMEA-nın Fizika-Ri­ya­ziy­­­yat və Texnika Elmləri Bölməsinin 2020-ci il üzrə elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında” qə­­­ra­rın­dan irəli gələn vəzifələrə həsr olunub.

Məsələ ilə bağlı çıxış edən akademik Rasim Əliquliyev qeyd edib ki, yanvar ayının 19-da AMEA-nın Rəyasət Heyətinin növbəti iclasında FRTEB-in 2020-ci il üzrə elmi və elmi-təşkilati fəaliy­yəti haqqında hesabatı dinlənilib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin “Dördüncü Sənaye İn­qi­la­bının Təh­­lili və Koordinasiya Mərkəzi” publik hüquqi şəxsin yaradılması haqqında 06 yan­var 2021-ci il ta­rixli Fərmanından danışan Rasim Əliquliyev vurğulayıb ki, ölkə rəhbərinin yük­sək tex­no­lo­gi­ya­la­rın formalaşması istiqamətində qarşıya qoyduğu yeni fəaliyyət is­ti­qa­mət­ləri, eləcə də Dördüncü Sə­na­ye inqilabının çağırışları FRTEB-in elmi müəssisələrinin fəaliyyət is­tiqamətlərində yeni üfüqlər açır.

Alim süni intellekt texnologiyaları, kiberfiziki sistemlər, proqram mühəndisliyi, Big Data, in­­for­masiya və radiasiya təhlükəsizliyi, sosial-iqtisadi, siyasi və texnoloji sistemlərin idarə olun­ma­sı, tət­biqi riyaziyyat, riyazi kriptoqrafiya, riyazi statistika, diskret riyaziyyat, hesablama riyaziyyatı is­­ti­qa­mətində görülməli olan vacib işlərdən, multidissiplinar və tətbiqi tədqiqatların ge­niş­lən­di­ril­mə­sinin zə­ruriliyindən danışıb.

Rasim Əliquliyevin sözlərinə görə, qarşıda duran prioritet vəzifələrdən biri də Respub­li­ka El­mi Təd­qiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının müvafiq elmi şuralarının yenidən for­ma­laş­dırılmasının tə­min edil­məsi məsələsidir.

Elmi şuranın sədri bildirib ki, son dövrlərdə cənab Prezidentin sosial, iqtisadi, dip­lo­ma­­tik və di­gər bu kimi çoxsaylı sferalarda apardığı islahatlar AMEA-nın fəaliyyət istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsində rəhbər tutulmuşdur. Bu baxımdan son dövr­lər­də AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin rəhbərliyi ilə elmi-təşkilati fəaliyyətdə ida­rə­et­mə­nin op­ti­mal­laş­dı­rıl­ma­sı, əldə olunan innovativ po­ten­sial­lı el­mi nə­ti­cə­lə­rin istehsalatda çevik tətbiqi, gənc kadr­la­rın ha­zırlanması məqasədilə bir sıra istiqamətlərdə islahatlar həyata ke­çirilir.

Rasim Əliquliyev, həmçinin akademik Ramiz Mehdiyevin FRTEB-in elmi müəssisələrinin fəa­liyyət istiqamətlərinə müvafiq olaraq irəli sürdüyü mühüm tövsiyələrini diqqətə çatdırıb.

Onlayn iclasda çıxış edən AMEA-nın akademik-katibi, FRTEB-in Elmi şurasının üzvü, aka­de­­mik Adil Qəribov, öz növbəsində 2019-cu ilin dekabrında AMEA-nın Ümumi yığıncağında “AMEA-nın 2020-2025-ci illər üçün inkişaf proqramı”nın qəbul olunduğunu xatırladıb. Alim elmin in­kişafının və aparılan tədqiqatların Azərbaycan Respublikasının milli mənafeyinə uyğunlaşdırılmasının, ida­rə­et­­mə­nin op­ti­mal­laşdırılmasının, elmlə təhsilin inteqrasiyasının vacibliyinə toxunub.

Akademik Adil Qəribov, həmçinin AMEA-nın qurumlarında aparılan daxili yoxlamalar haqqında da ətraflı mə­lumat verib.

Onlayn iclasın gündəliyində yer alan növbəti məsələ – Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Böl­məsinin elmi müəssisələrinin 2021-ci il üzrə elmi-tədqiqat planlarının hazırlanması geniş mü­za­ki­rə olunub və elmi müəssisələrə tapşırılıb ki, ölkəmizin milli mənafeyi və dünyanın müasir ça­ğı­rış­la­rına müvafiq olaraq, AMEA-da son dövrlərdə aparılan islahatların fonunda elmi tədqiqat plan­la­rı­na yenidən baxılsın və müzakirəyə təqdim edilsin.

Bölmənin Elmi şurası akademik Hacıbəy Sultanovun 100 illik, AMEA-nın müxbir üzvü Qorx­maz İmanovun 80 illik yubileylərinin ke­çirilməsi ilə bağlı AMEA Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması barədə müvafiq qərarlar qəbul edib.

Onlayn iclasda, həmçinin bir sıra kadr məsələləri barədə də qərarlar qəbul edilib. Akademik Rasim Əli­quliyev bildirib ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti akademik Ramiz Mehdiyevin təqdimatına və AMEA Rəyasət Heyətinin 08 yanvar 2021-ci il tarixli qərarına müvafiq olaraq, akademik Əli Abbasovun AMEA-nın İdarəetmə Sistemləri İns­titutunun, akademik Arif Həşimovun isə Fizika İnstitutunun baş direktoru vəzifəsinə na­mi­zəd­lik­­ləri irəli sürülüb.

Elmi şuranın üzvləri – akademiklər Telman Əliyev, Fikrət Əliyev, Yusif Məmmədov, Na­zim Məmmədov, Cavad Abdinov, AMEA-nın müxbir üzvləri Mi­sir Mərdanov, Əminağa Sa­dı­qov, Namiq Cəlilov, eləcə də professor Ayaz Bayramov çıxış edərək FRTEB-in iki elmi müəs­si­sə­sinin baş direktoru vəzifəsinə namizədlər haqqında rəy və fikirlərini diqqətə çatdırıblar. Daha sonra on­layn iclasda keçirilən açıq səsverməyə əsasən, akademik Əli Abbasovun AMEA-nın İda­rəet­mə Sistemləri İnstitutunun, akademik Arif Həşimovun Fizika İnstitutunun baş direktoru və­zi­fə­sinə yekdilliklə seçilməsi barədə AMEA Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması üçün müvafiq qərarlar qəbul edilib.

Sonda bir sıra həlli vacib olan məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb.

Mənbə: www.science.az

21 yanvar, 2021

20 yanvar hadisələrindən 31 il keçir

Qanlı Yanvar hadisələrindən 31 il keçir. 1990-cı il yanvarın 20-si Azərbaycanın müasir tarixinə ən faciəli günlərdən biri, eyni zamanda, xalqımızın qəhrəmanlıq səhifəsi kimi daxil olub, milli müstəqillik, azadlıq uğrunda mübarizəsinin və yenilməz iradəsinin rəmzinə çevrilib. Xalqımızın taleyini dəyişən, əliyalın əhalinin qalib gəldiyi 20 yanvar gecəsi hər bir azərbaycanlının qəlbində xüsusi yer tutur.

Otuz bir il əvvəl yanvarın 20-də ölkəmizə ərazi iddiaları irəli sürən Ermənistanın təcavüzkarlığından və keçmiş SSRİ rəhbərliyinin onlara havadarlığından hiddətlənən, Bakının küçə və meydanlarına axışaraq buna qəti etirazını bildirən xalq kütlələrinə qarşı sovet ordusunun döyüş hissələrinin yeridilməsi Azərbaycanda misli görünməyən faciəyə gətirib çıxardı. O qaranlıq gecədə silahsız azərbaycanlılar təpədən-dırnağadək silahlanmış keçmiş sovet ordusu qarşısında müstəqillik hüquqlarını müdafiə etdilər. Doğma Vətəninin, xalqının azadlığını, şərəf və ləyaqətini hər şeydən uca tutan vətənpərvər Azərbaycan övladları həmin gecədə canlarından keçərək şəhidlik zirvəsinə ucaldılar.

Tək silahı öz canı olan şəhidlərimizi ehtiramla anırıq! İnanılmaz qəhrəmanlıq, cəsarət, əzm və iradə göstərərək Vətənimizin azadlığı və müstəqilliyi naminə canlarından keçən bütün şəhidlərimizin qarşısında baş əyirik! Allah rəhmət eləsin!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

19 yanvar, 2021

AMEA-nın elmi bölmələri hesabat verib

Fizika-Riyaziyyat və Texnika, Kimya və Gəncə bölmələrinin 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyətlərinin yekunlarına həsr olunan iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev və Rəyasət Heyətinin üzvləri, hesabatları təqdim edilmiş müəssisələrin direktorları, aparatın idarə və şöbə müdirləri də iştirak ediblər.

İclası akademik Ramiz Mehdiyev açaraq yığıncağın gündəliyindəki məsələləri tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb.

Rəyasət Heyətinin iclasına çıxarılan ilk məsələ AMEA-nın Kimya Elmləri Bölməsinin 2020-ci il üzrə elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti barədə olub. Mövzu ətrafında çıxış edən AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyev bildirib ki, hesabat ilində “Аzərbаycаn Rеspublikasındа sənayenin inkişafına dair 2015-2020-ci illər üçün Dövlət Proqramı”, “Azərbaycan Respublikasında informasiya cəmiyyətinin inkişafına dair Milli Strategiyanın həyata keçirilməsi üzrə 2016-2020-ci illər üçün Dövət Proqramı”, “Azərbaycan Respublikasında biznes mühitinin əlverişliliyinin artırılması və beynəlxalq reytinqlərdə ölkəmizin mövqeyinin daha da yaxşılaşdırılması ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” ölkə başçısının Sərəncamından və digər sənədlərdən irəli gələrək bir sıra mühüm tədqiqatlar həyata keçirilib.

Onun sözlərinə görə, 2020-ci ildə bölmənin institutlarında 12 problemi əhatə edən 42 mövzu üzrə tədqiqatlar aparılıb, 25 mövzu tamamlanıb və 26 mühüm elmi nəticə əldə edilib. Akademik qeyd edib ki, hesabat ilində institutlar tərəfindən təklif edilən 10 tətbiqi xarakterli iş müxtəlif təşkilatlarda sınaqdan keçirilib və müsbət nəticələr əldə olunaraq istehsalına başlanılıb. D.Tağıyev bölmənin əməkdaşları tərəfindən “AzofosK” kompleks gübrəsinin, “Biosanis” dezinfeksiyaedici vasitənin, üzvi-mineral kompleks gübrənin, xüsusi təyinatlı motor və sürtkü yağlarının, Naftalan neftinin tullantılarından əldə olunan yağ və digər məhsulların hazırlandığını diqqətə çatdırıb.

Aparılan tədqiqatlar nəticəsində 19 monoqrafiya, kitab, dərslik və biblioqrafik-göstəricinin, 622 məqalə və tezisin (345-i xaricdə, 177 məqalə “Web of Science” və “Scopus” bazasına düşən jurnallarda) hazırlandığını deyən akademik bölmənin institutlarında 55 Azərbaycan və bir Avrasiya patentinin alındığını söyləyib. Azərbaycanın müxtəlif elmi istiqamətlər üzrə reytinq cədvəllərindəki yerini qiymətləndirən birinci vitse-prezident kimya sahəsində Cənubi Qafqaz üzrə ölkəmizin ikinci yerdə qərarlaşdığını diqqətə çatdırıb.  Akademik D.Tağıyev, həmçinin bölmədə elektron elmin vəziyyəti, qrant layihələri, elm və təhsilin inteqrasiyası, beynəlxalq əlaqələr və laboratoriyalar, konfranslar, seminar və yubileylər, təltiflər haqqında da geniş məlumat verib.

İclasda müzakirəyə çıxarılan növbəti məsələ AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında olub. Məsələ ilə bağlı çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, bölmənin Elmi şurasının sədri, akademik Rasim Əliquliyev bildirib ki, hesabat ilində aparılan tədqiqatlar zamanı ölkə başçısının, Nazirlər Kabinetinin, AMEA-nın Ümumi yığıncağının, akademiyanın Rəyasət Heyətinin qərarları, eləcə də “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının 2020-2025-ci illər üçün inkişaf proqramı” əsas götürülüb. Qeyd edib ki, “Azərbaycan Respublikasında informasiya cəmiyyətinin inkişafına dair 2014-2020-ci illər üçün Milli Strategiya”, “Azərbaycan Respublikasında informasiya cəmiyyətinin inkişafına dair Milli Strategiyanın həyata keçirilməsi üzrə 2016-2020-ci illər üçün Dövlət Proqramı”, “Azərbaycan Respublikasında telekommunikasiya və informasiya texnologiyalarının inkişafına dair Strateji Yol Xəritəsi (2017-2025)”, “Azərbaycan Respublikasında peyk vasitəsilə Yerin məsafədən müşahidəsi xidmətlərinin inkişafına dair 2019-2022-ci illər üçün Dövlət Proqramı” və digər proqramlardan irəli gələn tapşırıqlar üzrə işlər həyata keçirilib.

Akademik Rasim Əliquliyev bölmənin müəssisələrində 29 problemə aid 111 mövzu üzrə 301 tədqiqat işinin aparıldığını, 61 mövzu və 187 işin tamamlandığını, bu tədqiqatlardan 45-nin mühüm nəticə kimi dəyərləndirildiyini söyləyib. Onun sözlərinə görə, bölmə əməkdaşları tərəfindən “Elmi kadrlar” Milli İnformasiya Sistemi və Milli Transliterasiya Sistemi hazırlanaraq istismara verilib, “Hüceyrə texnologiyalarının inkişafı proqramı” hazırlanıb, o cümlədən Azərbaycanın mədəniyyət sahəsini və məkan məlumatlarını əhatə edən coğrafi informasiya sistemləri (GİS) və elektron xəritə üzərindən naviqasiya portalı (culturemap.az) yaradılıb, həmçinin Ceyranbatan su anbarındakı suyun fiziki, kimyəvi, mikrobioloji və orqonoleptik parametrlərinin etalon və cari bazalarının müqayisəsi əsasında intellektul informasiya sistemi işlənilərək təhvil verilib.

Qrant layihələri, elm və təhsilin inteqrasiyası, beynəlxalq əlaqələr, konfranslar, seminar və yubileylər, təltiflər haqqında da məlumat verən akademik aparılan tədqiqatların 2 monoqrafiya, 25 kitab (9-u xaricdə), 18 dərslik, dərs vəsaiti, elmi-kütləvi nəşr və 937 məqalədə (554-ü nüfuzlu xarici elmi jurnallarda) əksini tapdığını söyləyib. O, məqalələrdən 460-nın “Web of Science” və “Scopus” bazalarına daxil olan impakt faktorlu jurnallarda dərc olunduğunu, əməkdaşların əsərlərinə 14 min 211 istinad edildiyini vurğulayıb.

Bundan əlavə, e-elmin formalaşması və inkişafı istiqamətində elmin informasiya təminatının formalaşdırılması istiqamətində işlərin davam etdirildiyi, müxtəlif təyinatlı informasiya sistemləri və veb-saytların istifadəyə verildiyi, e-elm mühitinə kiber-fiziki sistemlərin inteqrasiyası məsələlərinin tədqiq edildiyi və effektiv həllərinin təqdim olunduğu diqqətə çatdırılıb.

Həmçinin çıxışının sonunda akademik Rasim Əliquliyev süni intellekt texnologiyaları, kiberfiziki sistemlər, proqram mühəndisliyi, Big Data, informasiya və radiasiya təhlükəsizliyi, sosial-iqtisadi, siyasi və texnoloji sistemlərin idarə olunması, tətbiqi riyaziyyat, riyazi kriptoqrafiya, riyazi statistika, diskret riyaziyyat, hesablama riyaziyyatı istiqamətində görülməli olan vacib işlərdən, multidissiplinar və tətbiqi tədqiqatların genişləndirilməsinin zəruriliyindən danışıb.

İclasda AMEA-nın Gəncə Bölməsinin 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti də müzakirə edilib. Bölmənin sədri, akademik Fuad Əliyev hesabat ilində texniki, humanitar və ictimai elm sahələrində tədqiqatların davam etdirildiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ötən il Gəncə Bölməsinin elmi müəssisələri “Azərbaycan-2020: gələcəyə baxış İnkişaf Konsepsiyasının”, “AMEA-nın 2020-2025-ci illər üçün inkişaf proqramı”nın, “Azərbaycan Elminin İnkişaf Doktrinası”nın, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Ümumi yığıncağının təsdiq etdiyi müddəaların və Dövlət proqramlarının əsasında elmi tədqiqat işlərini həyata keçirib. Qeyd edib ki, bölmənin institutlarında 4 problemə aid 20 mövzu üzrə 33 elmi tədqiqat işi aparılıb, 1 mövzu, 14 iş və 42 mərhələ tamamlanıb, 2 patent və 4 mühüm nəticə alınıb. Həmçinin aparılan tədqiqatlar nəticəsində 2 kitab, 2 monoqrafiya, 3 dərslik, 46 məqalə (31-i xaricdə, onlardan 17-si impakt faktorlu jurnallarda), 26 tezis (19-u xaricdə) dərc edilib, elmi işçilərin əsərlərinə 138 istinad qeydə alınıb.

Mühüm nəticələri təqdim edən akademik ekoloji problemləri həll etmək məqsədilə işlədilmiş polietilendən istifadə etməklə müxtəlif növ kompozisiya materialları almaq üçün müxtəlif dolduruculardan istifadə olunduğunu, Göygöl Milli Parkının ərazisinin çöküntülərində mamır biomonitorinqi ilə 44 elementin konsentrasiyasının təyin edildiyini diqqətə çatdırıb. Bundan əlavə, Qərb regionunda geniş yayılmış bitki kataloqunun hazırlanması, alternativ enerji mənbəyi kimi aqrotullantılardan yağların, eləcə də təmizlənmiş Naftalan nefti əsasında müxtəlif tərkibli müalicəvi əhəmiyyətə malik maddələrin alınması istiqamətində tədqiqat işlərinin də aparıldığını söyləyib. Eyni zamanda Ekologiya və Təbii Ehtiyatlar İnstitutunda Naftalan nefti və tullantılarını mexaniki və kanserogen birləşmələrdən təmizləmək üçün yerli xammal əsasında adsorbentlərin hazırlandığını, Qərb bölgəsinin sənaye tullantılarının pasportlaşdırılması və təkrar emalı texnologiyasının tədqiq olunduğunu söyləyib. Hesabat ilində, eləcə də Nizami Gəncəvi Mərkəzində dahi Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin yaradıcılığının mövzu, ideya və tarixilik baxımından öyrənildiyi vurğulanıb.

Daha sonra hesabatlar ətrafında müzakirələr aparılıb. Müzakirələrdə akademiklər – İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, Adil Qəribov, Vaqif Fərzəliyev, Vaqif Abbasov, Fikrət Əliyev, müxbir üzvlər Misir Mərdanov və Əminağa Sadıqov çıxış edib, təklif və mülahizələrini, suallarını səsləndiriblər. Sonda müvafiq qərar qəbul olunub.

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri, Kimya Elmləri və Gəncə Elmi bölmələrinin 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında hesabat AMEA Rəyasət Heyəti tərəfindən qəbul olunub.

Sonda Akademiyanın institutlarında ötən il ərzində aparılan tədqiqatlara dair dinlənilən hesabatları Azərbaycan elminin inkişafının təzahürü kimi qiymətləndirən AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev Azərbaycanda müxtəlif istiqamətlər üzrə mühüm elmi nəticələrin əldə edildiyini bildirib. Akademiya rəhbəri bölmələr üzrə aparılan elmi tədqiqat işlərində ayrı-ayrı nazirliklərin və elm müəssisələrinin yaxından iştirakının zəruriliyini ifadə edib. Akademiyanın institutları arasında prioritet məsələlər və müxtəlif problemlərlə bağlı inteqrasiyanı təmin edən qrupların yaradılmalı olduğunu diqqətə çatdıran AMEA rəhbəri ölkə başçısının son çıxışlarına da toxunaraq alimlərin ölkədə aparılan sosial-iqtisadi və siyasi proseslərdə, ölkə həyatında baş verən hadisələrdə yaxından iştirak etmələrini və elmi fəaliyyətlərini bu istiqamətə yönəltmələrinin vacibliyini diqqətə çatdırıb. Eyni zamanda xaricdə yaşayan azərbaycanlı alimlərlə əlaqələrin qurulmasının Azərbaycan elminin inkişafına töhfə olacağını da xüsusi vurğulayıb.

Mənbə: www.science.az

19 yanvar, 2021

AMEA-da struktur islahatlarına həsr olunan mətbuat konfransı keçirilib

Yanvarın 18-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətində AMEA-nın akademik-katibi, akademik Adil Qəribovun mətbuat konfransı keçirilib.

Tədbir son aylarda Akademiyada aparılan strukturun təkmilləşdirilməsi və idarəetmənin optimallaşdırılmasına həsr edilib.

Mətbuat konfransında çıxış edən akademik Adil Qəribov bildirib ki, son illərdə Prezident İlham Əliyevin apardığı məqsədyönlü siyasət nəticəsində ölkəmizdə bütün sahələrdə çox yüksək səviyyədə inkişaf əldə olunub. Azərbaycanın kiçik dövlət olmasına baxmayaraq, ən müasir texnologiyalarla təchiz olunduğunu deyən akademik bunun öz bəhrəsini 44 günlük Vətən müharibəsində verdiyini söyləyib. Qeyd edib ki, Ali Baş Komandanın rəhbərliyi altında elmtutumlu yüksək texnologiyalara əsaslanan hərbi texnika ilə təchiz olunmuş Azərbaycan ordusu tarixi torpaqlarımızı işğaldan azad etdi və xalqımızın qalib statusunu özünə qaytardı.

Akademik Adil Qəribov Azərbaycan xalqının elmə və texnologiyaya əsrlər boyu diqqət yetirdiyini, hətta klassiklərimizin əsərlərində bunun öz əksini tapdığını vurğulayıb.

75 il bundan öncə yaranmış AMEA-nın çox sürətli inkişaf yolu keçdiyini xatırladan akademik-katib Azərbaycan elminin bu müddət ərzində görkəmli alimlər yetişdirdiyini, həmin alimlərin keçmiş sovet dövründə SSRİ miqyaslı bir çox layihələrə rəhbərlik etdiklərini bildirib. Onun sözlərinə görə, həmin illərdə Azərbaycan EA-nın Fizika, Neft-Kimya Prosesləri və Riyaziyyat və Mexanika institutları SSRİ-nin aparıcı elmi qurumları sırasında yer alırdı. Azərbaycan alimlərinin sözügedən uğurlarının əldə olunmasında ulu öndər Heydər Əliyevin mühüm xidmətləri olduğunu deyən A.Qəribov diqqətə çatdırıb ki, məhz ümummilli liderin təşəbbüsü ilə SSRİ EA-nın prezidenti dəfələrlə Azərbaycana səfər edib, eləcə də Bakıda fizika və digər sahələrdə önəmli tədbirlər keçirilib.

Akademik Adil Qəribov müstəqilliyimizin ilk illərində AMEA-nın yeni dövrə qədəm qoyduğunu, maliyyə çatışmazlığına görə bir sıra alimlərin xaricə üz tutduqlarını söyləyib. Ulu öndərin yenidən hakimiyyətə gəlişi ilə ölkəmizdə elmə, texnologiyaya göstərilən diqqətin artdığını bildirən A.Qəribov ümummilli liderin ilk görüşünü məhz akademiyada alimlərlə keçirdiyini, növbəti illərdə də onların qayğısına qaldığını vurğulayıb.

AMEA rəsmisi bu siyasətin Prezident İlham Əliyev tərəfindən də davam etdirildiyini, ölkə başçısının akademiyanın 70 illiyinə həsr olunmuş tədbirdə çıxışı zamanı Azərbaycan elmi qarşısında mühüm vəzifələr qoyduğunu deyib.

Görkəmli siyasi xadim, peşəkar təşkilatçı və tanınmış alim akademik Ramiz Mehdiyevin 2019-cu ilin oktyabr ayından etibarən AMEA-ya rəhbərlik etdiyini xatırladan akademik Adil Qəribov həmin ilin dekabrında R.Mehdiyevin təşəbbüsü ilə AMEA-nın Ümumi yığıncağının keçirildiyini və “AMEA-nın 2020-2025-ci illər üçün inkişaf proqramı”nın qəbul olunduğunu bildirib.

“Ötən illər ərzində dövlət büdcəsindən AMEA-ya ayrılan vəsaitlər artırılsa da, akademiya özü qazanc əldə etməyib. Rusiya Elmlər Akademiyasına (REA) dövlət büdcəsindən 1,5 faiz həcmində maliyyə ayrılır və bunun əvəzində rusiyalı alimlər ölkə ÜDM-nin 1 faizi həcmində büdcəyə geri ödəniş edirlər. Hazırda REA rəhbərliyi geri ödənişlərin həcminin artırılması istiqamətində daha çox səy göstərilməsinin tərəfdarıdır. Belarus Elmlər Akademiyasının 60 faizi özü tərəfindən, 40 faizi isə dövlət büdcəsindən maliyyələşir. Özbəkistan Elmlər Akademiyasında isə bu göstərici yarı-yarıyadır”, – deyə akademik Adil Qəribov diqqətə çatdırıb.

Azərbaycanda elmə ayrılan vəsaitin 81-82 faizinin əməkhaqlarının ödənişinə sərf olunduğunu deyən natiq qalan vəsaitin isə müəssisələrin gündəlik tələbatlarına xərcləndiyini deyib. Bundan əlavə, Elmin İnkişafı Fondu və SOCAR-ın Elm Fondundan qazanılan qrantlar hesabına alınan cihazların səmərəli istifadə göstəricisinin 20 faizi ötmədiyini vurğulayıb: “Son illərin təhlili göstərir ki, bir neçə institut xaricində heç bir əməli işlər aparılmayıb. AMEA-da yeni, gənc kadrların yetişdirilməsinə ehtiyac var. İnstitutlarda gənclərin sayı 10-20 faizdən çox deyil. Akademiyada fundamental sahə yetəri qədər inkişaf etməyib”.

əsinin yenidən işlənməsi istiqamətində tədbirlər həyata keçiriləcək”.

Alim islahatların davamı olaraq hazırda Akademiyanın qurumlarında daxili yoxlamaların aparıldığını diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, yoxlama ilkin olaraq Fizika İnstitutunda aparılıb və nöqsanlar aşkar edilərək müəyyən qərar qəbul olunub.

Akademik Adil Qəribov AMEA-nın ictimaiyyətlə əlaqələrə və KİV nümayəndələri ilə münasibətlərə daim önəm verdiyini deyib və bu cür görüşlərin mütəmadi keçirilməsinin vacibliyini bildirib.

Mənbə: www.science.az

09 yanvar, 2021

Akademiyada həyata keçirilən islahatlar Azərbaycan elminin dünyaya inteqrasiyasına böyük töhfə olacaq

Yanvarın 8-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin cari ildə ilk iclası keçirilib.

İclasda AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin üzvləri – AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəyli, AMEA-nın vitse-prezidentləri, akademiklər – Dilqəm Tağıyev, Tofiq Nağıyev, İradə Hüseynova, Rasim Əliquliyev, akademiyanın akademik-katibi, akademik Adil Qəribov və Rəyasət Heyətinin digər üzvləri, akademiklər – Cəmil Əliyev və Gövhər Baxşəliyeva iştirak ediblər.

Tədbiri akademik Ramiz Mehdiyev açaraq iclasın gündəliyindəki məsələləri tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb.

Rəyasət Heyətinin iclasına çıxarılan ilk elmi-təşkilati məsələ AMEA-nın Fizika İnstitutunda aparılmış yoxlamanın nəticələri haqqında olub.

Məsələ ilə bağlı çıxış edən yoxlama komissiyasının sədri, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin rəisi, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Rasim Ağasiyev bildirib ki, AMEA Rəyasət Heyətinin 11 dekabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə yaradılmış komissiya tərəfindən AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Böl­mə­sinin tərkibinə daxil olan Fizika İnstitutunda 2018-2020-ci illər üzrə kadr, kar­güzarlıq, maliyyə, əmək və icra intizamı, habelə elmi cihaz və avadanlıqların mövcud vəziyyətinin öyrənilməsi məqsə­dilə 2020-ci ilin 17- 25 dekabr tarixlərində yoxlama aparılıb.

Onun sözlərinə görə, Fizika İnstitutunda mükafatların verilməsi, ezamiyyə xərclərinin qanunvericiliyin tələblərinə uyğun ödənilməməsi, institutun fəaliyyəti üçün dövlət büdcəsindən ayrılmış pul vəsaitlərinin qanunsuz və əsassız olaraq başqa təşkilatlara ödənil­məsi, büdcədə qalan artıq pul vəsaitlərinin əsassız silinməsi, kadr fəaliyyəti üzrə əmək qanunvericiliyinin tələblərinin kobud şəkildə pozulması, qanunsuz və əsassız əmrlərin verilməsi, kargüzarlıq fəaliyyətinin qanunauyğun aparıl­maması, habelə əmək və icra intizamının kobud şəkildə pozulması aşkar olunub.

Mövzu ilə bağlı münasibət bildirən AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev vurğulayıb ki, bir zamanlar görkəmli alim Həsən Abdullayevin rəhbərlik etdiyi Fizika İnstitutu öz elmi nəticələri ilə keçmiş sovet məkanında böyük nüfuz qazanmışdı və Azərbaycan elminin flaqmanlarından hesab olunurdu. Akademik qeyd edib ki, dövlət büdcəsindən ayrılan maliyyə qarşılığında müəssisədə müstəqillik dövründə heç bir ciddi tətbiqi və fundamental tədqiqatlar aparılmayıb. AMEA prezidenti institutda yaranmış mövcud vəziyyətin akademiyanın və Azərbaycan elminin nüfuzuna mənfi təsir etdiyini bildirib.

Qeyd olunanları nəzərə alaraq, Fizika İnstitutunun direktoru, akademik Nazim Məmmədov, institutun elmi işlər üzrə direktor müavini, akademik Cavad Abdinov, həmin institutun baş mühasibi İradə Qulubəyova və Kadrlar şöbəsinin müdiri Pərvanə İsgəndərova vəzifələrindən azad ediliblər. Həmçinin akademik Nazim Məmmədov Azərbaycan Respublikasının Rusiyanın Dubna şəhərindəki Birləşmiş Nüvə Tədqiqatları İnstitutu ilə əlaqələndiricisi vəzifəsindən də azad olunub, bununla bağlı müvafiq dövlət qurumuna müraciət olunacağı bildirilib. Bundan əlavə, institutun bir sıra əməkdaşları işlərində yol verdikləri nöqsanlara görə barələrində intizam tənbehi tətbiq edilib.

Fizika İnstitutunun direktoru vəzifəsinin səlahiyyətləri müvəqqəti olaraq akademik Adil Qəribova tapşırılıb.

Gündəlikdə duran digər məsələ AMEA-da strukturun təkmilləşdirilməsi və idarəetmənin optimallaşdırılması haqqında olub. Məsələ ilə bağlı çıxış edən AMEA-nın akademik-katibi, akademik Adil Qəribov sözügedən qərar layihəsinin AMEA prezidentinin tapşırığı əsasında hazırlandığını və bu barədə AMEA Rəyasət Heyətinin ötən iclasında müzakirələrin aparıldığını söyləyib. Qərar layihəsində AMEA Rəyasət Heyətinin, o cümlədən elmi müəssisə və təşkilatlarının idarəetməsinin optimallaşdırılması üzrə müvafiq qərarlar qəbul olunub. Belə ki, institutlarda baş direktor və icraçı direktor, böyük və xüsusi məqsədli avadanlıqların mövcud olduğu müəssisələrdə baş mühəndis vəzifələrinin təsisi, eləcə də əldə olunan innovativ potensiallı elmi nəticələrin sosial fəaliyyət sahələrində və istehsalatda çevik tətbiqinə nail olmaq üçün elmi müəssisələrin ştat cədvəlinə tətbiq üzrə menecer ştatlarının daxil edilməsi qərara alınıb.

İclasda AMEA Rəyasət Heyətinin tərkibinin formalaşdırılması istiqamətində birinci vitse-prezident vəzifələri ləğv olunaraq yalnız bir vitse-prezident vəzifəsi təsis olunub. Akademik Dilqəm Tağıyev AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademiklər – İsa Həbibbəyli və İbrahim Quliyev isə AMEA-nın vitse-prezidentləri seçiliblər. Eyni zamanda akademik Vaqif Fərzəliyev AMEA-nın Kimya Elmləri Bölməsinin Elmi Şurasının sədri seçilib.

Sonra yığıncaqda AMEA-da 2021-2025-ci illər üçün elmi tədqiqat işləri planlarının hazırlanması haqqında məsələ müzakirəyə çıxarılıb. Akademik Adil Qəribov yeni elmi tədqiqat işlərinin seçilməsi, planlaşdırılması, icra mexanizmi və nəticələrinin qiymətləndirilməsi ilə bağlı yeni tələb və normaların işlənildiyini nəzərə çatdırıb.

İclasda AMEA-ya dövlət büdcəsindən ayrılmış pul vəsaitlərinin AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatları arasında bölüşdürülməsinə, habelə AMEA-nın İnnovasiya Fondunun fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi və fondda toplanmış vəsaitin təyinatı üzrə istifadə edilməsinə nəzarətin həyata keçirilməsi haqqında qərar qəbul edilib.

Tədbirdə “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası və İtaliya Respublikası Xarici İşlər və Beynəlxalq Əməkdaşlıq Nazirliyi arasında Elmi və Texnoloji Əməkdaşlıq üzrə 2021-2023-cü illər üçün İcra Proqramı” haqqında AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Xarici əlaqələr idarəsinin rəisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Esmira Əlirzayeva çıxış edib. O, 2019-cu ildə elan edilmiş birgə layihə müsabiqəsi çərçivəsində biotibb, yer elmləri və mədəni irs sahələrini əhatə edən 4 layihənin qalib seçildiyini diqqətə çatdırıb. Onun sözlərinə görə, qalib layihələr “Azərbaycanda dəqiq onkologiya üçün mükəmməllik mərkəzinin təşkili”, “Baş və boyun xərçəngi üçün (IMRT, VMAT və 3D-konformal planlaşdırma metodları) uyğunlaşdırılmış radioterapiya”, “Böyük Qafqazda (Azərbaycan) və Apennində (İtaliya) CH4 və CO2 ilə zəngin olan fluid təzahürlərinin geokimyası və geoloji-struktur nəzarəti: geodinamik təsirlər” və “Torpaq tikinti materiallarının konsolidasiyası üçün yeni məhsullar və protokolların inkişaf etdirilməsi”dir.

Məsələyə münasibət bildirən akademik İsa Həbibbəyli qeyd edib ki, Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun əməkdaşları italiyalı həmkarları ilə birlikdə ekspedisiyalar aparıb, o cümlədən hazırda Memarlıq və İncəsənət, Fəlsəfə və Sosiologiya institutları İtaliyanın elmi qurumları ilə əməkdaşlıq müqaviləsi həyata keçirirlər. Bundan əlavə, filologiya elmləri doktoru, professor İdris Abbasovun italyan aristokrat Pietro della Vallenin “Türk dilinin qrammatikası”nın tərcümə, tədqiq və şərhi” (Azərbaycan dilinin orijinal qrammatikası) monoqrafiyasının mühüm əhəmiyyətə malik olduğunu və ilk dəfə italyancadan Azərbaycan dilinə tərcümə edildiyini xüsusi vuğulayan akademik İsa Həbibbəyli gələcəkdə Humanitar və İctimai Elmlər bölmələrinin də İtaliya ilə birgə layihələrdə iştirakının vacibliyini ifadə edib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin “2021-ci ilin Azərbaycan Respublikasında “Nizami Gəncəvi İli” elan edilməsi haqqında” Sərəncamına dair tədbirlərin icra vəziyyəti və qarşıda duran vəzifələr haqqında da müzakirələr aparılıb. Akademik İsa Həbibbəyli diqqətə çatdırıb ki, sözügedən Sərəncam Azərbaycanın ədəbi-tarixi keçmişinin, milli ədəbiyyatımızın görkəmli yazıçı və şairlərinin tədqiq edilib öyrənilməsinə, dünyada daha geniş miqyasda tanıdılmasına və yeni nəsillərə çatdırılmasına dövlət səviyyəsində göstərilən böyük qayğının əməli ifadəsidir.

Onun sözlərinə görə, mühüm tarixi-siyasi və elmi əhəmiyyətə malik olan Prezident Sərəncamı AMEA-nın Humanitar və İctimai Elmlər bölmələrinin əməkdaşları qarşısında məsul vəzifələr qoyur. Akademik elmi tədqiqat müəssisələrində bu Sərəncamla əlaqədar indiyə qədər görülmüş işlərin təhlil edilməsinin, bundan sonra həyata keçirilməsi zəruri olan tədbirlərin müəyyən edilərək icrasının təmin olunmasının önəmini vurğulayıb: “Böyük Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin həyatı və yaradıcılığı azərbaycançılıq və müstəqillik baxımından yenidən öyrənilməli, sənətkarın bu vaxta qədər lazımi səviyyədə tədqiq olunmamış nəsil səcərəsi, elmi tərcümeyi-halı, poemalarının ideya sənətkarlıq xüsusiyyətləri, lirikası, mühiti və müasirləri yeni təfəkkür istiqamətində tədqiq olunmalıdır. Nizami Gəncəvi kimi qüdrətli sənətkarı dünyaya daha yaxşı tanıtmaq üçün xarici dillərdə kitablar hazırlanıb nəşr edilməlidir”.

İclasda qeyd olunan məsələlər ətrafında akademiklər – Dilqəm Tağıyev, İradə Hüseynova, Rasim Əliquliyev və Gövhər Baxşəliyeva da çıxış edərək fikir və təkliflərini səsləndiriblər.

Mənbə: www.science.az

07 yanvar, 2021

Biofizika İnstitutunun 2021-ci il üçün elmi tədqiqat işlərinin planı təsdiq edilib

Yanvarın 7-də AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının cari ildə ilk iclası keçirilib.

Pandemiya şəraitinə uyğun olaraq, Elmi şuranın digər üzvlərinin onlayn iştirakını təmin etməklə təşkil olunan iclası institutun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq Şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib.

2021-ci ildə görüləcək işlərin planı və cari məsələlərin müzakirəsi ilə bağlı çıxış edən şuranın sədri O.Qasımov vurğulayıb ki, cari ildə “Bioloji sistemlərin fiziki-kimyəvi əsasları” istiqamətində 2 mövzu üzrə 5 elmi-tədqiqat işlərinin aparılması nəzərdə tutulub. Professor əməkdaşlara dünya elminin tələblərinə cavab verən elmi istiqamətlərdə tədqiqatlar aparmaq, mövzuların aktuallığına və elmi əhəmiyyətinə diqqət yetirmək, eləcə də tədqiqatların elmi səmərəliyini artırmaqla bağlı tövsiyələrini verib. Qeyd edib ki, cari ildə nəzərdə tutulan konkret hədəflərə çatmaq üçün elmi tədqiqat institutu olaraq daha çox prioritet istiqamətlər üzrə elmi tədqiqat işi aparmalı, cəmiyyətə töhfə verməliyik.

Daha sonra cari ildə müəssisədə aparılacaq elmi tədqiqat işlərinin əhatəli planı barədə müzakirələr aparılıb. Müzakirələrdə müəssisənin laboratoriya müdirləri b.e.d., professor Tokay Hüseynov, b.e.d. Kərim Qasımov, b.e.d. İlham Sahmuradov çıxış edərək öz təkliflərini bildiriblər. Müzakirələr nəticəsində Biofizika İnstitutunun 2021-ci il üçün tədqiqat işlərinin planı Elmi şuranın qərarı ilə təsdiq edilib.

Sonda institutun 2021-ci il üçün əhatəli planının hazırlanaraq Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinə təqdim olunmasına qərar verilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

05 yanvar, 2021 

Azərbaycan Respublikasında 2021-ci ilin “Nizami Gəncəvi İli” elan edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Dünya ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, dahi Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvi bəşəriyyətin bədii fikir salnaməsində yeni səhifə açmış nadir şəxsiyyətlərdəndir. Nəhəng sənətkarın xalqımızın mənəviyyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilmiş parlaq irsi əsrlərdən bəri Şərqin misilsiz mədəni sərvətlər xəzinəsində özünəməxsus layiqli yerini qoruyub saxlamaqdadır.

Nizami Gəncəvi ömrü boyu dövrün mühüm mədəniyyət mərkəzlərindən olan qədim Azərbaycan şəhəri Gəncədə yaşayıb yaradaraq, Yaxın və Orta Şərq fəlsəfi-ictimai və bədii-estetik düşüncə tarixini zənginləşdirən ecazkar söz sənəti incilərini də məhz burada ərsəyə gətirmişdir. Nizami Gəncəvinin geniş şöhrət tapmış “Xəmsə”si dünya poetik-fəlsəfi fikrinin zirvəsində dayanır. Mütəfəkkir şair çox sayda davamçılarından ibarət böyük bir ədəbi məktəbin bünövrəsini qoymuşdur. Nizaminin ən məşhur kitabxana və muzeyləri bəzəyən əsərləri Şərq miniatür sənətinin inkişafına da təkan vermişdir.

Nizami dühası hər zaman dünya şərqşünaslığının diqqət mərkəzində olmuşdur. Ölkəmizdə Nizami sənətinin öyrənilməsi və tanıdılması sahəsində xeyli iş görülmüş, əsərlərinin nizamişünaslıqda yüksək qiymətləndirilən elmi-tənqidi mətni hazırlanmış, kitabları nəfis tərtibatda və kütləvi tirajla nəşr edilmişdir. Nizaminin ədəbiyyatda və incəsənətdə yaddaqalan obrazı yaradılmışdır. Mütəfəkkir şairin doğma şəhəri Gəncədə məqbərəsi, Bakıda, Sankt-Peterburqda və Romada heykəlləri ucaldılmışdır. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Ədəbiyyat İnstitutu və Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyi Nizami Gəncəvinin adını daşıyır. Böyük Britaniyanın Oksford Universitetinin Nizami Gəncəvi Mərkəzi uğurla fəaliyyət göstərir.

Nizami Gəncəvinin yubileyləri ölkəmizdə hər zaman təntənə ilə keçirilmişdir. Dahi şairin 800 illik yubileyi onun irsinin tədqiqi və təbliğində əsaslı dönüş yaratmışdır. Azərbaycanın klassik ədəbi-mədəni irsinə həmişə milli təəssübkeşlik və vətənpərvərlik mövqeyindən yanaşan ümummilli lider Heydər Əliyev Nizami irsinə də xüsusi diqqət yetirmişdir. Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1979-cu ildə qəbul olunmuş “Azərbaycanın böyük şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin irsinin öyrənilməsini, nəşrini və təbliğini daha da yaxşılaşdırmaq tədbirləri haqqında” qərar Nizami yaradıcılığının tədqiqi və təbliği üçün yeni perspektivlər açmışdır. Ölməz sənətkarın 1981-ci ildə Ulu Öndərin bilavasitə təşəbbüsü və iştirakı ilə keçirilən 840 illik yubiley mərasimləri ölkənin mədəni həyatının əlamətdar hadisəsinə çevrilmişdir. 2011-ci ildə Nizami Gəncəvinin 870 illiyi dövlət səviyyəsində silsilə tədbirlərlə geniş qeyd edilmişdir.

2021-ci ildə dahi şair və mütəfəkkir Nizami Gəncəvinin anadan olmasının 880 illiyi tamam olur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq, qüdrətli söz və fikir ustadının insanları daim əxlaqi kamilliyə çağıran və yüksək mənəvi keyfiyyətlər aşılayan zəngin yaradıcılığının bəşər mədəniyyətinin nailiyyəti kimi müstəsna əhəmiyyətini nəzərə alaraq qərara alıram:

1. 2021-ci il Azərbaycan Respublikasında “Nizami Gəncəvi İli” elan edilsin.

2. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti “Nizami Gəncəvi İli” ilə bağlı tədbirlər planı hazırlayıb həyata keçirsin.

İlham Əliyev

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 5 yanvar 2021-ci il.

30 dekabr, 2020

Elan

07 yanvar 2021-ci il tarixində saat 10:00-da Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

  1. Biofizika İnstitutunun nəzdindəki laboratoriyaların iş proqramlarının və fərdi iş planlarının müzakirəsi və təsdiqi.
  2. Biofizika İnstitutunun 2021-ci il üçün elmi tədqiqat işlərinin əhatəli planının təsdiqi.
  3. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

28 dekabr, 2020

FRTEB-in növbəti iclasında daha 3 elmi müəssisə hesabat verib

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Tex­­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümu­­mi yığıncağının illik hesabatlara həsr olunmuş növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın birinci vit­se-prezidenti, akademik İbrahim Quliyev, vit­se-prezident, akademik Rasim Əli­qu­li­yev, bölmənin Ümumi yığıncağının üzvləri, elmi müəs­sisələrin rəh­­bər­ləri, direktor müavinləri, elmi katibləri, həm­çi­nin əldə olunmuş mühüm elmi nə­ti­cə­lə­rin müəllifləri, İcti­maiy­yət­lə əlaqələr, Təhsil və Beynəlxalq əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəhbərləri, eləcə də gənc alim və mütəxəssislər şuralarının sədr­lə­ri və həm­karlar təşkilatla­rı­nın nü­ma­yən­də­ləri iştirak ediblər.

Öncə tədbirdə AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun 2020-ci il üzrə hesabatı dinlənilib.

AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in sədri, institutun direktoru, akademik Rasim Əliquliyev hesabatı təqdim edərək 2020-ci il ərzində rəhbərlik etdiyi qurumun qarşısına qoyulan vəzifələr barədə ümumi məlumat verib.

İnstitutun elmi-nəzəri fəaliyyətindən söz açan alim cari ildə qurumda 2 – informasiya texnologiyaları və informasiya cəmiyyətinin elmi-nəzəri problemləri istiqaməti üzrə Big Data analitikası, Data Mining, informasiya təhlükəsizliyi, intellektual elektron dövlətin formalaşması və inkişafı, Industry 4.0 platformasında kiberfiziki sistemlərin analizi və sintezi, bulud sistemlərinin analizi və sintezi, proqram mühəndisliyi, elektron tibbin formalaşması, e-elm və elmmetriya, informasiya və bilik iqtisadiyyatı, virtual mühitdə Azərbaycan dili və terminoloji informatika problemləri ilə bağlı araşdırmaların aparıldığını bildirib.

Akademik R.Əliquliyev qeyd edib ki, institut əməkdaşları tərəfindən 2020-ci ildə 100 məqalə, 2 kitab və 8 ekspres-informasiya nəşr olunub, beynəlxalq və respublika səviyyəli konfranslarda 64 məruzə ilə iştirak edilib. Cari ildə çap olunmuş 174 elmi əsərdən 37-si nüfuzlu bazalara (WoS, Scopus və s.) daxil edilib, institut əməkdaşlarının məqaləsinə hesabat ilində 1979, ümumilikdə isə 13460 istinad qeydə alınıb.

Direktor cari il üzrə institutda əldə olunan mühüm elmi nəticələri də diqqətə çatdırıb. O, prioritet istiqamətlərdə aparılan tədqiqatlar nəticəsində rəhbərlik etdiyi qurumun alim və mütəxəssisləri tərəfindən Milli informasiya təhlükəsizliyi sisteminin təkmilləşdirilməsi üçün yeni nəsil təhdidlərin aşkarlanması və qiymətləndirilməsi modellərinin təklif olunduğunu, Mobil bulud resurslarının optimal paylanma infrastrukturunun sintezi üçün metod və alqoritmlərin işlənildiyini, Böyük həcmli verilənlərin (Big Data) intellektual analizi üçün konsensus çəkili klasterləşdirmə metodu və paralelləşdirilmiş k-means alqoritminin işlənildiyini, Neft-qaz sənayesində mədən avadanlıqlarında qəzaların proqnozlaşdırılması üçün hibrid dərin neyron şəbəkə arxitekturları və müvafiq təlim alqoritmlərinin hazırlandığını bildirib.

Alim, həmçinin tibbi sosial media resurslarının kontent-statistik analizi əsasında həkim-pasiyent fəallığının qiymətləndirilməsi və səmərəli tibbi qərarların qəbulunu dəstəkləyən konseptual modelin təklif olunduğunu, Əhali rəylərinin intellektual analizi əsasında elektron dövlət xidmətlərinin vətəndaş məmnuniyyəti meyarına görə qiymətləndirilməsi üçün bir sıra metodların işlənildiyini, Proqram məhsullarının çoxmeyarlara görə seçilməsi, səmərəliliyinin artırılması və idarə olunmasının optimallaşdırılması üçün metodların işlənildiyini nəzərə çatdırıb.

AzScienceNet elm-kompüter şəbəkəsinin fəaliyyətindən söz açan R.Əliquliyev bildirib ki, e-elmin informasiya təminatının formalaşdırılması işləri davam etdirilib, müxtəlif təyinatlı informasiya sistemləri, e-resurslar və veb-saytlar işlənilib. AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarının resurslarının Data Mərkəzdə saxlanılması və hostinq xidmətlərinin dəstəklənməsi, istifadəçilərə e-xidmətlərin təqdim olunması, həmçinin Avropanın onlayn elm və təhsil mühitinə inteqrasiyası davam etdirilib.

İnstitutun Tədris-İnnovasiya Mərkəzinin fəaliyyəti barədə də məlumat verən akademik bildirib ki, AMEA-nın magistrləri üçün ümumi və seçmə fənlərin (xarici dil, fəlsəfə, psixologiya və pedaqogika) tədrisi və imtahanların qəbulu işləri, eləcə də institutun magistrləri üçün ixtisas fənlərinin tədrisi və imtahanların qəbulu işləri yerinə yetirilib. Bundan başqa, il ərzində müxtəlif kompüter proqramları (proqramlaşdırma dilləri, 1C, MatLab, MS Offise proqramları, Help Desk, magistraturaya hazırlıq və s.) üzrə kurslar təşkil olunub.

Direktor institutun beynəlxalq elmi əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirdiyi tədbirlər haqqında məlumat verərək, 2020-ci il ərzində müəssisənin müxtəlif təşkilat və elmi qurumlarla əməkdaşlıq etdiyini, beynəlxalq layihələrdə, regional telekommunikasiya şəbəkəsinin inkişaf etdirilməsində iştirak etdiyini, xarici alimlərlə birgə elmi tədqiqatların aparıldığını, səfərlərin, görüşlərin keçirildiyini qeyd edib.

O, həmçinin AMEA-nın müxbir üzvü Ramiz Alıquliyevin Stenford Universitetinin tərtib etdiyi dünyanın ən nüfuzlu 2% aliminin reytinq siyahısına daxil edildiyini söyləyib.

R.Əliquliyev elmi biliklərin təbliği və populyarlaşdırılması ilə bağlı görülmüş işlərdən söz açaraq, kütləvi informasiya vasitələri (KİV) ilə işgüzar əməkdaşlıq əlaqələrinin qurulduğunu, müəssisənin rəhbər şəxslərinin, aparıcı alim və mütəxəssislərinin mütəmadi KİV-də çıxışlarının təşkil edildiyini bildirib. Alim institutun rəsmi www.ikt.az veb-saytının və İnfoTV İnternet televiziyasının istismarı və kontent təminatının həyata keçirildiyini diqqətə çatdırıb, bəzi statistik göstəriciləri təqdim edib.

Akademik institutun Azərbaycanın Qarabağla bağlı apardığı informasiya müharibəsinə dəstək verilməsində fəal iştirak etdiyini vurğulayıb. Bildirib ki, bu istiqamətdə KİV-də çıxışlar edilib, Vikipediyaya məlumatlar, multimedia faylları daxil edilib, müxtəlif petisiyalar imzalanıb, saytlarda və sosial şəbəkələrdə münaqişə ilə bağlı obyektiv məlumatlar paylaşılıb, əcnəbi alim və mütəxəssislər münaqişə ilə bağlı məlumatlandırılıblar.

Sonra tədbirdə AR Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi tabeliyində “Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzi (MNTM)” QSC-nin 2020-ci ildə elmi-tədqiqat və kadr hazırlığı istiqamətlərində fəaliyyəti üzrə hesabat dinlənilib.

AMEA-nın akademik-katibi, mərkəzin sədri, akademik Adil Qəribov hesabatı təqdim edərək bildirib ki, müəssisəyə məxsus imkanlar, ikitərəfli müqavilə və memorandumlar əsasında, beynəlxalq kollaborasiyaların imkanları daxilində elmi tədqiqatların aparılması, “MNTM” QSC-nin doktoranturası, beynəlxalq kollaborasiyalar və ikitərəfli əlaqələr üzrə kadr hazırlığı, infrastrukturun formalaşdırılması qurumun əsas fəaliyyət istiqamətləridir.

“MNTM” QSC-yə məxsus imkanlar daxilində “Mürəkkəb nüvə çevrilmələri proseslərinin tədqiqi”, “Nano-materiallarda neytronların təsiri altında baş verən nüvə qarşılıqlı təsir proseslərinin onların fiziki xassələrinə təsiri”, “Nüvə və radioaktiv materialların analizi, identifikasiyası”, “CERN-in ALICE təcrübələrində qurğuşun nüvələrinin toqquşması zamanı proton-antiproton paylanma qanunauyğunluqlarının tədqiqi”, “Kollaborasiya proqramı çərçivəsində alınmış mikropikselli silisium əsasında müxtəlif cihazların hazırlanması” və digər mövzularda elmi araşdırmalar aparılıb”, – deyə sədr bildirib.

Akademik A.Qəribov hesabat ili ərzində yüksək enerjili hissəciklər fizikası, nüvə fizikası, nüvə spektroskopiyası və radiokimya, radiasiya materialşünaslığı və radiasion nanotexnologiya, innovasiya və cihazqayırma, eləcə də tədqiqat nüvə reaktoru kompleksi üzrə əldə olunmuş mühüm elmi nəticələri diqqətə çatdırıb. O, mərkəzin əməkdaşları tərəfindən respublika daxilində 12 dövlət və özəl qurumla ikitərəfli müqavilələr əsasında analitik xidmətlərin həyata keçirildiyini söyləyib.

Alimin sözlərinə görə, cari ildə mərkəzin əməkdaşları tərəfindən 148 məqalə çap olunub. Yüksək impakt faktorlu xarici jurnallarda nəşr olunmuş məqalələrin 112-si Web of Science, 36-sı isə SCOPUS beynəlxalq elmi bazasına daxil edilib. 2020-ci ilin 10 dekabr tarixinə olan göstəricilərə əsasən, bu məqalələrə 1128 istinad qeydə alınıb.

Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Tətbiqi Riyaziyyat Elmi Tədqiqat İnstitutunun 2020-ci il üzrə hesabatını institutun direktoru, akademik Fikrət Əliyev təqdim edib. Cari ildə aparılmış elmi-tədqiqat işlərinin yekunlarından söz açan alim rəhbərlik etdiyi qurumda mürəkkəb diferensial tənliklərlə təsvir olunan sistemlərin idarəetmə və optimallaşdırma məsələləri, qeyri-xətti tənliklərlə təsvir olunan texnoloji, iqtisadi proseslərin modelləşdirilməsi, fizika, geofizika, texnika və elmin digər sahələrinə tərs məsələlərin tətbiqi, eləcə də harmonik analizin aktual məsələləri istiqamətləri üzrə elmi tədqiqatların aparıldığını diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, hesabat ilində institutun əməkdaşları tərəfindən 4 mövzu üzrə 2-ci mərhələ üçün 17 elmi iş yerinə yetirilib.

F.Əliyev qeyd edib ki, hesabat ili ərzində əməkdaşlar tərəfindən 100 məqalə, beynəlxalq konfransda 5 tezis nəşr edilib, 4 beynəlxalq və 2 respublika daxili qrant layihəsi yerinə yetirilib.

Cari ildə institutda əldə edilmiş mühüm elmi nəticələrdən bəhs edən direktor bildirib ki, ilk dəfə olaraq maye dempferli rəqsvari sistemlərdə kəsr tərtibin təyini üçün yeni tərs məsələyə baxılıb, uyğun ədədi alqoritm təklif olunub. Həmçinin dinamik sistemlərə daxil olan qeyri-səlis parametrlərin təyin edilməsi, uyğun riyazi aparat üçün yeni nəzəri üsulların təklif olunması məsələlərinin tədqiqi, həll alqoritmlərinin işlənməsi və tətbiqləri məsələləri nəzərdən keçirilib.

Alim institutun beynəlxalq elmi əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirdiyi tədbirlər barədə də məlumat verərək, hesabat ili ərzində dünyanın müxtəlif ölkələrinin tanınmış elm və təhsil müəssisələri ilə səmərəli əməkdaşlıq əlaqələrinin qurulduğunu deyib.

Direktor müəssisədə nəşr olunan impakt faktorlu jurnallardan danışıb, onların statistik göstəricilərini diqqətə çatdırıb.

Akademik F.Əliyev bildirib ki, 26 avqust 2020-ci il tarixində AR Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin dəstəyi və institutun təşkilatçılığı ilə onlayn formatda Sənaye Tətbiqli İdarəetmə və Optimallaşdırma 7-ci beynəlxalq konfransı (Control and Optimization with Industrial Applications – COIA-2020) keçirilib. Konfransın saytında dünyanın müxtəlif ölkələrindən 476 alim və tədqiqatçı qeydiyyatdan keçib, 256 məqalə konfransın materiallarında dərc olunub. İştirakçılar Azərbaycan, Türkiyə, Ukrayna, Rusiya, İran, Hindistan, Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti, Meksika, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Almaniya, Özbəkistan, İtaliya və Küveyti təmsil ediblər.

Aparılan müzakirələrdə akademiklər Adil Qəribov, Nazim Məmmədov, Telman Əli­yev, Əli Abbasov, Fikrət Əli­yev, Yusif Məmmədov, AMEA-nın müxbir üzvləri Misir Mər­da­nov, Əminağa Sadıqov, Ramiz Alıquliyev, Bilal Bilalov, Əyyub Quliyev, Vaqif Quliyev, Qeylani Pənahov, Qorxmaz İmanov iştirak edərək fikir və suallarını səsləndiriblər.

Sonda FRTEB-in Ümumi yığıncağı İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu, “Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzi” QSC və  BDU-nun Tətbiqi Riyaziyyat Elmi Tədqiqat İnstitutunun 2020-ci ildə apa­rıl­mış elmi tədqiqat işlə­ri­nin ye­kunlarına dair hesabatların qəbul olunaraq AMEA-nın Rəyasət Heyətinə təqdim edilməsinin lehinə yekdilliklə səs verib.

Mənbə: www.science.az

24 dekabr, 2020

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin illik hesabatlara həsr olunmuş növbəti onlayn iclası keçirilib

Dekabrın 23-də AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Tex­­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümu­­mi yığıncağının illik hesabatlara həsr olunmuş növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın birinci vit­se-prezidenti, akademik İbrahim Quliyev, vit­se-prezident, akademik Rasim Əli­qu­li­yev, bölmənin Ümumi yığıncağının üzvləri, elmi müəs­sisələrin rəh­­bər­ləri, direktor müavinləri, elmi katibləri, həm­çi­nin əldə edilmiş mühüm elmi nə­ti­cə­lə­rin müəllifləri, icti­maiy­yət­lə əlaqələr, təhsil və beynəlxalq əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəhbərləri, eləcə də həm­karlar təşkilatla­rı­nın nü­ma­yən­də­ləri, gənc alim və mütəxəssislər şuralarının sədr­lə­ri iştirak edib­lər.

Tədbiri giriş nitqi ilə açan AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in sədri, akademik Rasim Əliquliyev iclasın Biofizika, Riyaziyyat və Mexanika, İdarəetmə Sistemləri institutlarının 2020-ci ildə aprılmış elmi tədqiqat işlə­ri­nin ye­kunlarına həsr olunduğunu bildirib.

Öncə Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov institutun illik hesabatını təqdim edərək cari ildə elmi müəssisədə aparılan elmi-tədqiqat işləri, nəşr olunmuş məqalələr, institutun beynəlxalq əlaqələri barədə məlumat verib. Bildirib ki, bu il müəssisə əməkdaşları tərəfindən “Bioloji sistemlərin fiziki-kimyəvi əsasları” istiqamətində 2 mövzu üzrə 5 elmi-tədqiqat işi aparılıb və onlardan 2-si başa çatdırılıb. Əldə olunmuş nəticələr 1 monoqrafiya, 7 tezis, 12 məqalədə əksini tapıb. Bu məqalələrin 4-ü xarici elmi jurnallarda dərc olunub. 2020-ci ildə institut əməkdaşlarının nəşrlərinə 172 istinad qeydə alınıb. Alim əlavə edib ki, cari ildə müəssisədə 6 qrant layihəsi çərçivəsində tədqiqatlar aparılıb.

İnstitutun direktoru, həmçinin rəhbərlik etdiyi elmi müəssisədə 2020-ci ildə aparılan elmi-tədqiqat işlərinin nəticələri, koronavirus pandemiyası ilə mübarizə tədbirləri çərçivəsində görülən işlərin elmi əhəmiyyəti və əldə edilən nailiyyətlər barədə ətraflı məlumat verib. Bildirib ki, müəssisədə COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar aparılan araşdırmalar TƏBİB-in müalicə protokoluna daxil edilib.

Sonra  Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Misir Mərdanov rəhbərlik etdiyi qurumun cari ildəki hesabatını təqdim edib. Elmi müəssisdə 248 tədqiqat işinin aparıldığını deyən M.Mərdanov əldə olunmuş nəticələrin 3 kitab, 68 tezis, 163 məqalədə əksini tapdığını vurğulayıb. Alim bu məqalələrdən 129-nun  nüfuzlu “Web of Science” (WOS), 31-nin  “Scopus” bazalarına daxil olan jurnallarda dərc olunduğunu diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, bu il alimlərimizin əsərlərinə 2415 istinad qeydə alınıb.

AMEA-nın müxbir üzvü vurğulayıb ki, rəhbərlik etdiyi elmi müəssisədə cari ildə 6 qrant layihəsi çərçivəsində tədqiqat işləri aparılıb: “Hesabat ilində WOS-un bazasına daxil olan jurnallarda institutun hər bir aliminə bir məqalə düşür. İnstitutda ingilis dilində hazırlanan 4 jurnal çap olunur. Onlardan institutun “Elmi Əsərləri”, “AMEA-nın Xəbərləri -Riyaziyyat” bölməsi və “Azərbyacan Riyaziyyat jurnalı” jurnalları “Scopus”un bazasına daxil edilib və impakt faktora malikdir”.

İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun 2020-ci ildəki hesabatını müəssisənin direktoru vəzifəsini icra edən, AMEA-nın müxbir üzvü Əminağa Sadıqov təqdim edib. Alim bildirib ki, müəssisədə hesabat ilində elmi-tədqiqat işləri AMEA-nın “2020-2025-ci illər üçün inkişaf proqramı”nın icrasından  irəli gələn qeyri-neft sektorunun inkişafında elmin yaxından iştirakı, elmi nəticələrin kommersiyalaşdırılması, innovasiya fəaliyyətinin genişləndirilməsi, elmi nəticələrin tətbiqi, informasiya texnologiyaları və informasiya cəmiyyətinin formalaşmasının elmi-nəzəri problemlərinin araşdırılması ilə bağlı səmərəli metodların işlənməsi istiqamətində aparılıb.

Qeyd olunub ki, hesabat ilində institut alimləri tərəfindən 2-si kitab olmaqla 276 elmi əsər işıq üzü görüb. Onlardan 59-u “Web of Science” bazasında, 23-ü isə “Scopus” bazasında çap olunub. Çapdan çıxan elmi əsərlərə il ərzində WOS-da 389, “Google Scholar”da isə 1321 istinad olunub. Hesabat ilində institut tərəfindən 6 Avrasiya, 2 Respublika patenti alınıb və müəssisədə aparılan elmi-tədqiqat işlərinin nəticələri əsasında 6 iş tətbiq edilib.

Ə.Sadıqov institut alimləri tərəfindən Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinə dair elmi tədqiqat işləri ilə bağlı AMEA-nın vəzifələri haqqında tədbirlər planına dair 14 təklifin irəli sürüldüyünü qeyd edib. O, həmçinin 2020-ci ildə institutun təqdim etdiyi 2 layihənin qranta layiq görüldüyünü iclas iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb.

Əlavə olaraq Ə.Sadıqov 11 mart 2020-ci il tarixində Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdıməhəmmədovun ölkəmizə rəsmi səfəri zamanı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin və Türkmənistanın Prezidenti Qurbanqulu Berdıməhəmmədovun iştirakı ilə “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İdarəetmə Sistemləri İnstitutu ilə Türkmənistan Elmlər Akademiyasının Seysmologiya və Atmosfer Fizikası İnstitutu arasında Anlaşma Memorandumu”nun Azərbaycanın Xarici işlər və Türkmənistanın Təhsil nazirləri tərəfindən imzalandığını və bu sənədin icrası ilə əlaqədar birgə layihənin yerinə yetirilməsinin nəzərdə tutulduğunu bildirib.

Sonra AMEA-nın müşaviri, akademik Telman Əliyev çıxış edərək institutun əməkdaşları tərəfindən “Şərq-Qərb” beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi boyunca “Dəmir yolu yatağının təhlükəsizliyi”, “Öncədən seysmik xəbərdarlıq sistemi” layihələri üzrə hazırlıq işlərinin aparıldığını bildirib. O, AMEA-nın İdarəetmə Sistemləri İnstitutunda bir neçə yüksək tətbiqi əhəmiyyətli elmi nəticələrin alındığını və onların xarici ölkələr tərəfindən də maraqla qarşılandığını qeyd edib. Akademik T.Əliyev iclasda iştirak edən digər elmi müəssisələrin alimlərini də bu layihələrdə yaxından iştirak etməyə dəvət edib.

Daha sonra çıxış edən akademik Rasim Əliquliyev biofizika sahəsində aparılan araşdırmaların daha da genişləndirilməsi, eləcə də bölmənin digər institutları ilə birgə multidissiplinar tədqiqatların aparılmasının vacibliyini qeyd edib. Vitse-prezident riyazi kriptoqrafiya, kvant kriptoqrafiyası və hesablama riyaziyyatı istiqamətində görülməli olan vacib işlərdən, eləcə də ölkəmizin orta və ali təhsil sistemində riyazi təhsilin keyfiyyətinin müasir dövrün çağırışları və tələblərinə uyğunlaşdırılmasının zəruriliyindən danışıb.

Aparılan müzakirələrdə AMEA-nın akademik-katibi, akademik Adil Qəribov, akademiklər – Nazim Məmmədov, Telman Əli­yev, Əli Abbasov, Fikrət Əli­yev, Yusif Məmmədov, müxbir üzvlər – Misir Mər­da­nov, Əminağa Sadıqov, Ramiz Alıquliyev, Bilal Bilalov, Əyyub Quliyev, Vaqif Quliyev, Qeylani Pənahov, Qorxmaz İmanov yaxından iştirak edərək fikir və suallarını səsləndiriblər.

Sonda FRTEB-nin Ümumi yığıncağı Biofizika, Riyaziyyat və Mexanika, İdarəetmə Sistemləri institutlarının 2020-ci ildə apa­rıl­mış elmi tədqiqat işlə­ri­nin ye­kunlarına dair hesabatların qəbul olunaraq AMEA-nın Rəyasət Heyətinə təqdim edilməsinin lehinə yekdilliklə səs verib.

Mənbə: www.science.az.

21 dekabr, 2020

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin onlayn iclası keçirilib

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Tex­­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümu­­mi yığıncağının illik hesabatlara həsr olunmuş on­layn ic­­­­lası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın vit­se-prezidenti, bölmənin Elmi şurasının sədri, akademik Rasim Əli­qu­li­yev, Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) rektoru, fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru Elçin Babayev, bölmənin Ümumi yığıncağının üzvləri, elmi müəs­sisələrin rəh­­bər­ləri, direktor müavinləri, elmi katibləri, həm­çi­nin əldə edilmiş mühüm elmi nə­ti­cə­lə­rin müəllifləri, icti­maiy­yət­lə əlaqələr, təhsil və beynəlxalq əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəhbərləri, həm­karlar təşkilatla­rı­nın nü­ma­yən­də­ləri, gənc alim və mütəxəssislər şuralarının sədr­lə­ri iştirak edib­lər.

Öncə AMEA-nın 2020-ci ildə vəfat edən həqiqi və müxbir üzvlərinin xatirəsi yad edilib.

Daha sonra akademik Rasim Əliquliyev akademik Telman Əliyevi AMEA pre­zi­den­ti­nin müşaviri, akademik Adil Qəribovu AMEA-nın akademik-katibi, müxbir üzv Əminağa Sa­dı­qo­vu İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun direktoru vəzifəsini icra edən təyin olunmaları münasibəti ilə onlayn iclas iştirakçılarının adından təbrik edib, onlara gələcək fəaliyyətlərində uğurlar arzu edib.

Ümu­­mi yığıncağın illik hesabatlara həsr olunmuş ilk on­layn ic­­­­lasında AMEA-nın Fizika, Ra­diasiya Problemləri (RPİ) ins­­titutlarının və Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının 2020-ci  ildə apa­rıl­mış elmi tədqiqat işlə­ri­nin ye­kunlarına dair hesabatları müzakirə olunub.

Fizika İnstitutunda aparılmış elmi tədqiqat işlərinin ye­kunlarına dair məlumat verən müəs­si­sə­­nin rəhbəri, akademik Nazim Məmmədov vurğulayıb ki, hesabat ilində müəssisənin bir qrup alimi “Ma­teriyanın yeni kvant halı – antiferromaqnit topoloji izolyator: dizayn, əsas elektron xassələri və tətbiq perspektivləri” mövzusunda elmi məqalələr toplusuna görə 2020-ci il üçün elm sahə­sin­də Azərbaycan Respublikasının Dövlət mükafatına, akademik Təyyar Cəfərov Azərbaycan el­mi­nin inkişafında xidmətlərinə görə “Şöhrət” ordeninə layiq görülüblər.

Alimin sözlərinə görə, 2020-ci ildə Fizika İnstitutunda elmi tədqiqat işləri üç istiqamət üzrə apa­­rılıb, 29 mühüm nəticə əldə olunub. Həmçinin adıçəkilən elmi müəssisənin əməkdaşlarının he­sa­bat ilində yüksək impakt faktorlu məcmuələrdə 132 məqaləsinin işıq üzü gördüyü qeyd olunub. Akademik Nazim Məm­­mədov iclas iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb ki, ötən il ərzində alimlərimizin mə­qa­lə­lə­rinə, ümu­­milikdə 5667 istinad olub. Hesabat dövründə müəssisənin alimləri Azərbaycan Res­pub­li­ka­sı­nın 4 patentini alıblar.

İnstitutun direktoru, həmçinin rəhbərlik etdiyi elmi müəssisədə Rusiyanın Dubna şəhərində yerləşən Birləşmiş Nüvə Tədqiqatları İnstitutu və digər xarici ölkələrin elmi tədqiqat mərkəzləri ilə aparılan əməkdaşlıq fəaliyyəti, magistratura və dok­to­rantura pilləsi üzrə kadr məsələlərinə də to­xu­nub.

2020-ci ildə Radiasiya Problemləri İnstitutunda aparılan elmi təd­qi­qat­la­­rın bir qis­mi nüvə və radiasiya təhlükəsizliyinin elmi əsaslarının işlənməsi, respublikanın pers­pek­­tiv ener­ji təhlükəsizliyinin təmini məqsədi ilə alternativ enerji mənbələrinin ehtiyatlarının qiy­mət­lən­di­ril­mə­si, enerji çevrilmələrinin effektiv üsullarının işlənilməsi məqsədlərinin həllinə yönəlib. Aparılan tədqiqatlar nəticəsində əldə edilmiş mühüm nəticələr ba­rə­də məlumat verən institutun elmi işlər üzrə direktor müavini, fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Rəvan Mehdiyeva bildirib ki, ümumilikdə alimlərimiz tərəfindən 4 problem üzrə 23 elmi-tədqiqat işi aparılıb. Eyni zamanda, alim vurğulayıb ki, hesabat ilində Radiasiya Problemləri İnstitutunun əməkdaşlarının “Web of Science” bazasında indeksləşən jurnallarda 64 məqaləsi dərc edi­lib.

Alimin sözlərinə görə, müəssisədə Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agent­li­yin nüvə enerjisinin dinc məqsədlərlə istifadəsi və Dünya ölkələrinin Nüvə Təhlükəsizliyi sa­mmit­lə­­rinin qətnamələri, həmçinin Azərbaycan Respublikasının Pre­zidenti cənab İlham Əliyevin mü­va­fiq sərəncamları ilə təsdiq olunmuş Dövlət proq­ramları, eyni zamanda Nazirlər Kabinetinin və AMEA Rəyasət Heyə­tinin qərar və sərəncamları əsasında işlər görülüb.

R.Mehdiyeva vurğulayıb ki, müəssisənin əməkdaşları he­sa­bat ilin­də beynəlxalq əməkdaşlıq fəaliyyətində də mühüm uğurlar qazanıblar. Onlar Rusiya, Al­ma­­ni­ya, Bö­­yük Britaniya, ABŞ, Çin, Ukrayna, Qazaxıstan və digər ölkələrdə keçirilən onlayn konfrans və si­m­po­zium­larda, elə­cə də digər beynəlxalq səviyyəli tədbirlərdə iştirak ediblər. Həmçinin onların əsər­lə­ri­­nə is­ti­nad­ların sayı 2207 olub.

Direktor müavini qrantlara əsasən görülən işlər, elektron elmin vəziyyəti, fundamental elm­lə təhsilin əlaqəsi, innovasiya və nəşriyyat fəaliyyəti, kadr hazırlığı istiqamətində əldə edilmiş nə­ti­cə­lərdən danışıb. O, “müəssisədə yaradılan “Vikipediya” işçi qrupu tərəfindən onlayn ensiklopediyada mü­vafiq elmi istiqamətlər üzrə Azərbaycan seqmentində 84, rus və ingilis seqmentində müvafiq ola­raq 91 və 97 məqalə yerləşdirilib”  – deyə vurğulayıb.

RPİ-də çalışan alimlərin 2020-ci ildə əldə etdikləri uğur­lar­dan bəhs edən məruzəçi müəssisənin rəhbəri, AMEA-nın müxbir üzvü Oqtay Səmədovun “Bakı Dövlət Uni­ver­si­te­tinin 100 illiyi (1919-2019)” yubiley medalına layiq görüldüyünü, professor Rəhim Mədətovun Türk Dünyası Araş­dır­ma­ları Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının üzvü seçildiyini, həmçinin bu qurumun “Bey­nəl­xalq qızıl ulduz” medalı və diplomu ilə təltif edildiyni qeyd edib.

Nəsrəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının (ŞAR) elmi və elmi-təşkilati fəaliy­yətinə dair hesabatı müəssisənin direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Namiq Cəlilov təqdim edib. O bil­di­rib ki, rəhbərlik etdiyi müəssisədə 14 mövzu üzrə aparılan tədqiqatlar yekunlaşdırılıb. 2020-ci ildə astro­­navt alimlərimizin “Web of Science” və “Scopus” beynəlxalq elmi bazasında indeksləşən jur­nal­lar­­da 14 məqaləsi işıq üzü görüb. Eyni zamanda ŞAR-ın əməkdaşlarının məqalələrinə 150-dən çox istinad olunub.

Namiq Cəlilov beynəlxalq əməkdaşlıq istiqamətində Avropa Birliyinin “HORİZON-2020” me­qa­­qrantı çərçivəsində, eləcə də GAIA missiyasının OPTIKON tədqiqat qrupu ilə GRANDMA bey­­nəl­­­xalq layihəsi əsasında görülən işlərdən, İsrail, Bolqarıstan, Al­ma­ni­ya, Bel­çi­ka­, Ru­­si­ya və Uk­ray­­nanın aparıcı elmi təşkilatları ilə birgə həyata keçirilən tədqiqatlardan danışıb. ŞAR əməkdaşları AMEA-nın TÜBİTAK ilə birgə elmi qrant layihəsi üzrə müsabiqəyə bir, AR Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu tərəfindən elan olunmuş qrant müsabiqəsinə beş layihə təqdim ediblər.

Onlayn iclasda ŞAR-da elmlə təhsilin inteqrasiyası, elektron elmin və aparılan kadr ha­zır­lı­ğı­nın cari vəziyyəti, nəşriyyat və sosial sferada, o cümlədən “Vikipediya” elektron ensiklo­pe­di­ya­sın­da fəaliyyət istiqamətində əldə edilmiş nailiyyətlər haqqında da məlumat verilib.

Ümumi yığıncağın onlayn iclasında COVID-19 pandemiyası ilə mübarizə istiqamətində apa­rı­lan işlər, Vətən müharibəsində Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə dəstək, eləcə də Azərbay­ca­n hə­qi­qətlərinin dünya elmi ictimaiyyətinə çatdırılması məqsədi ilə görülən işlər bir daha diqqətə çat­dı­rı­lıb, Qarabağda və ətraf ərazilərdə bərpa işlərinin görülməsi ilə bağlı qarşıda duran prioritet və­zifələr səsləndirilib.

Onlayn iclasda çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev ölkəmizin milli təhlükəsizliyinin mühüm komponenti kimi radiasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, bu istiqamətdə problemlərin araşdırılması, eləcə də astrofiziki tədqiqatlarda süni intellekt texnologiyalarından istifadə olunması ilə bağlı bir sıra təklifləri irəli sürüb.

Aparılan müzakirələrdə BDU-nun rektoru Elçin Babayev, akademiklər – Telman Əli­yev, Adil Qəribov, Fikrət Əli­yev, AMEA-nın müxbir üzvləri – Misir Mər­da­nov, Əminağa Sadıqov, Bilal Bilalov, Əyyub Quliyev, Afiq Hə­sə­nov, Qeylani Pənahov, Vəli Hü­sey­nov yaxından iştirak edərək fikir və suallarını səsləndiriblər.

Sonda FRTEB-in Ümumi yığıncağı Fizika, Ra­diasiya Problemləri ins­­titutlarının və Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının 2020-ci ildə apa­rıl­mış elmi tədqiqat işlə­ri­nin ye­kunlarına dair hesabatların qəbul olunub AMEA-nın Rəyasət Heyətinə təqdim edilməsinin lehinə yekdilliklə səs verib.

Mənbə: www.science.az.

18 dekabr, 2020

“Elm” qəzetinin cari ildə 26-cı nömrəsi işıq üzü görüb

AMEA Rəyasət Heyətinin həftəlik mətbu orqanı olan “Elm” qəzetinin “Qarabağ Azərbaycandır” şüarı ilə bu il 26-cı nömrəsi işıq üzü görüb.

Qəzetin ilk səhifəsində Azərbaycan vətəndaşları, eləcə də xaricdə yaşayan soydaşlarımızın rəşadətli ordumuzun Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Qələbə münasibətilə Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevə ünvanladıqları minnətdarlıq məktubları yer alıb.

Nəşrin növbəti səhifələrində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2020-ci il 27 iyul tarixli 2178 nömrəli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Su ehtiyatlarından səmərəli istifadənin təmin edilməsinə dair 2020–2022-ci illər üçün Tədbirlər Planı”nda dəyişiklik edilməsi haqqında Sərəncam, AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin Ümummilli lider Heydər Əliyevə həsr olunmuş müsahibəsi, AMEA Rəyasət Heyətinin iclası, akademik İsa Həbibbəylinin görkəmli qazax şairi Abay Kunanbayevə həsr edilən tədbirdə çıxışı, Biofizika İnstitutu tərəfindən “YAŞAT” fonduna köçürülən ianə, eləcə də Naxçıvan Bölməsində gənclərlə görüş haqqında məlumatlar oxuculara təqdim olunur.

Bundan əlavə, “Haqq işi qalib gəldi”, “Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi tarixi ədalətin bərpası deməkdir” sərlövhəli məqalələr, nəşrlər, elmi yeniliklər və digər xəbərlərlə də tanış ola bilərsiniz.

12 səhifəlik qəzetdə, o cümlədən rus dilində materiallar öz əksini tapıb.

Mənbə: www.science.az.

15 dekabr, 2020

Biofizika İnstitutunun elmi nəticələri müzakirə olunub

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının müəssisənin 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyətinin yekunlarına həsr olunan iclası keçirilib.

Tədbiri institutun direktoru, Elmi şuranın sədri, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq bildirib ki, müəssisənin cari ildəki elmi-təşkilati fəaliyyətində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərman və sərəncamları, Nazirlər Kabineti və AMEA Rəyasət Heyətinin qərarları, AMEA prezidentinin sərəncamları əsas götürülüb, habelə dövlət proqramlarının icrasından irəli gələn işlər yerinə yetirilib.

Onun sözlərinə görə, bu il müəssisə əməkdaşları tərəfindən “Bioloji sistemlərin fiziki-kimyəvi əsasları” istiqamətində 2 mövzu üzrə 5 elmi-tədqiqat işi aparılıb və onlardan 2-si başa çatıb. Əldə olunmuş nəticələr 1 monoqrafiya, 7 tezis, 11 məqalədə əksini tapıb. Bu məqalələrin 4-ü xarici elmi jurnallarda dərc olunub. 2020-ci ildə institut əməkdaşlarının nəşrlərinə 172 istinad qeydə alınıb. Alim qeyd edib ki, cari ildə müəssisədə 6 qrant layihəsi çərçivəsində tədqiqatlar aparılıb.

Bundan əlavə, institutda 2020-ci il üzrə aparılan elmi-tədqiqat işlərinin nəticələri, koronavirus pandemiyası ilə mübarizə tədbirləri çərçivəsində görülən işlərin elmi əhəmiyyəti və əldə edilən nailiyyətlər haqqında geniş məlumat verilib. Qeyd olunub ki, aparılan elmi tədqiqatlar nəticəsində ANS flüoressent zondundan istifadə etməklə zülal təbəqələrinin hidrofob klasterlərini xarakterizə etməyin mümkünlüyü göstərilib. Fibroin zülalı misalında təbəqələrdə hidrofobluq dərəcəsinə görə bir-birindən fərqlənən iki fazanın olduğu müəyyənləşdirilib və onlar ANS flüoressensiyasının yaşama müddətinə görə xarakterizə edilib.

Daha sonra qurumun elmi işlər üzrə direktor müavini, biologiya elmləri doktoru Kərim Qasımov çıxış edərək bildirib ki, müəssisədə COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar aparılan tədqiqatların nəticələri “Life Sciences and BioMedicine” elmi-tədqiqat jurnalında çapa qəbul edilib.

Sonda institutda əldə edilən mühüm nəticələrin Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinə təqdim olunmasına qərar verilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

12 dekabr, 2020

Biofizika İnstitutu “YAŞAT” Fonduna vəsait köçürüb

AMEA Biofizka İnstitutunun Həmkarlar Təşkilatı ölkəmizin ərazi bütövlüyünün müdafiəsi ilə əlaqədar yaralananların və şəhid ailələrinin təminatına dəstək məqsədilə yaradılmış “YAŞAT” Fonduna 1000 manat məbləğində vəsait köçürüb.

Qeyd edək ki, Fond Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 8 dekabr 2020-ci il tarixli fərmanı əsasında yaradılıb. Əsas məqsəd şəhid ailələrinin və hərbi əməliyyatlar nəticəsində əlilliyi müəyyən olunmuş şəxslərin sosial müdafiəsi sahəsində dövlət tərəfindən həyata keçirilən tədbirlərə əlavə dəstək verilməsi istiqamətində vətəndaş cəmiyyəti təşəbbüslərinin reallaşdırılması üçün müvafiq platformanın yaradılması, bu sahədə şəffaflığın, hesabatlılığın və ictimai nəzarətin təmin edilməsidir.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

12 dekabr, 2020

AMEA-nın kollektivi Fəxri xiyabanda ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib

Dekabrın 12-də AMEA Rəyasət Heyətinin üzvləri və aparatın struktur bölmələrinin rəhbərləri, o cümlədən institut və təşkilatların nümayəndələri müasir müstəqil Azərbaycan dövlətinin memarı və qurucusu, dünya şöhrətli siyasi xadim, xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyevin vəfatının 17-ci ildönümü ilə əlaqədar Fəxri xiyabanda ulu öndərin məzarını ziyarət ediblər.

Elmi ictimaiyyətin nümayəndələri dahi lider Heydər Əliyevin unudulmaz xatirəsinə bəslədikləri dərin hörmət və ehtiramın ifadəsi olaraq ulu öndərin məzarı üzərinə gül dəstələri qoyub, ruhu qarşısında baş əyiblər.

Ulu öndərin ömür-gün yoldaşı, görkəmli oftalmoloq alim, akademik Zərifə xanım Əliyevanın da xatirəsi anılıb, məzarı üzərinə tər çiçəklər düzülüb.

Mənbə: www.science.az.

10 dekabr, 2020

AMEA ilə İtaliyanın Xarici İşlər və Beynəlxalq Əməkdaşlıq Nazirliyi arasında əməkdaşlıq sənədi imzalanıb

Dekabrın 9-da AMEA-nın Rəyasət Heyətində “İtaliya Respublikası Xarici İşlər və Beynəlxalq Əməkdaşlıq Nazirliyi ilə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası arasında 2021-2023-cü illər üçün Elmi və Texnoloji Əməkdaşlıq üzrə İcra Proqramı”nı nəzərdə tutan sənədin imzalanma mərasimi keçirilib.

Mərasimi AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev açaraq İtaliya nümayəndə heyətini akademiyada görməkdən məmnunluğunu dilə gətirib, qonaqların ölkəmizə səfərinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunduğu əlamətdar günlərə təsadüf etdiyini bildirib. Qeyd edib ki, italiyalı rəsmilərin belə bir dövrdə Azərbaycanı ziyarət etməsi ölkələrimiz arasındakı əlaqələrin, dostluq münasibətlərinin yüksək səviyyədə olmasından xəbər verir. Akademik Ramiz Mehdiyev bu gün Azərbaycanla İtaliya arasında iqtisadi, siyasi, sosial, humanitar, elm, təhsil, mədəniyyət sahələrində güclü tərəfdaşlıq münasibətlərinin olduğunu və hər keçən gün daha da dərinləşdiyini söyləyib. İtaliyanın Azərbaycanın neft-qaz sektoruna da böyük maraq göstərdiyini deyən AMEA prezidenti TAP layihəsinin istifadəyə verilməsi ilə ikitərəfli münasibətlərin genişlənəcəyini diqqətə çatdırıb.

Prezident İlham Əliyevin bu ilin fevral ayında İtaliyaya səfərini xatırladan akademik Ramiz Mehdiyev ölkə başçısının sözügedən ziyarəti çərçivəsində Bakıda İtaliya-Azərbaycan Universitetinin yaradılması ilə bağlı razılığın əldə olunduğunu bildirib. Vurğulayıb ki, yeni yaradılacaq ali təhsil ocağında fəaliyyət göstərəcək fakültələr artıq müəyyənləşdirilib və universitet üçün xüsusi binanın inşa edilməsi də planlaşdırılır. AMEA prezidenti İtaliya-Azərbaycan Universitetinin nəzərdə tutulan fakültələri sırasında Memarlıq fakültəsinin olmasından məmnunluğunu dilə gətirib, yetişdiriləcək gənc kadrların Ermənistanın işğalı nəticəsində məhv edilmiş Azərbaycan rayonlarının bərpasına öz töhfələrini verəcəklərini söyləyib.

Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonlarının 30 il ərzində Ermənistanın işğalı altında qaldığını deyən akademik R.Mehdiyev bu müddət ərzində tarixi ərazilərimizdəki mədəniyyət nümunələrinin bədnam qonşularımız tərəfindən talan edildiyini, şəhər və rayonlarımızın məhv olunduğunu qeyd edib, ermənilərin faşistlərin siyasətini davam etdirdiklərini vurğulayıb. 44 günlük Vətən müharibəsi ilə ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpa edildiyini diqqətə çatdıran natiq bildirib ki, İkinci Qarabağ müharibəsi ərzində Ermənistan tərəfindən Azərbaycanın mülki əhalisi məqsədli şəkildə hədəf alınıb, Gəncə, Bərdə, Tərtər şəhərləri qadağan olunmuş silahlardan atəşə məruz qalıb. Akademik məlumat verib ki, ümumilikdə düşmənin mülki vətəndaşlarımızı atəşə tutması nəticəsində 94 nəfər həlak olub, 400-dən çox insan yaralanıb. AMEA prezidenti müharibədən sonra bütövlükdə Cənubi Qafqazda yeni vəziyyətin yarandığını deyib, bu gün Azərbaycanın regionun iqtisadi gücünün 70-75 faizini təşkil etdiyini diqqətə çatdırıb.

“İtaliya Respublikası Xarici İşlər və Beynəlxalq Əməkdaşlıq Nazirliyi ilə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası arasında 2021-2023-cü illər üçün Elmi və Texnoloji Əməkdaşlıq üzrə İcra Proqramı”nı nəzərdə tutan sənədə toxunan akademik sözügedən müqavilənin iki ölkə arasında elm-təhsil üzrə əməkdaşlıq əlaqələrini dərinləşdirəcəyini bildirib, tədricən birgə həyata keçiriləcək layihələrin genişləndirəcəyini söyləyib.

Sonra çıxış edən İtaliyanın Xarici İşlər və Beynəlxalq Əməkdaşlıq Nazirliyinin dövlət katibi Manlio Di Stefano qonaqpərvərliyə görə AMEA rəhbərliyinə minnətdarlığını bildirib. Bu gün iki ölkə arasında mövcud olan tərəfdaşlıq əlaqələrindən məmnunluq hissi duyduğunu deyən M.D.Stefano elmi-texniki-innovasiya sahələri üzrə münasibətlərimizin inkişaf etdiyini qeyd edib, bu istiqamətdə “Azərkosmos” ASC ilə İtaliya Aerokosmik Agentliyi arasında Anlaşma Memorandumunun imzalandığını xatırladıb.

İtaliya-Azərbaycan Universitetinin layihəsi üzrə aparılan işlərdən məmnunluğunu dilə gətirən qonaq iki ölkə arasında elmi sahədə də protokolun imzalanmasının təqdirəlayiq hal olduğunu diqqətə çatdırıb. İtaliyada gənclərin elmə, təhsilə böyük önəm verdiklərini deyən Manlio Di Stefano Əməkdaşlıq üzrə İcra Proqramının imzalanmasının dostluq münasibətlərimizi zənginləşdirəcəyini bildirib. O, ilkin olaraq 4 layihə üzrə tədqiqatların aparılacağını və gələcəkdə mərhələli şəkildə birgə araşdırmaların genişləndiriləcəyini söyləyib.

Daha sonra “İtaliya Respublikası Xarici İşlər və Beynəlxalq Əməkdaşlıq Nazirliyi ilə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası arasında 2021-2023-cü illər üçün Elmi və Texnoloji Əməkdaşlıq üzrə İcra Proqramı” imzalanıb. Sözügedən sənədi AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev və İtaliyanın Xarici İşlər və Beynəlxalq Əməkdaşlıq Nazirliyinin dövlət katibi Manlio Di Stefano imzalayıblar.

Sonda tərəflər qarşılıqlı hədiyyələr təqdim ediblər.

Tədbirdə AMEA tərəfdən akademiyanın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, AMEA-nın birinci vitse-prezidentləri, akademiklər İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, AMEA Prezidentinin katibliyinin rəisi, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Eldar Əmirov və Rəyasət Heyəti aparatının Xarici əlaqələr idarəsinin rəisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Esmira Əlirzayeva iştirak ediblər.

İtaliyanın nümayəndə heyətinin tərkibində isə bu ölkənin Xarici İşlər və Beynəlxalq Əməkdaşlıq Nazirliyinin dövlət katibi, Azərbaycan və İtaliya arasında İqtisadi Əməkdaşlıq üzrə birgə Hökumətlərarası Komissiyanın həmsədri Manlio Di Stefano, Dövlət katibinin aparat rəhbəri Sergio Maffettone, köməkçisi Vittorio Maiorana, Xarici İşlər Nazirliyinin Rusiya Federasiyası, Qafqaz, Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiya Bölməsinin rəhbəri Fabrizio Di Michele, İtaliyanın ölkəmizdəki fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Augusto Massari, səfirin müavini Umberto Boeri və səfirliyin iqtisadi məsələlər üzrə attaşesi Lorena Maschietto təmsil olunub.

Qeyd edək ki, 1 iyun 2002-ci il tarixində Bakıda imzalanmış və 2005-ci ildə qüvvəyə minmiş “Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə İtaliya Respublikası Hökuməti arasında təhsil, mədəniyyət, elm və texnologiya sahələrində əməkdaşlıq haqqında Saziş” çərçivəsində 2018-ci ildə İtaliya tərəfindən Elmi və Texnoloji Əməkdaşlıq üzrə İcra Proqramının hazırlanması təklif olunub. Bu məqsədlə 2019-cu ildə AMEA və İtaliya Respublikası Xarici İşlər və Beynəlxalq Əməkdaşlıq Nazirliyi tərəfindən tədqiqatçıların mübadiləsini nəzərdə tutan müştərək layihə müsabiqəsi elan edilib.

Müsabiqə yer elmləri, tibb və biotibb, fizika və astrofizika, mədəni irsə tətbiq olunan texnologiyalar kimi prioritet tədqiqat sahələrini əhatə edirdi və hər iki ölkənin tədqiqat, təhsil və səhiyyə müəssisələrinin iştirakını nəzərdə tuturdu. İki ölkənin alimləri tərəfindən müştərək təqdim edilmiş 20 layihə arasından Azərbaycan və İtaliya tərəfinin ekspertiza qiymətləndirməsi nəticəsində 2 biotibb, 1 yer elmləri və 1 mədəni irsin mühafizəsi üzrə layihə qalib olub. Bu layihələrin icrası üzrə “İtaliya Respublikası Xarici İşlər və Beynəlxalq Əməkdaşlıq Nazirliyi ilə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası arasında 2021-2023-cü illər üçün Elmi və Texnoloji Əməkdaşlıq üzrə İcra Proqramı” hazırlanıb.

Mənbə: www.science.az.

09 dekabr, 2020

Elan

15 dekabr 2020-ci il tarixində saat 10:00da Biofizika İnstitutunda Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. Biofizika İnstitutunun 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında direktor hesabatı.

2. Biofizika İnstitutunun 2020-ci il üzrə mühüm elmi nəticələrinin müzakirəsi və təsdiqi.

3. Biofizika İnstitutunun 2021-ci ildə görülməsi nəzərdə tutulan elmi işlər haqqında (yeni Fəaliyyət Planı üzrə tövsiyyələr və təkliflər).

4. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

02 dekabr, 2020

Biofizika İnstitutu beynəlxalq əlaqələrini genişləndirir

AMEA-nın Biofizika İnstitutu, Bakı Dövlət Universitetinin Nanoaraşdırmalar Mərkəzi və İsveçrənin Cenevrə Universitetinin nümayəndələri arasında onlayn görüş keçirilib.

Görüşdə Biofizika İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini, b.ü.e.d. Kərim Qasımov, Nanoaraşdırmalar Mərkəzinin direktoru, f-r.e.d. Mustafa Muradov və Cenevrə Universitetinin professoru, Dr. Vera Slaveykova iştirak ediblər.

Onlayn görüş zamanı üç təşkilat arasında ortaq istiqamətlərdə səmərəli əməkdaşlığın təşkilinə və birgə layihələrin həyata keçirilməsinə dair qarşılıqlı fikir mübadiləsi aparılıb, “Improvement of nanotechnology techniques that can synergize cell behavior in organisms from different phyla” mövzusu ətrafında beynəlxalq layihələrdə birgə iştirak ilə bağlı məsələlər geniş müzakirə olunub.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

26 noyabr, 2020

“Akademiya ciddi addımlar atmalı, erməni saxtakarlıqları ilə dolu “faktların” qarşısının alınması istiqamətində tədqiqatları gücləndirməlidir” – akademik Ramiz Mehdiyev

“Azərbaycan xalqı onu yaxşı bilir və bütün dünya bilməlidir ki, Kəlbəcərdə mövcud olan kilsələr qədim Qafqaz Albaniyası dövlətinə məxsusdur. Bunu təsdiqləyən bir çox tarixi sənədlər var. Bu, heç kəsə sirr deyil. Sadəcə olaraq, erməni “tarixçiləri” və saxtakarlar qədim alban kilsələrini saxtakarlıqla erməniləşdiriblər, öz yazılarını oraya əlavə ediblər və bu kilsələri özününküləşdiriblər. Tarixə baxmaq kifayətdir, hər kəs görsün ki, 1830-cu illərdə çar Rusiyası alban kilsəsini ləğv etdi, alban kilsəsinin bütün mülkiyyətini erməni Qriqoryan kilsəsinə verdi və erməni keşişləri, onların havadarları bu kilsələri mənimsəməyə başladılar”.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev

Noyabrın 25-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin nəzdində Albanşünaslıq Elmi Mərkəzinin yaradılması ilə bağlı iclas keçirilib.

Tədbiri giriş sözü ilə açan AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev Azərbaycan tarixinin, onun dövlətçiliyinin təşəkkülünün bir hissəsi olan Qafqaz Albaniyasının araşdırılmasının daha mütəşəkkil təşkilinə, sovet dövründən daim maneələrlə qarşılaşan alban kilsələrinin tədqiqinə hər zaman ciddi ehtiyac olduğunu vurğulayaraq ölkə başçısı cənab İlham Əliyevin “Azərbaycanda Qafqaz Albaniyasilə bağlı kifayət qədər böyük elmi baza var, əsərlər var. Bu əsərlər nəinki elm ictimaiyyətinə, bütövlükdə dünya ictimaiyyətinə çatdırılır və çatdırılmalıdır” – çağırışına cavab olaraq tədqiqatçıların maddi mədəniyyət nümunələrimizin ölkəmizə məxsusluğunun sübut edilməsi və tarixi həqiqətlərimizin daha geniş ictimaiyyətə çatdırılması istiqamətində araşdırmaların genişləndirilməsinin və bu məqsədlə Albanşünaslıq Elmi Mərkəzinin yaradılmasının vacibliyini diqqətə çatdırıb. Akademik Ramiz Mehdiyev tariximizə aid dəqiq faktların üzə çıxarılması, maddi mədəniyyətimizin iddiasında olan ermənilərin sahiblənmək istədikləri alban abidələrinin Azərbaycan tarixinə məxsusluğunu sübut edəcək tədqiqatların genişləndirilməsi ilə əlaqədar olaraq aparılan işlərin bir sistem şəklində həyata keçirilməsinin önəmini ifadə edib. Akademik Ramiz Mehdiyev çıxışında “kommersant.ru” saytında dərc olunan “Ziyarətgah bütün hallarda qorunmalıdır” adlı rusiyalı sülhməramlıların bölük komandirinin müsahibəsinə toxunaraq qeyd edib ki, həmin yazıda Xudavəng monastırı erməni Dadivank monastırı kimi təqdim olunub. Bundan başqa, akademik “Artsaxın” mənəvi və mədəni irsinin tədqiq edilməsi üçün erməni katolikosunun sərəncamı ilə Üçmüədzində dəftərxananın fəaliyyətə başlaması, Qaragin Ambarsumyanın həmin dəftərxanaya rəhbər təyin edilməsi ilə bağlı əmri tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb. AMEA rəhbəri vurğulayıb ki, bu kimi faktlarla mübarizə aparmaq üçün ölkənin əsas elm mərkəzi olan Akademiya ciddi addımlar atmalı, erməni saxtakarlıqları ilə dolu “faktların” qarşısının alınması istiqamətində tədqiqatları gücləndirməlidir.

Tədbirdə AMEA-nın müxbir üzvü, Abbasqulu Ağa Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun əməkdaşı, Albaniyada feodal münasibətlərinin genezisi probleminin ilk tədqiqatçısı, professor Fəridə Məmmədova çıxış edərək yeni yaradılacaq mərkəzlə bağlı fikirlərini bölüşüb, qədim fars, gürcü və latın dillərini bilən kadrlara və tarixin Qafqaz Albaniyası dönəminin araşdırılmasında bu dillərə ciddi ehtiyac olduğunu bildirib.

Sonra çıxış edən AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun əməkdaşı, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Təvəkkül Əliyev arxeologiya elminin bu araşdırmalardakı rolundan bəhs edib. Albaniyanın yaşayış yerlərinin tam olaraq öyrənilmədiyini deyən T.Əliyev Azərbaycanın işğaldan azad olunan bölgələrində kifayət qədər tədqiqatların aparılmadığını qeyd edib, Gəncəsar və Xudafərin abidələri kimi tanıdılmağa ehtiyacı olan digər maddi mədəniyyət nümunələrimizdən də danışıb: “Kəlbəcər, Laçın və Qubadlı ilə bağlı yetəri tədqiqat yoxdur. Gəncəsar və Xudafərini tanıyırıq, amma digər tanımadığımız abidələr var ki, onların araşdırılması mütləqdir”.

Tədbirdə yeni mərkəzlə bağlı öz təkliflərini səsləndirən AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun əməkdaşı, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Qoşqar Qoşqarlı alban abidələrinin siyasi, iqtisadi, sosial, dini-konfessial, o cümlədən arxeoloji, memorioloji və mədəni baxımdan da tədqiqinin vacibliyindən danışıb.

Sonra AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun əməkdaşı, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Ülviyyə Hacıyeva çıxış edərək mərkəzin həyata keçirdiyi tədbirləri geniş ictimaiyyətə çatdırmaq məqsədilə xəbərlər, monoqrafiyalar və arxeoloji-etnoqrafik hesabatlar adlı nəşrlər, digər ölkə alimləri ilə birgə təşkil olunacaq ekspedisiyalar, arxivlərlə iş və kadr hazırlığı kimi istiqamətlərdən ibarət olacağını tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb.

Daha sonra Azərbaycan Respublikasının Alban-Udi Xristian Dini icmasının sədri Robert Mobili Qafqaz Albaniyasında alban kilsələrinin mövcudluğunu sübut edən elmi əsaslı faktların genişləndirilməsi məqsədilə Alban Apostol kilsəsinin yaradılması və əsasnaməsinin hazırlanmasının mühüm olduğunu vurğulayıb. Dünyada müstəqil olan mədəni xristian irsini müdafiə edən kilsələrin Azərbaycanda da mövcudluğunun önəmindən bəhs edən  Robert Mobili qeyd edib ki, bu kilsənin yaradılması dini icmalarla əlaqələrin qurulması və ölkədə olan alban kilsələrinə aid faktların dünyaya çatdırılması baxımından əhəmiyyətlidir: “Məsələn, Türkiyədə Konstantinopol kilsəsinin rəhbəri o ərazinin və mədəni irsin sahibidir. Onun müdaxiləsi sayəsində oraya nə suriyalılar, nə ermənilər, nə gürcülər, nə də yunanlar gedə bilirlər”.

Mənbə: www.science.az.

17 noyabr, 2020

AMEA alimlərinin nüfuzlu bazalara daxil olan jurnallarda 2020-ci ildə dərc edilmiş elmi əsərlərinin xülasələri

Son illər AMEA əməkdaşlarının nüfuzlu elmmetrik bazalara daxil olan jurnallarda dərc edilən elmi əsərlərinin sayında müsbət dinamika müşahidə olunur.

Alimlərimizin nəşr fəaliyyəti və bu sahədəki nailiyyətləri AMEA rəhbərliyinin daim diqqət mərkəzindədir. Təqdim olunan məlumatda AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri, Kimya Elmləri, Yer Elmləri, Biologiya və Tibb Elmləri bölmələrinin əməkdaşlarının nüfuzlu bazalara daxil olan jurnallarda 2020-ci ildə işıq üzü görmüş elmi əsərlərinin xülasələri əksini tapıb.

Qeyd edək ki, AMEA-nın Humanitar və İctimai Elmlər bölmələrinin əməkdaşlarının bu bazalara daxil olan jurnallarda dərc edilən məqalələrinin xülasələri də əlavə olunacaq.

Mənbə: www.science.az.

17 noyabr, 2020

17 Noyabr – Milli Dirçəliş Günüdür

Xalqımızın azadlıq mübarizəsinin əsas mərhələlərindən birini təşkil edən 17 Noyabr – Milli Dirçəliş Günü Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpa edilməsində tarixi rol oynayıb.

Mənəvi əsaslarını və başlanğıcını ötən əsrin 60-cı illərindən götürən bu tarix sonralar ulu öndər Heydər Əliyevin siyasi uzaqgörənliyi və müdrikliyi ilə dönməz xarakter aldı, müstəqil Azərbaycan müasir inkişaf yoluna qədəm qoydu.

XX əsrin əvvəllərində istiqlalın ləzzətini dadan xalq bu dəfə müstəqillik arzularını reallaşdırmaq üçün tarixi bir fürsətin yarandığını hiss etdi. 1988-ci ildən başlayaraq Azərbaycanda milli istiqlal hərəkatı geniş vüsət aldı. Milyonlarla insanın toplaşdığı Azadlıq meydanında səslənən tələblərin mahiyyəti getdikcə dəyişərək müstəqil dövlət qurmaq ideyası milli düşüncəyə hakim kəsildi.

Hakimiyyətə gəlişi ilə xalqa sağlam ruh və özünüdərk gətirən ümummilli lider Heydər Əliyev sovet ideologiyasının sərt qadağalarına baxmayaraq, milli-mənəvi dəyərlərə, Azərbaycan elminin və mədəniyyətinin dirçəlişinə xüsusi önəm verdi. Bütün sahələrdə inkişaf və oyanış müşahidə olunmağa başladı. Azərbaycan əsl intibah və dirçəliş dövrünə qədəm qoydu. Məhz ulu öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə dünyanın müxtəlif ölkələrində təhsil alan milli ruhlu alimlər və ziyalılar ordusu yetişdi. Dahi şəxsiyyət Heydər Əliyevin respublikada yaratdığı bu mənəvi-psixoloji və iqtisadi baza təxminən 20 il sonra Sovet İttifaqı dağılmağa başlayanda xalqın dayağı oldu.

1990-cı il noyabrın 17-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Sovetinin yeni tərkibdə ilk sessiyası keçirildi. Ümummilli lider Heydər Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən həmin tarixi sessiyada muxtar respublikanın dövlət rəmzləri haqqında məsələ də müzakirə olundu. Xalq deputatlarının müzakirəsindən sonra üçrəngli bayrağın dövlət rəmzi kimi qəbulu ilə əlaqədar təklif irəli sürüldü. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağının bərpa olunması barədə qərar çıxaran sessiya onun dövlət bayrağı kimi qəbul edilməsi ilə əlaqədar Azərbaycanın Ali Soveti qarşısında vəsatət qaldırdı. Beləliklə, milli dirçəlişdən milli tərəqqiyə doğru uzanan tarixi yolun başlanğıcı qoyuldu.

Mənbə: www.science.az.

12 noyabr, 2020

Biofizka İnstitutunda tarixi qələbəmiz qeyd olunub

Noyabrın 12-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunda  Azərbaycanın Ermənistan üzərində tarixi qələbəsinə həsr olunan tədbir keçirilib.

Əvvəlcə müstəqil Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda həlak olmuş şəhidlərimizin ruhu bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Qələbə tədbirində kollektiv qarşısında çıxış edən, Biofizka İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov şanlı qələbəmiz münasibətilə hər kəsi təbrik edib. Qeyd edib ki, Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusunun canı-qanı bahasına əldə etdiyi tarixi qələbə xalqımızın yaddaşında əbədi olaraq həkk olunacaq. Professor əldə olunan böyük qələbənin müzəffər ordumuzun mütəşəkilliyinin və Ali Baş Komandanın apardığı güclü ordu quruculuğu strategiyasının məntiqi nəticəsi olduğunu diqqətə çatdırıb: “Azərbaycan ordusu 44 gün ərzində 30 ilin həsrətinə son qoyaraq  Ermənistanı diz çökməyə və kapitulyasiyaya məcbur etdi. Prezident İlham Əliyevin diplomatiyası faktlarla sübut etdi ki, Qarabağ əzəli Azərbaycan torpağıdır və Azərbaycanın razılığı olmadan Dağlıq Qarabağla bağlı heç bir qərar qəbul edilə bilməz. Azərbaycan öz gücünü bütün dünyaya göstərmiş oldu. Tarixi ədalət bərpa olundu!”.

Tədbirdə digər çıxış edənlər də Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə bu tarixi qələbə sevincini bizə yaşadan müzəffər ordumuza sonsuz təşəkkürlərini ifadə ediblər.

Tədbirin sonunda “Yaşasın rəşadətli  Azərbaycan Ordusu!”, “Yaşasın Ali Baş Komandanımız!”, “Yaşasın Azərbaycan xalqı!” şüarları səsləndirilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

10 noyabr, 2020

AMEA Rəyasət Heyətinin bəyanatı

2020-ci ilin 10 noyabr tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan və Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin tərəfindən Qarabağda hərbi münaqişənin başa çatdığını ehtiva edən birgə bəyanat imzalanmışdır. Fatiki olaraq Ermənistanın kapitulyasiyası mənasını verən bəyanat, heç şübhəsiz ki, istər hərbi, istərsə də siyasi baxımdan Azərbaycan xalqının 30 ildən bəri davam edən haqlı mübarizədəki şanlı qələbəsini rəsmiləşdirmiş oldu. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyevin qətiyyəti və ordumuzun şücaəti nəticəsində 1994-cü ildən bəri Ermənistanın işğalı altında olan rayonlarımız, həmçinin Qarabağın incisi Şuşa şəhəri düşmən tapdağından azad edilmiş, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4 qətnaməsinin icrası və ölkəmizin ərazi bütövlüyü təmin olunmuşdur.

Heç şübhəsiz ki, Azərbaycanın qazandığı bu əhəmiyyətli siyasi və hərbi qələbə onun tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı deməkdir. Ölkə başçısının göstərdiyi iradə və şəhidlərimizin qanı bahasına biz bu yeni tarixi mərhələyə qalib xalq, müzəffər ölkə kimi qədəm qoyuruq. 30 ildən bəri hər bir azərbaycanlının daşıdığı məğlubiyyət yükü artıq xalqımızın çiyinlərindən götürülmüşdür. Yeni tarixi mərhələdə Azərbaycanı fərqli çağırışlar və məqsədlər, irimiqyaslı quruculuq işləri gözləyir. Ölkəmizin cənab Prezidentin rəhbərliyi altında bu vəzifələrin də öhdəsindən şərəflə gələcəyinə əminlik ifadə edirik. AMEA kollektivi olaraq həmişəki kimi bundan sonra da dövlət başçısının hər bir tapşırığını icra etməyə hazır olduğumuzu bəyan edirik. Qazanılmış bu tarixi qələbədə Elmlər Akademiyasının da payının olması hər birimizi qürurlandırır. Heç kəsin şübhəsi olmasın ki, alimlərimiz Qarabağın bərpası prosesində də eyni əzmlə, iradə ilə iştirak etməyə, öz bilik və bacarıqlarını bu işə yönəltməyə hazırdırlar.

AMEA kollektivi olaraq ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçmiş vətən övladlarının əziz xatirəsi önündə ehtiramla baş əyir, yaralılara Allahdan şəfa diləyir, vətənimiz Azərbaycana isə davamlı sülh, aydın və işıqlı səma diləyirik.

Eşq olsun Azərbaycan Prezidentinə, eşq olsun Azərbaycan əsgərinə, eşq olsun Azərbaycan xalqına!

Qarabağ Azərbaycandır və Azərbaycan olaraq da qalacaqdır!

Mənbə: www.science.az.

04 noyabr, 2020

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Elmi şurasının onlayn iclasında prioritet məsələlər müzakirə olunub

Noyabrın 3-də AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Elmi şurasının növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın vitse-prezidenti, Elmi şuranın sədri, akademik Rasim Əliquliyev, “Azərkosmos” ASC-nin sədri Rəşad Nəbiyev, şura üzlə AMEA-nın Rəyasət Heyətinin bir neçə gün öncə keçirilən iclasında da xüsusi diqqət mərkəzində olub. Bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi altında müzəffər Azərbaycan ordusu erməni işğalına məruz qalan ərazilərimizi azad edir. Erməni vandalizminin nəticəsində viran qalan yaşayış məntəqələrimizin, sənaye infrastrukturunun, kommunikasiya və nəqliyyat xətlərinin, kənd təsərrüfatının, ekologiyanın, su ehtiyatlarının, flora və faunanın, eləcə də Qarabağ mədəni mühitinin – tarixi memarlıq və dini abidələrinin, folklorunun və s. bərpa olunması istiqamətində işğaldan azad edilmiş ərazilərdə müasir texnologiyalar əsasında yeni elmi infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi və burada informasiya texnologiyalarının geniş tətbiq edilməsi, həmçinin Elektron Qarabağ çərçivəsində müəyyən işlərin görülməsi yaxın gələcək üçün FRTEB-in elmi müəssisələri qarşısında duran mühüm vəzifələrdəndir.

Elmi şuranın iclasının gündəliyində yer alan növbəti məsələ Bakıda keçiriləcək 73-cü Beynəlxalq Astronavtika Konqresində Bölmənin elmi müəssisələrinin iştirakı haqqında olub.

Akademik Rasim Əliquliyev 1973-cü ildə Ulu öndər Heydər Əliyevin dəstəyi ilə Azərbaycanda Beynəlxalq Astronavtika Konqresinin keçirilməsinin ölkəmizdə kosmik sənayenin əsasının qoyulması və inkişafı üçün tarixi nailiyyət olduğunu vurğulayıb.

Onlayn iclasda çıxış edən “Azərkosmos” ASC-nin  sədri Rəşad Nəbiyev diqqətə çatdırıb ki, 2019-cu ildə Vaşinqton şəhərində keçirilən Astronavtika Federasiyasının Baş Assambleyasında Bakı şəhəri 2023-cü ildə Beynəlxalq Astronavtika Konqresinə ev sahibliyi etmək hüququnu qazanıb. Onun sözlərinə görə, 73-cü Beynəlxalq Astronavtika Konqresinə namizəd ev sahibləri arasında Nyu-Delhi, Rio-de-Janeyro kimi dünya texnologiya sənayesinin qabaqcıl şəhərləri olub. “Doğma Bakımızın bu cür mötəbər tədbirə ev sahibliyi etmək hüququnu qazanması ölkəmizin kosmik sənaye, innovasiyalar, İKT sahəsində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi və uzaqgörən siyasətinə söykənən uğurlarına, onun beynəlxalq nüfuzuna verilən mühüm qiymətdir”.

Elmi şuranın üzvləri tərəfindən ölkəmizdə kosmik tədqiqatlar sahəsində beynəlxalq əmək-daşlığın perspektivləri, “Azərkosmos” ASC ilə yeni elmi əlaqələrin qurulması və s. müzakirə edilib, həmçinin xarici ölkə alimləri ilə birgə tədqiqatların aparılması, xüsusilə, bu sahədə gənc kadrların hazırlanması barədə təkliflər irəli sürülüb.

Daha sonra AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev FRTEB-in elmi müəs-sisələrinin Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrinə dəstəyi haqqında məlumat verib, qeyd edib ki, bölmənin alim və mütəxəssisləri xalqımızın haqq mübarizəsində böyük əzmkarlıq nümayiş etdirirlər. Alimin sözlərinə görə, FRTEB-in elmi müəssisələri işğal altında olan torpaqlarımızın azad olunması uğrunda Milli Ordumuzun əks-hücum əməliyyatlarının, həmçinin ölkəmizin ədalətli mübarizəsinin regional və dünya səviyyəli aparıcı elm və media qurumlarında obyektiv şəkildə işıqlandırılması, mənfur düşmənin əsl simasının dünya ictimaiyyətinə tanıdılması istiqamətində cənab Prezidentin apardığı ardıcıl və məqsədyönlü siyasəti tam dəstəkləyir, milli maraqların qorunması, ərazi bütövlüyümüzün təmin edilməsi üçün həm ön, həm də arxa cəbhədə əllərindən gələni əsirgəmirlər.

Daha sonra Elmi şuranın üzvləri AMEA Rəyasət Heyətinin 30 oktyabr 2020-ci il tarixli “AMEA-nın elmi müəssisələrində 2020-ci ildə aparılmış elmi tədqiqat işlərinin yekunlarına dair hesabatlar haqqında” qərarından irəli gələn məsələləri müzakirə ediblər.

Onlayn iclasın gündəliyində yer alan məsələlər içərisində AMEA-nın Fizika İnstitutunun Elmi şurasının tərkibində, eləcə də İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun strukturunda qismən dəyişiklik olunması, Biofizika İnstitutunda doktorantura və magistratura təhsilinin təşkil edilməsi də olub.

Bölmənin Elmi şurası AMEA-nın müxbir üzvü Aydın Kazımzadənin 70 illik yubileyinin keçirilməsi, Radiasiya Problemləri İnstitutunun əməkdaşı Səbinə Məhərrəmovanın Norveçin Oslo Universitetinə ezam edilməsi haqqında müvafiq qərarlar qəbul edib.

Sonda bir sıra həlli vacib olan məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb.

 

Mənbə: www.science.az.

04 noyabr, 2020

Biofizika İnstitutu Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə dəstəyini davam etdirir

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun rəhbərliyi və əməkdaşları işğal altında olan torpaqlarımızın azad edilməsi və ərazi bütövlüyümüz uğrunda mübarizə aparan Azərbaycan Ordusuna dəstək məqsədilə Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna növbəti dəfə ianə edib. Ümumilikdə İnstitutun kollektivi tərəfindən fonda 2095 manat məbləğində vəsait köçürülüb.

Cəbhədə mənfur düşmənlə üz-üzə duran, gecə-gündüz şücaətlə döyüşən Azərbaycan Ordusuna dəstək hər bir vətəndaşın borcudur.

Bizim gücümüz birliyimizdədir! Qarabağ Azərbaycandır!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

29 oktyabr, 2020

AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının iclası keçirilib

29 oktyabr 2020-ci il tarixində AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçirilib.

Karantin rejiminin tələblərinə uyğun və sosial məsafə gözlənilməklə baş tutan tədbiri institutun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib.

İclasda ilk olaraq qurumun nəzdindəki Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası, Ekoloji biofizika, Molekulyar və hüceyrə biokimyası, İnteqrativ biologiya və Molekulyar və hüceyrə onkologiyası laboratoriyalarının 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyətləri haqqında illik hesabatları dinlənilərək təsdiq olunub.

Sonra Biofizika İnstitutunun elmi işçisi, dissertant Arzu Aydəmirovanın fəlsəfə doktorluğu dissertasiyasında edilmiş dəyişiklikliyə uyğun olaraq ikinci elmi rəhbərin təyin olunması haqqında məsələ müzakirəyə çıxarılıb. Şura üzvlərinin qərarına əsasən, ikinci elmi rəhbər AR Səhiyyə Nazirliyinin Milli Onkologiya Mərkəzinin baş direktoru, AMEA Rəyasət Heyətinin üzvü v.i.e., akademik Cəmil Əliyev təyin edilib.

Sonda bir sıra cari məsələlər müzakirə olunub.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

28 oktyabr, 2020

AMEA Biofizika İnstitutunun alimləri zülalları bərk cisim halında xarakterizə etmək üçün metod hazırlayıblar

Biofizika İnstitutunun gənc alimi, dissertant Aytac Məmmədova  və institutun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, Oktay Qasımovun həmmüəllifi olduqları məqalə nüfuzlu “Elsevier” nəşriyyatının “Biochemistry and Biophysics Reports” jurnalında çapa qəbul edilib.

“ANS fluorescence: Potential to discriminate hydrophobic sites of proteins in solid states” adlı məqalədə ilk dəfə olaraq ANS (1-anilino-8-naphthalenesulfonate) molekulunun flüoressensiya xüsusiyyətlərindən istifadə etməklə zülalın bərk cisim halında hidrofob klasterlərini xarakterizə etməyin mümkünlüyü, eləcə də flüoressensiaya spektrlərinə bağlı olan yaşama müddətlərinin qiymətinin birbaşa ətraf mühitin hidrofobluq dərəcəsi ilə müəyyən olduğu göstərilib.

Tədqiqatın nəticələri göstərib ki, ANS-dən istifadə etməklə Altsheymer, Parkinson və prion xəstəliklərində müşahidə olunan quru və hidratasiya olunmuş zülal aqreqatlarını, amiloidləri xarakterizə etmək olar.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

26 oktyabr, 2020

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin elmi müəssisələri xalqımızın haqq mübarizəsində böyük əzmkarlıq nümayiş etdirirlər

Bütün dünya ictimaiyyətinə məlum olduğu kimi, sentyabrın 27-si səhər saat­la­rın­da Er­mənistan silahlı qüvvələri bir neçə istiqamətdən müxtəlif növ silahlardan, o cüm­lə­dən ağır ar­til­leriyadan istifadə edərək Azərbaycanın yaşayış məntəqələrini və hərbi möv­qe­lə­ri­ni atəşə tutub. Düşmənə cavab olaraq, Azərbaycan Res­pub­li­ka­sının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyevin əmri ilə şanlı Azərbaycan Ordusu tərəfindən bü­tün təmas xətti boyu əks-hücum əməliyyatlarına başlanılıb.

Elə həmin gün xalqa müraciət edən ölkəmizin başçısı bəyan edib ki, Azərbaycan dövləti, Azərbaycan xalqı, şanlı Azərbaycan ordusu işğal edilmiş torpaqlarımızın azad olunması uğrunda haqq mübarizəsini əzmlə davam etdirəcəkdir. Azərbaycan xalqı torpaqlarının işğal edilməsi faktı ilə heç vaxt barışmayacaqdır.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elm­ləri Böl­­mə­sinin elmi-tədqiqat müəssisələri işğal altında olan torpaqlarımızın azad olunması uğ­­runda Mil­li Ordumuzun əks-hücum əməliy­yat­­ları­nın, həmçinin öl­kəmizin ədalətli mübarizəsinin regional və dünya səviyyəli aparıcı elm və me­dia qu­rumlarında obyektiv şəkildə işıqlandırılması, mənfur düşmənin əsl simasının dünya icti­maiy­­­yə­ti­nə tanıdılması isti­qa­mə­tində cənab Prezidentin apardığı ar­dıcıl və məqsədyönlü si­­ya­sə­ti­ tam dəstəkləyir, milli maraqların qorunması, ərazi bütövlüyümüzün təmin edilməsi üçün həm ön, həm də arxa cəbhədə əllərindən gələni əsirgəmirlər.

Vətənin azadlığı uğrunda döyüşlər başladığı gündən FRTEB-in elmi-tədqiqat müəs­si­sələrinin 8 nə­fər xüsusi hərbi bilik və bacarığa malik əməkdaşı kö­nül­­lü olaraq ön cəb­hə­yə yollanmış, hazırda ordumuzun qələbəsinə öz töhfələrini verməkdədirlər.

Bölmənin bir sıra əməkdaşları yara­la­nan hərbi qulluqçularımıza dəstək məq­sədi ilə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Na­zirliyinin təşkil etdiyi qanvermə aksiyalarında fəal iştirak edirlər.

FRTEB-in elmi-tədqiqat müəssisələrində çalışan alim və mütəxəssislər tərəfindən Azərbay­can Respublikasının Silahlı Qüvvələrinə Yardım Fonduna ümumilikdə 67 000 manat vəsait köçürülüb. Hazırda yardım kampaniyası fasiləsiz olaraq davam etdirilməkdədir.

AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in rəhbəri, akademik Rasim Əliquliyev bu günlərdə işğal altında olan torpaqlarımızın azad edilməsi istiqamətində Azərbaycan Ordusu­nun apardığı uğurlu əmə­liy­yat­larla bağlı keçirilən AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitu­tunun onlayn toplantısında vur­ğu­layıb ki, bu gün cəmiyyətin bütün təbəqələri, hər bir peşə sahibi öz im­kan­ları çərçivəsində ar­xa cəbhədə Qarabağ uğrunda mübarizə aparan ordumuza dəstək ver­mə­li­dir. Elə bu məqsədlə də rəşadətli ordumuzun Qarabağ uğrunda gedən döyüşlərdə ard-arda mühüm qələ­bə­lər qazan­dı­ğı günlərdə alimlərimiz arxa cəbhənin müsəlləh əsgəri kimi çiyinlərinə düşən və­zi­fələrin öhdəsindən layiqincə gəlməyə çalışırlar. Onlar xarici həmkarları, eləcə də müxtəlif ölkə­lə­rin elm və media qurumları ilə mütəmadi virtual görüşlər keçirərək məqsədyönlü informasiya siya­sətinin tərkib hissəsi kimi bu işə öz töhfələrini verməyə çalışırlar.

Belə ki, AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun alimləri Ermənistanın Azərbay­ca­na qarşı yürütdüyü haqsız ərazi iddiaları, eləcə də son günlər ərzində döyüş bölgəsindən xeyli uzaq­da yaşayan dinc əhaliyə qarşı törətdiyi terror əməlləri ilə bağlı ətraflı məlumat vermək məqsədi ilə dünyanın müxtəlif ölkələrində çalışan 60-dan çox riyaziyyatçı alimə elektron müraciət ediblər.

Həmçinin N.Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının mütəxəssisləri bu günədək 200-dən çox bey­nəl­xalq təşkilata, 700-dən çox xarici elmi əməkdaşa rəsmi elektron məktub ünvanlayaraq, münaqişənin real as­pektləri haqqında dolğun və obyektiv məlumatı onların diqqətinə çatdırıblar.

Ümumiyyətlə, AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin elmi müəs­sisələrində çalışan alim və mütəxəssisləri müxtəlif elmi platformalarda, eləcə də yerli və xarici küt­ləvi informasiya vasitələrində Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təxribatları, Gəncədə və öl­kə­nin digər şəhər və rayonlarında dinc əhaliyə qarşı törətdikləri terror aktları, həmçinin rəşadətli Azər­baycan ordusunun düşmənə verdiyi layiqli cavab, 30 ilə yaxın düşmən tapdağında olan ata-ba­ba torpaqlarımızın Ali Baş Komandanın rəhbərliyi altında azad edilməsi barədə çıxışlar edir, mü­­sa­­hibələr verirlər.

İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunda informasiya müharibəsinə dair komp­leks tədbirlərin həyata keçirilməsi məqsədi ilə Operativ Qərargah yaradılıb.

Son günlərdə düşmən tərəfindən korporativ elektron poçt xidməti istifadəçilərinə qarşı küt­lə­vi “fişinq” (“qarmağa salma”) hücumlarının həyata keçirilməsi ilə əlaqədar olaraq, AzScienceNet şəbəkəsinin ad­mi­nis­trasiyası istifadəçilərə müraciət edərək diqqətli olmağı, tanımadıqları şəxslər tərəfindən gön­dərilən heç bir linkə daxil olmamağı və ya çübhəli faylları yükləməməyi tövsiyə ediblər. Həmçinin Dövlət Təh­lükəsizliyi Xidmətinin Ermənistan xüsusi xidmət orqanları tərəfindən Azərbaycanın böyük şəhərlərində insanların sıx cəmləşdiyi yerlərdə terror-təxribat aktlarını həyata keçirmək niyyətləri barədə vətəndaşlara ünvanlandığı xəbədarlıqla bağlı da saytın izləyicilərini məlumatlandırıblar.

FRTEB-in elmi müəssisələrində çalışan alimlər “Vikipediya” açıq ensiklopediyasında işğaldan azad olunmuş Azərbaycan torpaqlarının tarixi-coğrafi adlarının bərpa oluunması, eləcə də dünya ictimaiyyətinə düzgün şəkildə tanıdılması istiqamətində də fəal iş aparırlar.

Bu yaxınlarda Ağ Evin rəsmi saytının “Biz xalqıq” (We the People) bölməsində Prezident Donald Tramp administrasiyasının diqqətini Ermənistan tərəfindən Azərbaycanın ərazi bütöv­lü­yü­nə edilən təcavüzə və erməni silahlı qüvvələri tərəfindən Azərbaycan ərazilərinin işğal olunması fak­tı­na cəlb etməyə yönəlmiş petisiya yerləşdirilib. Petisiyada, həmçinin Ermənistanın BMT Təh­lü­kəsizlik Şurasının bu dövlətin Azərbaycan ərazilərini qeydsiz-şərtsiz azad etməsi ilə bağlı qəbul edil­miş qətnamələrinə əməl etmədiyi bildirilib. Bununla yanaşı, diqqətə çatdırılıb ki, Ermənistan Haa­qa konvensiyasının qaydalarını pozaraq Gəncədə, Tərtərdə, Xızıda və Bərdədə mülki əhalini ra­ket hücumuna məruz qoyur. AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun, eləcə də FRTEB-in digər elmi-tədqiqat müəssisələrinin  alim və mütəxəssisləri bu müraciətə qoşulub və pe­ti­siyanı imzalayaraq ABŞ-ın Ermənistana sanksiya tətbiq etməsini dəstəkləyiblər.

FRTEB-in elmi müəssisələrində çalışan alim və mütəxəssislər keçirilən onlayn təd­bir­lərdə, görüşlərdə, eləcə də kütləvi informasiya vasitələrində çıxış və müsahibələri zamanı tarixi zə­fərlərin əldə olunmasında dövlət başçısı, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin qətiyyətli iradəsi və onun Azərbaycan dövlətinin haqlı mövqeyini böyük məharətlə ifadə etməsinin əvəzsiz rolundan bəhs edir, vətənimizin ərazi bütövlüyünün bərpa olunması naminə cənab Prezidentin apardığı ar­dı­cıl və məqsədyönlü siyasəti dəstəklədiklərini izhar edirlər.

Tanrı bu yolda Ali Baş Komandana, xalqımıza və onun hər bir əsgərinə yar olsun!

Qarabağ Azərbaycandır!

Mənbə: www.science.az.

23 oktyabr, 2020

Professor Tokay Hüseynovu 75 illik yubileyi münasibətilə təbrik edirik!

Bu gün AMEA Biofizika İnstitutunun “Ekoloji biofizika” laboratoriyasının müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Tokay Hüseynovun 75 yaşı tamam olur.

Tokay Məhərrəm oğlu Hüseynov 1945-ci il oktyabrın 23-də Bakı şəhərində anadan olub. İlk təhsilini 1952-1962-ci illərdə Bakı ş. Səbail rayonu 3 nömrəli orta məktəbində alıb. O, 1962-1969-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universitetinin) fizika fakültəsində təhsilini davam etdirib.

Alim 1980-ci ildə “Canlı və konservləşmiş toxumalarda sərbəst radikallı oksidləşmə prosesləri” mövzusunda namizədlik, 1994-cü ildə “Selenin ekologiyası və antioksidləşmə amil kimi onun funksional rolu” mövzusunda doktorluq dissertasiyalarını müdafiə edib, 2015-ci ildə professor elmi adını alıb.

T.Hüseynov 1971-ci ildən Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının Fizika İnstitutunda kiçik elmi işçi, 1981-ci ildən isə baş elmi işçi vəzifəsində çalışıb. 1987-ci ildən Azərbaycan SSR EA “Biotex” Elmi İstehsalat Birliyində (EİB) yaradıcı qrup rəhbəri kimi işləyib. 1989-1997-ci illərdə Molekulyar Biologiya İnstitutunda laboratoriya müdiri, 1998-ci ildə həmin  institutun Biotexnologiya şöbəsində aparıcı elmi işçi, 2000-ci ildən Fizika İnstitutunda aparıcı elmi işçi, sonra laboratoriya rəhbəri vəzifələrində fəaliyyət göstərib, hazırda isə Biofizika İnstitutunda laboratoriya müdiridir.

O, 100-dən artıq elmi məqalənin müəllifidir. Onun rəhbərliyi ilə 5 namizədlik dissertasiyası müdafiə olunub.

Professor dəfələrlə beynəlxalq konfrans və konqreslərdə iştirak edərək Azərbaycan elmini ölkəmizin hüdudlarından kənarda layiqincə təmsil edib.

Tokay Hüseynovu 75 illik yubileyi münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edirik, ona uzun ömür, möhkəm can sağlığı, elmi fəaliyyətində yeni-yeni uğurlar arzulayırıq!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

21 oktyabr, 2020

Elan

29 oktyabr 2020-ci il tarixində saat 10:00-da Biofizika İnstitutunda Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

  1. İnstitutun nəzdindəki laboratoriyaların elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında illik hesabatlarının müzakirəsi.
  2. AMEA Biofizika İnstitutunun elmi işçisi, dissertant Arzu Aydəmirovanın dissertasiya mövzusunda edilmiş dəyişikliyə uyğun olaraq elmi rəhbərlərinin təyin olunması haqqında.
  3. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

20 oktyabr, 2020

Alimlər sümük toxumasının bərpası üçün yeni material yaradıblar

Rusiyanın S.P.Korolyov adına Samara Universitetinin bioloqları osteoporozun müalicəsi üçün yeni unikal biomaterial hazırlayıb.

RİA novosti saytının verdiyi xəbərə görə, sözügedən materialın tətbiqi sümük toxumasında təkcə itirilmiş mineral komponentləri deyil, üzvi tərkibi də bərpa etməyə imkan yaradacaq. Tədqiqatın nəticələri “Journal of Optical Technology” nəşrində dərc edilib.

Alimlərin fikrincə, osteoporoz insanların əziyyət çəkdiyi ürək-damar, onkoloji xəstəliklər və şəkərli diabetdən sonra dördüncü yerdədir.

Samara Universiteti, Samara Tibb Universiteti və “Toxuma mühəndisliyi” ali məktəblərarası beynəlxalq laboratoriyanın elmi kollektivi osteoporozun müalicəsində korreksiya üçün material – hidroksiapatit hazırlayıblar.

Tədqiqatçıların sözlərinə görə, yeni materialın unikallığı ondan ibarətdir ki, onun tərkibində təkcə mineral deyil, üzvi komponentlər də olur. Bu, osteoporozun müalicəsində sümük toxumasının korreksiyası üçün itirilmiş mineral komponentləri, həmçinin üzvi tərkibi bərpa etməyə imkan yaradır ki, sonuncu da bütün biotoxumanın “karkası” hesab edilir.

Alimlər, həmçinin məlumat veriblər ki, osteoporozda sümük toxuması tərkibinin tədqiqi üzrə eksperiment aparılıb: xəstəliyin müxtəlif variantlarında sümük toxumasında dəyişikliyin xüsusiyyəti qiymətləndirilib. Əldə edilmiş nəticələr klinikəqədər mərhələdə osteorezorbsiyanın qarşısının alınması üçün yeni biomaterialın tətbiqində sümük toxumasının fərdi olaraq kompleks qiymətləndirilməsi metodunu işləyib hazırlamağa imkan verəcək. Bu, həm yerüstü, həm də mikroqravitasiya şəraitinə aiddir. Belə ki, kosmik uçuşdakı çəkisizlik sümük kütləsinin spesifik itməsinə səbəb olur ki, bu da osteoporozun yaranmasına gətirib çıxarır.

19 oktyabr, 2020

AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov “Elm” qəzetinə müsahibə verib

Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, professor Oktay Qasımov Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının “Elm” qəzetinə müsahibə verib.

Alim “Bəşəriyyətin yeni gündəmi” başlığı ilə çap olunmuş müsahibəsində biotexnologiya, müəssisədə onkoloji və neyrodegenerativ istiqamətində aparılan elmi tədqiqatlar, Biofizika İnstitutunun Milli Onkologiya Mərkəzi ilə birlikdə fəaliyyəti barədə geniş məlumat verib.

Müsahibənin tam versiyasını buradan oxuya bilərsiniz.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

16 oktyabr, 2020

“Elm” qəzetinin yeni sayı çap olunub

AMEA Rəyasət Heyətinin həftəlik mətbu orqanı olan “Elm” qəzetinin “Qarabağ Azərbaycandır!” şüarı ilə cari ildə 17-ci nömrəsi işıq üzü görüb.

Qəzetin ilk səhifəsində Prezident İlham Əliyevin “Kiber Kosmos buraxılışı” mövzusunda virtual 71-ci Beynəlxalq Astronavtika Konqresinin açılış mərasimindəki müraciəti yer alıb.

Mətbu orqanın növbəti səhifələrində akademik Ramiz Mehdiyevlə müsahibə, AMEA prezidentinin Azərbaycanın elmi ictimaiyyəti adından dünya birliyinə, aparıcı beynəlxalq təşkilatların rəhbərlərinə müraciəti, həmçinin dünyanın bir sıra elmlər akademiyalarının və elmi mərkəzlərinin rəhbərlərinə ünvanladığı məktublar, eləcə də akademiya rəhbərliyinin Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun maddi-texniki bazası və burada yaradılan şəraitlə tanışlığı öz əksini tapıb.

Bundan əlavə, AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarının Silahlı Qüvvələrin Yardım Fonduna köçürdüyü vəsait, akademiklər İsmayıl Hacıyev, Fuad Əliyev, Nazim Məmmədov və AMEA-nın müxbir üzvü Bəxtiyar Məmmədovun ölkə başçısına ünvanladığı məktublar, rusiyalı alimlər Nəbiyula Qiçiev, Sergey Kirsanov və çinli alim Yang Jinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyən və Ermənistanın işğalçılıq siyasətini pisləyən açıqlamaları ilə tanış ola bilərsiniz.

Eyni zamanda, “XIX əsrin axırlarında İrəvan şəhərinin Azərbaycan mühiti və məhəllə adları”, “Azərbaycan arxeologiyasının fəaliyyət istiqamətlərinin təkmilləşdirilməsinə yeni baxış”, “Xocalının əsir abidələri” sərlövhəli məqalələr, Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımovla müsahibə, yeni nəşrlər və digər xəbərlər də oxuculara təqdim olunur.

16 səhifəlik qəzetdə, o cümlədən rus dilində maraqlı yazılar da yer alıb.

Mənbə: www.science.az.

14 oktyabr, 2020

Yaşasın Azərbaycan Ordusu!

30 ilə yaxındır ki, Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ və onun ətrafındakı 7 rayonu işğal altındadır. BMT Təhlükəsizlik Şurasının məlum dörd qətnaməsindən tutmuş müxtəlif beynəlxalq təsisatlara qədər, bütün sivil dünya Qarabağın Azərbaycanın ərazisi olduğunu və Ermənistan tərəfindən işğal edildiyini dəfələrlə rəsmi hüquqi sənədlərdə açıq mətnlə təsbit edib.  Bütün bunlara baxmayaraq, beynəlxalq müqavilələrdən irəli gələn və üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməli olduğu halda bunu icra etməyən Ermənistan dövlətinin silahlı qüvvələri təcavüzkar siyasətinə sadiq qalaraq 27 sentyabr 2020-ci il tarixindən başlayaraq beynəlxalq hüquq normalarını növbəti dəfə kobud şəkildə pozmaqla cəbhə bölgəsi və buradan uzaq ərazilərdəki mülki əhalinin sıx məskunlaşdığı yaşayış məntəqələrini, tarixi-mədəni binaları və strateji əhəmiyyətli digər obyektləri ağır artilleriya qurğularından, aviasiyadan, xüsusi raket sistemlərindən və qadağan olunmuş silahlardan istifadə etməklə intensiv şəkildə atəşə tutur. Erməni təxribatına cavab olaraq  Azərbaycan Ordusu Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin başçılığı ilə torpaqlarımızın azad olunması uğrunda mübarizəyə qalxıb.  Əks-hücum əməliyyatları nəticəsində işğal altındakı bir sıra kəndlərimiz və strateji yüksəkliklər düşməndən azad edilib.

Hər birimiz bu ağır gündə birləşib bir yumruq olmalı, dövlət başçımız, Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevə dəstəyimizi ifadə etməliyik. “Böyük Qələbə gününü yaxınlaşdırmaq üçün əlimizdən gələni etmək bizim hər birimizin borcudur!”, – Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın bu sözləri bütün vətəndaşlarımıza ünvanlanıb. Bu həssas və məsuliyyətli dönəmdə hər bir azərbaycanlı kimliyindən və çalışdığı sahədən aslı olmayaraq vətəninə faydalı olmağa çalışmalıdır. Bu gün biz düşmənin informasiya müharibəsinə qarşı  bir nəfər kimi səfərbər olmalı, yerli və xarici kütləvi informasiya vasitələrində, sosial şəbəkələrdə dayanmadan Qarabağ həqiqətlərini yaymalı, Ermənistan tərəfindən yayılan dezinformasiya ilə mübarizə aparmalı, Azərbaycanın haqq səsini bütün dünyaya çatdırmalıyıq. Çünki bizim işimiz haqq işidir! Biz öz torpaqlarımızı azad etmək uğrunda savaş veririk, bizə aid olanı geri alırıq və alacağıq!

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun kollektivi Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunmuş Azərbaycan torpaqlarının düşmən tapdağından azad edilməsi istiqamətində Ali Baş Komandanımız cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi altında uğurlu hərbi əməliyyatlar həyata keçirən rəşadətli ordumuzun yanındadır və bu haqq yolunda ordumuza yeni qələbələr arzu edir.

Zəfər bizimlədir! Qarabağ Azərbaycandır!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

13 oktyabr, 2020

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin müraciəti

Məlum olduğu kimi, 2020-ci ilin 27 sentyabr tarixindən etibarən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ermənistan ordusunun cəbhəboyu zonada dinc əhaliyə, həmçinin   hərbi obyektlərə qarşı həyata keçirdiyi silsilə təxribatlara cavab olaraq 30 ilə yaxındır ki, erməni işğalı altında olan Dağlıq Qarabağda və rayonlarda qəsbkara qarşı anti-terror əməliyyatına başlamışdır. Azərbaycan Ordusu əməliyyatın ilk günlərindən etibarən misilsiz rəşadət, yüksək peşəkarlıq nümayiş etdirərək təcavüzakara ağır zərbələr endirmiş, Ermənistan hərbçilərinin nəzarətindəki bir çox yaşayış məntəqələrini, həmçinin strateji yüksəklikləri işğaldan azad etmişdir. Belə ki, 27 sentyabr – 9 oktyabr tarixlərində aparılan əməliyyatlar nəticəsində Azərbaycan Cəbrayıl şəhəri  və onun 6 kəndi, Füzuli rayonunun 7 kəndi, Suqovuşan və Talış kəndləri, Xocavəndin Sur kəndi və Hadrut qəsəbəsi, həmçinin Murovdağdakı strateji yüksəkliklər üzərində öz suverenliyini bərpa etmişdir.

Təəssüf ki, Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyi döyüş meydanında uğradığı rüsvayçı məğlubiyyətlərin qisasını dinc azərbaycanlılardan almaq qərarına gəlmiş və Azərbaycanın cəbhə bölgəsindən kənarda yerləşən Gəncə, Bərdə, Ağcabədi, Naftalan, Mingəçevir və digər şəhərlərində yaşayan mülki əhalini, infrastruktur obyektlərini hədəfə almaqla öz terrorçu mahiyyətini bir daha nümayiş etdirmişdir. 27 sentyabr – 11 oktyabr tarixlərində Ermənistanın Azərbaycanın mülki əhalisinə qarşı həyata keçirdiyi hücumlar nəticəsində 40-a qədər dinc insan öldürülüb, onlarla şəxs yaralanıb, şəxsi və dövlət mülkiyyətinə külli miqdarda zərər dəyib.

2020-ci ilin 10 oktyabr tarixində Moskvada Rusiyanın vasitəçiliyilə Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri arasında imzalanmış humanitar atəşkəsə baxmayaraq, erməni tərəfi bu günədək dinc sakinlərə, həmçinin ordumuzun bölmələrinə qarşı hücum əməliyyatlarını dayandırmamışdır. Bu azmış kimi, Moskva danışıqlarından dərhal sonra Ermənistan rəhbərliyi bütün dünyanın Azərbaycan ərazisi kimi tanıdığı Dağlıq Qarabağın heç vaxt ölkəmizə məxsusluğunu qəbul etməyəcəklərinə dair aqressiv bəyanatlar vermiş, sülh tərəfdarı olmadıqlarını etiraf etməkdən çəkinməmişlər.

Bu, Ermənistanın dünya birliyinin və Azərbaycanın 30 il ərzində göstərdiyi sülh təşəbbüslərinə qarşı yönələn cinayətkar etinazlığının, hörmətsizliyinin ilk nümunəsi deyil. Təkcə bir faktı xatırlatmaq kifayətdir ki, BMT Təhlükəsizlik Şurasının Dağlıq Qarabağa dair qəbul etdiyi 4 qətnamə bu günədək icra olunmayıb.

Mən AMEA kollektivi, həmçinin Azərbaycanın elmi ictimaiyyəti adından dünya birliyinə, aparıcı beynəlxalq təşkilatların rəhbərlərinə müraciət edərək, onlardan  Ermənistanın ölkəmizin dinc vətəndaşlarına qarşı həyata keçirdiyi etnik terrora siyasi-hüquqi qiymət verilməsini tələb edirəm. XXI əsrdə Ermənistanın həyata keçirdiyi dövlət terroruna susmaq, onu görməzdən gəlmək bəşəriyyətin indiyədək əldə etdiyi bütün insani dəyərləri, hüquqi normaları tapdalamaq  deməkdir. Dünya birliyi başa düşməlidir ki, Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyinin cinayətkar fəaliyyəti dayandırılmayacağı təqdirdə, Cənubi Qafqaz böyük və dəhşətli müharibənin meydanına çevrilə bilər. İnanmaq istərdim ki, dünya ictimaiyyəti ikili standartları, yersiz təəssübü bir kənara qoyub vicdanı və ədalət hissini rəhbər tutaraq işğalçı Ermənistan rəhbərliyinin törətdiyi hərbi cinayətlərin beynəlxalq aləmdə ifşası məqsədilə əməli addımlar atacaq. Bölgədə davamlı sülhün bərqərar olması bundan çox asılıdır.

Haqqın, sağlam təfəkkürün və insanpərvərliyin təntənəsi ümidilə,

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev

Mənbə: www.science.az.

09 oktyabr, 2020

Dövlət İmtahan Mərkəzi 2020-2021-ci tədris ili üçün doktoranturaya və dissertanturaya xarici dil üzrə qəbul imtahanında iştirak etmək üçün qeydiyyat elan edir

İmtahanda iştirak etmək üçün qeydiyyat oktyabrın 9-dan 20-dək aparılacaq

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin “Doktoranturaların yaradılması və doktoranturaya qəbul Qaydaları”nda dəyişiklik edilməsi barədə 13 noyabr 2019-cu il tarixli 443 nömrəli qərarına uyğun olaraq, Dövlət İmtahan Mərkəzi 2020-ci il oktyabrın 9-dan 20-dək 2020-2021-ci tədris ili üçün doktoranturaya və dissertanturaya xarici dil üzrə qəbul imtahanında iştirak etmək üçün namizədlərin qeydiyyatını elan edir. Bu müddət ərzində 2020-ci ilin sentyabr-oktyabr aylarında ali təhsil müəssisələrində, elmi müəssisə və təşkilatlarda keçirilən sənəd qəbulu kampaniyası dövründə doktorantura və dissertanturaya qəbul olunmaq üçün sənədlərini Azərbaycan Respublikasının doktoranturalar yaradılan ali təhsil müəssisələrinə, elmi müəssisə və təşkilatlarına təqdim etmiş iddiaçılar DİM-in internet saytında (http://ekabinet.dim.gov.az) “Şəxsi kabinet”in yaradılması və istifadə qaydası”na müvafiq olaraq “Şəxsi kabinet” yaratmalı və xarici dil üzrə imtahanda iştirak etmək üçün qeydiyyatdan keçməlidirlər. Qeydiyyat linki sabah gün ərzində aktiv ediləcək.

İmtahanda iştirak ödənişlidir. Namizədlər ekabinet.dim.gov.az internet səhifəsində “Şəxsi kabinet” yaratdıqdan sonra həmin kabinetin pul hesabına imtahanda iştirak üçün tələb olunan 90 (doxsan) manat məbləğində pul vəsaitini (xarici dil imtahanından azad olunanlar istisna olmaqla) əlavə etməlidirlər. Qüvvədə olan müvafiq xarici dil sertifikatına malik namizədlər xarici dil imtahanından azad olunur və ərizənin təsdiqi zamanı heç bir ödəniş etmirlər. Digər namizədlər ərizələrini təsdiq edərkən onların şəxsi kabinetinin pul hesabından tələb olunan məbləğ (90 manat) silinir.

Müqayisə üçün bildiririk ki, respublikamızda müvafiq xarici dil imtahanlarında iştirak üçün iddiaçılar aşağıdakı məbləğdə ödəniş etməli olurlar: IELTS – 350 manat, TOEFL – 306 manat, TestDaF – 290 manat, DELF – 115 manat, DALF – 130 manat.

Namizədlərin imtahan verəcəkləri xarici dilin seçiminə qoyulan tələbləri nəzərinizə çatdırırıq.

Xarici dil seçiminə qoyulan tələblər

Doktoranturaya və dissertanturaya qəbul imtahanı keçirilən hər hansı bir xarici dil (ingilis, alman və ya fransız dili) üzrə aşağıda göstərilən hər hansı bir magistratura ixtisaslaşmasını (filologiya (xarici dil və ədəbiyyat üzrə dilşünaslıq və ya ədəbiyyatşünaslıq), xarici dil və ədəbiyyat müəllimliyi, xarici dil müəllimliyi və tərcümə ixtisasları üzrə ixtisaslaşmaları) bitirən namizədlər doktoranturaya və dissertanturaya qəbul zamanı ixtisaslaşma dilini xarici dil kimi seçə bilməzlər:

060102 Dil və ədəbiyyat müəllimliyi

– Dil və ədəbiyyatın tədrisi metodikası və metodologiyası (ingilis, alman və ya fransız dili və ədəbiyyatı)

060103 Xarici dil müəllimliyi

– Xarici dilin tədrisi metodikası və metodologiyası (ingilis, alman və ya fransız dili)

060201 Filologiya

– Ədəbiyyatşünaslıq (ingilis, alman və ya fransız ədəbiyyatı)

– Ədəbiyyatşünaslıq (Amerika və Böyük Britaniya ədəbiyyatı)

– Ədəbiyyatşünaslıq (xarici ölkə xalqlarının ədəbiyyatı, Amerika ədəbiyyatı)

– Dilşünaslıq (ingilis, alman və ya fransız dili)

060203 Tərcümə

– Tərcümə (ingilis, alman və ya fransız dili)

– Sinxron tərcümə (ingilis, alman və ya fransız dili)

Yuxarıda qeyd olunan hər hansı bir magistr ixtisaslaşmasını bitirən namizədlər ixtisaslaşma dili olmayan digər iki dildən birini xarici dil kimi seçməli və həmin dildən qəbul imtahanı verməlidirlər.

Digər magistr ixtisaslaşmalarını bitirən şəxslərin xarici dil seçiminə məhdudiyyət qoyulmur, yəni onlar doktoranturaya və dissertanturaya qəbul zamanı xarici dil kimi ingilis, alman və ya fransız dilini seçə bilərlər.

Qeyd: Sənəd qəbulu zamanı xarici dil seçimini düzgün etməyən və ya seçdikləri xarici dili və ya bölməni dəyişmək istəyən, həmçinin məlumatlarında hansısa uyğunsuzluq və ya səhv olan şəxslər xarici dil imtahanına qeydiyyat aparılan müddət ərzində (şənbə və bazar günləri istisna olmaqla) sənəd verdikləri ali təhsil müəssisəsi, elmi müəssisə və ya təşkilata müraciət edərək, seçimlərini dəyişdirə və ya müvafiq düzəliş etdirə bilərlər.

Xarici dil üzrə qüvvədə olan və CEFR-in B2 və ya daha yüksək səviyyəsinə müvafiq beynəlxalq dil sertifikatına (IELTS, TOEFL, TestDaF, DELF, DALF) malik olanlar DİM-in internet saytında şəxsi kabinet yaratdıqdan sonra şəxsiyyət vəsiqələrinin, sertifikatlarının və magistr təhsili haqqında diplomlarının əslini və surətini 2020-ci il oktyabr ayının 13-dən 15-dək olan müddət ərzində hər gün saat 10-dan 17-dək (saat 13-dən 14-dək nahar fasiləsidir) DİM-in Bakı şəhəri, Abdulvahab Salamzadə küçəsi, 28 ünvanında (Asiya Universitetinin binasında) yerləşən ofisində yaradılan Sənəd qəbulu komissiyasına təqdim etməlidirlər. Beynəlxalq dil sertifikatının imtahan nəticələrinin keçid balına ekvivalentliyi AMEA və Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla, DİM tərəfindən müəyyənləşdirilir. Təqdim edilmiş sertifikatların həqiqiliyi və qüvvədə olması yoxlanıldıqdan sonra onların sahibləri xarici dil üzrə qəbul imtahanından azad olunurlar.

Xarici dildən imtahanda keçid balını toplayan və ya DİM-ə qüvvədə olan sertifikat təqdim edən şəxslər fəlsəfədən imtahana buraxılırlar. Xarici dildən imtahanda iştirak etməyənlər və ya keçid balını toplamayanlar fəlsəfə üzrə imtahana buraxılmırlar.

Namizədlərə xatırladırıq ki, doktoranturaya və dissertanturaya xarici dillər üzrə qəbul imtahanı proqramları Azərbaycan və rus dillərində (http://dim.gov.az/news/5716/), həmçinin doktoranturaya və dissertanturaya xarici dillər üzrə qəbul imtahanının məzmunu və strukturu haqqında məlumat (http://dim.gov.az/news/5827/) DİM-in internet saytında yerləşdirilmişdir.

Doktoranturaya və dissertanturaya xarici dillər üzrə qəbul imtahanının tarixi haqqında yaxın günlərdə məlumat veriləcək.

Mənbə: dim.gov.az

07 oktyabr, 2020

Fransada təhsil alan doktorantlarımızdan Azərbaycan Ordusuna dəstək

AMEA və Fransanın Monpelye Universitetinin (MU) 2019-2022-ci tədris illəri üzrə birgə təşkil etdiyi ikili doktorantura proqramının qalibi olan və təhsilini hazırda MU-da davam etdirən akademiyanın Biofizika İnstitutunun  İnteqrativ biologiya laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Zərifə Osmanlı və digər azərbaycanlı tələbələr ordumuza dəstəklə bağlı institutun rəhbərliyinə məktub ünvanlayıblar.

Onlar “Vətəndən uzaq olsaq da, vətənləyik”, – deyərək Azərbaycan Ordusunun cəbhədəki uğurlarına hədsiz sevindiklərini, özlərinin də ölkəmizi xaricdə uğurla təmsil etmək əzmində olduqlarını bildiriblər.

“Baxmayaraq ki, müharibənin başlanması ilə eyni zamanda Fransa mətbuatında dezinformasiya xarakterli, Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə dair qərəzli və ermənipərəst mövqe tutan təxribat xarakterli məlumatlar yayılır, əhalidə reallığa uyğun olmayan təsəvvürlər yaranır, mən və digər azərbaycanlı tələbələr ölkəmizi xaricdə layiqincə təmsil etməyə çalışırıq. Məsələ ilə bağlı verilən normal və kinayəli sualları mədəni şəkildə və faktlarla cavablandırırıq, ruhdan düşmürük, özümüzü tək hiss etmirik. Yaşadığımız ərazidə ermənilərin çoxluğu və kütlənin də onları dəstəkləməyi bizi qorxutmur. Çünki haqq-ədalət bizim tərəfimizdədir. Tezliklə haqq öz yerini tapacaq və biz zəfər çalacağıq!”, – deyə Zərifə Osmanlı vurğulayıb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

02 oktyabr, 2020

Biofizika İnstitutu Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə Yardım Fonduna vəsait köçürüb

Oktyabrın 2-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunda ordumuza dəstək məqsədilə tədbir keçirilib.

Tədbiri müəssisənin direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq Ermənistanın hərbi təxribatına əsgərlərimizin layiqli cavab verdiyini bildirib. Qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında ölkəmizdə məqsədyönlü şəkildə yüksək ordu quruculuğu siyasəti həyata keçirilir.

“İnanırıq ki, yaxın günlərdə torpaqlarımız işğaldan azad ediləcək, bayrağımız əzəli torpaqlarımızda dalğalanacaq. Biz böyük zəfərlər astanasındayıq”, – deyə Oktay Qasımov bildirib. Vurğulayıb ki, bu həssas və məsuliyyətli dönəmdə hər kəs öz çalışdığı sahə üzrə Azərbaycan Republikasının inkişafına öz töhfəsini verməlidir.

Tədbirin sonunda Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə Yardım Fonduna könüllülük əsasında vəsait köçürülüb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

01 oktyabr, 2020

AMEA Biofizika İnstitutunun direktoru haqqında “Vikipediya”da məqalə yaradılıb

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin nəzdində ictimai əsaslarla fəaliyyət göstərən “Virtual Elektron Fəaliyyət Cəmiyyəti”nin əməkdaşları tərəfindən “Vikipediya”nın Azərbaycan dili bölməsində Biofizika İnstitutunun direktoru, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, professor Oktay Qasımov haqqında məqalə yaradılıb.

Məqalədə alimin  həyat və fəalyyətini, elmi nailiyyətlərini əks etdirən materiallar yer alıb.

Məqalə ilə aşağıdakı linkə daxil olaraq tanış ola bilərsiz:

(https://az.wikipedia.org/wiki/Oqtay_Qas%C4%B1mov_(professor)).

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

29 sentyabr, 2020

Biofizika İnstitutunun alimləri ordumuza dəstək nümayiş etdirirlər

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun gənc alimləri bu günlərdə Ermənistanın ölkəmizə qarşı törətdiyi hərbi təxribata layiqli cavab verən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə dəstək nümayiş etdirirlər.

Belə ki, ön cəbhədə xidmət edən əsgərlərə dəstək vermək, onlar üçün tədarük edilən qan ehtiyatını artırmaq məqsədilə 29 sentyabr 2020-ci il tarixində müəssisənin gənc alimləri Səhiyyə Nazirliyinin B.Ə.Eyvazov adına ET Hematologiya və Transfuziologiya İnstitutunda könüllü olaraq qan veriblər.

Biofizika İnstitutunun əməkdaşları Prezident İlham Əliyevin “Biz birlikdə güclüyük” şüarına qoşularaq səhhəti qaydasında olan hər kəsi qanvermə aksiyasında fəal iştirak etməyə səsləyir.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

25 sentyabr, 2020

AMEA Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib

Sentyabrın 25-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Tədbiri giriş sözü ilə açan AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev iclasın gündəliyində yer alan bir sıra elmi-təşkilati və kadr məsələləri haqqında məlumat verib. Akademik Ramiz Mehdiyev bildirib ki, iclasda AMEA Rəyasət Heyətinin kadr potensialının gücləndirilməsi, müasir qloballaşma şəraitində virtual mühitdə milli kontentin inkişaf etdirilməsi, xalqımızın tarixi, ədəbi, mədəni irsinin qorunub saxlanılması və geniş təbliği, prioritet və aktual elmi istiqamətlər üzrə kompleks proqramların qəbul edilməsi, dünyanın nüfuzlu qurumları ilə qarşılıqlı elmi əməkdaşlıq kontekstində bir sıra beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsi, AMEA-nın elmi müəssisələrinin strukturunun və elmi kadr hazırlığı sisteminin daha da təkmilləşdirilməsi, görkəmli alimlərin yubileylərinin qeyd edilməsi kimi məsələlərin müzakirəsi nəzərdə tutulur.

Gündəlikdə yer alan məsələlərin müzakirəsindən əvvəl Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin müvafiq sərəncamları ilə təltif olunmuş görkəmli alimlərə mükafatlar təqdim olunub. AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev akademik Fəxrəddin Qədirova “Əməkdar elm xadimi” fəxri adının vəsiqəsini və döş nişanını, AMEA-nın müxbir üzvü Şahbaz  Muradova  “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fəxri diplomu”nu və eləcə də AMEA-nın Fəxri fərmanını təqdim edib.

İclasda AMEA Rəyasət Heyətinin qərarı ilə tibb sahəsi üzrə görkəmli alim-onkoloq, Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Milli Onkologiya Mərkəzinin baş direktoru, akademik Cəmil Əliyev və AMEA Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru, görkəmli şərqşünas alim, akademik Gövhər Baxşəliyeva AMEA Rəyasət Heyətinin üzvü vəzifəsini icra edən təyin ediliblər.

Sonra söz AMEA-nın akademik-katibi, müxbir üzv Əminağa Sadıqova verilib. O, gündəlikdə yer alan məsələlərlə iclas iştirakçılarını tanış edib. Akademik-katib bildirib ki, iclasda müzakirəsi nəzərdə tutulan məsələlər müasir şəraitdə akademiyanın strukturunun və idarəetməsinin təkmilləşdirilməsi, kadr potensialının gücləndirilməsi, beynəlxalq elmi əməkdaşlıq əlaqələrinin inkişafı, görkəmli Azərbaycan alimlərinin elmi nailiyyətlərinin və elmin təbliği baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir.

AMEA-nın müxbir üzvü Əminağa Sadıqov bildirib ki, iclasda müzakirəsi nəzərdə tutulan ilk elmi-təşkilati məsələ AMEA Rəyasət Heyəti aparatının strukturuna dair bəzi təkliflər haqqındadır. Məsələ ilə bağlı çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev bildirib ki, AMEA Rəyasət Heyətinin struktur bölmələrini özündə birləşdirən, onların cari işini təşkil edən və AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarının fəaliyyətini öz səlahiyyətləri daxilində əlaqələndirən AMEA Rəyasət Heyətinin aparatı qarşısında həm akademiya, həm də respublika miqyasında elmi və elmi-təşkilati proseslərin idarə olunması baxımından mühüm vəzifələr dayanır. Ona görə də onun təşkilati strukturunun, kadr potensialının, vəzifə və funksiyalarının müəyyənlədirilməsində akademik və kollegial idarəetmə prinsipləri, o cümlədən mütərəqqi beynəlxalq təcrübə əsas götürülməlidir. Akademik Rasim Əliquliyev qeyd olunan istiqamətdə bir sıra konkret təkliflərini iclas iştirakçılarının nəzərinə çatdırıb.

Gündəlikdə yer alan digər məsələ, “AMEA Rəyasət Heyətinin nəzdində Virtual Elektron Fəaliyyət Cəmiyyətinin təsis edilməsi” haqqında AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəyli məlumat verib. Qeyd edib ki, Azərbaycanda cəmiyyətin modernləşdirilməsi istiqamətində uğurla həyata keçirilən dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birini “Virtual Azərbaycan”ın formalaşdırılması təşkil edir. “Virtual Azərbaycan”ın formalaşdırılmasında AMEA-nın üzərinə mühüm vəzifələr düşür. Bu istiqamətdəki fəaliyyətin daha effektiv qurulması, pərakəndəliyin aradan qaldırılması, həyata keçirilən işlərin vahid mərkəzdən koordinasiyası və onların daha sistemli təşkili məqsədilə müstəqil qurumun yaradılmasına ehtiyac vardır. Məsələ geniş müzakirə olunduqdan sonra AMEA Rəyasət Heyətinin nəzdində ictimai əsaslarla Virtual Elektron Fəaliyyət Cəmiyyətin təsis edilməsi haqqında qərar qəbul edilib. AMEA prezidentinin köməkçisi, fəlsəfə elmləri doktoru Ələddin Məlikov ictimai əsaslarla AMEA Rəyasət Heyətinin nəzdində Virtual Elektron Fəaliyyət Cəmiyyətinin sədri təyin edilib.

“AMEA-nın Neft və Qaz İnstitutunun strukturunda qismən dəyişiklik edilməsi” və “AMEA-nın Neft və Qaz İnstitutunun Neftin goekimyası laboratoriyasının Geologiya və Geofizika İnstitutunun tərkibinə keçirilməsi” ilə bağlı məsələlər haqqında AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik İbrahim Quliyev məlumat verib. Məsələlər müzakirə olunduqdan sonra müvafiq qərarlar qəbul edilib.

İclasda müzakirə olunan digər məsələ “Hüceyrə texnologiyalarının inkişafı proqramı” barədə çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev bildirib ki, AMEA Rəyasət Heyətinin 17 iyul 2019-cu il tarixli qərarı ilə AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinə daxil olan Biofizika İnstitutuna hüceyrə texnologiyalarının inkişaf proqramının hazırlanması tapşırılıb. Ötən müddət ərzində AMEA-nın Biofizika İnstitutu tərəfindən proqram hazırlanmış və nəzərdə tutulan işlərin həyata keçirilməsi üçün lazımi avadanlıq, cihaz və kimyəvi reaktivlərin siyahısı tərtib edilmişdir.

Sonra AMEA-nın Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov hüceyrə texnologiyalarının inkişaf proqramını təqdim edərək bildirib ki, son onillikdə təbiətdə baş verən sürətli dəyişikliklərə vaxtında cavab verilməsi üçün yeni innovativ texnologiyaların yaradılması zəruridir. Yaranan yeni şərait tibbi-biologiyanın qarşısında yeni-yeni problemlər qoyur və bunlara adekvat cavab verilməlidir. Tibbi problemlər çoxfaktorlu və mürəkkəb olduğundan onların həllində molekulyar və hüceyrə texnologiyaları, gen və zülal mühəndisliyi mühüm rol oynayır.

AMEA Rəyasət Heyətinin üzvü, akademik Cəmil Əliyev, AMEA-nın Biofizika İnstitutunun laboratoriya müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü İlham Şahmuradov, Azərbaycan Tibb Universitetinin prorektoru, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Orxan İsayev, AMEA-nın Biofizika İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini, biologiya elmləri doktoru Kərim Qasımov, Milli Onkologiya Mərkəzinin laboratoriya müdiri, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Leylaxanım Məlikova, Biofizika İnstitutunun elmi katibi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Flora Mehrəliyeva proqramın müzakirəsində yaxından iştirak ediblər.

Geniş müzakirələrdən sonra AMEA-nın Biofizika İnstitutu tərəfindən hazırlanmış “Hüceyrə texnologiyalarının inkişafı proqramı” təsdiq edilib.

İclasda NATO-nun dəstəyi ilə “Sənaye idarəetmə sistemlərinin kibertəhlükəsizliyi problemləri” beynəlxalq konfransının, həmçinin Avropa Komissiyasının dəstəyi ilə “Şərq Tərəfdaşlığı ölkələri üçün E-infrastrukturlar” mövzusunda beynəlxalq konfranslarla bağlı məsələlər də geniş müzakirə edilib, hər iki beynəlxalq tədbirin keçirilməsi ilə bağlı müvafiq qərarlar qəbul edilib.

İclasda dünya şöhrətli azərbaycanlı alim, qeyri-səlis çoxluqlar nəzəriyyəsinin və qeyri-səlis məntiqin banisi, Kaliforniya Berkli Universitetinin professoruAMEA-nın fəxri üzvü Lütfi Zadənin anadan olmasının 100 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında məsələ müzakirə edilib. Həmçinin görkəmli riyaziyyatçı alim, AMEA-nın müxbir üzvü Kamil Ayda-zadənin 70 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında məsələyə baxılıb. Məsələlər haqqında müvafiq qərarlar qəbul olunub.

Sonra çıxış edən AMEA-nın akademik-katibi Əminağa Sadıqov iclasın gündəliyində yer alan “AMEA-nın regional elmi tədqiqat və təcrübə-sınaq bazalarına məxsus əmlakın inventarlaşdırılmasının nəticələri haqqında” məlumat verib. Məsələ müzakirə olunduqdan sonra müvafiq qərar qəbul edilib.

İclasda bir sıra məsələlərin müzakirəsində AMEA-nın vitse-prezidentləri, akademiklər – Tofiq NağıyevDilqəm Tağıyevİradə Hüseynova da rəy və təklifləri ilə yaxından iştirak ediblər.        

Sonda kadr məsələsinə baxılıb. Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Minarə Həsənova AMEA-nın Dendrologiya İnstitutunun elmi katibi təyin edilib.

Mənbə: www.science.az.

25 sentyabr, 2020

Biofizika İnstitutunda AMEA-nın “Elm və həyat” jurnalının redaksiya heyətinin üzvü ilə görüş keçirilib

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Ekoloji biofizika laboratoriyasının müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Tokay Hüseynov AMEA Rəyasət Heyəti İctimaiyyətlə əlaqələr və mətbuat sektorunun baş mütəxəssisi Sərvan Kərimovla görüşüb.

Söhbət zamanı T.Hüseynov qonağa rəhbərlik etdiyi laboratoriyada aparılan elmi-tədqiqat işləri, əldə edilən nəticələr barədə ətraflı məlumat verib. Professor qeyd edib ki, uğurlu tədqiqatların nəticəsi kimi institut əməkdaşlarının COVID-19 pandemiyası ilə mübarizə sahəsində araşdırmaları Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin müalicə protokoluna daxil edilib.

Sonra jurnalın məsul katibi Sərvan Kərimov “Elm və həyat” jurnalının yaranma tarixindən danışıb. Bildirib ki, 1961-ci ildən başlayaraq nəşr olunan “Elm və həyat” jurnalının məqsədi Azərbaycan elminin və elmi biliklərin populyarlaşdırılmasıdır.

Sonda birgə əməkdaşlıq imkanları, elmi məqalələrin nəşri və digər məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb. Sərvan Kərimov, “Elm və həyat” elmi-populyar jurnalının gələcək nömrələrində institutda biofizikanın müasir istiqamətlərinə dair  aparılan elmi-tədqiqat işlərinin nəticələrini əks etdirən materialların, elmi məqalələrin dərc olunmasını arzuladığını bildirib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

23 sentyabr, 2020

Alimlər dəri xərçənginin daha dəqiq optik diaqnostikası metodunu işləyib hazırlayırlar

Rusiya və Bolqarıstan alimlərinin hazırladığı metod dəri xərçənginin optik diaqnostikasının dəqiqliyini artıracaq. Bu barədə Rusiyanın Samara Universiteti məlumat yayıb.

Tədqiqatın mahiyyəti dəri xərçənginə dair bir neçə yaxşı işlənib hazırlanmış və məlum yanaşmaları birləşdirməkdir. Alimlər bir kompleks metodda diaqnostikanın bir neçə növü, o cümlədən Raman spektroskopiyası (onkopatologiyanın 80-90 faiz dəqiqliklə müəyyənləşdirilməsi), yaxın qırmızı sahədə fluoressensiya (60 faiz dəqiqlik) və spektrin görünən sahəsində fluoressensiya (65-80 faiz dəqiqlik) analizləri birləşdirməyi planlaşdırırlar.

Qeyd olunur ki, yeni metod əsasında poliklinikalarda əhalinin kütləvi və operativ skrininq müayinəsi üçün yeni portativ cihaz yaradılacaq. Məsələn, dispanserləşdirmə zamanı şübhəli xalı və ya ləkəni lazer şüasına yönəltdikdən sonra dəqiq diaqnoz qoyulacaq. Diaqnostika cihazının ölçüsü ayaqqabı qutusu boyda olacaq və həkimlər onu ayrı-ayrı yerlərə özləri ilə apara bilərlər.

22 sentyabr, 2020

Elmi şuranın  iclası keçirildi

Sentyabrın 22-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirildi.

Karantin rejiminin tələblərinə uyğun və sosial məsafə gözlənilməklə baş tutan tədbirdə şuranın əksər üzvləri onlayn iştirak edirdilər.

İclası Biofizika İnstitutunun direktoru, Elmi şuranın sədri, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq iştirakçılara gündəlikdəki məsələlər barədə məlumat verdi.

İclasda əvvəlcə AMEA-nın 10 iyun 2020-ci il tarixində keçirilmiş Ümumi yığıncağının  Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsi (FRTEB) qarşısında müəyyənləşdirdiyi vəzifələr haqqında fikir mübadiləsi aparıldı. Belə ki, “AMEA-nın 2020-2025-ci illər üçün inkişaf proqramı”nın icrası ilə bağlı Tədbirlər planı, həmçinin elmi müəssisənin koronavirus pandemiyası və onunla əlaqədar problemlərə dair təklifləri geniş müzakirə olundu. Qərara alındı ki, AR Nazirlər Kabinetinin koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar qəbul etdiyi qərarların icrasını təmin etmək məqsədilə müəssisədə ictimai nəzarət həyata keçirilsin.

Şuranın sədri bir sıra mühüm elmi və elmi-təşkilati məsələlərdən də söz açdı. Professor, rəhbərlik etdiyi qurumda pandemiya ilə mübarizə və postpandemiya dövründə qarşıda duran vəzifələrə dair artıq müvafiq təkliflərin hazırlandığını, konkret vəzifələrin müəyyənləşdirildiyini bildirdi. Qeyd etdi ki,  institutda hüceyrə texnologiyalarının yaradılması proqramı AMEA-nın Rəyasət Heyətinə təqdim edilib.

Daha sonra müəssisə əməkdaşlarının fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi məsələsi müzakirə edildi. Oktay Qasımov vurğuladı ki, nəzərdə tutulmuş proqram əməkdaşların il ərzində elmi fəaliyyətinin qiymətləndirilməsinə imkan verəcək. Onun sözlərinə görə, müəssisədə elmi-tədqiqatların yüksək səviyyədə yerinə yetirilməsini təmin etmək, eləcə də elmi işçilərin məsuliyyətini artırmaq lazımdır.

Sonda müəssisədə doktorantura təhsilinin yaradılması məsələsi müzakirə olundu, təkliflərin hazırlanaraq FRTEB-ə göndərilməsi qərara alındı.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

18 sentyabr, 2020

Elan 

22 sentyabr 2020-ci il tarixində saat 10:00-da Biofizika İnstitutunda Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

  1. AMEA Biofizika İnstitutunda Doktorantura təhsilinin yaradılması haqqında.
  2. AMEA RH Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Elmi Şurasının 12 iyun 2020-ci il tarixli 2/1 №-li qərarından irəli gələn vəzifələrin müzakirəsi.
  3. AMEA RH Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Elmi Şurasının 12 iyun 2020-ci il tarixli 2/4 №-li qərarından irəli gələn vəzifələrin müzakirəsi.
  4. AMEA RH Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Elmi Şurasının 12 iyun 2020-ci il tarixli 2/7 №-li qərarından irəli gələn vəzifələrin müzakirəsi («Əməkdaşın iş icrasının qiymətləndirilməsi» — son variant əlavə olunur).
  5. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

17 sentyabr, 2020

AMEA-nın magistraturasında 2020/2021-ci tədris ilinə başlanılıb

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) magistraturasında 2020/2021-ci tədris ili sentyabr ayının 15-dən II kurs tələbələrin fərdi tədris planlarında nəzərdə tutulmuş fənlərin tədrisi ilə başlayıb. Koronavirus pandemiyasının yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə dərslər distant formada təşkil edilir. I kurs magistrantların tədris prosesi isə oktyabr ayının 1-dən etibarən ənənəvi formada başlayacaq.

AMEA-nın magistraturasının I kursunda 13 ixtisas, 40 ixtisaslaşma üzrə 56 magistrant, II kursunda isə 22 ixtisas, 75 ixtisaslaşma üzrə 121 magistrant təhsil alır. Beləliklə, hazırda AMEA-nın magistraturasında 23 ixtisas, 81 ixtisaslaşma üzrə 177 magistrant təhsil alır.

AMEA rəhbərliyi tərəfindən magistratura pilləsində təhsilin  müvafiq norma və qaydalara uyğun həyata keçirilməsi üçün bütün zəruri təşkilati tədbirlər görülüb.

Mənbə: www.science.az

11 sentyabr, 2020

“Horizon 2020” Green Deal Call proqramı çərçivəsində vebinar keçiriləcək

18 sentyabr 2020-ci il tarixində saat 12:00-da “Horizon 2020” Green Deal Call (Yaşıl razılaşma çağırışı) proqramı çərçivəsində Avropa İttifaqının Şərq Tərəfdaşlığı (ŞT) ölkələri üçün maliyyə imkanları üzrə vebinar keçiriləcək.

Avropa Komissiyasının Beynəlxalq Əməkdaşlıq Xidmət Təşkilatı tədqiqatçıları və digər maraqlı tərəfləri virtual təlimlərdə aktiv iştiraka dəvət edir.

Virtual Green Deal təlimləri üç sessiyadan ibarətdir və hər biri Green Deal çağırışını müxtəlif aspektlərdən əhatə edir. Birinci sessiyada ümumi icmal təqdim ediləcəyi halda, ikinci və üçüncü sessiyalar daha çox təfsilata yönəldiləcək, həmçinin şəbəkələrin yaradılması və layihə təkliflərinin yazılması kimi ümumi məqamlara toxunulacaq. İştirakçılar digər müvafiq tədbirlər, məlumat mənbələri və şəbəkə imkanları üzrə linklərlə təmin ediləcək. Sessiyaların hər birində iştirak etmək olar.

Qeyd edək ki, Avropa Komissiyası ŞT ölkələrinin Avropa İttifaqı Çərçivə Proqramlarında və Avropa Tədqiqat Sahəsində (ERA) uğurlu iştirakını dəstəkləyir. Bu səbəbdən ŞT ölkələrindən olan tədqiqatçılara və innovasiya sahəsindəki mütəxəssislərə “Horizon 2020” və “Horizon Avropa” proqramlarına müraciətlərin hazırlanmasında köməklik göstərilir.

Vebinarda iştirak üçün bu linkdən qeydiyyatdan keçmək lazımdır.

Mənbə: www.science.az.

11 sentyabr, 2020

AMEA-da 2020-ci il üçün doktoranturaya və dissertanturaya qəbul elan edilir

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 25 avqust 2020-ci il tarixli, 493s nömrəli sərəncamı ilə təsdiq olunmuş Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin, elmi təşkilatların 2020-ci il üçün doktorant və dissertant hazırlığı üzrə qəbul planına əsasən 2020-ci il üçün fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktoranturaya və dissertanturaya qəbul elan edir.

Fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktoranturaya və dissertanturaya sənədlər 14 sentyabr – 7 oktyabr 2020-ci il tarixlərində hər gün (şənbə, bazar və bayram günləri istisna olmaqla) saat 10:00-dan 17:00-dək qəbul ediləcək.

Fəlsəfə doktoru proqramı üzrə doktoranturaya ali təhsil pilləsinin magistratura səviyyəsini bitirən (magistr dissertasiyasını müdafiə edən), yaxud təhsili ona bərabər tutulan (tibbi təhsildə həkim-mütəxəssis) Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları müsabiqə əsasında qəbul olunurlar.

Fəlsəfə doktoru proqramı üzrə doktoranturaya qəbul olmaq istəyən şəxslər xarici dildən ali təhsil pilləsinin magistratura səviyyəsi üçün qüvvədə olan tədris proqramları həcmində (rus dili istisna olmaqla, seçim sərbəst və ya ixtisasa uyğun olmalıdır) Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzində imtahan verməlidirlər.

Xarici dildən imtahanda keçid balını toplayan şəxslər fəlsəfədən imtahana buraxılırlar.

Fəlsəfədən məqbul alan şəxslər ixtisas imtahanına buraxılırlar.

Doktoranturaya qəbul üçün aşağıdakı sənədlər AMEA-nın müvafiq elmi müəssisələrinə (elmi müəssisələrin ünvanını AMEA-nın www.science.az saytından əldə etmək olar) təqdim olunmalıdır:

– elmi müəssisənin direktorunun adına ərizə;

– kadrların şəxsi-qeydiyyat vərəqi;

– tərcümeyi-hal;

– 2 ədəd fotoşəkil (3×4 sm ölçüdə);

– iş stajı olanlar üçün əmək kitabçasından çıxarış;

– iş yerindən xasiyyətnamə;

– çap olunmuş elmi işlərin siyahısı və ya seçilmiş ixtisas üzrə referat;

– ali təhsil müəssisəsini bitirmək haqqında diplomun müvafiq qaydada təsdiq edilmiş surəti (xarici ölkələrdə təhsil almış Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları üçün təhsil haqqında sənədlərin tanınması haqqında şəhadətnamə);

– xarici dil bilikləri üzrə beynəlxalq sertifikat (IELTS, TOEFL, TestDaf, DALF) əgər  varsa);

– şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin surəti.

Xarici dil üzrə qüvvədə olan beynəlxalq dil sertifikatına (IELTS, TOEFL, TestDaf, DALF) malik olanlar xarici dil üzrə qəbul imtahanından azad olunurlar. Beynəlxalq dil sertifikatının imtahan nəticələrinin ekvivalentliyi AMEA və Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən müəyyənləşdiriləcək.

Elmlər doktoru proqramı üzrə doktoranturaya seçdikləri sahədə elmi və ya elmi-pedaqoji nailiyyəti olan, fundamental tədqiqatları yüksək səviyyədə aparmağı bacaran və fəlsəfə doktoru (elmlər namizədi) elmi dərəcəsi olan Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları qəbul edilirlər.

Doktoranturaya qəbul üçün aşağıdakı sənədlər AMEA-nın elmi müəssisələrinə təqdim olunmalıdır:

– ərizə (doktoranturanın fəaliyyət göstərdiyi müəssisənin və yaxud təşkilatın rəhbərinin adına);

– kadrların şəxsi-qeydiyyat vərəqi;

– tərcümeyi-hal;

– 2 ədəd fotoşəkil (3×4 sm ölçüdə);

– iş yerindən xasiyyətnamə;

– əmək kitabçasından çıxarış;

– çap olunmuş elmi işlərin siyahısı;

– fəlsəfə doktoru (elmlər namizədi) elmi dərəcəsi diplomunun müvafiq qaydada təsdiq edilmiş surəti;

– ali təhsil müəssisəsini bitirmək haqqında diplomun müvafiq qaydada təsdiq edilmiş surəti (xarici ölkələrdə təhsil almış Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları üçün təhsil haqqında sənədlərin tanınması haqqında şəhadətnamə);

– şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin surəti.

Dissertantlıq yolu ilə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün dissertanturaya ali təhsil pilləsinin magistratura səviyyəsini bitirən (magistr dissertasiyasını müdafiə edən), yaxud təhsili ona bərabər tutulan (tibbi təhsildə həkim-mütəxəssis), müvafiq tədqiqat sahəsində  müəyyən müvəffəqiyyətləri olan və əsas iş yeri ali təhsil müəssisəsi, elmi müəssisə və təşkilat olan, azı iki il elmi və elmi-pedaqoji iş stajına malik elmi və elmi-pedaqoji kadrlar sənəd təqdim edə bilərlər.

Dissertantlıq yolu ilə təhsil müddətini başa vuran şəxslər eyni ixtisas üzrə təkrar dissertant ola bilməzlər.

Doktoranturada tam təhsil müddətini başa vurmuş şəxslər eyni ixtisas üzrə dissertantlıq yolu ilə təhsil ala bilməzlər.

Dissertantlıq yolu ilə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq istəyən şəxslər xarici dildən ali təhsil pilləsinin magistratura səviyyəsi üçün qüvvədə olan tədris proqramları həcmində (rus dili istisna olmaqla, seçim sərbəst və ya ixtisasa uyğun olmalıdır) Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzində imtahan verməlidirlər.

Fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün dissertanturaya qəbulla bağlı aşağıdakı sənədlər AMEA-nın müvafiq elmi müəssisəsinə təqdim olunmalıdır:

– ərizə (dissertantura təhsilini həyata keçirən müəssisənin və yaxud təşkilatın rəhbərinin adına);

– kadrların şəxsi-qeydiyyat vərəqi;

– tərcümeyi-hal;

– 2 ədəd fotoşəkil (3×4 sm ölçüdə);

– iş yerindən xasiyyətnamə;

– əmək kitabçasından çıxarış;

– çap olunmuş elmi işlərin siyahısı və ya seçilmiş ixtisas üzrə referat (fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə);

– ali təhsil müəssisəsini bitirmək haqqında diplomun müvafiq qaydada təsdiq edilmiş surəti (xarici ölkələrdə təhsil almış Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları üçün təhsil haqqında sənədlərin tanınması haqqında şəhadətnamə);

–  şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin surəti.

Dissertantlıq yolu ilə elmlər doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsinin olması  əsas şərtdir.

Elmlər doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün dissertanturaya qəbul üçün aşağıdakı sənədlər AMEA-nın müvafiq elmi müəssisəsinə təqdim olunmalıdır:

– ərizə (dissertantura təhsilini həyata keçirən müəssisənin və yaxud təşkilatın rəhbərinin adına);

– kadrların şəxsi-qeydiyyat vərəqi;

– tərcümeyi-hal;

– 2 ədəd fotoşəkil (3×4 sm ölçüdə);

– iş yerindən xasiyyətnamə;

– əmək kitabçasından çıxarış;

– çap olunmuş elmi əsərlərin siyahısı (elmlər doktoru hazırlığı üzrə);

– fəlsəfə doktoru (elmlər namizədi) diplomunun müvafiq qaydada təsdiq edilmiş surəti;

– ali təhsil müəssisəsini bitirmək haqqında diplomun müvafiq qaydada təsdiq edilmiş surəti (xarici ölkələrdə təhsil almış Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları üçün təhsil haqqında sənədlərin tanınması haqqında şəhadətnamə);

– şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin surəti.

Əlavə məlumat üçün AMEA Rəyasət Heyətinin Elm və təhsil idarəsinin Doktorantura və dissertantura şöbəsinə müraciət etmək olar.

Əlaqə nömrələri: (+994 12) 539 30 60, 492 84 48

E-mail: eti@science.az

Qeyd: Fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə doktorantura və dissertanturaya sənəd verən iddiaçılar xarici dil imtahanında iştirak etmək üçün sənəd qəbulu bitdikdən sonra Dövlət İmtahan Mərkəzinin saytında şəxsi kabinet açaraq qeydiyyatdan keçməlidirlər.

Mənbə: www.science.az.

11 sentyabr, 2020

Doktoranturaya və dissertanturaya hazırlaşanların nəzərinə!

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə görə, doktorantura ali təhsilin ən yüksək səviyyəsi, doktorluq elmi dərəcəsinin alınmasını həyata keçirən yüksək səviyyəli elmi kadr hazırlığı formasıdır və elmi kadrların hazırlanmasını, iхtisas və elmi dərəcələrin yüksəldilməsini təmin edir.

Nazirlər Kabinetinin 2010-cu il 1 iyul tarixli 129 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Doktoranturaların yaradılması və doktoranturaya qəbul Qaydaları”na və həmin qaydalarda dəyişiklik edilməsi barədə Nazirlər Kabinetinin 2019-cu il 13 noyabr tarixli 443 nömrəli qərarına əsasən, doktoranturaya qəbul olmaq istəyənlər xarici dildən (rus dili istisna olmaqla, seçim sərbəst və ya ixtisasa uyğun olmalıdır), fəlsəfədən və ixtisas fənnindən ali təhsil pilləsinin magistratura səviyyəsi üçün qüvvədə olan tədris proqramları həcmində qəbul imtahanları verirlər.

Xarici dil üzrə imtahan Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən keçirilir. Xarici dil üzrə imtahanın məzmunu, vaxtı, imtahan nəticələrinin qiymətləndirilməsi qaydası və keçid balı Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) və Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla DİM tərəfindən müəyyənləşdirilir.

Qəbul imtahanında xarici dillərə yiyələnmə səviyyəsinin müəyyənləşdirilməsi üzrə ümumavropa tövsiyə çərçivə sənədinin (CEFR) B2 səviyyəsinə və beynəlxalq dil imtahanlarının strukturuna müvafiq olaraq, namizədlərin xarici dillər üzrə oxu, dinləyib-anlama, yazı və danışıq bacarıqlarının, dildən kommunikativ məqsədlə istifadəetmə vərdişlərinin, lüğət ehtiyatına və qrammatik minimuma yiyələnmə səviyyəsinin yoxlanılıb qiymətləndirilməsi nəzərdə tutulur.

Xarici dil üzrə qüvvədə olan və CEFR-in B2 və ya daha yüksək səviyyəsinə müvafiq beynəlxalq dil sertifikatına (IELTS, TOEFL, TestDaF, DELF, DALF) malik olanlar xarici dil üzrə qəbul imtahanından azad olunurlar. Beynəlxalq dil sertifikatının imtahan nəticələrinin keçid balına ekvivalentliyi də AMEA və Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla DİM tərəfindən müəyyənləşdirilir.

Dissertantlıq yolu ilə “fəlsəfə doktoru” elmi dərəcəsi almaq istəyən şəxslər də xarici dildən (rus dili istisna olmaqla, seçim sərbəst və ya ixtisasa uyğun olmalıdır) bu qaydada qəbul imtahanı verirlər.

Doktoranturaya və dissertanturaya hazırlaşanlar proqramları verilmiş linklərdən (Azərbaycanrus) yükləyib tanış ola bilərlər.

Mənbə: www.science.az.

02 sentyabr, 2020

Magistraturaların boş qalan plan yerlərinə müsabiqənin nəticələri açıqlanıb

Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistraturalarının boş qalan plan yerlərinə müsabiqənin nəticələri Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) internet saytında yerləşdirilib.

Bakalavrlar müsabiqənin nəticələri haqqında məlumatı, həmçinin mobil operatorlar (Azercell, Bakcell, Nar, Naxtel) vasitəsilə “iş nömrəsi”ni 7727 nömrəsinə göndərməklə öyrənə bilərlər.

Qəbul olan bakalavrların siyahısı, müsabiqə nəticəsində formalaşmış keçid balları “Magistr” jurnalının 7-ci sayında veriləcək.

Qeyd edək ki, magistraturanın boş qalan plan yerlərinin müsabiqəsində iştirak etmək üçün 2186 bakalavr müraciət edib. Müsabiqə nəticəsində onlardan 757 nəfər (o cümlədən 42 nəfər dövlət sifarişi əsasında) magistraturaya qəbul olub.

Mənbə: www.science.az.

11 avqust, 2020

Azərbaycanlı alimlər ağciyər xərçənginin müalicəsində mühüm nəticələr əldə ediblər

Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Milli Onkologiya Mərkəzi (MOM) ilə AMEA-nın Biofizika İnstitutu ağciyər karsinoması üzrə birgə fundamental və klinik tədqiqatlar aparır. Uğurlu tədqiqatların nəticəsi kimi Biofizika İnstitutunda MOM ilə müştərək Molekulyar və Hüceyrə Onkologiyası laboratoriyası yaradılıb. Tədqiqat işləri həm ağciyər karsinomasının qeyri-invaziv diaqnostikası, həm də insanın sağlam və ağciyər karsinoması toxuma hüceyrələrini fərqləndirən mühüm faktorların aşkarlanması istiqamətində aparılır.

Diaqnostika üzrə 80-dən çox venoz qan plazması (sağlam və ağciyər karsinoması xəstələri) nümunələrinin Furye Çevirici İnfra-Qırmızı (FÇİQ) spektral analizi aparılıb. Multivariat statistikanı tətbiq etməklə iki sinfə bölünən qrupun spektrlərinin prinsipial komponentləri təyin edilərək “sağlam-ağciyər xərçəngi” modeli yaradılıb. Model yoxlanılıb və optimallaşdırıldıqdan sonra  süni intellekt maşınında verilənlər bazası kimi istifadə olunub, “sınaq” nümunələrin klassifikasiyası aparılıb. Klassifikasiyanın dəqiqliyi 80-90% (müxtəlif statistik metodları tətbiq etməklə) təşkil edir ki, bu da çox yaxşı ilkin nəticə kimi qiymətləndirilə bilər. Alınan nəticələr artıq məqalə şəklində çapa göndərilib. Ağciyər karsinoması xəstəliyinin diaqnostikasının (klassifikasiyası) geniş miqyaslı tətbiqi üçün onun dəqiqliyini artırmaq zəruridir. Bunun üçün isə verilənlər bazasını daha da genişləndirmək lazımdır və hazırda bu istiqamətdə işlər aparılır. Bu metod minimal-invaziv, tez başa gələn, ucuz olduğundan əhalinin riskli yaş qrupundan olan təbəqəsinin genişmiqyaslı skrininqi üçün olduqca əhəmiyyətlidir.

MOM və Biofizika İnstitutunun insanın ağciyər xərçəngi ilə əlaqədar iki ildən artıq bir müddətdə apardığı digər tədqiqatlar isə bu xəstəliyə qarşı istifadə edilən müalicənin effektivliyinin artırılmasına yönəldilib. Bu məqsədlə tədqiqatlar ağciyər xərçənginin müalicəsində istifadə olunan protokolların hər bir fərd üçün ən uyğun olanının seçilməsi və bu protokollarda istifadə edilən dərman preparatlarının daha effektli işləməsi üçün optimal şəraitin təyin edilməsidir. Bu zaman xəstənin sağlam və ağciyər karsinomasına məxsus toxuma hüceyrə membranlarının fiziki-kimyəvi xassələrindəki fərqli cəhətlər təyin edilir və bundan müalicə məqsədilə maksimum istifadə olunur. Hazırda bu istiqamətdə aparılan işlərin nəticəsi kimi klinikada tətbiq üçün bir neçə mühüm nailiyyət əldə olunub.

İlk növbədə, qeyd edək ki, xəstənin sağlam və ağciyər karsinoması toxumalarının hüceyrə membranlarının dinamikasındakı fərqlər, müxtəlif molekulların bu membranlara inkorporasiyasının müxtəlifliyi, eləcə də ətraf mühit faktorlarının bu sistemlərə təsiri hərtərəfli tədqiq edilib. Biz bu gün xəstələrdən götürülən ağciyər nümunələrində hazırda istifadə olunan dərmanların təsir kinetikasını izləyə və xərçəng hüceyrələrinin daha effektiv məhv olma şəraitini təyin edə bilirik. İlkin nəticələr göstərir ki, bu gün geniş istifadə olunan dərmanların bir qisminin ağciyər hüceyrələrinə daxil olması aktiv transport hesabına baş verir. Nəticə etibarilə metabolizmi daha yüksək olan hüceyrələr dərmanı daha sürətlə daxilə alır və məhv olur. Digər tərəfdən isə metabolizmi aşağı olan ağciyər karsinoma hüceyrələri dərman molekullarını hüceyrə daxilinə çox pis qəbul edir və onların təsiri zəif olur. Ona görə də, eyni dərmanın hətta eyni tip ağciyər karsinoması xəstələrinə təsiri müxtəlif ola bilər.

Aparılan birgə tədqiqatlar bir daha göstərir ki, xərçəng xəstəliklərinə qarşı effektiv mübarizə üçün onkologiyada fərdi təbabət prinsipləri tətbiq edilməlidir. Aldığımız mühüm nəticələrin kliniki tətbiqinin çox faydalı olacağına şübhə edilmir. Bunun üçün Biofizika İnstitutunun bazasında MOM və Biofizika İnstitutunun birgə istifadəsi üçün müasir hüceyrə texnologiyalarının yaradılması çox vacibdir. Artıq Biofizika İnstitutunda hüceyrə texnologiyalarının yaradılması proqramı AMEA-nın Rəyasət Heyətinə təqdim edilib.

Ümid edirik ki, AMEA-nın Rəyasət Heyəti bu işdə bizə dəstək verəcək və biz ictimaiyyət qarşısında görülən işlər üzrə hesabat verəcəyik.

AR Səhiyyə Nazirliyinin Milli Onkologiya Mərkəzinin baş direktoru, akademik Cəmil Əliyev

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov

Mənbə: aztibb.az

07 avqust, 2020

Gənc Alim və Tədqiqatçıların 5-ci qrant müsabiqəsi elan olunub

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu tərəfindən Gənc Alim və Tədqiqatçıların 5-ci qrant müsabiqəsi elan olunub.

Müsabiqə təbiət, dəqiq, texniki, humanitar və ictimai elmlər sahəsində dövlət və cəmiyyət üçün əhəmiyyət kəsb edən fundamental, tətbiqi və innovasiya xarakterli elmi-tədqiqat proqram və layihələrini və digər elmi tədbirləri dəstəkləmək məqsədilə keçirilir. Eyni zamanda, aktual və müasir elmi problemlərin həlli ilə məşğul olan, elmi tədqiqatlarla əlaqəli digər qurumlarda (nazirliklərin nəzdindəki elmi-tədqiqat institutları, dövlət qurumları və s.) çalışan gənc alim və tədqiqatçıların elmi fəaliyyətini stimullaşdırmaq və onlara əlavə yaradıcılıq imkanı yaratmaq, bir elmi mövzunun (problemin müəyyən hissəsinin) tədqiqi məqsədilə yaradılan müvəqqəti yaradıcı kollektivləri dəstəkləmək nəzərdə tutulur.

Müsabiqə üzrə iştirakçıların qeydiyyatı və layihə təkliflərinin qəbulu avqustun 7-dən sentyabrın 7-si saat 17:00-dək etibarən, elektron qaydada “e-QRANT” – “Qrant layihələrinin Elektron İdarəolunması Sistemi” rəsmi internet səhifəsində (http://e-grant.sdf.gov.az/) həyata keçiriləcək.

“Qrant layihələrinin Elektron İdarəolunması Sistemi” elektron-hökumət prinsipləri əsasında qurulub və “ASAN İmza”dan istifadəni də nəzərdə tutur. “Asan İmza”nı həm layihə rəhbəri, həm də layihədə iştirakı nəzərdə tutulan bütün iştirakçılar əldə etməli, bu şəxslərin hamısı qeydiyyatdan keçməli və “virtual şəxsi kabinet”lərini formalaşdırmalıdırlar.

Layihələrin qəbulu üçün nəzərdə tutulan müddət ərzində qrant iddiaçılarına kömək və sualların cavablandırılması məqsədilə onlayn məsləhət seminarlarının keçirilməsi planlaşdırılır. Bu barədə əlavə məlumat Fondun internet səhifəsində (http://sdf.gov.az/az) dərc olunacaq.

Müsabiqəyə təqdim olunduğu gündən etibarən, layihələrə baxılacaq və nəticələri barədə müsabiqə iştirakçılarına elektron qaydada məlumat veriləcək.

Mənbə: www.science.az.

31 iyul, 2020

Akademiyada gənc alimlər üçün onlayn seminar keçirilib

AMEA-nın akademik-katibi, AMEA-nın müxbir üzvü Əminağa Sadıqovun rəhbərliyi, eləcə də AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Elm və təhsil idarəsinin, Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının birgə təşkilatçılığı ilə “Pandemiya dövründə gənc alimlərin üzləşdiyi problemlər, onların həlli yolları və ölkənin ictimai-siyasi həyatında baş verən proseslərə gənc alimlərin baxışı” mövzusunda onlayn interaktiv seminar keçirilib.

AMEA-nın müxbir üzvü Əminağa Sadıqovun moderatorluğu ilə “Zoom” platforması üzərindən baş tutan onlayn seminara akademiyanın müxtəlif elmi müəssisələrində çalışan, habelə xarici ölkələrdə (ABŞ, Kanada, Rusiya, İngiltərə, Belçika, Fransa, Almaniya, Çin, Polşa və s.) təhsil alan və tədqiqat aparan azərbaycanlı gənc alim və mütəxəssislər, o cümlədən doktorant və dissertantlar qatılıblar.

Tədbiri giriş nitqi ilə açan Əminağa Sadıqov öncə son vaxtlar Azərbaycan-Ermənistan sərhəddində baş verən hadisələrə münasibət bildirib. O, dövlətimizin başçısı, Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin düşmənin bu təxribatına qarşı sərt mövqe nümayiş etdirməsini, onun rəhbərliyi ilə ordumuzun düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirməsini və onu susdurmasını, eləcə də xalqımızın öz dövlətinə və onun rəhbərinə sədaqət nümayiş etdirməsini yüksək qiymətləndirib.

Sonra mənfur düşmənin Azərbaycanın Tovuz rayonunda törətdiyi hərbi təxribata qarşı döyüşlərdə qəhrəmancasına şəhid olan igid oğullarımızın xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Xəbəri tam oxumaq üçün linkə keçid edin: http://www.science.gov.az/news/open/13924

Mənbə: www.science.az.

30 iyul, 2020

AMEA və Fransanın Monpelye Universiteti arasında müştərək doktorantura proqramı uğurla həyata keçirilir

AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik İbrahim Quliyevin AMEA və Fransanın Monpelye Universiteti (MU) arasında imzalanmış əməkdaşlıq sazişi əsasında 2018-2021-ci və 2019-2022-ci tədris illəri üzrə müştərək doktorantura proqramına qəbul edilmiş və təhsillərini hazırda MU-da davam etdirən doktorantlar və onların Azərbaycan tərəfindən elmi rəhbərləri ilə onlayn formatda görüşü keçirilib.

Əvvəlcə AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Xarici əlaqələr idarəsinin rəisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Esmira Əlirzayeva iştirakçıları tədbirin proqramı ilə tanış edib, doktorantlar və onların elm sahələri barədə məlumat verib.

Daha sonra Genetik Ehtiyatlar İnstitutunun doktorantı Səbinə Fərhadova və Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun doktorantı Fidan Hüseynova 2018-ci ildən, Biofizika İnstitutunun doktorantı Zərifə Osmanlı 2019-cu ildən, Fizika İnstitutunun doktorantı Səid Paşayev isə 2020-ci ilin mart ayından MU-da apardıqları tədqiqatlar, bu müddət ərzində əldə edilən nailiyyətlər və qarşılaşdıqları problemlərlə bağlı məlumat veriblər.

Görüşdə Azərbaycan tərəfindən elmi rəhbərlər  – Azərbaycan Tibb Universitetinin beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektoru, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Orxan İsayev, AMEA-nın Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun direktor müavini, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Ələmdar Məmmədov, Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun və Biofizika İnstitutunun laboratoriya müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü İlham Şahmuradov və Fizika İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru Rasim Cabbarov doktorantlar tərəfindən aparılan tədqiqat mövzularının aktuallığı və əhəmiyyətindən, əldə edilən nəticələrdən, tədqiqat işinin daha səmərəli həyata keçirilməsi məqsədilə MU tərəfindən həmrəhbərlərlə mütəmadi olaraq aparlılan müzakirələrdən bəhs ediblər.

Tədbirdə, həmçinin bu istiqamətdə tədqiqatların Azərbaycanda davam etdirilməsi üçün lazımi şəraitin yaradılmasının vacibliyi vurğulanıb. Eyni zamanda, MU-da təhsil müddətində doktorantlarla mütəmadi görüşlərin, elmi tədqiqatların nəticələri ilə bağlı seminarların təşkil edilməsi təklif edilib.

Qeyd edək ki, əməkdaşlıq sazişinə əsasən, müştərək doktorantlar təhsil müddətinin 2 ilini Monpelye Universitetində, 1 ilini AMEA-da tamamladıqdan sonra həm Azərbaycan, həm də Fransa tərəfindən fəlsəfə doktoru diplomlarına layiq görülmək hüququ qazanırlar.

Mənbə: www.science.az.

30 iyul, 2020

“Koronavirus pandemiyası: elmi tədqiqatlardan sağlam gələcəyin təminatına doğru” adlı onlayn konfrans keçiriləcək

4-5 avqust 2020-ci il tarixlərində “Koronavirus pandemiyası: elmi tədqiqatlardan sağlam gələcəyin təminatına doğru” mövzusunda onlayn konfrans keçiriləcək.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Səhiyyə Komitəsinin sədri, akademik Əhliman Əmiraslanovun, AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İradə Hüseynovanın, AMEA-nın müşaviri, Yüksək Texnologiyalar Parkının direktoru, akademik Əli Abbasovun, eləcə də Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyinin, Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) və Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin rəhbər şəxslərinin iştirakı nəzərdə tutulub.

“Zoom” platforması üzərindən baş tutacaq tədbirin birinci günündə AMEA-nın müxbir üzvü Nuru Bayramov, prof. İsmayıl Zülfüqarov, AMEA-nın müxbir üzvü Pənah Muradov və b.ü.f.d. Ələmdar Məmmədovun, ikinci günündə isə prof. Ulduz Həşimova, b.ü.f.d. Samirə Rüstəmova, b.e.d. Dilzarə Ağayeva, b.ü.f.d. Mehrac Abbasovun moderatorluğu ilə plenar və seksiya iclaslarında çıxışlar təqdim olunacaq.

Onlayn tədbirdə “Koronavirusların genomlarının ümumi struktur təşkili”, “Azərbaycanın antiviral bitkiləri və onların istifadə yolları”, “Uşaqlarda yeni koronavirus infeksiyası”, “COVID-19 – yeni tipli koronavirus infeksiyasının diaqnostika, müalicə və spesifik profilaktika problemləri”, “Azərbaycan Respublikası ərazisində COVID-19 infeksiyasının yayılma dinamikasının statistik analizi”, “COVID-19 pandemiyası çağırışları: immun sisteminin qiymətləndirilməsinə yeni yanaşma”, “Azərbaycanda onkoloji xəstələr arasında COVID-19 infeksiyasının yayılma xüsusiyyətləri” və digər mövzularda Azərbaycan, rus və ingilis dillərində məruzələr dinləniləcək. Həmçinin SARS-Cov-2 virusuna qarşı klinik və pre-klinik tədqiqatlar mərhələsində olan vaksin və dərman preparatları, COVID-19 infeksiyasının klinik özəllikləri və özünü doğrultmuş müalicələr, COVID-19 pnevmoniyasının diaqnostikasında döş qəfəsinin rentgenoqrafiya və kompüter tomoqrafiya müayinələrin imkanlarının öyrənilməsi, SARS-CoV-2 və digər koronavirusların membran zülallarının bioinformatik müqayisəsi ilə bağlı müzakirələr aparılacaq.

Mənbə: www.science.az.

29 iyul, 2020

AMEA-da gənc alimlər üçün onlayn seminar keçiriləcək

İyulun 30-da saat 16:00-da AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Elm və təhsil idarəsinin, eləcə də AMEA-nın Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının birgə təşkilatçılığı ilə gənc alimlər üçün onlayn seminar təşkil olunacaq.

“Pandemiya dövründə gənc alimlərin üzləşdiyi problemlər, onların həlli yolları və ölkənin ictimai-siyasi həyatında baş verən proseslərə gənc alimlərin baxışı” adlı seminar “Zoom” platforması üzərindən baş tutacaq. Tədbir AMEA-nın akademik-katibi, AMEA-nın müxbir üzvü Əminağa Sadıqovun moderatorluğu ilə keçiriləcək.

Onlayn seminara AMEA-nın müxtəlif elmi müəssisələrində çalışan, o cümlədən xaricdə (ABŞ, Rusiya, İngiltərə, Belçika, Fransa, Almaniya, Çin, Polşa) təhsil alan azərbaycanlı gənc alim və mütəxəsislər, doktorantlar qatılacaqlar.

Tədbirdə iştirak etmək istəyənlər Elm və təhsil idarəsinə müraciət edə bilərlər (anket forması əlavə olunur).

Əlaqə nömrələri: (+994 12) 492 84 48, 050 583 03 10

E-mail: amea.etbi@gmail.com

Mənbə: www.science.az.

29 iyul, 2020

Biofizika İnstitutunun əməkdaşı Baş Səhiyyə İdarəsində çıxış edib

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Ekoloji biofizika laboratoriyasının müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Tokay Hüseynov Bakı şəhər Baş Səhiyyə İdarəsində məruzə ilə çıxış edib.

Məruzə ətraf mühit amillərindən biri olan seleniumun statusunun COVID-19, Ebola və digər RNT virus infeksiyalarının genomuna daxil olan HİV/AİDS-in inkişafına və patogenliyinə təsirinə dair çoxsaylı tədqiqatlar əsasında aparılan araşdırmalara həsr olunub.

T.Hüseynov mövcud və elmi cəhətdən sübut edilmiş tədqiqatlara əsaslanaraq qeyd edib ki, kimyəvi elementlərdən biri olan Selenin (Se) insan qidasında çatışmazlığı dövrümüzün ən çox yayılmış virus xəstəliklərinin inkişafına səbəb ola bilər. O, Hantavirus, Koksaki, quş qripi, Ebola və digər təhlükəli virus xəstəliklərinin COVID-19-a bənzər simptomlara malik olduğunu deyib.

Məruzəçi vurğulayıb ki, bir çox ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda artmaqda olan selenium çatışmazlığı birbaşa antropogen insan fəaliyyəti ilə əlaqəli ekoloji vəziyyətin ciddi şəkildə pisləşməsi ilə nəticələnir. Xüsusilə, qaz anhidritlərinin əhəmiyyətli dərəcədə atmosferə atılmasına, torpağın turşuluğuna, eləcə də ağır elementlərə səbəb olan enerji, sənaye, rabitə, nəqliyyat sahələrinin intensiv inkişafı nəticəsində bitkilər tərəfindən udulan və onlar vasitəsilə insan orqanizminə daxil olan seleniumun hərəkətli formalarının azalmasına səbəb olur.

Professorun sözlərinə görə, Selenin dərman kimi istifadə edilməsi (əsasən natrium selenit şəklində) xəstələrin vəziyyətinin əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşmasına, hətta tam sağalmasına (Koksaki virusu – Keşan əyaləti, Çin) səbəb olub. Qeyd edib ki, Selenium Cənubi Qərbi Afrikada xəstəliyin HİV-dən QİÇS-ə yoluxmasının qarşısını alan əsas dərmanlardan biri olub. Selenium çatışmazlığından əziyyət çəkən dünyanın bir çox ölkələrində, o cümlədən inkişaf etmiş ölkələrdə və Asiyanın əksər hissəsində, Avstraliyada, Afrikada, habelə bir çox MDB ölkələrində (Rusiya, Ukrayna, Belarusiya və s.) və Baltikyanı ölkələrdə Seleniumun vəziyyətinin normallaşmasını təmin etmək istiqamətində qanunvericilik səviyyəsində dövlət proqramları qəbul edilib.

COVID-19-un tənəffüs xəstəliklərindən daha çox damar xəstəliyi olduğunu söyləyən məruzəçi virusun faciəvi nəticələrinin əsasən qanın laxtalanması ilə əlaqədar olduğunu, natrium selenitin isə antitrombotik xüsusiyyətlərə malik və tromboksanın yaranmasına mane olduğunu vurğulayıb.

Alimin sözlərinə görə, bununla yanaşı, iflicin inkişafı ilə birbaşa əlaqəli olan trombopeniyanın COVID-19 virusuna yoluxma zamanı baş verdiyi də aşkar edilib: “Bütün bunlar koronavirusa qarşı həssaslığın və onun ağırlaşmalarının seleniumun orqanizmə qəbul dərəcəsindən asılı olduğunu göstərir. Natrium selenit özü bu xəstəliyin müalicəsində təsirli ola bilər”, – deyə T.Hüseynov bildirib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

27 iyul, 2020

Pandemiya dövründə karantin qaydalarına ciddi riayət etməliyik

Artıq səkkiz aya yaxındır ki, COVID-19 pandemiyası bütün bəşəriyyət üçün təhlükə mənbəyi olaraq qalmaqda davam edir. Bu dönəmdə hökumətimizin xalqın sağlamlığı üçün tədbiq etdiyi karantin rejimi ümumxalq mənafeyinə xidmət edir və ölkəmiz üçün strateji əhəmiyyətə malikdir. Təsadüfi deyildir ki, beynəlxalq aləmdə Azərbaycanın koronavirusla bağlı mübarizə metodları təqdir edilir. Bunun ən bariz nümunəsi kimi Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Azərbaycanı bir neçə dəfə bu sahədə nümunəvi ölkə adlandırmasını göstərmək olar.

Hazırda pandemiya ilə səmərəli mübarizə bilavasitə bütün vətəndaşların davranışı və məsələyə məsuliyyətlə yanaşmasından, eləcə də fəaliyyətinə icazə verilən sahələrdə karantin rejimi qaydalarına ciddi riayətdən birbaşa asılıdır. Hər bir şəxs sosial məsuliyyətdən irəli gələrək özünü, yaxınlarını və cəmiyyətin digər üzvlərini qorumaq üçün qəbul olunmuş sanitar-gigiyenik qayda və tələblərə qeyd-şərtsiz riayət etməli, başqalarını da belə davranışa dəvət etməlidir.

Xəstə və ya sağlam olmasından asılı olmayaraq, hər kəsin özünü və ətrafındakıları qoruması üçün qapalı məkanlarda, insanların çox olduğu yerlərdə maska taxması, sosial məsafə saxlaması, gigiyena qaydalarına ciddi riayət etməsi vacibdir.

Pandemiyaya qarşı mübarizə sahəsində AMEA-nın Biofizika İnstitutunun kollektivi cəmiyyət qarşısında öz məsuliyyətini dərk edərək aktiv iştirak edir, COVID-19 infeksiyası üzrə araşdırmalar aparır, məqalələr hazırlayır, eyni zamanda, telekanallarda maarifləndirici çıxışlar edirlər. Bunun nəticəsi olaraq Biofizika İnstitutunun təklifləri TƏBİB-in pandemiyaya qarşı mübarizə protokollarına salınıb.

Təsadüfi  deyildir ki, cənab Prezident çıxışlarında dəfələrlə bütün vətəndaşları məsuliyyətə və nizam-intizama çağırmış, özlərinin və  ətrafdakıların sağlamlığı naminə karantin qaydalarına ciddi şəkildə  əməl etməyə dəvət  etmişdir. Biz də vətəndaş olaraq, nizam-intizamlı davranmalı, tətbiq edilən karantin qaydalarına ciddi şəkildə riayət etməliyik. Hər bir vətəndaş öz şəxsi məsuliyyətini dərk etməli, Operativ Qərargahın tələb və tövsiyələrinə riayət etməlidir, çünki vətəndaşın məsuliyyəti həm də onun həmrəylik nümayiş etdirməsi deməkdir, xüsusilə də bu çətin dövrdə.

Oktay Qasımov, Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

25 iyul, 2020

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Elmi Şurasının növbəti onlayn iclası keçirilib

İyulun 24-də AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) El­mi şurasının növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın vitse-prezidenti, Elmi şuranın sədri, akademik Rasim Əliquliyev, şu­ra üzv­lə­ri, elmi-tədqiqat müəssisələrinin rəhbərləri, elmi katibləri, icti­maiy­yət­lə əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəhbərləri, həmkarlar təşkilatlarının, gənc alim və mütəxəssislər, eləcə də Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) özək təşkilatları, qadınlar və ve­te­ran­lar şuralarının sədr­lə­ri iştirak ediblər.

Öncə akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın həqiqi üzvü Təyyar Cə­fə­ro­vun Azər­bay­can Respublikasının Pre­zidenti cənab İlham Əli­yevin Sərəncamı ilə “Şöhrət” or­de­ni i­lə təltif edilməsi haqqında məlumat verib. FRTEB-in Elmi şu­ra­sı akademik T.Cəfərovu bu yüksək dövlət mükafatı münasibəti ilə təbrik edib, alimə Azərbaycan el­mi­nin inkişafı və beynəlxalq nüfuzunun yüksəldilməsi naminə fəaliyyətində yeni uğurlar arzu edib.

R.Əliquliyev daha sonra gündəlikdə yer alan məsələləri iclas iştirakçılarının diq­qə­tinə çatdırıb və qeyd edib ki, son dövrlərdə Azərbaycan Respublikasının möv­cud elmi-texniki poten­sialı­nın xalqımızın milli sərvəti kimi qorunması və möh­kəm­lən­di­ril­mə­si, eləcə də fun­da­men­tal və tətbiqi elmi tədqiqatların prioritet istiqamətlərinin ölkənin mü­dafiə qüdrətinin güc­lən­di­ril­mə­sinə, təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə, qeyri-neft sektorunun inkişafına, respub­li­ka­nın sosial-iqtisadi və mədəni-mənəvi prob­lem­lərinin həllinə uyğun olaraq müəyyənləşdirilməsi ölkə rəhəbrliyinin daim diqqət mər­kə­zin­də­dir.

AMEA Rəyasət Heyətinin 16 iyul 2020-ci il tarixli iclasında verilmiş bəzi tapşırıqlar və töv­siyələr haqqında məlumat verən Rasim Əliquliyev AMEA-nın prezidenti akademik Ramiz Mehdiyevin AMEA alimlərinin, zi­ya­lı­la­rı­mı­zın, həmçinin gənc alim və mütəxəs­sis­lə­rin ölkəmiz­də və dünyada diqqət mərkəzində olan “COVİD-19” vi­ru­su ilə mübarizə mə­­sələlərinə, eləcə də, Prezident İlham Əliyevin apardığı məqsədyönlü, uğurlu siyasətin işı­ğın­da gedən ic­ti­mai-siyasi proseslərə daim fəal münasibət bildirmələrini, cəmiyyətin bu isti­qa­mət­də obyektiv məlumatlan­dı­rıl­ması və maarif­lən­di­ril­məsi işlərində yaxından iştirak etmələri barədə müvafiq tövsiyələrini diq­qə­tə çat­dırıb.

Elmi şuranın sədri, akademik Rasim Əliquliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İl­ham Əliyevin 15 iyul 2020-ci il tarixdə Nazirlər Kabinetinin iclasındakı çıxışı­na istinad edərək qeyd edib ki, dövlət başçısı öz nitqində ölkənin ictimai-siyasi həyatının mühüm mə­sə­lə­lə­ri­nə, Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzünə, həmçinin yaxın tariximizin hadisələrinə dair bil­dir­diyi fikirlər, ortaya qoyduğu qətiyyətli mövqe haqlı olaraq ictimaiyyətin diqqətini cəlb edib. Cə­­nab Prezidentin qeyd etdiyi kimi, “son günlər ər­zində baş vermiş toqquşmalar və qanlı dö­yüş­lər Azərbaycan dövlətinin, ordusunun gü­cü­nü, xalqla iqtidar arasındakı birliyi bir daha göstərdi”.

Alim vurğulayıb ki, dövlət başçısının bu ta­ri­xi çıxışı AMEA Rə­­ya­sət Heyətinin 16 iyul 2020-ci il tarixində ke­çi­ri­lən iclasında ətraflı müzakirə olu­nub. AMEA-nın pre­zidenti, akademik Ramiz Mehdiyev xüsusilə vurğulayıb ki, “cənab Pre­zi­den­tin nitqində öl­kə­miz qarşısında dayanan təh­didlər, dövlətin bu problemlərə olan münasibəti dəqiq şə­kildə öz ək­si­ni tapıb. Ölkəmizin tale­yi­nə laqeyd olmayan hər kəs bu nitqə diqqətlə yanaşmalı, Pre­zidentin ver­di­yi siyasi istiqaməti qav­ramağa çalışmalıdır”.

AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Misir Mərda­nov çıxışında qeyd edib ki, rəhbərlik etdiyi elmi müəssisənin kollektivi To­vuz rayonu ilə sərhəddə Ermənistan ordusunun təxribatının Ali Baş Komandanın çevik və düzgün qərarları ilə silahlı qüvvələrimiz tərəfindən dərhal qarşısının alınmasını yüksək qiymətləndirir. Bununla ya­naşı, hər zaman cənab Prezident İlham Əliyevin apardığı daxili və xarici siyasəti dəstəkləyir. Alim döv­lə­ti­mizin başçısına Azərbaycan elminə, alim­lə­ri­mi­zin rifah halının yaxşılaşdırılması məqsədi­lə göstərdiyi qayğıya görə də, öz adından və RMİ-nin kollektivi adından minnətdarlığını izhar edib.

M.Mərdanov son zamanlar bəzi mətbuat orqanları və sosial şəbəkələrdə Azərbaycan Milli Elm­lər Akademiyası, onun rəhbərliyi haqqında böhtan xarakterli yalan məlumatların yayılması mə­­sə­­ləsinə də öz münasibətini bildirib, ictimai rəydə çaşqınlıq yaratmaq məqsə­di güdən bu cür mən­­­fi addımları qəti şəkildə pisləyib. Həmçinin qeyd edib ki, ziyalılarımız bu cür məsələlərə həs­sas ya­naş­malı, kütləvi informasiya vasitələrinin köməyi ilə ictimaiyyəti doğru məlumat­lan­dır­ma­ğa çalışmalıdırlar.

Akademik Telman Əliyev öz növbəsində, son vaxtlarda Ermənistanın Tovuz rayo­nu isti­qa­mə­tində Azərbaycana qarşı növbəti təcavüzü barədə fikirlərini bildirib, qeyd edib ki, dünya ic­ti­maiy­yəti hər zaman Ermənistanın ölkəmizə qarşı təcavüzkar siyasətini pisləyir. Alim, həmçinin gənclərimizin yüksək və­tən­pərvərlik ruhu nümayiş etdirdiklərini də təqdirəlayiq hesab edib.

AMEA-nın müxbir üzvü Afiq Həsənov ziyalılarımızı ölkədə gedən ictimai-siyasi proses­lə­rə, ölkə başçısının qarşıya qoyduğu tələb və tapşırıqlara daha həssas yanaşmağa səsləyib, həm­çi­nin Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Sənayesi Nazirliyi birgə əmək­daş­lıq münasibətlərinin geniş müzakirə olunması məqsədi ilə FRTEB-in Elmi şurasının xüsusi iclasının keçirilməsi barədə təklifini irəli sürüb.

Akademik Adil Qəribov Rəyasət Heyətinin 16 iyul tarixində keçirilən iclasında müzakirə olu­­nan məsələlər, o cümlədən son günlərdə ölkənin ictimai-siyasi həyatında müşahidə edilən pro­ses­­lər barədə öz münasibətini bildirərək, alimlərimizi televiziya və digər mətbu orqanların vasi­tə­si­lə fəal şəkildə cəmiyyətimizi maarifləndirməyə səsləyib.  Alim həmçinin, Prezident İlham Əli­ye­­vin ötən gün su təsərrüfatının vəziyyətinə həsr olunmuş videoformatda keçirdiyi müşavirə ba­rə­sin­də də öz fikirlərini səsləndirib, cənab Prezidentin irəli sürdüyü fikirləri, haqlı iradlarını bir­mə­na­lı şəkildə qəbul et­di­yini bildirib.

Akademik Nazim Məmmədov çıxışında diqqətə çatdırıb ki, “Fizika İnstitutunun kol­lektivinin hər bir üzvü sərhədlərimizin qorunması, eləcə də topraqlarımızın erməni işğa­lından azad edilməsi naminə hər zaman ordumuzun və onun Ali Baş Komandanı möh­tə­rəm Prezidentimiz İlham Əliyevin yanındadır”. Alim, eyni zamanda iclas iştirakçı­la­rına bildirib ki, İspaniyadan, İs­veç­­rədən və digər Avropa öl­kə­­lərindən olan alim həmkarları Ermənistanın To­vuz rayonu ilə sərhəddə apar­dığı təxribatı pisləyir və bir ziyalı kimi Azərbaycanın ərazi bötüvlüyünü, onun toxu­nul­maz­lı­ğı­nı tanıdıqlarını bildiriblər.

Akademik Arif Həşimov öz növbəsində, Prezident İlham Əliyevin apardığı daxili və xari­ci si­yasəti, ölkəmizdə ordu quruculuğu, “COVİD-19” ilə mübarizə və obyektiv ola­raq yaranmış digər problemlərin aradan qal­dı­rıl­ma­sı ilə bağlı məsələlərin həlli istiqamə­tində nümayiş etdirilən məqsədyönlü siyasəti yüksək qiymətləndirib və belə məsələlərdə ziyalılarımızın üzərinə böyük məsuliyyətin düşdüyünü iclas iştirakçılarına çatdırıb.

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qa­sı­mov iclas işti­rak­çı­la­rı­nın diqqətini son günlərdə ABŞ-ın Los-Anceles şəhərində erməni­əsil­li təxribatçıların orada ya­­şa­­yan həmvətənlərimizə qarşı göstərdiyi zorakılıq əməllərinə cəlb edib. Vurğulayıb ki, düşmənin həm­­vətənlərimizə qarşı mənfur əməlləri qanunla cəzalandırılmalıdır. Alim, həm­çi­nin “COVİD-19” virusu ilə mübarizə məqsədi ilə rəh­bər­lik etdiyi elmi müəssisənin alimlərinin apar­dıqları tədqiqatlardan danışaraq qeyd edib ki, mütəxəssislərimizin əldə etdikləri mü­hüm nəticələr artıq TƏBİB-in rəsmi müalicə protokoluna daxil edilib.

Daha sonra çıxış edən Nəsrəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Namiq Cəlilov Ermənistanın Azərbaycana qarşı apardığı təcavüzkar, mən­fur siyasəti pisləyib. Qeyd edib ki, Tovuz rayonu ilə sərhəddə baş verən erməni təxribatına qı­sa zaman ərzində ölkəmizin başçısı tərəfindən göstərilən opera­tiv, layiqli münasibət ölkəmizin, elə­cə də dünya ictimaiyyətinin, xüsusilə alim və ziyalılar tərəfindən rəğbətlə qarşılanır və bir­mə­na­lı şəkildə dəstəklənir.

FRTEB-in Elmi şurasının üzvləri bir daha əminliklə vurğulayıblar ki, alimlərimiz həmişə olduğu kimi cənab Prezidentimizin ətrafında sıx birləşməyi və onun rəhbər tutduğu dövlətçilik prinsiplərini daim dəstəkləməyi vacib hesab edirlər. Qeyd olunub ki, AMEA-nın elmi kollektivləri və alimləri cənab İlham Əliyevin tarixi nitqində qarşıya qoyduğu vəzifələri öz fəaliyyətlərində daim rəhbər tutacaqlar.

Gündəlikdə yer alan növbəti məsələ AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Böl­məsinin elmi müəssisələrinin 2020-ci ilin büdcəsi çərçivəsində maliyyələş­di­ril­mə­si nəzərdə tu­tu­lan elmi-tədqiqat proqramlarının müzakirəsinə həsr olunub. Bu barədə elmi-tədqiqat müəs­si­sə­lərinin rəhbərləri onlayn iclasın iştirakçılarına müfəssəl məlumat veriblər. Elmi şuranın üzvləri təqdim olunan elmi tədqiqat layihələrini yekdilliklə dəstək­lə­yə­rək AMEA Rəyasət Heyətinə təqdim olunması barədə qərar qəbul ediblər.

Elmi-təşkilati məsələlərin müzakirəsi zamanı Elmi şuranın üzvləri dünya şöhrətli azər­bay­can­lı alim, qeyri-səlis çoxluqlar nəzəriyyəsi və qeyri-səlis məntiqin banisi, AMEA-nın fəxri üz­vü, professor Lütfi Zadənin 100 illik yubileyinin keçirilməsi üçün AMEA və ölkə rəhbərliyi qarşısında vəsatət qaldırılması haqqında qərar qəbul ediblər.

Həmçinin ölkəmizdə informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının inkişafı sahə­sind­ə mühüm xidmətləri olan AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstititunun 50 illik yubileyinin, eləcə də, 2021-ci ildə Avropa Komissiyasının dəstəyi ilə “Şərq Tərəfdaşlığı ölkələri üçün E-İnfrast­ruk­turlar” və NATO-nun dəstəyi ilə “Sənaye idarəetmə sis­tem­lə­ri­nin kibertəhlükəsizliyi problemləri” möv­zu­su­na həsr olunan beynəl­xalq konfransların keçirilməsi və dəstək verilməsi haqqında müvafiq qərarlar qəbul ediblər.

Müzakirə olunan məsələlər arasında AMEA-nın müxbir üzvü Kamil Ay­da­za­dənin, profes­sor­lar Kamil Mənsimovun və Knyaz Məmmədovun, eləcə də texnika elmləri doktoru Qəm­bər Quluyevin 70 illik, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor Nəriman İsmayılovun 65 illik yu­bi­leylərinin ke­çi­rilməsi, həmçinin fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru Canməmməd Rüstəmovun təltif edilməsi də yer alıb.

Daha sonra Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Fəxri fərmanının layi­hə­si Elmi şura üzvlərinin diqqətinə çat­dı­rılıb. Layihə şura üzvləri tərəfindən yekdilliklə qəbul edilib.

Onlayn iclasda həmçinin bir sıra kadr məsələləri də müzakirə olunub. Qəbul edilən qə­rar­la­­ra əsasən, texnika elmləri dok­to­ru Qəmbər Quluyev AMEA-nın İdarəetmə Sistemləri İnsti­tu­tu­nun tex­nologiyalar üzrə direktor müavi­ni vəzifəsinə, həmçinin Biofizika İnstitutunun təklif etdiyi na­mizədlər – biologiya üzrə elmlər doktorları Kərim Qasımov və Tokay Hüseynov müva­fiq la­bo­­ratoriyaların müdiri, fizika-ri­ya­ziy­yat üzrə fəlsəfə doktoru Rasim Aslanov, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Mürsəl Dadaşov aparıcı elmi işçi vəzifələrinə təsdiq olunublar.

Sonda bir sıra həlli vacib olan məsələlər müzakirə olunub, suallar cavab­lan­dı­rılıb.

 

Mənbə: frteb.science.gov.az

17 iyul, 2020

Düşmən layiqli cavabını aldı

Bütün dünya bir düşmənə – COVID-19-a qarşı mübarizə apararkən, Ermənistan özünün təcavüzkar və terrorçu mahiyyətini növbəti dəfə nümayiş etdirməkdən çəkinməyərək, təxribatçı əməlləri ilə beynəlxalq hüququn fundamental norma və prinsiplərini kobud şəkildə pozur, Azərbaycan Respublikasının suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə qarşı yönələn açıq qəsdlər etməyə davam edir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin yaydığı məlumata əsasən, 2020-ci il iyulun 12-də günorta saatlarından başlayaraq Ermənistanın silahlı qüvvələrinin bölmələri Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin Tovuz rayonu istiqamətində atəşkəs rejimini kobud şəkildə pozub, gərginliyi artırmaq məqsədilə əhalinin sıx yaşadığı əraziləri artilleriya atəşinə tutaraq  hücuma keçmək cəhdi ediblər.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, erməni təxribatına cavab olaraq ordumuz qisas əməliyyatı həyata keçirib və işğalçıya sarsıdıcı zərbə endirib. Bu təxribatın qarşısını alarkən Azərbaycanın igid və cəsur övladları qəhrəmancasına şəhid olub.

Lakin şəhidlərimizin qanı yerdə qalmadı. Düşmən layiqli cavab alaraq çoxlu sayda canlı qüvvə və texnika itirdi.  Bu dövrdə dünyanın bir çox dövlətləri ölkəmizə dəstək nümayiş etdirdi, ən çətin zamanda belə Azərbaycanın yanında olacağını açıqladı. Bu həssas məqamda bir sıra ölkələrin dostluq və həmrəylik nümayiş etdirməsi Azərbaycan Prezidentinin düzgün xarici siyasətinin daha bir bariz nümunəsini ortaya qoymuş oldu.

Belə çətin zamanda bütün vətəndaşlarımız bir olub Ali Baş Komandanın və Silahlı Qüvvələrin yanında olduğunu nümayiş etdirib, düşmənin məkrli və hiyləgər təcavüzünə qarşı öz qəti etirazını nümayiş etdiriblər.

Bütün Azərbaycan xalqı kimi, Biofizika İnstitutunun kollektivi də Ali Baş Komandan İlham Əliyevin hər bir çağırışına və əmrinə həmişə hazırdır.

Biz birlikdə güclüyük!

Oktay Qasımov, Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

15 iyul, 2020

Biofizika İnstitutunun laboratoriya müdiri “ATV” kanalına müsahibə verib

AMEA Biofizika İnstitutunun “Ekoloji biofizika” laboratoriyasının müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Tokay Hüseynov “ATV Qərargah” verilişinə müsahibə verib.

Professor T.Hüseynov insanların koronavirusa yoluxmasının, həm də ekoloji problemlərin təsirindən baş verdiyini deyib. O, bu məqsədlə ətraf mühit amillərindən biri olan Selenin qəbulunu tövsiyə edib. Bildirib ki, Selenin insan qidasında çatışmazlığı dövrümüzün ən çox yayılmış virus xəstəliklərinin inkişafına səbəb ola bilər.

Alim, həmçinin bu virusa yoluxub sağalmış insanların immun sisteminin zədələnməsini bərpa etmək üçün Selendən istifadə edilməsinin zəruriliyini vurğulayıb.

Xatırladaq ki, Biofizika İnstitutunun əməkdaşlarının  təklifi ilə kimyəvi elementlərdən biri olan Selenin artıq Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin müalicə protokoluna daxil edilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

13 iyul, 2020

AMEA-nın yaradılmasının 75 ili münasibətilə kitab və buklet hazırlanacaq

Məlum olduğu kimi, 2020-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının yaradılmasının 75 ili tamam olur. Bu dövr ərzində AMEA respublikada fundamental və tətbiqi elmin mərkəzinə çevrilərək, elmi-intellektual potensialın milli sərvət kimi formalaşdırılmasında, ölkəmizin iqtisadi, sosial və mədəni inkişafında, eləcə də elmin müxtəlif sahələri üzrə yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanmasında mühüm rol oynayıb.

AMEA-nın 75 illik yubileyi ilə əlaqədar qurumun fəaliyyətinin geniş işıqlandırılması, bu mötəbər elm ocağının yaradılmasında və inkişafında əvəzsiz xidmətləri olan görkəmli alimlərin tanıdılması, eyni zamanda, elmin populyarlaşdırılması və cəmiyyətdə elmə marağın artırılması məqsədilə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev 7 iyul 2020-ci il tarixində Sərəncam imzalayıb. Sənədə əsasən, AMEA-nın üzvlərinə həsr olunan “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası simalarda” kitabının və Akademiya haqqında təfsilatlı məlumat bukletinin hazırlanaraq nəşr olunması nəzərdə tutulub.

Mənbə: www.science.az.

08 iyul, 2020

Biofizika İnstitutunun əməkdaşlarının COVID-19-a dair araşdırmaları TƏBİB-in müalicə protokoluna daxil edilib

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun əməkdaşları – prof. Tokay Hüseynov və b.ü.f.d. Ruhiyyə Quliyevanın ətraf mühit amillərindən birinin (Selenium statusu) COVID-19 genomunun bir hissəsi olan HİV/AİDS-in inkişafına və patogenliyinə təsiri barədə mövcud tədqiqatlar əsasında apardıqları araşdırmalar Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) müalicə protokoluna daxil edilib.

COVID-19 virusu ilə mübarizə metodlarının axtarışına yönəldilmiş tədqiqatların nəticələri göstərib ki, kimyəvi elementlərdən biri olan Selenin (Se) insan qidasında çatışmazlığı, dövrümüzün ən çox yayılmış virus xəstəliklərinin inkişafına səbəb ola bilər.

Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, COVID-19 virusuna qarşı həssaslıq və onun fəsadları orqanizmin Selenlə təmin olunma dərəcəsindən ciddi şəkildə asılıdır. Natrium selenitin özü isə bu xəstəliyin müalicəsi zamanı səmərəli nəticə verir.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

07 iyul, 2020

Azad Əbdürrəhimovu 60 illik yubileyi münasibətilə təbrik edirik!

Bu gün AMEA Biofizika İnstitutunun innovasiya və transfer üzrə direktor müavini, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Azad Ramiz oğlu Əbdürrəhimovun 60 yaşı tamam olur.

Azad Ramiz oğlu Əbdürrəhimov 7 iyul 1960-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1977-ci ildə Yasamal rayonu 177 nömrəli orta məktəbi bitirərək, N.Nərimanov adına Azərbaycan Tibb İnstitutunun (indiki Azərbaycan Tibb Universiteti) Müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olub. O, ali məktəbi bitirdikdən sonra təyinatla M.N.Qədirli adına Mərkəzi Hövzə xəstəxanasında (MHX) işə başlayıb.

Əmək fəaliyyətinə 1980-ci ildə hələ tələbə ikən M.N.Qədirli adına Mərkəzi Hövzə xəstəxanasında (MHX) kiçik tibbi işçi vəzifəsində başlayan A.Əbdürrəhimov 1983-cü ildə burada  həkim-interna, 1984-cü ildə gəmi həkimi, 1988-ci ildə həmin xəstəxananın poliklinika şöbəsində həkim-terapevt vəzifələrində çalışıb.

O, 1988-1989-cu illərdə Zaqfederasiya adına Hövzə poliklinikasında baş həkimin ekspertiza üzrə müavini və baş həkim əvəzləyicisi, 1989-1990-cı illərdə Parkommuna adına Hövzə poliklinikasında baş həkim, 1990-2005-ci illərdə M.N.Qədirli adına Mərkəzi hövzə xəstəxanasında baş həkimin tibbi işlər üzrə müavini, 2005-2008-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin tibbi şöbəsində rəis, 2008-2009-cu illərdə Mərkəzi Dənizçilər xəstəxanasında icraçı direktor vəzifələrində fəaliyyət göstərib.

2009-cu ildə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Milli Onkologiya Mərkəzində baş direktorun müavini, 2011-2015-ci illərdə baş həkim vəzifələrində işləyib.

A.Əbdürrəhimov 2015-ci ildə “Azərbaycanda qida borusu xərçənginin epidemioloji xüsusiyyətləri” mövzusunda tibb elmləri üzrə Ph.D. dissertasiyasını müdafiə edib.

İnstitutun kollektivi Azad müəllimi 60 illik yubileyi münasibətilə təbrik edir, ona möhkəm can sağlığı, uzun ömür və elmi fəaliyyətində müvəffəqiyyətlər arzulayır.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

03 iyul, 2020

2020/2021-ci tədris ilində AMEA-nın magistraturasına qəbul olan bakalavrların nəzərinə!

COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar olaraq 2020/2021-ci tədris ili üzrə magistraturaya sənədlərin qəbulu onlayn qaydada həyata keçiriləcək.

Magistraturaya qəbul olan bakalavrlar qeydiyyat üçün aşağıda göstərilən sənədləri skan edilmiş formada iyul ayının 6-dan 15-dək (qəbul-2020/2021 başlığı ilə) amea.magistratura@gmail.com ünvanına göndərməlidirlər.

Sənədlərin siyahısı:

– Elektron ərizəyə daxil olmaq üçün iş nömrəsi və şəxsi kabinetin istifadəçi adı;

– Telefon nömrəsi (özünün və valideynlərindən birinin);

– Şəxsiyyət vəsiqəsi;

– Bakalavr təhsilini başa vurduğunu təsdiqləyən diplom və ya arayış;

– Hərbi bilet və ya çağırış məntəqəsinə təhkim edilmə haqqında vəsiqə;

– 3×4 ölçüdə rəngli fotoşəkil;

– Tərcümeyi-hal (Aydın və səliqəli yazılmalı, əlyazma şəklində olmalıdır. Özü barədə ətraflı məlumat verib, ailə üzvlərini bir-bir sadalamaqla təvəllüd, doğulduğu şəhər, hazırda işlədikləri yer və tutduqları vəzifələri göstərməli, tarix və imza qoymalıdır).

Bakalavrlarla telefon əlaqəsi qurulduqdan sonra onlar qeydiyyata alınacaq. Qeydiyyatdan keçməyən bakalavrlar qəbul olunanların siyahısından xaric ediləcək.

Mənbə: www.science.az.

Səhifələr  1  2  3  4   5