26 yanvar, 2022

Biofizika İnstitutunun Elmi şurası 2022-ci ildə ilk iclasını keçirib

Yanvarın 26-da Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının cari ildə ilk iclası keçirilib.

İclası institutun baş direktoru, Elmi şuranın sədri, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq gündəlikdəki məsələləri şura üzvlərinin diqqətinə çatdırıb.

İclasda AMEA Rəyasət Heyətinin 1 oktyabr 2021-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq olunmuş “2021-2025-ci illər AMEA-da aparılacaq elmi-tədqiqat işlərinin mövzu planı”na uyğun olaraq 2022-ci ildə elmi müəssisədə yerinə yetiriləcək elmi-tədqiqat işlərinin əhatəli planının geniş müzakirəsi aparılıb. Məsələ ilə bağlı çıxış edən baş direktor elmi-tədqiqat işlərinin müasir və aktual prioritet istiqamətlər üzrə həyata keçirilməsini davam etdirmək üçün laboratoriya rəhbərlərinə müvafiq tapşırıq və tövsiyələrini çatdırıb.

Daha sonra Elmi şura gündəliyə əsasən, İnteqrativ biologiya birgə laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Türkan Səmədovanın institutun fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə doktoranturasından xaric edilməsini müzakirə edib. Qeyd olunub ki, “2019-2023-cü illər üçün Azərbaycan Respublikasında ali təhsil sisteminin beynəlxalq rəqabətliliyin artırılması üzrə Dövlət Proqramı”nın qalibi olan T.Səmədova Fransanın Monpelye Universitetində təhsilini davam etdirmək hüququ qazandığı üçün öz ərizəsinə əsasən Biofizika İnstitutunun doktoranturasından xaric edilir. Elmi şura yekdilliklə məsələ ilə bağlı AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin qarşısında vəsatət qaldırmağı qərara alıb.

İclasda Biofizika İnstitutunda təhsil alan magistrantların 2021/22-ci tədris ilinin qış imtahan sessiyasının gedişi, institutun elmi seminarlarının keçirilməsi və digər bu kimi cari məsələlər müzakirə olunub, müvafiq qərarlar qəbul edilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

25 yanvar, 2022

Biofizika İnstitutunun icraçı direktoru İctimai radionun efirində qonaq olub

Biofizika İnstitutunun icraçı direktoru, biologiya üzrə elmlər doktoru Kərim Qasımov İctimai radionun efirində yayımlanan “­­­­­­­­­Günün birinci yarısı” verilişində qonaq qismində çıxış edib.

K.Qasımov radio dinləyicilərinə Biofizika İnstitutunun yaranma tarixi, əsas fəaliyyət istiqamətləri, beynəlxalq əlaqələri, burada onkoloji və neyrodegenerativ xəstəliklərin yaranması, onlara qarşı profilaktik və potensial müalicə vasitələrinin yaradılıb inkişaf etdirilməsi istiqamətində aparılan elmi tədqiqat işləri barədə geniş məlumat verib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

25 yanvar, 2022

Elan

26 yanvar 2022-ci il tarixində saat 11:00-da Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. 2022-ci ildə AMEA Biofizika İnstitutunun qarşısında duran vəzifələr haqqında.

2. AMEA Biofizika İnstitutunun doktorantı Türkan Səmədovanın doktoranturadan azad edilməsi haqqında.

3. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

24 yanvar, 2022

Alimlər ilk dəfə canlı hüceyrənin tam dolğun modelini hazırlayıblar

Kreyq Venter İnstitutu və Urbana-Şampeyndəki İllinoys Universitetinin amerikalı biomühəndisləri, alman həmkarları ilə birlikdə ən son minimalist mikrobun təfərrüatlı kompüter simulyasiyasını yaratmaqla həyatın sirrini dərk etmək üçün növbəti böyük addım atıblar.

İllinoys Universitetinin alimi, kimyaçı Zaida Lutey-Schulten bildirib ki, heyət real hüceyrədə baş verən prosesləri tamamilə təqlid edən canlı minimal hüceyrənin üçölçülü, tam kinetik modelini işləyib hazırlayıb.

“Modelimiz hüceyrənin fəaliyyətini izləməyə imkan verir, onun bütün komponentlərinin daxili və xarici stimullara cavab olaraq necə qarşılıqlı əlaqədə olduğunu və dəyişdiyini göstərir. Bu model və digər, daha mürəkkəb modellər bizə həyatın əsas prinsiplərini daha yaxşı başa düşməyə kömək edəcək”, – deyə alim qeyd edib.

Mənbə: trend.az

20 yanvar, 2022

20 Yanvar Azərbaycan xalqının həyatında dönüş nöqtəsi oldu

Xalqımızın müqəddəs ziyarətgahı olan Şəhidlər xiyabanı həm ümummilli kədərin, həm də xalqımızın yenilməz iradəsinin təcəssümüdür

1990-cı il yanvarın 20-si Azərbaycan xalqının tarixinə həm faciəli, həm də qəhrəmanlıq, rəşadət səhifəsi kimi yazıldı. Ulu öndər Heydər Əliyev vaxtilə 20 Yanvar hadisələri haqqında danışarkən deyirdi ki, o günlərdən nə qədər çox uzaqlaşsaq, həmin günlərin Azərbaycan xalqının tarixində necə mühüm yer tutduğunu bir o qədər dərk edəcəyik və bəlkə də gələcək nəsillər buna daha doğru, daha düzgün qiymət verəcəklər. Ancaq bir şey həqiqətdir ki, 1990-cı ilin 20 Yanvarı Azərbaycan xalqının həyatında dönüş mərhələsi, dönüş nöqtəsi olub.

Ulu Öndərimizin dediyi kimi, 20 Yanvar tariximizdə tutduğu yeri indi – 32 il keçdikdən sonra daha aydın görürük. 1990-cı il yanvarın 20-də Azərbaycan xalqı öz azadlığı və müstəqilliyi uğrunda ilk şəhidlərini verdi. Azadlığa gedən yolda həyatlarını qurban verən Vətən övladları misilsiz fədakarlıqları ilə xalqımızın qəhrəmanlıq salnaməsinə yeni parlaq səhifə yazdılar. Xalqın birliyi və milli ləyaqət hissi top-tüfəngə qalib gəldi və bu, 20 Yanvarı səciyyələndirən ən mühüm məqamlardan biridir.

Azərbaycan 30 ildən artıqdır ki, müstəqil dövlətdir. 1990-cı ildən başlanan ağır, çətin, ancaq şərəfli yol Qarabağ Zəfəri ilə ən şanlı zirvəyə çatıb. Ermənistanın işğal etdiyi torpaqlarımız 2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində azad olunub. Hələ uşaq ikən Şəhidlər xiyabanına gəlib, şəhidləri ziyarət edən gənclər özləri qəhrəmanlıq dastanı yazdılar, Vətənimizin ərazi bütövlüyünü bərpa etdilər. Şəhidlər xiyabanında Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda gedən döyüşlərdə həlak olmuş qəhrəman Vətən övladları da dəfn edilib. Bu gün bütün şəhidlərimizin ruhları şaddır, onların qanı hədər getməyib. Azərbaycanın müstəqilliyi, suverenliyi, ərazi bütövlüyü naminə şəhid olanlar müasir dövrümüzün qəhrəmanlıq tarixinin əsasını qoyublar. Ona görə də xalqımız 20 Yanvar faciəsinin 32-ci ildönümünü Qarabağ Zəfərinin fonunda xüsusi qürur hissi ilə qeyd edir.

İllər keçdikcə Qanlı Yanvar hadisələrinə baxışlar dəyişir. Vaxtilə bu faciəyə görə ağlayıb-sızlayır, qəm dəryasına batır, şəhid məzarlarına qərənfillər düzməklə təskinlik tapırdıqsa, indi ürəklər həm də sonsuz fərəh, qürur hissi ilə döyünür.

Təpədən-dırnağa kimi silahlanmış sovet qoşunlarının bölmələri tərəfindən əliyalın insanların qəddarcasına gülləyə tutulduğu, tankların altında əzildiyi həmin qış gecəsi, əslində, azadlıq günəşinin ilk şəfəqləri parlayırdı. Biz bunu sonradan – dövlət müstəqilliyimiz bərpa edilərkən dərk etdik.

Ötən dövrdə Azərbaycan müqayisəolunmaz dərəcədə dəyişib. Zamanın sürətli axarında dəyişməz qalan yalnız xalqın şəhidlərə hörmət və ehtiramıdır.

20 Yanvar faciəsinə dövlət səviyyəsində siyasi-hüquqi qiymət verilməsi məsələsi ümummilli lider Heydər Əliyevin sayəsində həllini tapdı. O vaxt Moskvada yaşayan Heydər Əliyev yanvarın 21-də Azərbaycanın daimi nümayəndəliyinə gələrək xalqımızın kədərinə şərik çıxdı, sovet rəhbərliyinin Bakıda törətdiyi qanlı cinayəti pislədi. Ulu Öndərimizin 20 Yanvar hadisələri ilə bağlı bəyanatı nəticəsində dünya SSRİ rəhbərliyinin Azərbaycan xalqına qarşı bu dəhşətli, xüsusi amansızlıqla törədilən dövlət terrorundan xəbər tutdu. 1990-cı ilin iyulunda Moskvadan Vətənə qayıdan ümummilli lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə həmin il noyabrın 21-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisində 20 Yanvar faciəsinə ilk dəfə siyasi-hüquqi qiymət verən sənəd qəbul edildi. Azərbaycan xalqının ümumi rəyini özündə təcəssüm etdirən bu qərar ulu öndər Heydər Əliyev qətiyyətinin təzahürü kimi tarixə düşdü.

Azərbaycan xalqının başına gətirilən müsibətin bu gün on minlərlə canlı şahidi var. İmperiya qoşunlarının Bakıda törətdiyi hərbi cinayətin təkzibolunmaz dəlil-sübutlarından biri də fotoşəkillərdir. AZƏRTAC-ın fotoarxivində 20 Yanvar faciəsinin miqyasını, Azərbaycan xalqının müsibətini və yenilməzliyini əks etdirən yüzlərlə fotoşəkil var. Qanlı Bakı gecəsinin, günahsız insanların küçələrə səpələnmiş cəsədlərinin, şəhidlərin dəfnində yaşanan izdihamın və digər epizodların əks olunduğu bu fotolara baxdıqca yaddaşımız təzələnir.

Həmin gecə SSRİ rəhbərliyinin göstərişi ilə Azərbaycan xalqına nifrət ruhunda köklənmiş 65 min nəfərlik qoşun hissələri, xüsusilə erməni mənşəli əsgər və zabitlər heç bir xəbərdarlıq edilmədən beş istiqamətdən şəhərə soxuldular. Tanklar və zirehli maşınlar qarşılarına çıxan avtomobilləri, insanları əzib keçdilər, qarşılarına çıxan hər kəsi atəşə tutdular. Yanvarın 20-də və sonrakı bir neçə gündə Bakıda, Neftçala və Lənkəranda 147 nəfər qətlə yetirildi, 744 nəfər yaralandı, 800-dən çox insan həbs olundu.

“Şit” təşkilatının müstəqil ekspertləri tərəfindən hazırlanmış hesabatda deyilirdi: “Adamları xüsusi qəddarlıqla və yaxın məsafədən güllələmişdilər. Məsələn, Y.Meyeroviçə 21, D.Xanməmmədova 10-dan çox, R.Rüstəmova 23 güllə vurulmuşdur, xəstəxanalar, “təcili yardım” maşınları atəşə tutulmuş, həkimlər öldürülmüş, adamlar süngü-bıçaqla qətlə yetirilmişdi. Atəş zamanı “Kalaşnikov” avtomatının ağırlıq mərkəzi dəyişən 5,45 çaplı güllələrindən istifadə edilmişdir. Həlak olanlar arasında yetkinlik yaşına çatmayanlar, qadınlar, qocalar, şikəstlər də var idi”.

20 Yanvar Azərbaycan tarixinə faciə və qəhrəmanlığın eyni vaxtda yaşandığı gün kimi yazılıb. Şəhidlərin dəfn mərasimində yaşanan izdiham Azərbaycan xalqının böyük kədəri ilə yanaşı, mərdliyini, bir amal uğrunda necə sıx birləşdiyini nümayiş etdirdi. Həmin vaxt çəkilmiş fotolar özündə bu qürurverici anları yaşadır.

Prezident İlham Əliyev 20 Yanvar şəhidlərinin fədakarlığını, Vətən qarşısındakı xidmətlərini belə qiymətləndirib: “Azadlıq, müstəqillik uğrunda, Vətən uğrunda özlərini qurban verən şəhidlərimizin hamısının xatirəsini həmişə qəlbimizdə yaşatmalıyıq. Hesab edirəm ki, bugünkü müstəqil, qüdrətli Azərbaycan xalqımızın ən böyük sərvətidir. Şəhidlərimizin, canlarını qurban vermiş insanların bu işdə böyük xidməti olubdur. Bu da heç vaxt yaddan çıxarılmamalıdır”.

Vətənimizin müstəqilliyi, torpaqlarımızın azad edilməsi naminə hər cür fədakarlığa hazır olan gənclərimizin göz qırpmadan ölümün üzərinə getməsi xalqımızın böyüklüyündən xəbər verir.

Şəhid qanı axmayan torpaqdan Vətən olmaz. Xalq şairi Zəlimxan Yaqub “Şəhid qanı” şeirində yazırdı:

Həyatımda ilk dəfə bu qədər qan görürdüm,

Qızıl qana bələnmiş sökülən dan görürdüm,

Qan içində çalxalanan Azərbaycan görürdüm

Yerdən, göydən, dənizdən axırdı şəhid qanı!

Şəhid qanı müqəddəsdir. Ona ən dəqiq qiyməti ulu öndər Heydər Əliyev verib: “O qanın hər damcısında bizim xalqımızın qüdrəti var, xalqımızın qəhrəmanlığı var, xalqımızın milli azadlıq, müstəqillik arzuları vardır. O gecə tökülən qanlar müqəddəs qanlardır. Onlar bizim xalqımızın əsrlərboyu milli azadlıq, müstəqillik uğrunda tökdüyü qanlara qovuşmuş qanlardır, o gecə tökülən qanlar Azərbaycanın müstəqilliyini nümayiş etdirən milli bayrağımızın üstündəki qandır”.

Yüzdən çox oğul və qızlarımız o məşum gecədə qətlə yetirildi. Məhz o gecə tökülən qanlar hesabına ölkəmiz əsarətdən xilas oldu, dövlət müstəqilliyimizi bərpa etdik.

Şəhidlər xiyabanı xalqımızın müqəddəs ziyarətgahına çevrilib. Bakının ən hündür nöqtələrinin birində yerləşən bu məkan həm ümummilli kədər və iztirabın, həm də xalqımızın mübarizliyinin, yenilməz iradəsinin təcəssümüdür. Ötüb keçən illər xalqın şəhidlərinə olan ehtiramını azaltmır, əksinə, daha da artırır. Çünki qəhrəman şəhidlərimizin fədakarlığı nəticəsində xalqımız azadlıq arzusuna qovuşub. Qarabağımız məhz şəhidlərimizin canı-qanı bahasına işğaldan azad edilib. Bu gün Şuşada, Füzulidə, Cəbrayılda, Zəngilanda, Qubadlıda, Ağdamda, Kəlbəcərdə, Laçında Azərbaycanın dövlət bayrağı qürurla dalğalanır. Biz buna görə rəşadətli Ordumuza, Müzəffər Ali Baş Komandanımıza, Azərbaycan əsgərinə, qəhrəman şəhidlərimizə borcluyuq.

Mənbə: AzərTac

19 yanvar, 2022

Biofizika İnstitutunda 20 Yanvar faciəsinin 32-ci ildönümünə həsr olunmuş anım tədbiri keçirilib

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Yeni Azərbaycan Partiyası (YAP) özək təşkilatının və Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının (GAMŞ) birgə təşkilatçılığı ilə 20 Yanvar faciəsinin 32-ci ildönümünə həsr olunan anım tədbiri keçirilib.

Əvvəlcə faciə qurbanlarının xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Tədbirdə institutun Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası laboratoriyasının mühəndisi Aytac Məmmədova məruzə ilə çıxış edərək 1990-cı il yanvar ayının 20-də Bakıda törədilmiş qanlı hadisələr haqqında ətraflı məlumat verib. Gənc alim bildirib ki, 20 Yanvar hadisəsi Azərbaycan xalqının tarixinin ən faciəli, qaranlıq, həm də qəhrəmanlıq, rəşadət səhifəsidir.

Daha sonra institutun icraçı direktoru, b.ü.e.d. Kərim Qasımov, baş meneceri, t.ü.f.d. Azad Əbdürəhimov və Ekoloji biofizika laboratoriyasının rəhbəri, b.e.d., prof. Tokay Hüseynov çıxış edərək faciə ilə bağlı xatirələrini bölüşüblər.

Sonda 20 Yanvar faciəsinə həsr edilən videoçarx nümayiş olunub.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

14 yanvar, 2022

“Elm” (“Nauka”) qəzetinin cari ildə ilk sayı çap olunub

AMEA-nın Rəyasət Heyətinin həftəlik mətbu orqanı olan “Elm” (“Nauka”) qəzetinin 2022-ci ildə ilk sayı işıq üzü görüb.

Qəzetin ilk səhifəsində ölkə başçısının “Azərbaycan Respublikasında 2022-ci ilin “Şuşa İli” elan edilməsi haqqında” və “M.Ə.Salmanovun “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu” ilə təltif edilməsi haqqında” sərəncamları yer alıb.

Bundan əlavə, AMEA-nın Rəyasət Heyətinin iclası, AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin müharibə iştirakçıları və şəhid ailələri ilə görüşü, 2021-ci ildə AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında əldə edilən mühüm nəticələr, “Ölkəmizdə davamlı inkişafla bağlı həyata keçirilən uğurlu siyasət və onun nəticələri”, “20 Yanvar – Qanla yazılan azadlıq tariximiz”, “44 günlük Zəfər yolu” sərlövhəli məqalələr, yeni nəşrlər, yubileylər, elanlar və s. informasiyalarla tanış ola bilərsiniz.

Mənbə: www.science.az.

14 yanvar, 2022

“Omikron” ştammına qarşı burun spreyi hazırlanıb

Yeni burun spreyi yüksək risk qrupuna daxil olan xəstələrdə immuniteti qısa müddətə COVID-19-a qarşı  möhkəmləndirə bilər.

Finlandiyanın Helsinki Universitetinin alimləri tərəfindən hazırlanan sprey laboratoriya tədqiqatlarında səkkiz saata qədər koronavirus infeksiyasının qarşısını alıb.

Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, burun spreyi immuniteti zəif olan xəstələr və COVID-19-a qarşı ciddi zəifliyi olan digər insanlar tərəfindən istifadə üçün nəzərdə tutulub.

Spreyin “Omikron”a qarşı daha az təsirli olan məşhur monoklonal antikor müalicələrindən fərqli olaraq, burunda virusu zərərsizləşdirdiyi və bütün variantlara qarşı effektiv olduğu bildirilib.

Bununla belə, burun spreyi müalicəsi peyvəndləməni əvəz edə bilməsə də, əlavə immunitet qorunmasına ehtiyacı olanlar üçün faydalı ola bilər.

Mənbə: Aztibb.az

13 yanvar, 2022

AMEA Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib

Yanvarın 12-də AMEA Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

İclasda AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin digər üzvləri akademiklər – Arif Həşimov, Dilqəm Tağıyev, İradə Hüseynova, Rasim Əliquliyev, Gövhər Baxşəliyeva, Fikrət Əliyev, Adil Qəribov, İsmayıl Hacıyev, Fuad Əliyev, eləcə də AMEA Rəyasət Heyətinin aparat rəhbəri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Seyfəl Həsənov və aidiyyəti şəxslər iştirak ediblər.

İclası giriş sözü ilə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev açıb.

Sonra akademik Ramiz Mehdiyev tərəfindən akademiklər Məhərrəm Babayev və Qərib Məmmədova, AMEA-nın müxbir üzvləri Təhsin Mütəllimov və İsmayıl İsmayılova yubileyləri münasibətilə, Ülkər Hüseynovaya və filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Ağahüseyn Şükürova isə AMEA-nın “Elm və həyat” jurnalının fəaliyyətindəki xidmətlərinə görə AMEA-nın Fəxri fərmanı təqdim olunub.

İclasda daha sonra AMEA-nın Kimya Elmlər Bölməsinin 2021-ci il üzrə elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında hesabat dinlənilib. Hesabatı təqdim edən AMEA-nın vitse-prezidenti, bölmənin Elmi şurasının sədri, akademik Dilqəm Tağıyev bildirib ki, 2021-ci ildə bölmənin institutlarında 12 problemi əhatə edən 42 mövzu və 118 iş üzrə tədqiqatlar aparılıb və 66 iş tamamlanıb.

Akademik AMEA-nın Kimya Elmləri Bölməsinin elmi müəssisələri və respublikanın kimya elmləri sahəsində digər elm və təhsil müəssisələrində fundamental və tətbiqi elmi tədqiqatlar sahəsində 22 mühüm elmi nəticənin əldə edildiyini söyləyib. Həmçinin bölmənin institutları tərəfindən təklif edilən 4 tətbiqi xarakterli işin müxtəlif təşkilatlarda sınaqdan keçirildiyini, müsbət nəticələrin əldə olunduğunu vurğulayıb. Həmin işlərdən bir neçəsini təqdim edən akademik D.Tağıyev bildirib ki, “Qarabağ-4” bitki boy stimullaşdırıcısı Tərtər rayonunun 4 hektar tinglik sahəsində tətbiq olunub və bitkilərin kök sisteminin və gövdəsinin böyük fərqlə inkişaf etdiyi aşkarlanıb. O cümlədən “Baku Steel Company” MMC-də valların işlək hissəsinin hazırlanmasında istifadə olunan ağ çuqunun burulmağa və sınmağa qarşı davamlılığını artırmaq üçün keçid metalları ilə legirləşmiş funksional xassəli çuqun alınıb. Bundan əlavə, yerli xammal əsasında hazırlanmış kompleks üzvi-mineral gübrənin Saatlı rayonunda yerləşən pambıq sahəsində tətbiq edildiyini diqqətə çatdırıb.

Natiq, həmçinin hesabat dövründə bölmənin institutlarının əməkdaşları tərəfindən hazırlanmış 21 monoqrafiya, kitab və dərsliyin çapdan çıxdığını, 841 məqalə və tezisin (474-ü xaricdə) nəşr olunduğunu, 259 məqalənin “Web of Science” və “Scopus” bazasına düşən jurnallarda işıq üzü gördüyünü, 64 məqalənin isə “Clarivate Analytics” bazasının Q 1 – Q 4 qruplarında yer aldığını vurğulayıb. Akademik Dilqəm Tağıyev akademik M.Nağıyev adına Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutunda ingilis dilində nəşr olunan “Azerbaijan Chemical Journal” və “Chemical Problems” jurnallarının “Scopus” bazasına daxil edildiyini də bildirib.

Alim çıxışında eyni zamanda 38 Azərbaycan və 2 Avrasiya patentinin, eləcə də 6 qrantın alındığını söyləyib və bölmənin institutları ilə təhsil müəssisələri arasındakı münasibətləri, beynəlxalq elmi əlaqələri, təltif və mükafatları və digər məlumatları slayd vasitəsilə iclas iştirakçılarına təqdim edib.

Hesabat dinlənildikdən sonra çıxış ətrafında geniş müzakirələr aparılıb. Mövzu ilə bağlı çıxış edən AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Elmi-təşkilat idarəsinin rəisi, fizika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Rüstəm Rüstəmov hesabatın idarənin əməkdaşları tərəfindən yoxlanıldığını və qənaətbəxş olduğunu diqqətə çatdırıb.

Daha sonra AMEA Rəyasət Heyəti tərəfindən hesabat qəbul olunub və müvafiq tövsiyələr verilib.

İclasın gündəliyində yer alan digər məsələ AMEA-nın Gəncə Bölməsinin 2021-ci il üzrə elmi və elmi təşkilati fəaliyyəti haqqında olub. Onlayn bağlantı vasitəsilə hesabatı təqdim edən bölmənin sədri, akademik Fuad Əliyev 2021-ci ildə qurumun elmi müəssisələrində “AMEA-nın 2020-2025-ci illər üçün inkişaf proqramı”nın, “Azərbaycan elminin inkişaf doktrinası”nın, AMEA-nın Ümumi yığıncağının təsdiq etdiyi müddəaların və Dövlət proqramlarının əsasında elmi-tədqiqat işlərinin həyata keçirildiyini deyib.

O, bölmənin institutlarında hesabat ilində 13 problemə aid 23 mövzu üzrə 30 elmi-tədqiqat işinin aparıldığını, 14 iş və 41 mərhələnin tamamlandığını, 1 patent və 7 mühüm nəticənin alındığını söyləyib. Bildirib ki, 2021-ci ildə Gəncə Bölməsinin əməkdaşları tərəfindən 7 kitab, 4 monoqrafiya, 2 dərslik, 92 məqalə (31-i xaricdə), 75 tezis (17-si xaricdə) dərc olunub, bölmə əməkdaşlarının əsərlərinə beynəlxalq elmi bazalarda 198 dəfə istinad edilib.

Bölmənin mühüm nəticələrini təqdim edən alim Naftalan nefti və tullantılarını kanserogen birləşmələrdən təmizləmək məqsədilə yerli materiallar – bentonit-seolit əsasında yeni tərkibli adsorbentlərin hazırlandığını, onların adsorbsiya xüsusiyyətlərinin tədqiq edildiyini diqqətə çatdırıb. Həmçinin texniki məqsədlər üçün istifadəsi mümkün olan polietilen tullantısından və Yuxarı Ağcakənd yatağı gipsindən optimal nisbətdə keyfiyyətli kompozisiya materialının alındığını vurğulayıb. Eyni zamanda Qərb bölgəsi bitkilərindən boyaq maddəsinin ayrılması və boyanma xüsusiyyətlərinin tədqiq edildiyini, Korçay Dövlət Təbiət Qoruğunda isə 15 fəsilə və 30 cinsə dахil оlаn 56 növ mаmırın yаyılmasının müəyyənləşdirildiyini bildirib.

Alim, həmçinin “Nizami Gəncəvi İli” çərçivəsində görülən işləri və digər məlumatları diqqətə çatdırıb.

Hesabat dinlənildikdən sonra çıxış ətrafında müzakirələr aparılıb və Rəyasət Heyətinin qərarı ilə hesabat qəbul olunub, müvafiq qərarlar verilib.

Tədbirdə daha sonra bir sıra kadr məsələlərinə baxılıb. AMEA Rəyasət Heyətinin qərarı ilə Rəyasət Heyəti aparatının Kadrlar və Daxili audit və nəzarət şöbələri birləşdirilib və Qarabağ müharibəsi veteranı Natiq Mehdiyev həmin şöbənin, İqbal Qəhrəmanov isə Xüsusi şöbənin müdiri təyin olunublar.

İclasda, həmçinin 2022-ci ildə keçiriləcək beynəlxalq və respublika səviyyəli elmi və elmi-təşkilati tədbirlərin planı təsdiqlənib.

Yığıncaqda qeyd olunan məsələlər ətrafında akademiklər – Arif Həşimov, İradə Hüseynova, Rasim Əliquliyev, Fikrət Əliyev və Adil Qəribov çıxış edərək fikir və təkliflərini səsləndiriblər.

Sonda AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev çıxış edərək Azərbaycan iqtisadiyyatına töhfə verəcək tətbiqi xarakterli işlərə üstünlük verilməsi, respublikada elmi tədqiqatların əlaqələndirilməsi sahəsində işin gücləndirilməsi və digər məsələlər barədə müvafiq tapşırıqlarını verib.

Mənbə: www.science.az.

6 yanvar, 2022

Biofizika İnstitutunda magistrantların qış imtahan sessiyası başlayıb

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun I kurs magistrantlarının 2021/2022 tədris ili üzrə qış imtahan sessiyası başlayıb. İmtahanlar AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin 21 dekabr 2021-ci il tarixli “AMEA-nın magistrantları üçün qış imtahan sessiyasının keçirilməsi haqqında” sərəncamına əsasən keçirilir.

İlk olaraq magistrantlar “Biofizikanın tarixi və metodologiyası”, “Fizikanın tarixi və metodologiyası” və “Sitogenetika” fənləri üzrə imtahan veriblər.

Qeyd edək ki, qış imtahan sessiyası ərzində “Biofizika”, “Bioloji sistemlər fizikası” və “Genetika” ixtisasları üzrə I kursda təhsil alan magistrantlar tədris planında I semestr üçün nəzərdə tutulmuş ixtisas fənləri üzrə müəyyən olunmuş qrafikə əsasən imtahan verəcəklər. Növbəti imtahanların fevralın 2-ə qədər keçirilməsi nəzərdə tutulub.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

5 yanvar, 2022

FRTEB-in Ümumi yığıncağında 2021-ci ilin mühüm nailiyyətləri müzakirə olunub

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının illik hesabatlara həsr olunmuş növbəti onlayn iclasında Biofizika və İdarəetmə Sistemləri (İSİ) ins­­titutlarının, eləcə də Milli Avia­si­ya Akademiyasının (MAA) 2021-ci  ildə apa­rıl­mış elmi-tədqiqat işlə­ri­nin ye­kunlarına dair hesabatları müzakirə olunub.

Tədbirdə AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, FRTEB-in elmi müəssisələrinin baş direk­tor­la­rı və icraçı direktorları, elmi katibləri, Təhsil, İctimaiyyətlə əlaqələr və Beynəlxalq əlaqələr şöbələ­ri­nin müdirləri, eyni zamanda mühüm elmi nəticə müəllifləri iştirak ediblər.

Biofizika İnstitutunda aparılmış elmi-tədqiqat işlərinin yekunlarından danışan müəs­si­sənin baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov bildirib ki, institutda tədqiqatlar, əsasən bir istiqamət üzrə apa­­rılıb və cari ildə 11 mühüm nəticə əldə olunub. Həmçinin institut əmək­daş­larının yüksək impakt faktorlu məcmuələrdə 6 məqaləsi işıq üzü görüb. Hesabat ilində alim­lə­rimizin mə­qa­lə­lə­rinə, ümu­­milikdə 204 istinad olub. Bu da, 2020-ci illə müqayisədə 32 istinad çoxdur.

Məruzəçi Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Fərman və sərəncamlarının, eləcə də Na­zir­lər Kabinetinin, AMEA-nın Rəyasət Heyətinin və FRTEB-in Ümumi yığıncağının qərar­la­rın­dan irəli gə­lən vəzifələrin icra vəziyyətinə də toxunub.

Daha sonra hesabat ilində dünyanın bir çox dillərində nəşr olunan “Molekulyar hüceyrə biolo­­giyası” (“Molecular Cell Biology”) bestsellerinin Azərbaycan dilinə tərcümə olunmasından söz açıb. Vurğulayıb ki, bu kitab Massaçu­sets Texnologiya İnstitutunun, Harvard, Kornel və Ka­li­­for­ni­ya universitetlərinin tanınmış alimləri tərəfindən hazırlanıb. Best­sellerin 2016-cı ildə “Sprin­ger” nəşriyyatında işıq üzü görən və ana dilimizə tərcümə edilən 8-ci nəşri biotibb, molekulyar hü­cey­rə sahəsində son illərin eksperimental tədqiqatlarına əsaslanan mühüm nailiyyətləri özündə əks etdirir.

Oktay Qasımov institut əməkdaşlarının qazandıqları respublika və beynəlxalq qrantlardan, həm­­çinin kütləvi-informasiya vasitələrində (KİV) nümayiş etdirdikləri elmi-populyar fəaliyyət­dən bəhs edib. Vurğulayıb ki, FRTEB-in ən gənc elmi müəssisəsinin alimləri hesabat ilində bey­nəl­xalq əmək­­daşlıq istiqamətində də mühüm uğurlar qazanıblar. Türkiyə, ABŞ, İtaliya, Pa­kistan, İs­veç­rə, Belarus və Fransadan olan həmkarları ilə beynəlxalq səviyyəli təd­qi­qat­lar aparıblar.

Məruzəçinin sözlərinə görə, institutun mütəxəssisləri italiyalı alimlərlə aparılan müştərək tədqiqatlar nəticəsində katarakta, Alzeymer, Parkinson kimi xəstəliklərə qarşı terapevtik müalicə üsulu təklif ediblər. Bundan başqa, Türkiyə Elmi və Texnoloji Tədqiqat Şurası (TÜBİTAK), Milli Onkologiya Mərkəzi və Bakı Dövlət Universitetindən olan alimlərlə aparılan birgə tədqiqatlar nəticəsində düyü kəpəyi zülalının hidrolizi əsasında əldə edilən kationik EQRPR peptidin xərçəng xəstəliyinə və COVİD-19 infeksiyasına qarşı mübarizədə tətbiq oluna bilməsi və onların təsir mexanizmləri tədqiq olunub.

Daha sonra Milli Onkologiya Mərkəzinin mütəxəssisləri ilə birgə qazandıqları nailiyyətlərdən danışan Oktay Qasımov qeyd edib ki, TEMPO spin zonduna dərman modeli kimi yanaşaraq onların ağciyər sağlam və karsinoma hüceyrə membranlarına inkorporasiya dərəcələri qiymətləndirilib. Həmçinin SARS-CoV-2 virusunun insan hüceyrələrinə daxil olmasında və onun immun sistemi tərəfindən tanınmasında mühüm antigen rolunu oynayan S (spike) zülalının ilkin (referans) variantı müxtəlif ölkələrdə aşkar edilmiş 263067 virusun S zülalı ilə müqayisə edilib.

Onlayn iclasda Biofizika İnstitutunda elmlə təhsilin inteqrasiyası, elektron elmin və aparılan kadr ha­zır­lı­ğı­nın cari vəziyyəti, nəşriyyat və sosial sferada, o cümlədən “Vikipediya” elektron ensiklopedi­ya­sın­da fəaliyyət istiqamətində əldə edilmiş nailiyyətlər haqqında da məlumat verilib. Əmək­daş­ların müxtəlif televiziya kanalları, radio və digər mətbuat orqanlarda yer alan müsahibə və çıxış­la­rın­dan da bəhs edilib.

Tədbirdə çıxış edən İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun baş direktoru, akademik Əli Abbasov diqqətə çatdırıb ki, 2021-ci il rəhbərlik etdiyi müəssisənin mühüm nailiyyətləri ilə yadda­qa­lan olub. Belə ki, professor Elmxan Mahmudov ABŞ-ın Stenford Universiteti tərəfindən təq­dim edilən dün­ya­nın ən nüfuzlu alimlərinin (ilk 2 %) reytinq qiymətləndirmə siyahısına daxil edi­lib. Labora­to­ri­ya rəh­bəri, professor Yadulla Həsənli “Əməkdar elm xadimi” fəxri adına layiq görülüb. İSİ-nin yeddi əmək­daşı FRTEB-in Fəxri fərmanı ilə təltif olunub. AMEA Rəyasət Heyətinin müvafiq qərarları ilə aka­demik Asəf Hacıyevin 70 illik və AMEA-nın müxbir üzvü Qorxmaz İmanovun 80 illik yubi­ley­ləri qeyd olunub.

Akademik Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 il­liyinin qeyd edilməsi haqqında” Sərəncamının, müvafiq fərmanlarının, eləcə də Dövlət proq­ram­la­rı­nın, Nazir­lər Kabinetinin, AMEA-nın Rəyasət Heyətinin və FRTEB-in Ümumi yığıncağının qərar­la­­rından irəli gə­lən vəzifələrin icra vəziyyətinə də toxunub.

Hesabat ilində İSİ-də 14 istiqamət üzrə həyata keçirilən tədqiqat işlərinə görə 7 mühüm elmi nəticə əldə olunub. İnstitut əməkdaşlarının ümumilikdə 416 elmi əsəri işıq üzü görüb. Əli Abba­so­vun sözlərinə görə, ölkə xaricində çap edilən 142 əsərin 89-u “Web of Science” və “Scopus” bazalarında indeksləşən impakt faktorlu məcmuələrin payına düşür.

Məruzəçi vurğulayıb ki, ölkəmizdə və onun hüdudlarından kənarda keçirilən 91 konfransda alimlərimizin 206 məruzəsi dinlənilib. Həmin məruzələrdən 30-nun mətni “Web of Science” bazasına daxil olan topluda nəşr edilib. Hesabat ilində alim­lə­rimizin mə­qa­lə­lə­rinə, ümu­­milikdə 2332 istinad olub. Respublika və beynəlxalq səviyyəli qrantlardan bəhs edən akademik Əli Abbasov 5 Avrasiya patentinin alındığını diqqətə çatdırıb.

Baş direktor çıxışında noyabr ayında İSİ-nin, Polşanın Sileziya Texnoloji Universiteti, Azər­bay­can Texniki Universiteti və Gürcüstanın Texniki Universitetinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən “Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizində logistika, idarəetmə və istismar problemləri” (International Con­fe­ren­ce on  Problems of Logistics, Management and Operation in the East-West transport Corridor – PLMO) adlı beynəlxalq konfransı xatırladıb. “Azərbaycan Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəh­­lizlərinin kəsişməsində yerləşir və bu əlverişli mövqedən yararlanaraq tranzit potensialının inki­şaf etdirilməsi bölgənin nəqliyyat siyasətinin əsas prioritetlərindəndir”, – deyə akademik vurğulayıb.

Əli Abbasov İSİ-nin xarici ölkələrin çoxsaylı beynəlxalq elmi tədqiqat mərkəzləri ilə əmək­daş­lıq, elektron elmin vəziyyəti, fundamental elm­lə təhsilin əlaqəsi, innovasiya, nəşriyyat və sosial sfe­rada, o cümlədən “Vikipediya” elektron ensiklo­pe­di­ya­sın­da, kadr hazırlığı, kütləvi informasiya vasitələrində elmi biliklərin təbliği və populyarlaşdırılması istiqamətində fəaliyyətinə də toxunub.

Alimin sözlərinə görə, 2021-ci ildə institutun www.isi.az rəsmi veb saytına olan müraciətlərin sayı əhəmiyyətli dərəcədə artaraq son 5 ilin ən yüksək nəticəsini göstərib.

Daha sonra onlayn iclasın iştirakçılarına Milli Aviasiya Akademiyasında müvafiq elmi istiqamət üz­rə əldə edilmiş mühüm nəticələr barədə məlumat verilib. Bu barədə çıxış edən AMEA-nın müxbir üz­vü Afiq Həsənov bildirib ki, hesabat ilində MAA-da 12 elmi istiqamətə müvafiq 30 elmi təd­qi­­qat işi aparılıb. Əldə edilmiş mühüm nəticələrdən söz açan alim diqqətə çatdırıb ki, professor-müəl­­lim he­yətinin ixtiralarına 7 patent alınıb, 260 elmi əsəri nəşr olunub. Onlardan 96-sı xarici ölkələrin məc­muələrində işıq üzü görüb.

Afiq Həsənov əməkdaşların 2021-ci ildə respublika və beynəlxalq səviyyəli konfranslarda işti­ra­kın­dan, onların yerli və xarici elmi tədqiqat, ali təhsil müəssisələri ilə qarşılıqlı əməkdaşlıq nailiy­yətlərindən də bəhs edib.

Tədbirdə çıxış edən FRTEB-in Ümumi yığıncağının sədri, AMEA-nın vitse-prezidenti, aka­de­mik Rasim Əliquliyev hesabatını təqdim edən hər üç müəssisədə aparılmış elmi-tədqiqat işlərini müs­bət qiymətləndirib, onların öl­kəmizin milli, strateji maraqları ilə səsləşməsi və digər mühüm key­­fiyyət göstəriciləri nöqteyi-nəzərindən əvvəlki illərlə müqayisədə nəzərə çarpan ciddi irəli­lə­yiş­lə­rini təqdirəlayiq he­sab edib.

Vacib əhəmiyyət daşıyan nailiyyətlərin üzərində dayanan sədr “Şərq-Qərb nəqliyyat dəh­li­zin­də logistika, idarəetmə və istismar problemləri” mövzusunda keçirilmiş beynəlxalq konfransa xüsu­si­lə diqqət çəkib. Rasim Əliquliyevin sözlərinə görə, Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində vacib yer almasına zəmin yaradıb.

Alim vurğulayıb ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü iqtisadi siyasət, artıq reallığa çevrilən çoxsaylı infrastruktur layihələri ölkəmizin coğrafi əhəmiyyətini daha da artırır.

Uğurlu beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində reallaşdırılan Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft, Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəmərləri, Cənub Qaz Dəhlizinin seqmentləri, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı və Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu layihələri, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının inşa edilməsi ölkəmizin mühüm nəqliyyat qovşağına və yeni logistik məkana çevrilməsi üçün geniş imkanlar açıb.

Rasim Əliquliyev bu ilin aprelində Prezident İlham Əliyevin BMT-nin Asiya və Sakit okean üçün İqtisadi və Sosial Komissiyasının 77-ci sessiyasında videoformatda təqdim edilən çıxışını xatırladıb. Həmçinin işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərindən bəhs edib. Bu məqsədlə “yaşıl enerji”, “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqinin, smart texnologiyalara əsas­lanan infrastruktur layihələrinin icrasının önəmini diqqətə çatdırıb. Zəngəzur nəqliyyat dəhlizinin mühüm əhəmiyyətindən söz açıb. “Cənab Prezidentin haqlı olaraq söylədiyi kimi, Zəngəzur dəhlizi Azərbaycana Avrasiyanın nəqliyyat və logistika mərkəzi simasında mövqeyini gücləndirmək imkanı verəcək”, – deyə akademik vurğulayıb.

Ümumi yığıncağın sədri Rasim Əliquliyev qeyd edib ki, nəqliyyatın intellektuallaşdırılması, onun idarə olunmasında süni intellekt texnologiyalarının tətbiqi, dron nəqliyyatı, ölkəmizin nəqliyyat və logistika infrastruk­tu­ru­nun gələcək perspektivlərinin araşdırılması, bu sahədə multidissiplinar tədqiqatların aparılması və va­cib elmi nailiyyətlərin qazanılması üçün İSİ və FRTEB-in digər müəssisələri gərəkli kadr poten­sialı­na malikdir. AMEA-nın vitse-prezidenti bununla bağlı bir sıra təkliflərini də səsləndirib.

Rasim Əliquliyev, həmçinin IV Sənaye inqilabının və dünyanın qlobal çağırışlarını, öl­kəmizin milli və strateji maraqlarını özündə ehtiva edən elmi-nəzəri, innovativ tədqiqatlarının aparılmasının önəmindən danışıb. Müasir dünya elminin və qlobal əmək bazarının tələblərinə cavab verə bilən Data Analytics, Soft engineering, maliyyə riyaziyyatı, proqram mühəndisliyi, kibercinayətkarlıq kimi mühüm ixtisaslar üzrə kadr hazırlığının həyata keçirilməsinin taleyüklü məsələlərdən olduğunu vurğulayıb.

Məruzələrlə bağlı aparılan müzakirələrdə akademiklər – Fikrət Əli­yev, Cavad Abdinov, Adil Qəribov, Asəf Hacıyev, AMEA-nın müxbir üzvləri – Afiq Hə­sə­nov, Vaqif Quliyev, Oktay Qasımov, Ramiz Alıquliyev yaxından iştirak edərək fikir və suallarını səsləndiriblər.

Sonda FRTEB-in Ümumi yığıncağı Biofizika və İdarəetmə Sistemləri ins­­titutlarının və Milli Avia­si­ya Akademiyasını 2021-ci ildə apa­rıl­mış elmi-tədqiqat işlə­ri­nin ye­kunlarına dair hesa­batların qəbul olunaraq AMEA-nın Rəyasət Heyətinə təqdim edilməsinin lehinə yekdilliklə səs verib.

Mənbə: www.frteb.science.gov.az 

29 dekabr, 2021

Biofizika İnstitutunda gənc alimin elmi məruzəsi dinlənilib

Dekabrın 29-da AMEA-nın Biofizika İnstitutunda növbəti elmi seminar keçirilib.

Seminarı giriş sözü ilə institutun icraçı direktoru, biologiya üzrə elmlər doktoru Kərim Qasımov açaraq tədbir iştirakçılarına gənc alim barədə məlumat verib.

Sonra AMEA və Fransanın Monpelye Universitetinin 2019-2022-ci tədris illəri üzrə birgə təşkil etdiyi ikili doktorantura proqramının qalibi, institutun İnteqrativ biologiya laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Zərifə Osmanlının “Alternativ proteomların quruluş və funksional annotasiyası” mövzusunda məruzəsi dinlənilib.

Gənc alim məruzəsində ikili doktorantura proqramı çərçivəsində aparılan birgə tədqiqatlardan, əldə olunan nəticələrdən, layihənin məqsədi və əhəmiyyəti barədə ətraflı məlumat verib. Məruzəçinin sözlərinə görə, genom ardıcıllığı məlumatlarının həcminin artım sürəti həmin məlumatların analizi üçün metodoloji-texniki imkanlarımızın inkişaf sürətini əhəmiyyətli dərəcədə üstələyir və bu, tədqiqatçılar üçün yeni, ciddi problemlər yaradır: “Milyonlarla zülal ardıcıllığının bioloji mənasını açmaq üçün onların 3D quruluşu ilə yanaşı, təkamül və funksional əlaqələri haqqında da sistematik yanaşmalar və məlumatlar tələb olunur. Qeyd olunan tendensiyaya uyğun olaraq, doktorantura layihəsi çərçivəsində proteomların geniş miqyaslı quruluş və funksional annotasiyası üçün bioinformatik proqramların yaradılmış və “qaranlıq proteoma”-nın tədqiqinə xüsusi diqqət yetirilib. “Qaranlıq proteoma” daha çox tandem təkrarlar, daxilən nizamsız bölgələrdən və aqreqasiyaya meylli olan motivlərdən ibarətdir”,– deyə bildirən gənc alim əlavə edib ki, layihənin əsas istiqaməti alternativ proteomaların quruluş-funksional annotasiyası və onların kanonik proteomalarla müqayisəli analizidir.

Məruzəçi vurğulayıb ki, aparılan ilkin müqayisəli analizlərdə alternativ splaysinq nəticəsində yaranan izoform və onların kanonik proteoma dəstinə daxil olan zülallarının quruluş vəziyyətlərində bəzi fərqlər aşkar edilmişdir.

Gənc alimin sözlərinə əsasən, layihə çərçivəsində aparılan tədqiqatlar genomların yalnız qismən məlum olan kodlaşdırma potensialının mümkün qədər tam aydınlaşdırılmasına, nisbətən daha çox təkamül “təzyiqi” altında olan genom bölgələrinin təyin edilməsinə, alternativ proteomaların quruluşunun öyrənilməsinə və xüsusən də onların tandem təkrarlanan, amiloidogen xüsusiyyətli bölgələrinin annotasiyasına, kanonik və alternativ zülal ardıcıllıqları arasındakı quruluş və funksional fərqlərin müəyyənləşdirilməsinə önəmli töhfələr verə bilər.

Sonda məruzə ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparılıb, suallar cavablandırılıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

27 dekabr, 2021

Biofizika İnstitutunda növbəti elmi seminar keçiriləcək

29 dekabr 2021-ci il tarixində saat 11:00-da AMEA-nın Biofizika İnstitutunda “Alternativ proteomların quruluş və funksional annotasiyası” mövzusunda elmi seminar keçiriləcək.

Mövzu ilə bağlı Biofizika İnstitutunun İnteqrativ biologiya laboratoriyasının kiçik elmi işçisi, 2019-cu ildə elan edilən AMEA və Monpelye Universiteti arasında ikili diplom üzrə doktorantura müsabiqəsinin qalibi Zərifə Osmanlı çıxış edəcək.

Arzu edənlər iştirak edə bilərlər!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

27 dekabr, 2021

Koronavirusun orqanizmdə qalma müddəti müəyyən edilib

ABŞ-ın Milli Sağlamlıq İnstitutunun alimlərinin araşdırmalarına görə, SARS-CoV-2 virusu bədənin əksər orqanlarına, xüsusən də ürək və beyinə daxil olaraq orada yeddi aydan çox qala bilir.

Belə ki, alimlər 230 günə yaxın müddətdə müxtəlif anatomik bölgələrdə apardıqları müşahidələr nəticəsində COVID-19-un orqanizmin hər bir orqanında aşkar edildiyi qənaətinə gəliblər. Hətta yüngül simptomları olmayan xəstələrdə də virus orqanizmdə geniş yayılıb.

Bununla belə, elm adamları ağciyərlərdən kənarda heç bir ciddi iltihab aşkar etmədiklərini vurğulayıblar.

Mənbə: Aztibb.az

24 dekabr, 2021

Fizika–Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Ümumi yığıncağının illik hesabatlara həsr olunmuş ilk onlayn iclası keçirilib

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının illik hesabatlara həsr olunmuş onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, FRTEB-in elmi müəssisələrinin baş direk­tor­la­rı və icraçı direktorları, elmi katibləri, təhsil, ictimaiyyətlə əlaqələr və beynəlxalq əlaqələr şöbələ­ri­nin rəhbərləri, eyni zamanda mühüm elmi nəticə müəllifləri iştirak ediblər.

Öncə AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in Ümumi yığıncağının sədri akademik Rasim Əli­quliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əli­ye­vin 60 illik yubileyi münasibətilə FRTEB-in alim və mütəxəssislərinin təbriklərini səsləndirib. “Əsası Ümummili lider, müstəqil Azərbaycan dövlətinin memarı Hey­dər Əliyev tərəfindən qoyulan və bu gün ölkəmizin həm regional, həm də qlobal səviyyədə inki­şa­fına zəmin yaradan mühüm nailiyyətlər onun siyasi məktəbinin layiqli davamçısı, beynəlxalq miq­yas­da böyük nüfuza malik cənab İlham Əliyev tərəfindən daha da inkişaf etdirilir” – deyə aka­de­mik diqqətə çatdırıb. Möhtərəm Prezidentin ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpası, xalqımıza şanlı qələbə sevincinin bəxş edilməsi, regionda və dünyada dövlətimizin mövqeyinin və nüfuzunun gücləndirilməsi istiqamətində apardığı çoxşaxəli, ardıcıl və taleyüklü siyasətdən danışıb. Akademik Rasim Əliquliyev qeyd edib ki, möhtərəm Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən dövlət siyasətinin prioritetlərindən birini milli sərvətimizin ayrılmaz tərkib hissəsi olan elmi potensialın gücləndirilməsi, ölkəmizdə yüksək texnologiyalara əsaslanan biliklər cəmiyyətinin qurulması təşkil edir.

FRTEB-in alim və mütəxəssislərinin xoş arzu və diləklərini izhar edən Rasim Əliquliyev “Cə­nab Prezidenti yubileyi münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, ona can sağlığı, Azər­bay­ca­nı­mı­zın çiçəklənməsi naminə taleyüklü fəaliyyətində uğurlar arzu edirik” – deyə vurğulayıb.

Onlayn iclasda AMEA-nın Fizika, Ra­diasiya Problemləri (RPİ) ins­­titutlarının və Nəsrəd­din Tu­si adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının 2021-ci  ildə apa­rıl­mış elmi tədqiqat işlə­ri­nin ye­kunlarına dair hesabatları müzakirə olunub.

Fizika İnstitutunda aparılmış elmi tədqiqat işlərinin yekunlarına dair məlumat verən AMEA-nın birinci vitse-prezidenti vəzifəsini icra edən, Fizika İnstitutunun baş direktoru, akademik Arif Həşimov bildirib ki, institutda tədqiqatlar, əsasən üç istiqamət üzrə apa­­rılıb və cari ildə 29 mühüm nəticə əldə olunub. Həmçinin institut əməkdaşlarının yüksək impakt faktorlu məcmuələrdə 132 məqaləsi işıq üzü görüb. Hesabat ili ərzində alimlərimizin mə­qa­lə­lə­rinə, ümu­­milikdə 6909  istinad olub. Bu da, 2020-ci illə müqayisədə 1242 istinad çoxdur.

Alim Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Fərman və Sərəncamlarının, eləcə də Nazir­lər Kabinetinin, AMEA-nın Rəyasət Heyətinin və FRTEB-in Ümumi yığıncağının qərarlarından irəli gə­lən vəzifələrin icra vəziyyətindən danışıb.

Daha sonra ölkə Pre­zi­den­ti cənab İlham Əli­­yevin rəhbərliyi ilə ölkəmizdə “yaşıl cəmiyyət”in formalaşdırılması, in­­­no­vativ eko­sis­te­min yaradılması, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə aparılan bərpa və yenidənqurma işləri, həmin ərazilərin “yaşıl enerji” zonasına çevrilməsi istiqamətində qarşıda duran prioritet vəzifələrin icrası barədə də məlumat verib.

Fizik alimlərimizin hesabat ili ərzində qazandıqları respublika və beynəlxalq qrantlardan söz açan baş direktor bildirib ki, müəssisənin alimləri Azərbaycan Res­pub­li­ka­sı­nın 4 patentini alıblar. O, son iyirmi bir il (2000-2021) ərzində institut əməkdaşlarının işıq üzü görən məqalə, monoqrafiya, dərslik, dərs vəsaiti və digər çap əsərlərinin kəmiyyət və keyfiyyətində müşahidə edilən artım dinamikasını diqqətə çatdırıb.

Arif Həşimov, həmçinin rəhbərlik etdiyi elmi müəssisənin Rusiyanın Dubna şəhərində yerləşən Birləşmiş Nüvə Tədqiqatları İnstitutu və digər xarici ölkələrin elmi tədqiqat mərkəzləri ilə ikitərəfli və çoxtərəfli beynəlxalq əməkdaşlıq, magistratura və dok­to­rantura pilləsi üzrə aparılan kadr hazırlığı məsələlərinə, institutun Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının fəaliyyətinə to­xu­nub.

Daha sonra AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunun 2021-ci ildə aparılmış elmi tədqiqat işlərinin yekunlarına dair hesabatı dinlənilib. İnstitutun əldə etdiyi mühüm elmi nəticələr ba­rə­də baş direktor, AMEA-nın müxbir üzvü İslam Mustafayev hesabat verib. Bildirib ki, aparılan elmi təd­qi­qat­la­­r radiasiya materialşünaslığı, radioekologiya, radiobiologiya, nüvə və radiasiya təhlükəsizliyi, ekoloji təmiz energetika istiqamətlərini əhatə edir.

2021-ci ildə Radiasiya Problemləri İnstitutunun gənc əməkdaşlarının yaddaqalan nailiyyətlərindən danışan baş direktor İslam Mustafayev qeyd edib ki, hesabat ilində institutun üç nəfər gənc alimi – fizika elmləri doktorları dosent Sakin Cabarov və dosent Elçin Hüseynovun, eləcə də fizika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Mətləb Mirzəyevin adı ABŞ-ın Stenford Universiteti tərəfindən təqdim edilən dünyanın ən nüfuzlu alimlərinin (ilk 2 %) reytinq qiymətləndirmə siyahısına daxil edilib. Dosent Elçin Hüsey­nov, eyni zamanda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu, AMEA və ICESCO-nun Zəfər Günü və Dünya Elm Günü münasibətilə keçirdiyi “Elmdə Zəfər mükafatı-2021” müsabiqəsində I yerin qalibi olub. İnstitutun mühəndisi və fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə dissertantı Ramin Qəribov 44 günlük Vətən müharibəsində göstərdiyi şücaətə görə “Xocavəndin azad olunmasına görə” və “Füzulinin azad olunmasına görə” medalları ilə təltif edilib.

Onun sözlərinə görə, institut əməkdaşları tərəfindən işğaldan azad olunmuş ərazilərdə aparılan radiasiya fonu ölçmələrindən, Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər, Fövqəladə Hallar, eləcə də Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat nazirliklərinin mütəxəssisləri ilə birgə təşkil olunan ekspedisiyaların əldə etdiyi nəticələrdən bəhs edib. Vurğulayıb ki, adıçəkilən nəticələri İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun AzScienceNet elm-kompüter şəbəkəsində yaradılan Məlumat bazasına daxil etmək üçün hazırlıq işləri aparılır.

Hesabat ilində institut əməkdaşları 4 problem üzrə 20 elmi tədqiqat işi yerinə yetiriblər. Eyni zamanda, yüksək impakt faktorlu jurnallarda 53 məqalə dərc edi­lib. Alimlərimizin əsər­lə­rinə, ümu­­milikdə 3503  istinad olub.

Məruzəçi vurğulayıb ki, RPİ he­sa­bat ilin­də beynəlxalq əməkdaşlıq fəaliyyətində də mühüm uğurlar qazanıb. Alimlərimiz BMT-nin Avropa İqtisadi Komissiyası, Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) və İsveçrə Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə səmərəli görüşlər keçiriblər. Bundan başqa, Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik (AEBA– Vyana şəhəri) və Birləşmiş Nüvə Tədqiqatları İnstitutu kimi aparıcı elmi mərkəzlərlə, kanadalı, çexiyalı və türkiyəli həmkarları ilə beynəlxalq səviyyəli tədqiqatlar aparıblar. Bir neçə gənc alim Avropanın nüfuzlu elm və təhsil mərkəzlərində doktorantura təhsilini davam etdiriblər.

Baş direktor qrantlara əsasən görülən işlər, elektron elmin vəziyyəti, fundamental elm­lə təhsilin əlaqəsi, innovasiya və nəşriyyat fəaliyyəti, kadr hazırlığı istiqamətində əldə edilmiş nə­ti­cə­lərdən də bəhs edib.

Nəsrəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının (ŞAR) elmi və elmi-təşkilati fəaliy­yətinə dair hesabatı müəssisənin baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Namiq Cəlilov təqdim edib. O bil­di­rib ki, rəhbərlik etdiyi müəssisədə 8 mövzu üzrə aparılan tədqiqatlar yekunlaşdırılıb. 2021-ci ildə astro­­navt və astrofizik alimlərimizin “Web of Science” və “Scopus” beynəlxalq elmi bazasında indeksləşən jur­nal­lar­­da 2 məqaləsi işıq üzü görüb. Eyni zamanda ŞAR-ın əməkdaşlarının məqalələrinə 100-dən çox istinad olunub.

Daha sonra Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Fərman və Sərəncamlarının, eləcə də Nazirlər Kabinetinin, AMEA-nın Rəyasət Heyətinin və FRTEB-in Ümumi yığıncağının qərarlarından irəli gələn vəzifələrin icra vəziyyətindən danışıb. Onun sözlərinə görə, ŞAR-da görkəmli elm xadimi, AMEA-nın Fəxri üzvü, dünya şöhrətli alim Lütfi Zadənin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş konfrans, həmçinin akademik Hacıbəy Sultanovun 100 illik yubileyinə həsr olunmuş “Günəş sistemi cisimlərinin fizika və dinamikasının tədqiqində müasir istiqamətlər” mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilib.

“Nizami Gəncəvi ili” çərçivəsində ŞAR-da FRTEB-in, AMEA Humanitar və İctimai Elmlər Bölməsinin birgə təşkilatçılığı ilə “Nizami Gəncəvi yaradıcılığında riyazi-astronomik baxış” mövzusunda VIII “Fizika və lirika” konfransı, eləcə də Azərbaycan Dövlət Pedoqoji Universitetinin Şamaxı filialı ilə birlikdə “Nizami Gəncəvi yaradıcılığında kosmopoloji modellər“ mövzusunda elmi-praktiki konfrans keçirilib. Bundan başqa, 9-11-ci sinif şagirdləri üçün keçirilən Respublika Astronomiya olimpiadasının 5 nəfər qalibi bu ilin noyabr ayında Kolumbiyanın paytaxtı Boqota şəhərində keçirilmiş XIV Beynəlxalq Astronomiya və Astrofizika Olimpiadasında ölkəmizi təmsil ediblər.

“ƏMANƏT” şəhid və qazi övladlarının fərdi inkişafına dəstək layihəsinin İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı Gənclər Forumunun Avrasiya üzrə Regional Mərkəzi və ŞAR ilə əməkdaşlığı çərçivəsində Vətən müharibəsinin şəhid və qazi ailələrinin övladları üçün yay düşərgəsi təşkil edilib.

Namiq Cəlilov beynəlxalq əməkdaşlıq istiqamətində Avropa Birliyinin “HORİZON-2020” me­qa­­qrantı çərçivəsində, eləcə də GAIA missiyasının OPTIKON tədqiqat qrupu ilə GRANDMA bey­­nəl­­­xalq layihəsi əsasında görülən işlərdən, Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı, İsrail, Bolqarıstan, Al­ma­ni­ya, Bel­çi­ka­, Ru­­si­ya və Uk­ray­­nanın aparıcı elmi təşkilatları ilə birgə həyata keçirilən tədqiqatlardan danışıb.

Baş direktor diqqətə çatdırıb ki, ŞAR-ın elmi işçisi Famil Mustafa NASA – ABŞ-ın Milli Aeronavtika və Kosmos İdarəsi tərəfindən hər il keçirilən ənənəvi “Bu günün alimi” müsabiqəsinin regional, Beynəlxalq Astronomiya İttifaqının astronomiya təhsili üzrə ölkə koordinatoru, eləcə də Beynəlxalq Astronomiya və Astrofizika Olimpiadasında ölkəmizi təmsil edən milli komandanın həmrəhbəridir.

Onlayn iclasda ŞAR-da elmlə təhsilin inteqrasiyası, elektron elmin və aparılan kadr ha­zır­lı­ğı­nın cari vəziyyəti, nəşriyyat və sosial sferada, o cümlədən “Vikipediya” elektron ensiklo­pe­di­ya­sın­da fəaliyyət istiqamətində əldə edilmiş nailiyyətlər haqqında da məlumat verilib.

ŞAR əməkdaşlarının hesabat ilində layiq görüldükləri təltif və mükafatlara gəlincə, 44 günlük Vətən müharibəsində ön cəbhədə döyüşlərdə iştirak etmiş Rəsədxana əməkdaşı Fuad Cəlilov cənab Prezidentin müvafiq Sərəncaamı ilə “Suqovuşanın azad olunmasına görə” medalı ilə, baş direktor, AMEA-nın müxbir üzvü Namiq Cəlilov qələbənin əldə edilməsi naminə arxa cəbhədə fəallığı ilə fərqləndiyinə görə Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin və “Nizami Gəncəvi ili” çərçivəsində keçirilən tədbirlərdə xüsusi fəallığına görə AMEA-nın Fəxri fərmanları ilə təltif olunub. İcraçı direktor professor Nəriman İsmayılov, şöbə müdiri dosent Canməmməd Rüstəmov, şöbə müdiri vəzifəsini icra edən astronomiya üzrə fəlsəfə doktoru Həmayıl Adıgözəlzadə və elmi işçi Əminə Hümbətova FRTEB-in Fəxri fərmanlarına, Həmkarlar təşkilatının sədri Famil Mustafa “Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları – 115 il” yubiley döş nişanına layiq görülüblər.

Onlayn iclasda çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in Ümumi yığıncağının sədri, akademik Rasim Əliquliyev ölkəmizdə aparılan innovativ islahatları, “yaşıl cəmiyyət”in formalaşdırılmasını, innovativ ekosistemin yaradılmasını, azad olunmuş ərazilərin “yaşıl enerji” zonasına çevrilməsini, həmçinin “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqini, smart texnologiyalara əsaslanan infrastruktur layihələrinin icrasını, IV Sənaye inqilabının və dünyanın qlobal çağırışlarını, ölkəmizin milli və strateji maraqlarını özündə ehtiva edən kiberfiziki sistemlərin intellektuallaşması, mikroelektronika, bərpa olunan enerji mənbələri, radiasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, eləcə də astrofiziki tədqiqatlarda süni intellekt texnologiyalarından istifadə olunması ilə bağlı bir sıra təkliflər irəli sürüb.

Hesabat məruzələrinin ətrafında aparılan müzakirələrdə akademiklər – Fikrət Əli­yev, Cavad Abdinov, Adil Qəribov, Yusif Məmmədov, AMEA-nın müxbir üzvləri – Afiq Hə­sə­nov, Vəli Hü­sey­nov, Vaqif Quliyev, Oktay Qasımov, Oqtay Səmədov, Ramiz Alıquliyev, professor Elimxan Cəfərov yaxından iştirak edərək fikir və suallarını səsləndiriblər.

Sonda FRTEB-in Ümumi yığıncağı Fizika və Ra­diasiya Problemləri ins­­titutlarının, Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının 2021-ci ildə apa­rıl­mış elmi tədqiqat işlə­ri­nin ye­kunlarına dair hesabatların qəbul olunub AMEA-nın Rəyasət Heyətinə təqdim edilməsinin lehinə yekdilliklə səs verib.

Mənbə: frteb.science.gov.az

22 dekabr, 2021

Alimlər Altsheymer xəstəliyinin inkişafında ətraf mühitin təsirini araşdırıblar

Cənubi Uels Universitetinin alimləri ilk dəfə olaraq genlərin və ətraf mühitin Altsheymer xəstəliyinin inkişafına necə təsir etdiyini müəyyənləşdiriblər.

Bunun üçün tədqiqatçılar 71 yaşlarında olan bir yumurta əkizləri və diziqotik əkizləri tədqiq ediblər.

Bu barədə “Journal of Neurology”də dərc olunan məqalədə deyilir.

Alimlər genlərin və ətraf mühit amillərinin təsirini müxtəlif xəstəliklərin inkişafında təsirini öyrənmək üçün genomları demək olar ki, 100 faiz eyni olan bir yumurta əkizlərini tədqiq ediblər. Onlarda hər hansı fenotipik və ya davranış fərqləri güclü ətraf mühit faktorları ilə əlaqələndirilir. Diziqot və ya fərqli yumurtalı əkizlərin genləri 50 faiz eyni olur, yəni onların genetik fərqləri, əksinə, ətraf mühit amillərindəki fərqlərdən daha güclüdür.

Pozitron Emissiya Tomoqrafiyasından (PET) istifadə edərək aparılan araşdırmalar zamanı Altsheymer xəstəliyinin ilkin mərhələlərində beyində yığılmağa başlayan amiloid zülalının toplanılmasına baxılıb. Məlum olub ki, genlər beyində amiloidlərin yığılmasında yalnız orta dərəcədə rol oynayır.

Bununla belə, ekspertlər hələ də Altsheymer xəstəliyinə başqa hansı amillərinin təsir etdiyini anlaya bilməyiblər. Belə ki, hipertoniya, şəkərli diabet, yüksək xolesterol səviyyəsi və ya ürək xəstəliyi beyində amiloid yığılması riski ilə əlaqəli deyil.

Əsərin müəllifləri daha geniş miqyaslı araşdırmalara ehtiyac olduğunu qeyd ediblər.

Mənbə: Oxu.az

20 dekabr, 2021

Doktorantların, ali təhsil, orta ixtisas və peşə təhsili müəssisələrində, həmçinin AMEA-nın magistraturasında təhsil alan tələbələrin təqaüdləri artırılıb

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq, “Əhalinin sosial rifahının qorunması sahəsində əlavə tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2021-ci il 16 oktyabr tarixli 2965 nömrəli Sərəncamının icrasını təmin etmək məqsədilə qərara alıram:

  1. “Doktorantlara, ali təhsil, orta ixtisas və peşə təhsili müəssisələrində, həmçinin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsində təhsil alan tələbələrə təqaüdlərin verilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 14 fevral tarixli 961 nömrəli Sərəncamında (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2019, № 2, maddə 291; Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2021-ci il 11 noyabr tarixli 2995 nömrəli Sərəncamı) aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:

1.1. 1.1-ci bəndin ikinci abzasında “300” rəqəmləri “360” rəqəmləri ilə, üçüncü abzasında “180” rəqəmləri “216” rəqəmləri ilə əvəz edilsin;

1.2. 1.2-ci bəndin ikinci abzasında “170” rəqəmləri “204” rəqəmləri ilə, dördüncü abzasında “145” rəqəmləri “174” rəqəmləri ilə, beşinci abzasında “120” rəqəmləri “144” rəqəmləri ilə, altıncı abzasında “80” rəqəmləri “96” rəqəmləri ilə, səkkizinci abzasında “130” rəqəmləri “156” rəqəmləri ilə, doqquzuncu abzasında “110” rəqəmləri “132” rəqəmləri ilə, onuncu abzasında “75” rəqəmləri “90” rəqəmləri ilə əvəz edilsin;

1.3. 1.3-cü bəndin ikinci abzasında “75” rəqəmləri “90” rəqəmləri ilə, üçüncü abzasında “60” rəqəmləri “72” rəqəmləri ilə, dördüncü abzasında “50” rəqəmləri “60” rəqəmləri ilə əvəz edilsin;

1.4. 1.4-cü bəndin ikinci abzasında “75” rəqəmləri “90” rəqəmləri ilə, üçüncü abzasında “60” rəqəmləri “72” rəqəmləri ilə, dördüncü abzasında “50” rəqəmləri “60” rəqəmləri ilə əvəz edilsin.

  1. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti bu Sərəncamdan irəli gələn digər məsələləri həll etsin.
  2. Bu Sərəncam 2022-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minir.

İlham Əliyev

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 20 dekabr 2021-ci il

17 dekabr, 2021

AMEA-nın doktorantura və dissertanturasında ixtisas fənni üzrə imtahanlar keçirilir

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası prezidentinin 1 dekabr 2021-ci il tarixli “Qış imtahan sessiyasının keçirilməsi haqqında” sərəncamına əsasən AMEA-da 7-27 dekabr 2021-ci il tarixlərində qış imtahan sessiyası çərçivəsində ixtisas fənni üzrə doktorluq imtahanları keçirilir. İmtahanların AMEA-nın 25 elmi müəssisəsində təşkil edilməsi nəzərdə tutulub.

Xarici dillər və Azərbaycan dili (əcnəbi vətəndaşlar üçün) fənlərindən doktorluq imtahanları 19 və 20 dekabr 2021-ci il tarixlərində Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən keçiriləcək.

AMEA-nın müvafiq elmi müəssisələrində imtahan komissiyası üzvlərinin və AMEA Rəyasət Heyəti aparatı Təhsil şöbəsinin Doktorantura sektorunun əməkdaşlarının müşahidəçi qismində iştirakı ilə təşkil edilən ixtisas imtahanlarının şəffaf və mövcud qaydalara uyğun keçirilməsi üçün bütün lazımi tədbirlər həyata keçirilir.

Mənbə: www.science.az.

16 dekabr, 2021

Biofizika İnstitutunun 2021-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyətinin yekunlarına həsr olunmuş hesabat iclası keçirilib

16 dekabr 2021-ci il tarixində AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçirilib.

İclası institutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov giriş sözü ilə açaraq, Biofizika İnstitutunun 2021-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyətinin yekunlarına dair hesabatın təqdimatı üçün sözü müəssisənin icraçı direktoru, b.ü.e.d. Kərim Qasımova verib.

K.Qasımov çıxışında cari ildə elmi müəssisədə aparılmış elmi-tədqiqatlar, alınmış mühüm nəticələr, institutun beynəlxalq əlaqələri və qrant layihələri, elmi kadrların hazırlanması istiqamətində görülən işlər barədə geniş məlumat verib. Bildirib ki, 2021-ci ildə institutda “Bioloji sistemlərin fiziki-kimyəvi əsasları” istiqamətində 1 problem, 2 mövzu, 5 iş üzrə 9 mərhələdə elmi-tədqiqat işi aparılıb. İnstitutun nəşriyyat fəaliyyətindən də söz açan məruzəçi qeyd edib ki, cari ildə 8 məqalə və 11 tezis olmaqla 19 elmi əsər çapdan çıxıb. Onlardan 6 məqalə və 7 tezis xaricdə nəşr olunub.

Daha sonra hesabat ətrafında geniş müzakirələr aparılıb və Şura üzvlərinin yekdil qərarı ilə Biofizika İnstitutunun 2021-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyətinin yekunlarına dair hesabatı təsdiq olunub.

İclasa yekun vuran professor Oktay Qasımov əldə edilən elmi nəticələri və elmi təşkilati fəaliyyəti qənaətbəxş qiymətləndirərək, öz tapşırıq və tövsiyələrini verib.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

16 dekabr, 2021

Biofizika İnstitutunun YAP ilk Ərazi partiya təşkilatının hesabat-seçki iclası keçirilib

Dekabrın 16-da AMEA-nın Biofizika İnstitutunun YAP ilk Ərazi partiya təşkilatının hesabat-seçki iclası keçirilib.

İclasda institutun rəhbərliyi, YAP Yasamal rayon təşkilatının sədri Bəxtiyar Nəbiyev, təşkilatın baş məsləhətçisi Elnarə Mustafayeva və institutun YAP üzvləri iştirak ediblər.

Tədbiri giriş sözü ilə açan Biofizika İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov bildirib ki, yığıncağın keçirilməsində məqsəd Yeni Azərbaycan Partiyası Biofizika İnstitutunun ilk Ərazi partiya təşkilatının yeni heyətinin seçilməsi və hesabatı ilə bağlıdır.

Daha sonra YAP Yasamal rayon təşkilatının sədri Bəxtiyar Nəbiyev çıxış edərək Yeni Azərbaycan Partiyasının yaranma tarixindən, ərazi təşkilatlarının fəaliyyətinin rolundan danışıb və hesabat üçün sözü YAP-ın Biofizika İnstitutu üzrə Ərazi partiya təşkilatının sədri, müəssisənin baş meneceri, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Azad Əbdürəhimova verib. A.Əbdürəhimov çıxışında YAP-ın Biofizika İnstitutunda ilk Ərazi partiya təşkilatının ötən illər ərzindəki fəaliyyəti,  həyata keçirilən tədbirlər barədə ətraflı məlumat verərək, hazırda təşkilatın 25 üzvü olduğunu qeyd edib.

Sonra hesabat ətrafında müzakirələr aparılıb, yığıncaq iştirakçıları hesabata müsbət münasibətlərini bildiriblər.

Sonda institutun YAP ilk Ərazi partiya təşkilatına sədr və sədr müavini vəzifələrinə yeni seçkilər keçirilib. Açıq səsvermə yolu ilə keçirilən seçkilər nəticəsində institutun baş meneceri, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Azad Əbdürəhimov institutun YAP ilk Ərazi partiya təşkilatının sədri, Kadrlar şöbəsinin mütəxəssisi Könül Aslanova isə sədrin müavini seçilib.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

15 dekabr, 2021

Biofizika İnstitutunda görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin xatirəsinə həsr olunan tədbir keçirilib

15 dekabr 2021-ci il tarixində AMEA-nın Biofizika İnstitutunda müəssisənin  Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının (GAMŞ) təşkilatçılığı ilə dünya şöhrətli azərbaycanlı alim Lütfi Zadənin anadan olmasının 100 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib.

Tədbirdə institutun GAMŞ-nın sədri, Molekulyar və hüceyrə biokimyası laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Mətanət Baxışova “Dünya şöhrətli Azərbaycanlı alimin həyat yolu” mövzusunda slaydlı təqdimatla çıxış edəcək qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin banisi, AMEA-nın fəxri üzvü, professor Lütfi Zadənin həyat və yaradıcılığından, elmi araşdırmalarından, dünya elminə gətirdiyi yeniliklərdən və qazandığı nailiyyətlərdən geniş söhbət açıb.

Gənc alimin çıxışı tədbir iştirakçıları tərəfindən maraqla qarşılanıb, məruzə ətrafında müzakirələr aparılıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

13 dekabr, 2021

Biofizika İnstitutunda Lütfi Zadənin xatirəsinə həsr olunan tədbir keçiriləcək

15 dekabr 2021-ci il tarixində saat 14:00-da AMEA-nın Biofizika İnstitutunda müəssisənin  Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının (GAMŞ) təşkilatçılığı ilə görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin anadan olmasının 100 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçiriləcək.

Tədbirdə institutun GAMŞ-nın sədri, Molekulyar və hüceyrə biokimyası laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Mətanət Baxışova “Dünya şöhrətli Azərbaycanlı alimin həyat yolu” adlı məruzə ilə çıxış edəcək.

Arzu edənlər iştirak edə bilərlər!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

10 dekabr, 2021

Biofizika İnstitutunda ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb

AMEA-nın Biofizika İnstitutunda ümummilli lider Heydər Əliyevin vəfatının 18-ci ildönümünə həsr olunmuş anım tədbiri keçirilib.

İclası giriş sözü ilə açan institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov dahi şəxsiyyət Heydər Əliyevin xalqımız qarşısındakı misilsiz xidmətlərindən, onun elmə, təhsilə göstərdiyi diqqət və qayğıdan bəhs edib. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının inkişafı istiqamətində misilsiz xidmətləri və əvəzsiz rolundan danışan O.Qasımov, Ulu Öndərin “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası xalqımızın milli sərvətidir. Bu sərvəti qoruyub saxlamalıyıq” sözlərini xatırladıb.

Daha sonra çıxış üçün söz müəssisənin YAP-nın sədri, institutun baş meneceri, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Azad Əbdürəhimova verilib. A.Əbdürəhimov çıxışında dahi şəxsiyyət Heydər Əliyevin müstəqil Azərbaycanın qurulması və möhkəmləndirilməsi istiqamətində gördüyü işlərdən danışıb. Bildirib ki, məhz Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu və möhtərəm Prezident, müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin ləyaqətlə davam etdirdiyi uzaqgörən siyasət nəticəsində 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycanın ərazi bötövlüyü bərpa edildi.

Tədbir Ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla anmaqla başa çatıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

10 dekabr, 2021

Elan

16 dekabr 2021-ci il tarixində saat 14:30-da Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunun  2021-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında direktor hesabatı.

2. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

8 dekabr, 2021

Biofizika İnstitutunda mühüm elmi nəticələr əldə edilib

Cari ildə AMEA-nın Biofizika İnstitutunda aparılan elmi tətqiqatlar nəticəsində bir sıra mühüm elmi nəticələr əldə edilib.

Mühüm nəticə № 1:

Mühüm nəticənin əsaslandırılması:

Xərçəng xəstəlikləri, xüsusən də ağciyər karsinoması, dünyada ən çox ölümə səbəb olan amillərdən biridir. Artıq iki ildən çoxdur ki, bütün dünyada COVİD-19 (və ya SARS-CoV-2) pandemiyası baş verir və istər iqtisadiyyatda, istərsə də gündəlik sosial həyatda çox ciddi fəsadlar verməkdədir. Təqdim olunan tədqiqat işində düyü kəpəyinin hidrolizi yolu ilə alınan bioloji aktiv Glu-Gln-Arg-Pro-Arg pentapeptidinin multifunksional xassələrə malik olduğu göstərilmişdir. Müasir molekulyar doking metodundan istifadə etməklə Glu-Gln-Arg-Pro-Arg kationik pentapeptidinin hüceyrə səthində olan α5β1 və αIIbβ3 inteqrinlərlə yüksək dərəcədə birləşmə (dissosiasiya konstantları müvafiq olaraq 90 nM və 180 nM təyin edilmişdir) xüsusiyyəti göstərilmişdir. Bu inteqrinlər həm xərçəngin metastatik yayılmasında, həm də COVİD-19 infeksiyasının hüceyrə daxilinə keçməsində mühüm rol oynayır. Bundan başqa Glu-Gln-Arg-Pro-Arg peptidinin SARS-CoV-2 virusunun Mpro və S-zülalına, həmçinin virusun sahib hüceyrə səthində yerləşən ACE2 reseptoruna birləşməsi müşahidə edilmişdir. Beləliklə, Glu-Gln-Arg-Pro-Arg pentapeptidi həm xərçəng xəstəliklərinin inkişafının qarşısının alımasında, həm də COVİD-19 virusuna qarşı mübarizədə çox mühüm əhəmiyyət kəsb edə bilər. Glu-Gln-Arg-Pro-Arg pentapeptidində D-izomer dəyişmələri ilə onun müxtəlif funksional aktivliyinin modulyasiya edilməsinin mümkünlüyü göstərilmişdir. Müxtəlif nəzəri və spektroskopik üsullarla Glu-Gln-Arg-Pro-Arg pentapeptidinin və onun D-izomerlərinin struktur xüsusiyyətləri müəyyən edilmişdir. Beləliklə, Glu-Gln-Arg-Pro-Arg pentapeptidi çoxfunksiyalı olaraq həm xərçəng xəstəliklərinin müalicəsində, həm də COVİD-19 virusuna qarşı mübarizədə istifadə oluna bilər.

Mühüm nəticə: (AMEA, AR SN Milli Onkologiya Mərkəzi, Bakı Dövlət Univeristeti və TUBİTAK ilə birgə tədqiqatlar nəticəsində alınmışdır).

Molekulyar doking tədqiqatları göstərir ki, kationik Glu-Gln-Arg-Pro-Arg pentapeptidi və onun D-izomerləri multifunksional olmaqla həm anti-xərçəng, həm də anti-COVİD-19 agenti rolunu oynayır. Bu xassələr onların inteqrinlərlə (α5β1 və αIIbβ3), virusun Mpro, S-zülalları və onun sahib hüceyrə səthində olan ACE2 reseptoru ilə birləşmə xüsusiyyətlərindən irəli gəlir. Pentapeptiddə D-izomer əvəz edilməsi aparmaqla onun funksiyalarını modulyasiya etməyin mümkünlüyü göstərilmişdir.

Mühüm nəticənin tətbiq sahəsi:

Tədqiqatların nəticələri göstərir ki, Glu-Gln-Arg-Pro-Arg pentapeptidi və onun D-izomerləri onkoloji xəstəliklərdə və COVİD-19 virusuna qarşı mübarizədə istifadə oluna bilər.

İcraçılar: AR SN Milli Onkologiya Mərkəzi, akademik Cəmil Ə. Əliyev;

AMEA, Biofizika İnstitutu: AMEA-nın müxbir üzvü, f.r.e.d., professor Oktay Qasımov, kiçik elmi işçi Mətanət Mansurova (Baxışova);

Bakı Dövlət Universiteti, Fizika Problemləri İnstitutu: f.r.e.d., professor Niftalı Qocayev, aparıcı elmi işçi, f.e.d., dosent Gülşən Ağayeva, aparıcı elmi işçi, f.ü.f.d. Ülkər Eminzadə (Ağayeva).

Nəticə aşağıda göstərilmiş məqalədə əhatə olunub:

Gasymov O.K., Celik S., Agaeva G., Akyuz S., Kecel-Gunduz S., Qocayev N.M., Ozel A.E., Agaeva U., Bakhishova M., Aliyev J.A., Evaluation of anti-cancer and anti-Covid-19 properties of cationic pentapeptideGlu-Gln-Arg-Pro-Arg, from Rice Bran protein and its D-isomer analogs through molecular docking simulations // Journal Mol. Graphics and Modeling, 2021, 108, 107999. (IF= 2.518) 

Mühüm nəticə № 2:

Mühüm nəticənin əsaslandırılması:

Yaşla əlaqəli neyrodegenerativ xəstəliklər (Alzheymer, Parkinson və sair) yaşlı nəsildə ən çox yayılan xəstəliklərdən biridir. Bu xəstəliklərin ilkin xarakterizə edilməsindən 200 ilə yaxın vaxt keçməsinə baxmayaraq, bu gün də neyrodegenerativ xəstəliklərə qarşı effektiv mübarizə üsulu yoxdur. Buna görə də gələcək üçün çox bədbin proqnozlar verilir. Gözlənilir ki, 2040-cı ilə qədər neyrodegenerativ xəstəliklər üzrə ölüm halları xərçəng xəstəliklərini üstələyərək birinci sıraya çıxacaq. Neyrodegenerativ xəstəliklər ilk növbədə insan beyninin müxtəlif hissələrində müəyyən zülalların qeyri-nativ beta-amiloid əmələ gətirməsi ilə əlaqədardır. Xüsusi qeyd edilməlidir ki, bu gün 40-a yaxın müxtəlif xəstəliklərin törətdiyi fəsadlar beta-amiloidlərlə əlaqələndirilir. Ona görə də neyrodegenerativ xəstəliklərdə müşahidə olunan beta-amiloid əmələ gəlməsinin qarşının alınması və artıq yaranmış amiloidləri parçalamaq üzrə tədqiqatlar mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Mühüm nəticə: (AMEA və CNR (İtaliya) ilə birgə tədqiqatlar nəticəsində alınmışdır).

Zülalların beta-amiloid əmələ gətirmə xüsusiyyətlərinin genişmiqyaslı tədqiqatlarını aparmaq üçün zülal modeli yaradılmış,ilk dəfə olaraq, Fusidik turşusunun istər termik, istərsə də alkoqolla stimulyasiyası nəticəsində beta-amiloid əmələ gəlmə prosesinin qarşısının alınması göstərilmişdir. Ən başlıcası Fusidik turşusunun artıq əmələ gəlmiş beta-amiloidləri parçalaya bilmə qabiliyyəti göstərilmişdir. Fusidik turşusu cərrahiyyə əməliyyatı zamanı katarakt xəstələrindən götürülmüş bərk göz bülluru materiallarında müsbət nəticələr vermiş və termik prosesdə yaranan amiloidlərin parçalanması qeydə alınmışdır. İndiyə qədər Alzheymer, Parkinson və digər beta-amiloidin əmələ gəlməsi ilə müşahidə olunan xəstəliklərin terapiyası beta-amiloid əmələ gəlmə prosesinin yavaşlanmasından ibarət idi. Lakin, yeni alınan nəticələr artıq bu xəstələrdə ən azından nisbi sağalma üçün yeni perspektivlər açır.

Mühüm nəticənin tətbiq sahəsi:

Tədqiqatlar göstərir ki, uzun müddətdir ki, antibiotik kimi tanınan Fusidik turşusu neyrodegenerativ xəstəliklərin və göz billuru kataraktının müalicəsində istifadə oluna bilər.

İcraçılar: AMEA, Biofizika İnstitutu: AMEA-nın müxbir üzvü, f.r.e.d., professor Oktay Qasımov, kiçik elmi işçi Aidə Məmmədzadə, kiçik elmi işçi Mətanət Mansurova (Baxışova), mühəndis Aytac Məmmədova (Quliyeva).

Nəticə aşağıda göstərilmiş məqalədə əhatə olunub:

Gasymov O.K., Mammedzade A.M., Bakhishova M.J., Guliyeva A.J., Ragona L., Molinari M., Sodium Fusidate Prevents Protein Aggregation of Silk Fibroin and offers new perspectives for human lens material disaggregation // Biophysical chemistry, 2021, 279, 106680 (IF= 2.352)

Mühüm nəticə № 3:

Mühüm nəticənin əsaslandırılması:

Tədqiqatda məqsədimiz intoksikasiya fonunda hipoksiyanı araşdırmaq olduğu üçün, COVİD-19 keçirmiş pasiyentlərin qanında onun törətdiyi fəsadlar təhlil olunmuşdur. Inkubasiya mühitində (0,15 M natrium-fosfat buferində, pH 6,9-7,5 diapazonunda 37oC) pH-ın turş tərəfə sürüşməsi ilə 5 tədqiqat qrupundan: 1-ci – kontrol (praktiki sağlam insanlar), 2-ci – ürək-damar patologiyaları (ÜDP), 3-cü – piylənmə, 4-cü – II tip diabet və 5-ci – statinlərə qarşı allergiyalı + (ÜDP) pasiyentlərdən təcrid olunmuş eritrositlərdə Na+/K+-ATP-aza aktivliyinin ən əhəmiyyətli dəyişilmələri 5-ci qrupda (35% azalıb) müşahidə edildi. İnkubasiya şəraitində ən intensiv oksidləşmə prosesləri (malonildialdehid səviyyəsi) 2-ci (ÜDP – 100% artma), 4-cü (Diabet tip2 – 90% artma) və 5-ci (ÜDP + allergiya – 130% artma) qrupların eritrosit membranlarının lipidlərində müşahidə olunmuşdur. Dəyişən pH-ın təsirinə ən davamlı 3-cü qrupun (piylənmə) Na+/K+-ATP-azası idi, burada kontrolla müqayisədə (pH 7,4) 17% azalma qeyd edildi. Bu qrupun eritrositlərində pH 6,9-da MDA səviyyəsi kontrolla (pH 7,4) müqayisədə 60% artmışdır.

Mühüm nəticə:

Virus infeksiyası fonunda allergik reaksiyaların kəskinləşməsi ilə eritrositlərdə artan lipid peroksidləşməsi Na+/K+ATP-azanın funksional aktivliyində ciddi pozulmalara yol açır və əldə olunmuş nəticələr COVİD-19 keçirmiş pasiyentlərin vəziyyətinin qiymətləndirilməsində Na+/K+-ATP-aza fermentinin aktivliyinin dəyişməsinin vacib bir markeri olduğunu göstərir.

Mühüm nəticənin tətbiq sahəsi:

Tədqiqatda əldə edilən məlumatlar COVİD-19 xəstələrinin vəziyyətinin ağırlığını qiymətləndirmək və lazım gəldikdə müalicə taktikasını dəyişdirmək üçün istifadə edilə bilər.

İcraçılar: böyük elmi işçi, b.ü.f.d. Sevinc Cəfərova, böyük elmi işçi, b.ü.f.d. Ruhiyyə Quliyeva

Nəticə aşağıda göstərilmiş məqalədə əhatə olunub:

Джафарова С.А., Аднаев С.А., Гулиева Р.Т., Джафар Н.Х. Роль Na+/K+-АТФазы в развитии гипонатриемии при гипоксическом стрессе у пациентов с SARS-CoV-2 // ж. Бюллетень экспериментальной биологии и медицины, 2021, т.172, № 9c. 268-272. İF= 0.804

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

3 dekabr, 2021

Biofizika İnstitutunun əməkdaşları illik hesabat verib

Dekabrın 3-də AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib.

İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımovun sədrliyi ilə baş tutan tədbirdə, əvvəlcə helikopter qəzası zamanı şəhid olan hərbi qulluqçularımızın xatirəsi yad edilib.

İclasda institutun “Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası”, “Ekoloji biofizika”, “İnteqrativ biologiya”, “Molekulyar və hüceyrə biokimyası”, “Molekulyar və hüceyrə onkologiyası” laboratoriyalarının müdirləri və müvafiq elmi işlər üzrə rəhbərlər çıxış edərək, elmi müəssisənin laboratoriyalarında 2021-ci ildə aparılan elmi tədqiqat işlərinin yekunlarına dair hesabat veriblər. Çıxışlarda cari ildə aparılan elmi tədqiqat işlərinin nəticələri, onların elmi və praktiki əhəmiyyəti, koronavirus pandemiyasına qarşı mübarizə ilə bağlı həyata keçirilən elmi tədqiqatlar, beynəlxalq indeksli jurnallarda dərc edilmiş elmi məqalələr, qrant layihələri barədə iclas iştirakçılarına ətraflı məlumat verilib.

Sonra çıxışlar ətrafında geniş müzakirələr aparılıb, sual və təkliflər səsləndirilib. Elmi şura üzvləri institutun 2021-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyətini qənaətbəxş qiymətləndirərək, laboratoriyaların hesabatlarının təsdiq edilməsinin lehinə yekdilliklə səs verib.

Sonda 2020/2021-ci il üçün doktorant və dissertant hazırlığı üzrə qəbul planına uyğun olaraq Biofizika İnstitutuna qəbul olmuş doktorant və dissertantların fərdi iş planları müzakirə edilərək təsdiqlənib.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

1 dekabr, 2021

Biofizika İnstitutunun əməkdaşı beynəlxalq simpoziumda məruzə ilə çıxış edib

AMEA Biofizika İnstitutunun əməkdaşı, Ekoloji biofizika laboratoriyasının aparıcı elmi işçisi, b.ü.f.d., dosent Mürsəl Dadaşov Ukrayna Elmlər Akademiyasının (UEA) təşkil etdiyi “Paton elmi ənənələri müasir elmin qarşısında duran yeni çağırışların işığında” adlı beynəlxalq simpoziumda iştirak edib.

“Zoom” platforması üzərindən onlayn formatda təşkil olunan tədbirdə Mürsəl Dadaşov “Cəmiyyətin inkişafının müasir mərhələsində elektromaqnit təhlükəsizliyi” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. Məruzəçi çıxışında elektromaqnit sahəsi, onun mənbələri, bioloji təsir faktorları və nəticələri haqqında ətraflı məlumat verib.

Qeyd edək ki, beynəlxalq simpoziumda Ukrayna, Çin, Qazaxıstan, Belçika,  Gürcüstan və digər ölkələrdən olan alimlərin də mövzu ilə bağlı elmi məruzələri dinlənilib, müzakirələr aparılıb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

30 noyabr, 2021

“Google” AMEA-nın Fəxri üzvü, dünya şöhrətli azərbaycanlı alim Lütfi Zadəyə həsr edilmiş dudl hazırlayıb

“Google” axtarış saytının əsas səhifəsi fundamental nəzəriyyələri ilə elm tarixində ciddi dəyişikliklərə yol açmış görkəmli şəxsiyyətlərdən biri, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fəxri üzvü Lütfi Zadəyə həsr edilmiş dudl hazırlayıb.

Dünyaca məşhur alim, bu gün də elm və istehsalatda geniş tətbiq olunan 6 mühüm nəzəriyyənin banisi, ABŞ-ın Berkli Universitetinin ömürlük professoru seçilmiş yeganə şəxs, bir çox xarici ölkə akademiyalarının fəxri üzvü, eyni zamanda onlarla xarici dövlət və ictimai təşkilatların fəxri doktoru Lütfi Zadənin nəzəriyyələri bu gün “Mitsubishi”, “Toshiba”, “Hondo”, “Sony”, “Canon”, “General Motors” və s. kimi dünyanın aparıcı şirkətləri tərəfindən tətbiq olunur. Dahi alimin nəzəriyyələrindən nəinki istehsalatda, həmçinin psixologiyada, linqvistikada, siyasətdə, fəlsəfədə və sosiologiyada da istifadə edilir.

Xatırladaq ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 2021-ci yanvar ayının 25-də imzaladığı “Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında” müvafiq Sərəncama əsasən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasına Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə birlikdə görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illik yubileyinə dair tədbirlər planı hazırlayıb həyata keçirmək tapşırılıb.

Tədbirlər planına əsasən, il ərzində alimin elmi fəaliyyətinə həsr olunmuş beynəlxalq və respublika səviyyəli konfranslar, dəyirmi masa və seminarlar keçirilib, AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) elmi meəssisələrində dərc edilən elmi məcmuələrin xüsusi buraxılışları işıq üzü görüb. Həmçinin FRTEB-in həqiqi və müxbir üzvlərinin ölkə və dünya mətbuatında Lütfi Zadə irsinin təbliği istiqamətində elmi-publisistik əsərləri, müsahibə və çıxışları yayımlanıb.

Qeyd edək ki, “Google” axtarış sisteminin istifadəçiləri Lütfi Zadəyə həsr edilmiş dudlu klik etməklə Lütfi Zadə barəsində məlumatlar olan saytlara, səhifələrə keçid edə bilərlər.

Mənbə: frteb.science.gov.az

29 noyabr, 2021

Elmi şuranın növbəti iclasında bir sıra mühüm məsələlər müzakirə olunub

Noyabrın 29-da AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib.

İclası Biofizika İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq Şura üzvlərinə gündəlikdəki məsələlər barədə məlumat verib.

İclasda ilk olaraq Biofizika İnstitutunun 2022-ci il üçün tədqiqat işlərinin əhatəli planı, nəzdindəki laboratoriyaların iş proqramları müzakirə olunaraq təsdiq olunub. Qərara alınıb ki, Biofizika İnstitutunun 2022-ci il üçün elmi-tədqiqat işlərinin əhatəli planı hazırlanaraq AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinə təqdim olunsun.

Daha sonra institutun Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının yeni idarə heyəti və tərkibi təsdiq olunub. Diqqətə çatdırılıb ki, GAMŞ-nın sədri vəzifəsinə Molekulyar və hüceyrə biokimyası laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Mətanət Mansurova, sədr müavini vəzifəsinə Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Ramiyyə Həsənova, şuranın məsul katibi vəzifəsinə isə Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Aidə Məmmədzadə seçilib.

İclasda, həmçinin institutun Elmi şurasının tərkibində qismən dəyişiklik edilməsi haqqında qərar qəbul edilib.

Sonda biofizika ixtisası üzrə dosent elmi adı almaq üçün “Ekoloji biofizika” laboratoriyasının böyük elmi işçisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Ruhiyyə Tahirağa qızı Quliyevanın namizədliyi irəli sürülüb. Aparılan müzakirələrdən sonra gizli səsvermənin nəticəsinə əsasən adı çəkilən əməkdaşın dosent elmi adı alması üçün AR Prezidenti yanında AAK qarşısında vəsatət qaldırılması haqqında qərar qəbul edilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

26 noyabr, 2021

Elan

03 dekabr 2021-ci il tarixində saat 11:00-da AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. İnstitutun nəzdindəki laboratoriyaların elmi və elmi-təşkilati fəaliyyətləri haqqında illik hesabatın müzakirəsi.

2. AMEA RH-nin 3 noyabr 2021-ci il tarixli 18/4 №-li qərarı ilə təsdiq edilmiş 2021-ci ildə fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktoranturaya və dissertanturaya qəbulun nəticələrinə əsasən yeni qəbul olmuş doktorant və dissertantların fərdi iş planlarının müzakirəsi və təsdiqi.

3. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

26 noyabr, 2021

Prezident İlham Əliyev Rusiya Federasiyasının Elmlər Akademiyasının prezidentinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev noyabrın 25-də Rusiya Federasiyasının Elmlər Akademiyasının prezidenti Aleksandr Sergeyevin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib.

Görüşdə Azərbaycanla Rusiya Federasiyası arasında ikitərəfli münasibətlərin müxtəlif sahələrdə uğurla inkişaf etdiyi qeyd olundu və əlaqələrimizin inkişafında humanitar sferada, o cümlədən elmi sahədə əməkdaşlığın rolu vurğulandı. Bu sahədə əməkdaşlığımızın zəngin tarixə malik olduğu bildirildi və müasir dövrdə bu əməkdaşlığın daha da möhkəmləndirilməsinin önəminə toxunuldu. Rusiya Federasiyasının Elmlər Akademiyasının prezidenti Aleksandr Sergeyevin səfərinin elmi əməkdaşlıq sahəsində əlaqələrin perspektivlərinin müzakirəsinə və daha da genişləndirilməsinə töhfə verəcəyi qeyd edildi.

Aleksandr Sergeyev Rusiya Federasiyasının Elmlər Akademiyasının xatirə medalını Prezident İlham Əliyevə təqdim etdi.

Mənbə: AzərTac

25 noyabr, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin iclası keçirilib

Noyabrın 24-də Azərbaycan Milli  Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

İclasda AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin digər üzvləri akademiklər – Arif Həşimov, İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, Dilqəm Tağıyev, Rasim Əliquliyev, Tofiq Nağıyev, Cəmil Əliyev, Gövhər Baxşəliyeva, Fikrət Əliyev, Adil Qəribov, eləcə də Rəyasət Heyətinin aparat rəhbəri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Seyfəl Həsənov, AMEA prezidenti katibliyinin rəisi, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Eldar Əmirov və aidiyyəti üzrə dəvət olunmuş şəxslər iştirak ediblər.

Əvvəlcə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev AMEA-nın müxbir üzvü Sevda Məmmədəliyevaya 75, AMEA-nın müxbir üzvü Arif Məmmədova 80, AMEA-nın müxbir üzvü Məsumə Məmmədovaya 70 və AMEA-nın müxbir üzvü Qüdrət Kəlbəliyevə 75 illik yubileyləri münasibətilə AMEA-nın Fəxri fərmanını təqdim edib.

Sonra bir sıra elmi-təşkilati məsələlər müzakirə edilib, ilkin olaraq AMEA Rəyasət Heyəti aparatının İşlər idarəsinin Sosial xidmətlər şöbəsinin əsasnaməsi təsdiqlənib.

Müzakirəyə çıxarılan növbəti məsələ AMEA Rəyasət Heyəti aparatının İşlər idarəsinin nəzdində Tibb Mərkəzinin yaradılması haqqında olub. Mövzu ilə bağlı çıxış edən AMEA-nın birinci vitse-prezidenti v.i.e., akademik-katib, akademik Arif Həşimov Akademiya əməkdaşlarının sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılması, sağlamlığının qorunması və onlara vaxtında tibbi xidmətin göstərilməsi zərurəti yarandığını söyləyib. O, qeyd edilən məsələlərin həlli istiqamətində AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin tapşırığına əsasən, Rəyasət Heyəti aparatının İşlər idarəsinin nəzdində Tibb Mərkəzinin yaradılması ilə bağlı ilkin sənədin hazırlandığını diqqətə çatdırıb.

Daha sonra Rəyasət Heyəti tərəfindən AMEA əməkdaşlarının və ailə üzvlərinin sağlamlığının mühafizəsi istiqamətində kompleks profilaktika, müayinə, müalicə, maarifləndirmə və digər tibbi tədbirlərin həyata keçirilməsi məqsədilə AMEA Rəyasət Heyəti aparatının İşlər idarəsinin nəzdində Tibb Mərkəzinin yaradılması haqqında qərar qəbul olunub. Tibb Mərkəzinin Abşeron rayonunun Saray qəsəbəsində elm və təhsil işçiləri üçün nəzərdə tutulmuş “Science City” yaşayış kompleksində yerləşməsi qərarlaşdırılıb.

Yığıncaqda, həmçinin daxili imkanlar hesabına AMEA-nın Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunda Hüququn yeni sahələri şöbəsinin, o cümlədən Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin Hacıqabul şəhərində Şirvan Filialının yaradılması barədə qərarlar verilib, eləcə də Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun və Mərkəzi Nəbatat Bağının strukturunda qismən dəyişiklik edilib. Bundan əlavə, iclasda AMEA-nın müxbir üzvləri Məhəmməd Babanlı və İslam Mustafayevin 70 illik yubileyləri haqqında qərarlar verilib.

Rəyasət Heyətinin müzakirəsinə çıxarılan növbəti məsələ AMEA-nın Biologiya və Tibb Elmləri Bölməsinin institutlarında dərman bitkiləri üzrə tədqiqatların nəticələrinin kommersiyalaşdırılması ilə bağlı olub. Müzakirələrdə Azərbaycanın dərman və müalicəvi bitkilərlə zəngin olduğu, bu istiqamətdə AMEA-da bir sıra mühüm tədqiqatların aparıldığı və önəmli nəticələrin əldə edildiyi vurğulanıb.

Rəyasət Heyətinin qərarı ilə Biologiya və Tibb Elmləri Bölməsinin institutlarında dərman bitkiləri ilə bağlı tədqiqatların nəticələrinin kommersiyalaşdırılması, hüquqi, iqtisadi, texnoloji və digər məsələlərin həlli istiqamətində təkliflərin hazırlanması məqsədilə AMEA-nın Rəyasət Heyətinin aparat rəhbəri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Seyfəl Həsənovun sədrliyi ilə komissiya yaradılıb.

İclasda bir sıra kadr məsələlərinə də baxılıb. Biologiya elmləri doktoru Səyyarə İbadullayeva AMEA-nın Botanika İnstitutunun, Natiq Allahverdiyev isə Mərkəzi Nəbatat Bağının baş direktoru vəzifəsinə təsdiqləniblər.

Tədbirdə çıxış edən Natiq Allahverdiyev AMEA rəhbərliyinin tapşırığı ilə son aylarda Mərkəzi Nəbatat Bağında aparılan yoxlamalardan və mövcud problemlərdən danışıb. Qeyd edib ki, müəssisənin sabiq rəhbərliyi və Botanika İnstitutunun keçmiş direktorunun birgə iştirakı əsasında bağ üçün ayrılan və ekskursiyadan əldə olunan maliyyə vəsaitləri mənimsənilib, nəticədə Mərkəzi Nəbatat Bağında heç bir quruculuq işləri həyata keçirilməyib, ərazidəki ağaclar və bitkilər baxımsız vəziyyətdə qalıb. Akademik Ramiz Mehdiyevin tapşırığına əsasən son günlərdə Mərkəzi Nəbatat Bağında aparılan genişmiqyaslı abadlıq-quruculuq və yaşıllaşdırma işləri barədə məlumat verən Natiq Allahverdiyev qeyd edib ki, müəssisənin ərazisində suvarma sisteminin səmərəli təşkili məqsədilə yeni su boruları çəkilib, ərazidəki kol-kos və qurumuş ağaclar təmizlənib, zəif inkişaf etmiş tinglər yenisilə əvəzlənib. Həyata keçirilən yenidənqurma və bərpa işlərinin ilin sonuna kimi tamamlanacağını deyən N.Allahverdiyev hazırda Mərkəzi Nəbatat Bağının ekskursiyaya açıq sahələrinin yolboyu hissələrində beton döşəmə plitələrinin salındığını, işıqlandırma sisteminin quraşdırıldığını diqqətə çatdırıb.

Məsələ ilə bağlı çıxış edən AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev Mərkəzi Nəbatat Bağı və Botanika İnstitutundakı yoxlamaların nəticəsinə toxunub və bir müddət əvvələ qədər sözügedən müəssisələrdəki özbaşınalıqlardan danışıb. Mərkəzi Nəbatat Bağının son illərdə bir növ Botanika İnstitutunun filialı kimi fəaliyyət göstərdiyini deyən akademik Ramiz Mehdiyev artıq həmin müəssisələrin nüfuzunun bərpası və sistemli elmi tədqiqatların aparılması üçün addımların atıldığını bildirib, qurumlarda işgüzar mühitin formalaşması üçün müvafiq tapşırıqlarını verib.

Daha sonra akademik Arif Həşimov Rusiya Elmlər Akademiyasının prezidenti, akademik Aleksandr Sergeyevin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətinin 25-28 noyabr tarixlərində ölkəmizə səfərinə hazırlıqla bağlı görülən işlərə dair Rəyasət Heyətinin üzvlərinə məlumat verib.

Qeyd edək ki, iclasda müzakirə olunan məsələlər ətrafında akademiklər Arif Həşimov, İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, Dilqəm Tağıyev, Rasim Əliquliyev, Cəmil Əliyev, Fikrət Əliyev və Adil Qəribov çıxış edərək fikir və təkliflərini səsləndiriblər.

Mənbə: www.science.az.

23 noyabr, 2021

Elmi şuranın növbəti iclası keçiriləcək

29 noyabr 2021-ci il tarixində saat 11:00-da AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunun nəzdindəki laboratoriyaların 2022-ci il üçün İş proqramlarının müzakirəsi və təsdiqi.

2. AMEA Biofizika İnstitutunun 2022-ci il üçün elmi-tədqiqat işlərinin əhatəli planının müzakirəsi və təsdiqi.

3. AMEA Biofizika İnstitutunun Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının yeni tərkibinin təsdiqi haqqında.

4. AMEA Biofizika İnstitutunun əməkdaşı, b.ü.f.d. Ruhiyyə Tahirağa qızı Quliyevaya dosent elmi adının verilməsi haqqında.

5. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

23 noyabr, 2021

Biofizika İnstitutunda magistrantlar üçün tədris prosesi uğurla davam etdirilir

AMEA-nın Biofizika İnstitutunda magistrantlar üçün müasir tələblərə uyğun tədris mühiti formalaşdırılıb. Elmi müəssisənin I kurs magistrantları üçün dərslər müasir avadanlıqlarla təchiz olunmuş laboratoriya və dərs otaqlarında keçirilir. İnstitutun tədris prosesinə cəlb edilmiş professor-müəllim heyəti sillabuslarda nəzərdə tutulan mövzulara uyğun olaraq tədrisi yüksək səviyyədə həyata keçirir.

Hazırda İnstitutun magistraturasında “Biofizika”, “Bioloji sistemlər fizikası” və “Genetika” ixtisasları üzrə I kursda təhsil alan 6 tələbəyə “Biofizikanın müasir problemləri”, “Biofizikanın tarixi və metodologiyası”, “Tətbiqi və molekulyar biofizika”, “Biokimyanın əsasları” və “Bioinformatika” fənləri üzrə dərslər müvafiq semester üçün qəbul edilmiş cədvələ uyğun olaraq keçirilir. Bununla yanaşı, Biofizika İnstitutunun magistrantları üçün xarici dil fənninin yüksək səviyyədə tədrisi də həyata keçirilir.

Həmçinin İnstitutun Təhsil şöbəsi tərəfindən mütəmadi olaraq dərslərin gedişatı haqqında müəllim və magistrantlardan məlumat alınır, tələbələrin dərslərə davamiyyəti, biliyin mənimsənməsi səviyyəsinə nəzarət edilir.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

22 noyabr, 2021

Biofizika İnstitutunda magistrantlarla növbəti görüş keçirilib

AMEA-nın Biofizika İnstitutunda 2021/2022-ci tədris ilində “Biofizika” ixtisası üzrə qəbul olunmuş I kurs magistrantlarla görüş keçirilib.

Görüşün keçirilməsində məqsəd təlim-tədris prosesinin effektivliyinin, eləcə də magistrantlar tərəfindən biliklərin mənimsənilmə səviyyəsinin öyrənilməsi olub.

Görüşdə institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov, icraçı direktoru, b.ü.e.d. Kərim Qasımov, elmi katibi, b.ü.f.d., dosent Florida Mehrəliyeva, Təhsil və beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri, a.ü.f.d. Həmayıl Adıgözəlzadə və qurumun magistrantları iştirak ediblər.

İclası giriş sözü ilə professor Oktay Qasımov açaraq, magistrantlarla bu istiqamətdə mütəmadi görüşlərin keçirilməsinin zəruriliyini qeyd edib. Tələbələri institutun rəhbər və müəllim heyəti ilə fəal əməkdaşlığa dəvət edən O.Qasımov gəncləri elmi müəssisədə yaradılan əlverişli təhsil mühitinin imkanlarından maksimum yararlanmağa, dərslərdə fəal olmağa, xarici dil biliklərinə yiyələnməyə, ictimai həyatda fəallıq göstərməyə səsləyib.

Sonda magistrantlarla keçdikləri mövzular üzrə müzakirələr aparılıb, təqdim edilən suallar cavablandırılıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

22 noyabr, 2021

“Tibb elmləri və innovasiyalar” mövzusunda V beynəlxalq konqres keçiriləcək

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) və Türkiyə Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən İqtisadi İnkişaf və Sosial Tədqiqatlar İnstitutunun (İKSAD) birgə təşkilatçılığı ilə 18-21 dekabr 2021-ci il tarixlərində onlayn formada “Tibb elmləri və innovasiyalar” mövzusunda V beynəlxalq konqres (Uluslararası Sağlık Bilimleri ve İnovasyon Kongresi) keçiriləcək.

Konqresin fəxri sədri AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, sədri isə AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İradə Hüseynovadır.

Konfransın təşkilati işlərində AMEA-nın Biologiya və Tibb Elmləri Bölməsi və bu bölmənin strukturunda fəaliyyət göstərən Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutu, Genetik Ehtiyatlar İnstitutu və akademik Abdulla Qarayev adına Fiziologiya İnstitutu aparıcı rol oynayır.

Konfransın elmi-təşkilat komitəsində bir sıra nüfuzlu elm xadimləri yer alıb.

Qeyd edək ki, İKSAD hər il Türkiyədə və dünyanın bir sıra digər ölkələrində (Ermənistan istisna olmaqla) müxtəlif elmi mövzulara həsr edilmiş beynəlxalq konfrans və simpoziumlar təşkil edir.

Bu günədək biologiya və tibb elmləri istiqamətinə aid 4 belə beynəlxalq tədbir dünyanın bir sıra ölkələrinin iştirakı ilə Türkiyə və Azərbaycanda böyük müvəffəqiyyətlə təşkil olunub.

Konqres haqqında geniş məlumat almaq üçün aşağıdakı linklərə daxil ola bilərsiniz.

Əsas sayt: https://www.healthforworld.org/

Mövzular: https://www.healthforworld.org/konular

Təqvim: https://www.healthforworld.org/

Əvvəlki konfransların kitabları: https://www.healthforworld.org/kongre-kitabi

Yazı qaydaları: https://www.healthforworld.org/yaz%C4%B1mkurallar

Tezislərin göndərildiyi ünvan: healthforworld44@gmail.com

Tezislərin son göndərmə tarixi: 1 dekabr 2021-ci il.

Mənbə: www.science.az.

17 noyabr, 2021

17 Noyabr – Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür

Xalqımızın azadlıq mübarizəsinin əsas mərhələlərindən birini təşkil edən 17 Noyabr – Milli Dirçəliş Günü Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpa edilməsində tarixi rol oynayıb.

Mənəvi əsaslarını və başlanğıcını ötən əsrin 60-cı illərindən götürən bu tarix sonralar ulu öndər Heydər Əliyevin siyasi uzaqgörənliyi və müdrikliyi ilə dönməz xarakter aldı, müstəqil Azərbaycan müasir inkişaf yoluna qədəm qoydu.

Ötən əsrin axırlarında dünyanın altıda birini əhatə edən Sovet İttifaqının iqtisadi, siyasi, mənəvi və ideoloji dayaqları sarsılmışdı. İmperiyanın siyasi “beyin mərkəzi”nin xalqlara, xüsusilə Azərbaycan xalqına qarşı yürütdüyü ayrı-seçkilik siyasəti kəskin xarakter aldı. M.Qorbaçov hakimiyyətinin dəstəyi ilə ermənilər Dağlıq Qarabağda azərbaycanlılara qarşı haqsız ərazi iddialarına başladı. Ermənilərin Topxanada törətdikləri vəhşiliklər, Ağdamda isə iki azərbaycanlını qətlə yetirmələri Bakıda milli hissləri alovlandırdı. XX əsrin əvvəllərində istiqlalın ləzzətini dadan xalq bu dəfə müstəqillik arzularını reallaşdırmaq üçün tarixi bir fürsətin yarandığını hiss etdi. 1988-ci ildən başlayaraq Azərbaycanda milli istiqlal hərəkatı geniş vüsət aldı. Milyonlarla insanın toplaşdığı Azadlıq meydanında səslənən tələblərin mahiyyəti getdikcə dəyişərək müstəqil dövlət qurmaq ideyası milli düşüncəyə hakim kəsildi.

Hakimiyyətə gəlişi ilə xalqa sağlam ruh və özünüdərk gətirən ümummilli lider Heydər Əliyev sovet ideologiyasının sərt qadağalarına baxmayaraq, milli- mənəvi dəyərlərə, Azərbaycan elminin və mədəniyyətinin dirçəlişinə xüsusi önəm verdi. Bütün sahələrdə inkişaf və oyanış müşahidə olunmağa başladı. Azərbaycan əsl intibah və dirçəliş dövrünə qədəm qoydu. Məhz ulu öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə dünyanın müxtəlif ölkələrində təhsil alan milli ruhlu alimlər və ziyalılar ordusu yetişdi. Dahi şəxsiyyət Heydər Əliyevin respublikada yaratdığı bu mənəvi-psixoloji və iqtisadi baza təxminən 20 il sonra Sovet İttifaqı dağılmağa başlayanda xalqın dayağı oldu.

1988-ci ildə xalq hərəkatının alovlandığı bir vaxtda Azərbaycana rəhbərlik edən siyasi qüvvələr isə mövcud vəziyyəti qiymətləndirə bilmədilər. Xalqın maraqlarından daha çox imperiyanın maraqlarını düşünən bu adamların siyasi səbatsızlığından 20 Yanvar faciəsi baş verdi. Bir-birini əvəzləyən hakimiyyətlər xalqın dirçəlişini mütərəqqi səmtə yönəltmək iqtidarında deyildilər. Həmin o ağır məqamlarda yenə də ulu öndər Heydər Əliyev xalqın istiqlal ruhunu ölməyə qoymadı.

1990-cı il noyabrın 17-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Sovetinin yeni tərkibdə ilk sessiyası keçirildi. Ümummilli lider Heydər Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən həmin tarixi sessiyada muxtar respublikanın dövlət rəmzləri haqqında məsələ də müzakirə olundu. Xalq deputatlarının müzakirəsindən sonra üçrəngli bayrağın dövlət rəmzi kimi qəbulu ilə əlaqədar təklif irəli sürüldü. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağının bərpa olunması barədə qərar çıxaran sessiya onun dövlət bayrağı kimi qəbul edilməsi ilə əlaqədar Azərbaycanın Ali Soveti qarşısında vəsatət qaldırdı. Beləliklə, milli dirçəlişdən milli tərəqqiyə doğru uzanan tarixi yolun başlanğıcı qoyuldu.

Bu yolda ölkəmiz böyük uğurlar əldə etdi, Cənubi Qafqazın lider dövlətinə, beynəlxalq layihələrin təşəbbüskarına çevirdi. Bütün bu nailiyyətlər, nəhayət, 2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsində ölkəmizin möhtəşəm Qələbəsini şərtləndirdi. Azərbaycan Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə torpaqlarımızı işğaldan azad etdi, BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrini yerinə yetirdi, ərazi bütövlüyümüz bərpa olundu və haqq-ədalət öz yerini tapdı.

Mənbə: AzərTac

15 noyabr, 2021

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Ümumi yığıncağında biofiziki metodların tibbə tətbiqinə dair elmi nəticələr müzakirə olunub

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, FRTEB-in elmi müəssisələrinin baş direktorları və icraçı direktorları, elmi katibləri, təhsil, ictimaiyyətlə əlaqələr və beynəlxalq əlaqələr şöbələrinin rəhbərləri, eyni zamanda müvafiq dövlət qurumlarının, elm və ali təhsil müəssisələrinin nümayəndələri iştirak ediblər.

Öncə AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in Ümumi yığıncağının sədri akademik Rasim Əliquliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamına əsasən, AMEA-nın müxbir üzvü, Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun baş direktoru Misir Mərdanovu “Vətənə xidmətə görə” 1-ci dərəcəli ordeni ilə təltif edilməsi, həmçinin AMEA-nın akademik-katibi, Fizika İnstitutunun baş direktoru, akademik Arif Həşimovun AMEA-nın birinci vitse-prezidenti seçilməsi münasibəti ilə FRTEB-in Ümumi yığıncağının iştirakçıları adından təbrik edib, hər iki görkəmli alimə cansağlığı və gələcək elmi-ictimai fəaliyyətlərində yeni nailiyətlər arzulayıb.

FRTEB-in Ümumi yığıncağının yekdilliklə qəbul etdiyi iclas gündəliyində yer alan ilk məsələ “Zülal aqreqatlarının parçalanması üzrə biofiziki tədqiqatlar: amiloid xəstəliklərinin müalicəsində yeni perspektivlər” mövzusunda elmi məruzə olub. Məruzəni təqdim edən Biofizika İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov qeyd edib ki, İnstitutda aparılan tədqiqat işləri daima AMEA Rəyasət Heyətinin və FRTEB-in diqqət mərkəzində olub və Biofizika İnstitutunun qarşısında bir sıra mühüm vəzifələr, o cümlədən, dünyəvi xarakter daşıyan xərçəng və neyrodegenerativ xəstəliklərin biofiziki üsullarla tədqiqi üzrə tapşırıqlar verilib.

Alim 2021-ci ildə AMEA-TUBİTAK layihəsi çərçivəsində anti-xərçəng peptidləri üzrə nəzəri və eksperimental işlərin aparıldığı, xərçəng hüceyrələrinin məhv etmə mexanizmi üzrə mühüm nəticələrin əldə edildiyini vurğulayıb.

Neyrodegenerativ xəstəliklərin (Alzeymer, Parkinson, Prion və s.) əsasını təşkil edən zülal aqreqatlarının yaranma mexanizmi, kinetikası, ətraf mühit və s. faktorlardan asılılığına aid alınan nəticələrdən danışan məruzəçi vurğulayıb ki, zülal aqreqatlarının yaranması nəticəsində baş verən fəsadlar 40-a yaxın müxtəlif xəstəliklərdə müşahidə olunur və ona görə də müasir təbabətin ən mühüm problemlərindən biridir.

Onlayn tədbirdə çıxış edən akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın gənc elmi müəssisəsilərindən biri olan Biofizika İnstitutunun alim və mütəxəssisləri tərəfindən aparılan multidissiplinar tədqiqatları, beynəlxalq layihələrdə xarici həmkarları ilə birlikdə əldə etdikləri nailiyyətləri yüksək qiymətləndirib. Məruzə ətrafında aparılan müzakirələrdə akademiklər – Fikrət Əliyev, Adil Qəribov, Yusif Məmmədov, Nazim Məmmədov, AMEA-nın müxbir üzvü Ramiz Alıquliyev, Bakı Dövlət Universitetinin professorları Niftalı Qocayev və Rövşən Xəlilov çıxış edərək rəy və təkliflərini səsləndiriblər.

Sonra AMEA Rəyasət Heyətinin 01 oktyabr 2021-ci il tarixli “AMEA-nın və respublikanın digər elm və ali təhsil müəssisələrində 2021-ci ildə aparılmış elmi tədqiqat işlərinin yekunlarına dair hesabatlar haqqında” qərarından irəli gələn məsələlərdən danışan akademik Rasim Əliquliyev FRTEB-in elmi müəssisələrində keçiriləcək hesabat iclaslarının Rəyasət Heyəti tərəfindən təyin olunmuş qrafik və aidiyyəti üzrə dövlət, özəl, biznes sektorunun müxtəxəssislərinin, eləcə də ictimai təşkilatların nümayəndələrinin iştirakı ilə geniş müzakirə şəraitində təşkili barədə zəruri tövsiyələri səsləndirib.

Onlayn iclasın gündəliyinə əsasən, Avropa Komissiyasının dəstəyi, AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun iştirakı ilə keçiriləcək “Şərq Tərəfdaşlığı ölkələri üçün E-infrastrukturlar 5-ci beynəlxalq konfransı”nın hazırlıq işləri barədə məlumat verən akademik Rasim Əliquliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Avropa İttifaqının Şərq Tərəşdaşlığı ilə əməkdaşlığa verdiyi önəmdən, Avropa İttifaqına üzv dövlətlərin Azərbaycanla strateji tərəfdaşlığından söz açıb. Bildirib ki, Azərbaycan bir çox istiqamətdə, o cümlədən innovasiyalar və texnoloji mübadilə sahəsində Şərq Tərəfdaşlığının fəal strateji tərəfdaş ölkəsidir. Alimin sözlərinə görə, İKT-nin cəmiyyətin müxtəlif sferalarına tətbiqi, Industry 4.0 platformasında e-elmin transformasiyası, virtual məkanın bir hissəsi kimi elm, e-təhsil, ümumiyyətlə, elmdə gedən transformasiyalar və dünyanın bu kimi mühüm elmi trendləri adıçəkilən mötəbər beynəlxalq konfransın əsas müzakirə istiqamətlərində öz əksini tapıb. Qeyd edək ki, “Şərq Tərəfdaşlığı ölkələri üçün E-infrastrukturlar 5-ci beynəlxalq konfransı”nda dünyanın 100-dən çox ölkəsini təmsil edən alim və mütəxəssislərin, qabaqcıl elmi mərkəzlərin nümayəndələrinin iştirakı gözlənilir. AMEA-nın vitse-prezidenti akademik Rasim Əliquliyev Rusiyada təşkil ediləcək “X Milli Superkompüter Forumu“ çərçivəsində AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun həmtəşkilatçılığı ilə keçiriləcək “Elektron idarəetmədə bulud və paylanmış hesablama sistemləri” beynəlxalq konfransına hazırlıq məsələləri barədə də məlumat verib.

FRTEB-in Ümumi yığıncağı 35 yaşadək elmlər doktoru dissertasiyası müdafiə etmiş fizika elmləri doktoru Elçin Hüseynovun mükafata təqdim edilməsini müzakirə edib. Akademik Rasim Əliquliyev diqqətə çatdırıb ki, Elçin Hüseynov 2021-ci ildə ABŞ-ın Stenford Universitetinin tərtib etdiyi reytinq qiymətləndirmə siyahısında yer alıb. Həmçinin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu, AMEA və ICESCO-nun təşkilatçılığı ilə “Elmdə Zəfər mükafatı-2021” müsabiqəsində I yerin qalibi olub. 2014-cü ildə “İlin gənc alimi” fəxri adına layiq görülüb. AMEA-nın Fəxri fərmanı ilə təltif edilib. Bütün bu nailiyyətləri nəzərə alaraq, f.e.d. Elçin Hüseynovun mükafatlandırılması barədə AMEA Rəyasət Heyəti qarşısında vəsadət qaldırırlıb.

Tədbirdə FRTEB-in Ümumi yığıncağı, həmçinin, AMEA-nın müxbir üzvü İsmayil İsmayılovun 75 illik, Radiasiya Problemləri İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü İslam Mustafayevin 70 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında müvafiq qərarlar qəbul olunub.

Daha sonra Ümumi yığıncaqda akademik Lətif İmanovun 100 illiyinə həsr olunmuş “Molekulyar spektroskopiya” və akademik Məhəmmədəmin Şahtaxtınskinin 90 illiyinə həsr olunmuş “Kompozisiyalı quruluşlar fizikası” beynəlxalq konfranslarının keçirilməsi barədə təklif dəstəklənib.

Bununla yanaşı, fizika elmləri doktoru Hüseyn Orucovun, fizika üzrə fəlsəfə doktoru Nərmin İsmayılovanın və fizika elmləri doktoru Zakir Cahangirlinin həmmüəllifliyi ilə ərsəyə gələn “Kristal cisimlərin elektron strukturunun və dinamik xassələrinin tədqiqinin müasir metodları” monoqrafiyası nəşrə tövsiyə olunub.

Onlayn iclasda qəbul edilən digər bir qərara görə, AMEA-nın Fizika İnstitutunun böyük elmi işçisi Samirə Məmmədova “Türkiyə bursları” araşdırma proqramında qalib gələrək Ankara Yıldırım Beyazıt Universitetində elmi araşdırma aparmaq hüququ qazandığı üçün qonşu ölkəyə ezam edilməsi dəstəklənib.

AMEA-nın Nəsrəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının Elmi şurasının və “Azərbaycan astronomiya jurnalı”nın redaksiya heyətinin tərkibində qismən dəyişiklik edilməsi haqqında, eləcə də Fizika İnstitutuna 2020/21-ci tədris ili üçün məqsədli qəbul olunmuş fəlsəfə və elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktorant və dissertantların Biofizika İnstitutuna keçirilməsi haqqında müvafiq qərarlar qəbul edilib.

Sonra FRTEB-in və onun elmi müəssisələrinin qarşısında duran müxtəlif cari məsələlərin həlli istiqamətində müzakirələr və fikir mübadiləsi aparılıb, suallar cavablandırılıb

Mənbə: frteb.science.gov.az

11 noyabr, 2021

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 14 fevral tarixli 961 nömrəli Sərəncamında dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq qərara alıram:

  1. “Doktorantlara, ali təhsil, orta ixtisas və peşə təhsili müəssisələrində, həmçinin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsində təhsil alan tələbələrə təqaüdlərin verilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 14 fevral tarixli 961 nömrəli Sərəncamında (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2019, № 2, maddə 291) aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:

1.1. 1.4-cü bənd aşağıdakı redaksiyada verilsin:

“1.4. Peşə təhsili müəssisələrində:

akademik göstəriciləri “5” (yüksək texniki peşə təhsili səviyyəsində 91 – 100 bal) olan tələbələrə – 75 manat

akademik göstəriciləri “4” və “5” (yüksək texniki peşə təhsili səviyyəsində 71 – 100 bal) olan tələbələrə – 60 manat

akademik göstəriciləri “3” – “5” (yüksək texniki peşə təhsili səviyyəsində 51 – 100 bal) olan tələbələrə – 50 manat.”;

1.2. 2-ci hissə aşağıdakı redaksiyada verilsin:

“2. Dövlət sifarişi, dövlət hesabına və ödənişli əsaslarla təhsil almalarından asılı olmayaraq, dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına təqaüdlər Azərbaycan Respublikasının ali təhsil və orta ixtisas təhsili müəssisələrində, həmçinin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsində əyani təhsil alan tələbələrə, ümumi orta müvəffəqiyyət göstəricisi nəzərə alınmaqla, fənlər üzrə akademik nailiyyətlərinə görə, peşə təhsili müəssisələrində əyani təhsil alan tələbələrə isə aralıq qiymətləndirmə nəticələrinə görə bu Sərəncamın 1.2–1.4-cü bəndləri ilə müəyyən edilmiş məbləğlərdə ödənilsin.”;

1.3. 3-cü hissədə “və 1.4-cü bəndləri” sözləri “bəndi” sözü ilə əvəz edilsin və həmin hissədən “və peşə təhsili müəssisələrinin tələbələrinə” sözləri çıxarılsın.

  1. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti bu Sərəncamdan irəli gələn məsələləri həll etsin.

İlham Əliyev

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 11 noyabr 2021-ci il

 

9 noyabr, 2021

9 Noyabr – Dövlət Bayrağı Günüdür

Bu gün 9 Noyabr – Azərbaycanda Dövlət Bayrağı Günü qeyd olunur.

“Bizim bayrağımız bizim qürur mənbəyimizdir. Bayrağımız bizim canımızdır, ürəyimizdir. Bu gün Azərbaycanın hər bir yerində Azərbaycan bayrağı dalğalanır”.

Dövlət başçısı, Müfəzzər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin bu sözləri Azərbaycan xalqının hər bir üzvünün öz bayrağına olan sonsuz sevgisinin təcəssümüdür.

Şanlı üçrəngli bayrağımız dövlət rəmzi olaraq Azərbaycan Xalq Cümhüriyyəti hökumətinin 1918-ci il 9 noyabr tarixli iclasında qəbul olunub. Bayrağımızdakı üç rəngin ifadə etdiyi və XX əsrin əvvəllərindəki milli istiqlal ideologiyamızın üç təməl prinsipini təşkil edən “Türkçülük, islamçılıq və müasirlik” formulunun müəllifi görkəmli Azərbaycan mütəfəkkiri Əli bəy Hüseynzadə olub.

1920-ci ilin aprelin 27-də bolşevik işğalından sonra üçrəngli bayrağımız və onun təmsil etdiyi ali dəyərlərimiz unutdurulmağa çalışılsa da, Azərbaycan xalqı öz istiqlaliyyət rəmzini unutmadı.

Üçrəngli bayrağımız 1990-cı il noyabrın 17-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri, Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə keçirilən sessiyada Naxçıvan Muxtar Respublikasının Dövlət bayrağı olaraq təsdiq edildi. Ümummilli liderin öndərliyində Azərbaycan xalqı öz üçrəngli istiqlaliyyət simvoluna 70 il sonra yenidən qovuşdu.

1991-ci il fevralın 5-də Azərbaycan Ali Sovetinin qərarı ilə hazırkı üçrəngli və ay-ulduzlu bayraq müstəqil respublikanın dövlət bayrağı elan edildi.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2009-cu il noyabrın 18-də imzaladığı Sərəncamla 9 noyabr tarixi Dövlət Bayrağı Günü kimi qeyd olunur. Prezident, həmçinin Dövlət Bayrağı Günü münasibətilə Əmək Məcəlləsinə dəyişiklik edilməsi üçün parlamentə təklif göndərib. Təklifi dəyərləndirən Milli Məclis Əmək Məcəlləsinə müvafiq dəyişiklik edib. Həmin dəyişikliyə əsasən Dövlət Bayrağı günü qeyri-iş günü hesab olunur.

Bu gün Azərbaycan xalqının iftixarı olan Dövlət Bayrağı Günü xüsusi təmtəraqla qeyd olunur. Belə ki, ötən ilin sentyabrın 27-də başlayan və 44 gün ərzində davam edən Vətən müharibəsi Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü bərpa etməsi ilə nəticələnib. Azərbaycan ordusu30 ildən sonra işğala son qoyaraq şanlı üçrəngli bayrağımız Qarabağda dalğalandırılıb.

Cəbrayıl, Hadrut, Füzuli, Zəngilan, Qubadlıda Azərbaycan bayrağının dalğalandırılması qəhrəman hərbçilərimizin Prezident İlham Əliyevə məruzəsi ilə birlikdə xalqımıza sevinc bəxş edib. Azərbaycanın və Qarabağın incisi Şuşa şəhərində şanlı bayrağımızın qaldırılması 44 günlük müharibədə mütləq zəfər anlamına gəlib. Şanlı bayrağımız uzun illərdən sonra, həmçinin Ağdamda, Kəlbəcərdə və Laçında dalğalanıb.

Vətən müharibəsinin başa çatmasından sonra Azərbaycan dövləti artıq öz bayrağının əzəmətli kölgəsi altında Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda geniş quruculuq və bərpa işlərinə start verib. Erməni vandalizminin məhv etdiyi yaşayış bölgələrini yenidən dirçəltmək üçün dövlət başçısı İlham Əliyevin rəhbərliyi altında böyük işlər görülür. Bu gün Azərbaycan xalqı Qarabağ və Şərqi Zəngəzura yenidən dinc həyatın qayıdacağı günü səbrsizliklə gözləyir. Dövlət bayrağımızın dalğalandığı azad torpaqlarımızda firavan və əmin-amanlıq içində yaşayacağımız günlər uzaqda deyil!

Bayraq bir xalq üçün həm də onun şəhidlərinin, Vətən uğrunda gözünü qırpmadan canından keçənlərin nişanəsidir. Vətən müharibəsində Zəfərin də qeyd olunduğu bu günlərdə Müstəqil və Bütöv Azərbaycanın hər bir guşəsində dalğalanan dövlət bayrağımız bütün şəhidlərimizin əziz xatirəsini bizə xatırladır. Onlar məhz üçrəngli bayrağımızın Vətən səmalarında qürurla dalğalanması üçün canlarından keçiblər. Şəhidlərimizin müqəddəs əmanətinə sahib çıxmaq və hər zaman ehtiramla yanaşmaq bizim vəzifəmizdir!

Mənbə: oxu.az

8 noyabr, 2021

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin 8 Noyabr – Zəfər Günü münasibətilə Akademiya əməkdaşlarına təbriki

Hörmətli həmkarlar!

Zəfər bayramı Azərbaycanın çoxəsrlik dövlətçilik salnaməsinə mərdliyin, cəsarətliyin, düşmən qarşısında əyilməzliyin rəmzi kimi düşmüş, cənab Prezidentin qətiyyətli iradəsi, yüksək komandanlıq bacarığı, xalqımızın həmrəyliyi, ordumuzun rəşadəti və yüksək şücaəti sayəsində Vətən müharibəsi düşmənin kapitulyasiyası ilə nəticələnmişdir.

Ali Baş Komandan İlham Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistan ordusunun təxribatlarına cavab olaraq müharibənin başlaması ilə bağlı xalqa müraciətində qeyd edirdi: “Bütün dünya Dağlıq Qarabağı Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi kimi tanıyır. Tarixi ədalət bizim tərəfimizdədir. Çünki bu, bizim doğma, dədə-baba torpağımızdır. …Biz haqq yolundayıq. Bizim işimiz haqq işidir. Biz zəfər çalacağıq!”

Dövlət başçısının bu çıxışından sonra bütün Azərbaycan, xaricdə yaşayan soydaşlarımız, böyüyündən kiçiyinə, qadınından kişisinə, hər kəs Prezident İlham Əliyevin ətrafında “Dəmir yumruq” kimi sıx birləşdi, bir çox ölkələrin həsəd apardığı, bəlkə də heç bir zaman əldə edə bilməyəcəkləri həmrəyliyi nümayiş etdirən xalqımız Vətən müharibəsinə qalxdı. Xalqımızın birliyini və dəstəyini hiss edən, dualarını eşidən Azərbaycan Ordusu isə düşmənin son 200 ildə davamlı olaraq həyata keçirdiyi soyqırım və terror aktlarına, işğalçılıq siyasətinə cəbhədə elə məharətlə cavab verdi ki, mövqelərini qoyub qaçan, hərbçilərimiz qarşısında tab gətirə bilməyən Ermənistan ordusunun “yenilməz ordu” mifi qısa müddətdə darmadağın edildi. Aşılabilməz səddləri ilə “qürurlanan” düşmən Müzəffər Azərbaycan Ordusunun nəyə qadir olduğunu, vətəni üçün bütün imkanlarını səfərbər edəcəyini, gözünü qırpmadan canından keçəcəyini müharibənin ilk günlərindən son anına qədər öz nəfəsində qorxu ilə hiss etdi.

Heç şübhəsiz, Böyük Qələbəmizin qazanılmasında ulu öndər Heydər Əliyevin hələ SSRİ dövründə peşəkar hərbçilər yetişdirməklə başlatdığı və Prezident İlham Əliyevin məharətlə davam etdirdiyi, müasir texnika ilə təchiz olunmuş ordu quruculuğu siyasəti mühüm rol oynadı. Həmin ordu quruculuğudur ki, bu gün dünyanın aparıcı dövlətlərinin ali təhsil müəssisələrində öyrənilir, xarici ekspertlər tərəfindən araşdırılır, təhlil olunur.

Həmçinin ölkə başçısı müharibənin gedişində ideoloji və informasiya müharibəsində də öz qətiyyətliliyini göstərdi, mütəmadi müraciətləri ilə xalqımıza həqiqətləri çatdırdı, xarici media nümayəndələrinin ikili standartlara uyğun suallarına isə səbrlə, təmkinlə, məntiqi və diplomatik cavablar verərək özünün yüksək idarəçilik və liderlik məharətini bütün dünyaya nümayiş etdirdi.

Vətən müharibəsi dövründə qeyd etdiyim kimi, Prezident İlham Əliyevin adı dövlətçilik salnaməmizə Şah İsmayıl Xətai, Şah Abbas, Nadir şah kimi görkəmli sərkərdələrin adı ilə yanaşı həmişəlik həkk olunacaq. Çünki Prezident İlham Əliyev torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsinin memarı oldu, “məğlub xalq” sindromunu sındırdı və bizə unudulmaz Zəfər bəxş etdi.

Qürur hissi ilə deyə bilərəm ki, AMEA kollektivi də Vətən müharibəsində qələbənin qazanılmasına öz töhfəsini vermiş, əməkdaşlarımızdan ixtisaslı zabitlər və könüllülər döyüşlərdə iştirak etmiş, onlardan şəhidlik zirvəsinə ucalanlar və qazilər olmuşdur.

Müharibənin başladığı gün AMEA Rəyasət Heyətinin yaydığı bəyanatda isə bildirilirdi: “Ölkə başçısı cənab İlham Əliyevi və xalqımızı əmin edirik ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının kollektivi hər zaman olduğu kimi, bu həyəcanlı, məsuliyyətli və şərəfli anlarda da möhtərəm Prezidentimizin, dövlətimizin və ordumuzun apardığı haqlı mübarizəni ürəkdən dəstəkləyir və müdafiə edir”.

44 günlük savaşda AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarından Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna 400 min manata yaxın ianə köçürülmüş, Akademiyanın Yüksək Texnologiyalar Parkı və rezidenti tərəfindən ordumuza yuyucu vasitələr, dərman ləvazimatları, dezinfeksiyaedici məhlullar, müxtəlif geyimlər və digər yardımlar edilmiş, o cümlədən əməkdaşlarımız qanvermə aksiyalarında iştirak etmişlər.

Bundan əlavə, alimlərimiz informasiya müharibəsində də fəallıq nümayiş etdirmiş, sosial şəbəkələrdə və beynəlxalq elmi tədbirlərdə düşmənin təxribatlarına qarşı tutarlı cavablar vermiş, xarici təşkilatlara məktublar, bəyanatlar ünvanlamış, Azərbaycanın haqq davası barədə yerli və xarici media nümayəndələrinə müsahibələr vermişlər.

AMEA Qarabağa Böyük Qayıdış prosesində və aparılan yenidənqurma işlərində də yaxından iştirak edir. Belə ki, Akademiyada artıq Postkonflikt Ərazilərin Bərpası Elmi Mərkəzi, alban irsini araşdırmaq üçün Albanşünaslıq Elmi Mərkəzi yaradılıb, əməkdaşlarımız yenidənqurma ilə bağlı formalaşdırılmış bir sıra ekoloji, iqtisadi və digər İşçi qruplarında təmsil olunurlar. O cümlədən AMEA-da Zəfərimizi əks etdirən kitablar, monoqrafiyalar hazırlanır, muzeylərimizdə isə həm bu münasibətlə, həm də erməni vandalizmini əks etdirən sərgilər təşkil olunur.

Dəyərli Akademiya əməkdaşları, Sizi unudulmaz əlamətdar gün münasibətilə təbrik edir, qalib bir ölkənin vətəndaşı kimi cansağlığı və elmi-tədqiqat işlərinizdə uğurlar arzulayıram.

Ramiz MEHDİYEV,

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti, akademik

Mənbə: www.science.az.

8 noyabr, 2021

Azərbaycan tarixinə qızıl hərflərlə yazılan tarixi qələbə

8 noyabr tarixi Azərbaycan əsgərinin tariximizə qızıl hərflərlə yazdığı Zəfər günüdür.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qüdrətli Azərbaycan ordusunun 2020-ci il sentyabr ayının 27-dən başlayaraq böyük şücaət və yüksək peşakarlıqla apardığı 44 günlük döyüş əməliyyatları nəticəsində 30 ilə yaxın müddət ərzində işğal altında qalan əzəli və əbədi torpaqlarımız düşmən tapdağından azad edilmiş, 8 noyabr Azərbaycan tarixinə şanlı Qələbə günü kimi daxil olmuşdur.

Müharibə dövründə uşaqdan-böyüyə, qocadan-cavana, əsgərindən mülki vətəndaşına qədər hər kəs bir yumruq kimi öz Ali Baş Komandanının, Milli Ordusunun ətrafında sıx birləşərək bütün dünyaya Azərbaycan xalqının iradəsini, haqq-ədalət uğrunda mübarizə aparmaq əzmini, birlik və həmrəyliyini nümayiş etdirdi. Haqq işi uğrunda apardığımız və sonunda zəfər çaldığımız bu müharibə Azərbaycanın müstəqillik tarixinə qızıl hərflərlə yazıldı, dünya hərb tarixində isə yeni səhifə açdı. Bu parlaq Qələbə ilə müzəffər ordumuz tərəfindən həm birinci, həm də ikinci Qarabağ müharibəsi şəhidlərimizin, terror qurbanı olan mülki vətəndaşlarımızın  intiqamı mənfur düşməndən alınmış oldu. Şərəfli tariximizin Əbədi Qəhrəmanlıq salnaməsi olan bu parlaq Qələbə qazilərimizin qanı, şəhidlərimizin canı bahasına əldə edildi. O igidlər ki, bir an belə geriyə baxmadan, əmin addımlarla qələbəyə doğru irəlilədilər və Azərbaycanın üçrəngli bayrağını işğaldan azad olunan torpaqlarında qürurla dalğalandırdılar. Bu misilsiz qələbənin əbədiləşdirilməsi məqsədilə hər il noyabrın 8-i Dövlət başçısı İlham Əliyevin sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasında Zəfər Günü kimi təntənəli şəkildə qeyd edilməsi qərara alınmışdır. Şəhidlərimizi daim qəlbimizdə yaşatmaq, xalqımızın qəhrəman oğullarını tanımaq və tanıtmaq, gələcək nəsillərmizə təbliğ etmək bizim hər birimizin müqəddəs vətəndaşlıq borcudur.

AMEA Biofizika İnstitutunun kollektivi olaraq Qarabağın işğaldan azad edilməsi uğrunda canını Vətən yolunda sipər edən, öz canı-qanı bahasına Şanlı Zəfər tariximizi yazan, bizlərə qələbə sevincini bəxş edən bütün şəhidlərin, həmçinin Tərtər, Bərdə və Gəncədə terror aktı nəticəsində dünyasını dəyişən yüzlərlə dinc sakinin ruhu qarşısında baş əyirik! Qəhrəmanlarımızı dərin hörmət və sonsuz minnət hissi ilə anırıq! Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz! Qarabağ bizimdir, Qarabağ Azərbaycandır!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

6 noyabr, 2021

Nizami muzeyində “Vətən savaşında Azərbaycan anası” adlı tədbir keçirilib

AMEA Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyində Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad olunduğu 44 günlük şanlı Vətən müharibəsində qazanılan Zəfər gününə həsr olunmuş silsilə tədbirlər keçirilir.

Noyabr ayının 1-də  “Millətin əbədi iftixarı – Zəfər Günümüz” mövzusunda elmi sessiya keçirilib. Elmi sessiyada muzeyin baş direktoru akademik Rafael Hüseynov çıxış edərək 30 ilə yaxın erməni əsarətində olan torpaqlarımızın Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin uğurlu diplomatiyası sayəsində Azərbaycan Ordusu tərəfindən azad edilməsini və qazanılan şanlı qələbənin, bu zəfərin xalqımızın tarixində qələbələrin, zəfərlərin ən ucasında dayandığını vurğulayıb.

4 noyabrda isə muzeyin Qadınlar Təşkilatının təşəbbüsü ilə “Vətən savaşında Azərbaycan anası” adlı elmi sessiya keçirilib. Qeyd edilən tədbir, eyni zamanda AMEA üzrə Qadınlar Təşkilatının “Vətən müharibəsində Azərbaycan qadını” adlı layihəsinin növbəti istiqamətlərindən biri olub. Nizami muzeyində onlayn formada baş tutan “Vətən savaşında Azərbaycan anası” tədbirinə Elmlər Akademiyasının nəzdində olan digər müəssisə və institutların əməkdaşları da qoşularaq II Qarabağ müharibəsinin ağrılı olduğu qədər də şərəfli hərb yolundan, bu yolun hələ lap başlanğıcında qazanılan böyük qələbələrdən bəhs ediblər.

“Vətən savaşında Azərbaycan anası” adlı elmi sessiyanı Nizami muzeyinin Qadınlar Təşkilatının sədri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Sevinc Heydərova açaraq tədbir iştirakçılarını qarşıdan gələn 8 Noyabr Zəfər bayramı münasibətilə təbrik edib. Sonra Sevinc xanım Nizami muzeyinin Əfzələddin Xaqani Şirvani adına Aran Regional Filialının müdiri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Yaqut Bahadurqızına “Qəhrəman oğulların, qəhrəman anaları” adlı məruzəsini təqdim etmək üçün söz verib. Bildirilib ki, Yaqut Bahadurqızı Aran filialının da yerləşdiyi Kürdəmir rayonunun şəhid ailələri ilə tək-tək görüşərək qəhrəman şəhid oğulları haqqında ailə üzvləri, qohum və dostlardan ətraflı məlumatlar toplamış, Kürdəmir igidlərinin xatirəsini əbədiləşdirən “Ölümü ömür seçənlər” kitabını yazmışdır. Kitabda 27 sentyabr 2020-ci ildə başlayan və 44 gün davam edən Vətən  müharibəsinində tarix yazmış, Vətən uğrunda qəhrəmancasına döyüşərək canını fəda etmiş 39 Kürdəmir şəhidindən bəhs olunur.

Müəllif çıxışında kitabın ərsəyəgəlmə zamanından bəhs edib, ünsiyyətdə olduğu, dərdini, hüznünü bölüşdüyü şəhid analarının əyilməz vüqarı, dəyanəti haqqında düşüncələrini diqqətə çatdırıb.

Sonra muzeyin Xurşidbanu Natəvan adına Qarabağ filialının kiçik elmi işçisi Məhsəti Əhmədovanın Ana məhəbbəti, ana vüqarı, ana mərdliyi zəfərimizin dayağı oldu”, “Qədim və Orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatının tədqiq və təqdimi” şöbəsinin elmi işçisi Natəvan Bağırovanın “Azərbaycan qadını – zəfər simvolu” adlı məruzələri dinlənilib. Natəvan Bağırova həmçinin, Azərbaycan torpaqlarının düşmən tapdağından xilası zəfərini tərənnüm edən müəllif şeirlərini səsləndirib. Çıxışlar slayd və şəhidlərə həsr olunmuş video-roliklərin nümayişi ilə davam edib.

AMEA Qadınlar Şurası elmi sessiyada sədr  müavini, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Mahrux Nəcəfli ilə təmsil olunub, Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat Institutunun, Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin, digər institutların Qadınlar Təşkilatının nümayəndələri də iştirak edib.

Biofizika İnstitutu əməkdaşlarının da iştirak etdiyi tədbirdə institutun Qadınlar Təşkilatının sədri Əsmər Məmmədova “Azərbaycan tarixinə qızıl hərflərlə yazılan tarixi qələbə” adlı məruzə ilə çıxış edib. O,  bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qüdrətli Azərbaycan ordusunun 2020-ci il sentyabr ayının 27-dən başlayaraq böyük şücaət və əzmkarlıqla apardığı 44 günlük döyüş əməliyyatları işğal altında olan əzəli və əbədi vətən torpaqlarını düşmən tapdağından xilas etdi. 8 noyabr 2020-ci il Azərbaycan tarixinə şanlı Qələbə günü kimi həkk olundu.

Elmi sessiyanın sonunda filologiya elmləri doktoru, professor Xatirə Bəşirli çıxış edərək akademiyanın ən müxtəlif təşkilatlarından tədbirə qoşulmuş əməkdaşları qarşıdan gələn 8 Noyabr Zəfər günü münasibətilə təbrik edib, maraqlı çıxış və müzakirələrə görə minnətdarlığını bildirib.

Qeyd edildiyi kimi, AMEA Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyi qələbəmiz münasibətilə bir sıra tədbirlərdə iştirak edir. Bu kontekstdə “Ölümü ömür seçənlər” kitabı 7-ci Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgisində, Zəfər günü münasibətilə keçirilən silsilə tədbirlər çərçivəsində AMEA nəşrlərinin sərgisində oxuyucuların diqqətinə təqdim edilib. Həmçinin, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin təşkilatçılığı ilə keçiriləcək kitab sərgisində “Ölümü ömür seçənlər” kitabının da imza günü baş tutacaq.

Mənbə: nizamimuseum.az

4 noyabr, 2021

Xərçəng xəstəliyinin effektiv müalicəsi üçün yeni üsul

Britaniyanın Nottingem, Çinin Ninbo universitetləri və Şansi Kənd Təsərrüfatı Universitetinin alimləri xərçəng xəstəliyi ilə mübarizə aparmağa kömək edən parazit aşkarlayıblar.

Aztibb.az iz.ru-ya istinadən xəbər verir ki, bununla bağlı tədqiqat “Journal for ImmunoTherapy Cancer” jurnalında dərc olunub.

Alimlər qeyd ediblər ki, “Toxoplasma gondii” paraziti orqanizmdə yaşayır və onun immun müdafiəsinə qarşı çıxmaq üçün çoxlu miqdarda zülal ifraz edə bilir.

Tədqiqatçılar siçanlar üzərində apardıqları təcrübədə bu parazitin çoxalma qabiliyyəti məhdud olan mutant ştamını yaradıblar. Bir iynənin köməyi ilə mütəxəssislər onu gəmiricilərin “soyuq” şişlərinə birbaşa yeridiblər. Qeyd edilir ki, bu cür yeni ştamlar iltihaba və immun reaksiyasına səbəb olmur.

Nəticədə şiş yerində iltihab başlayıb, immun nəzarət nöqtələrinin effektivliyi və heyvanların sağ qalması artıb. Eyni zamanda, şişin böyüməsi ləngiyib.

Onkoloqlar ümid edirlər ki, yaxın gələcəkdə insanlar üçün şişlərin müalicəsinin sxemlərini hazırlamaq üsulu alınacaq. Yeni metod, həmçinin uşaqlarda prostat vəzisinin və bir çox yeni şişlərin karsinomasını müalicə etməyə imkan verəcək.

Mənbə: Aztibb.az

4 noyabr, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin iclasında bir sıra vacib məsələlər müzakirə olunub

Noyabrın 3-də Azərbaycan Milli  Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

İclasda AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin digər üzvləri akademiklər – İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, Dilqəm Tağıyev, İradə Hüseynova, Rasim Əliquliyev, Arif Həşimov, Gövhər Baxşəliyeva, Fikrət Əliyev, Adil Qəribov, eləcə də Rəyasət Heyətinin aparat rəhbəri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Seyfəl Həsənov, AMEA prezidenti katibliyinin rəisi, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Eldar Əmirov və aidiyyəti üzrə dəvət olunmuş şəxslər iştirak ediblər.

Əvvəlcə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev 217 saylı məktəbin 5-ci sinif şagirdi Arzu Soltanovaya məktəblinin məktubla müraciəti əsasında noutbuk hədiyyə edib, ona uğurlar arzulayıb.

Daha sonra akademik Ramiz Mehdiyev tarix elmləri doktoru Şahin Fərzəliyevə tarix elminin inkişafındakı xidmətlərinə görə AMEA-nın Fəxri fərmanını təqdim edib.

İclası giriş sözü ilə açan AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev son vaxtlarda Akademiyanın bir sıra elmi-tədqiqat müəssisələrində yoxlama işlərinin aparıldığı barədə məlumat verib. Qeyd edib ki, bir sıra hallarda sənədlər və digər məsələlər gizlədildiyindən yoxlama işlərinin keyfiyyəti qənaətbəxş olmayıb.

Mərkəzi Nəbatat Bağında aparılmış yoxlamalar barədə danışan və Bağın uzun illər baxımsız vəziyyətdə qaldığını deyən akademik Ramiz Mehdiyev müəssisənin ərazisindəki ağacların bir çoxunun quruduğunu, kəsildiyini, kənar şəxslərin orada şəxsi mənzillər tikdiyini diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, icra hakimiyyətindən dəfələrlə Bağın qaydaya salınması ilə bağlı AMEA-nın keçmiş rəhbərliyinə müraciətlər olunsa da, bu barədə heç bir tədbir görülməyib.

“Mərkəzi Nəbatat Bağında uzun illər direktor işləyən şəxsi vəzifəsindən azad etdik. Deyə bilərəm ki, Bağda çox ciddi nöqsanlar ortaya çıxıb. Bu gün Mərkəzi Nəbatat Bağında geniş quruculuq işləri gedir”, – deyə AMEA prezidenti söyləyib.

Akademik Ramiz Mehdiyev Botanika İnstitutunda da yoxlamaların aparıldığını, ayrılmış büdcənin xərcləndiyini, lakin heç bir əməli işin görülmədiyini vurğulayıb.

Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda da yoxlamaların aparıldığını bildirən AMEA rəhbəri bir çox sənədlərin gizlədildiyini, müəyyən məsələlərin yenidən araşdırıldığını söyləyib.

“Vaqif Abbasov 10 ildən artıqdır ki, Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda direktor işləyir. Vaqif Abbasov xeyli maliyyə vəsaiti qazansa da, institut 1 manat da olsun, Akademiyanın büdcəsinə xeyir verməyib. Müəssisəyə müraciətlər olanda isə özünün Yüksək Texnologiyalar Parkındakı şirkətinə tapşırır və pul qazanırlar”, – deyə akademik Ramiz Mehdiyev bildirib. AMEA rəhbəri qeyd edilən məsələlərlə bağlı hüquq mühafizə orqanlarına müraciətin nəzərdə tutulduğunu diqqətə çatdırıb.

AMEA prezidenti, həmçinin Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə İdarəsinin əməkdaşlarının AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasında yoxlamalar apardığını və keçmiş rəhbərliyin dövründə bir sıra neqativ hallara yol verildiyini vurğulayıb: “Ciddi nöqsanların sayı həddən artıq çoxdur. Hazırda korrupsiya idarəsində sənədləri hazırlayırlar və bizə də göndərəcəklər. Bu, əlbəttə, bir tərəfdən nəzarətsizliyin nəticəsidir, digər tərəfdən insanın mənəvi keyfiyyəti məsələsidir. Akademiya nə üçün bu vəziyyətə gəlib düşüb? Kimdir günahkar? Özbaşınalıq baş alıb gedib, heç kim digərindən bir şey soruşmayıb, tələb və nəzarət etməyib və institutlarda belə bir vəziyyət yaranıb. Xəbərdarlıq etmək istəyirəm ki, belə vəziyyətə biz dözməməliyik, şəxsən mən məsuliyyət daşıyıram. Tək mən yox, Rəyasət Heyətinin üzvləri, vitse-prezidentlər. Belə məsuliyyətsizliyi, işə yanaşmanı qəti surətdə qəbul etmirəm”.

Akademik Ramiz Mehdiyev sözügedən məsələlərin Rəyasət Heyətində yenidən müzakirə olunacağını deyib, o cümlədən bütün yoxlamaların nəticəsinin Akademiya əməkdaşlarının tanış olması üçün “Elm” qəzetində dərc edilməsi barədə tapşırıq verib.

Sonra iclasda elmi-təşkilati məsələlər müzakirə olunub. Tədbirin gündəliyi barədə AMEA-nın akademik-katibi, akademik Arif Həşimov məlumat verib.

Əvvəlcə AMEA Rəyasət Heyəti aparatının idarə və şöbələrinin əsasnamələri təsdiqlənib. Həmçinin AMEA-da yaradılmış Elm, təhsil və texnologiya problemləri üzrə Elmi Şura ilə Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şuranın tərkibi və istiqamətləri bənzərlik təşkil etdiyindən şuraların birləşdirilməsi barədə qərar verilib.

AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Təhsil şöbəsinin müdiri, fəlsəfə elmləri doktoru Ələddin Məlikov isə Akademiyanın doktorantura və dissertanturasına qəbulun nəticələri haqqında məlumat verib.

İclasda növbəti müzakirə olunan məsələ Albanşünaslıq Elmi Mərkəzinin Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun strukturuna daxil edilməsi haqqında olub.

Məsələ ilə bağlı çıxış edən akademik İsa Həbibbəyli bu gün Alban abidələrinin Azərbaycançılıq müstəvisində, dövlətimizin mənafelərinə uyğun tədqiq olunmasına ehtiyac yarandığını söyləyib. Qeyd edib ki, Albanşünaslıq Elmi Mərkəzi sözügedən istiqamətdə tədqiqatların genişləndirilməsinə və sistemləşdirilməsinə, o cümlədən ölkə başçısının bu mövzuda alimlərimiz qarşısında qoyduğu vəzifələri yerinə yetirməsinə geniş imkan verəcək.

Müzakirələrdən sonra Albanşünaslıq Elmi Mərkəzinin Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun strukturuna daxil edilməsi haqqında qərar verilib, tarix elmləri doktoru Qafar Cəbiyev Mərkəzin rəhbəri təyin olunub.

Sonra akademik Rasim Əliquliyev Azərbaycan Respublikası Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurası üçün yaradılan “Dissertasiya mövzularının reyestri” sisteminin istifadəyə verilməsi barədə danışıb. Bildirib ki, sistem ölkə başçısının “Azərbaycan Respublikasında elmi və elmi-pedaqoji kadrların attestasiyasının aparılması işinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” 10 dekabr 2018-ci il tarixli Sərəncamı, eləcə də AMEA Rəyasət Heyətinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli və AR Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının problem şuralarının fəaliyyəti haqqında 30 aprel 2021-ci il tarixli qərarlarına əsasən yaradılıb. Vurğulayıb ki, portal ölkəmizdə dissertasiya mövzuları üzrə elmi tədqiqatların əlaqələndirilməsinə və təkrarçılığın aradan qaldırılmasına xidmət edəcək.

Daha sonra akademik Rasim Əliquliyev 27-29 oktyabr tarixlərində NATO-nun Sülh və Təhlükəsizlik naminə Elm Proqramının dəstəyi, AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu və Polşa Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən “Sənaye idarəetmə sistemlərinin kibertəhlükəsizliyi problemləri” mövzusunda onlayn beynəlxalq konfrans barədə məlumat verib. Bildirib ki, tədbirdə NATO-nun rəsmi nümayəndələri, eləcə də Türkiyə, ABŞ, Kanada, Polşa, Ukrayna, İsveç və Qazaxıstandan tanınmış mütəxəssislər iştirak ediblər və konfransda aktual mövzularda geniş müzakirələr aparılıb.

Akademik Rasim Əliquliyev, həmçinin AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin tapşırığına əsasən aparılmış Azərbaycan alimləri diasporunun cari vəziyyəti haqqında məlumat verib. Natiq araşdırmalar nəticəsində akademik Ramiz Mehdiyevin elmi məsləhətçiliyi ilə ikicildlik “Azərbaycan alimləri diasporu” kitabının çap olunduğunu, ensiklopedik nəşrdə xaricdə fəaliyyət göstərən 530 alimimizin adının yer aldığını diqqətə çatdırıb. Eyni zamanda gələcəkdə Azərbaycan alimləri diasporunun veb-saytının yaradılmasının nəzərdə tutulduğunu və onlarla bağlı məlumatların burada yerləşdirilməsinin planlaşdırıldığını söyləyib.

Akademik Ramiz Mehdiyev 2022-ci ilin may-iyun aylarında xaricdə fəaliyyət göstərən alimlərimizin iştirakı ilə konfransın keçirilməsinin nəzərdə tutulduğu barədə məlumat verib.

Tədbirdə, o cümlədən akademik Fikrət Əliyev “AMEA-nın Məruzələri” jurnalının yeni yaradılmış veb-saytını təqdim edib. Qeyd edib ki, 2014-2020-ci illərdə jurnalda dərc olunmuş məqalələrin elektron variantları saytda yerləşdirilib və nəşrin əvvəlki nüfuzunun bərpa edilməsi üçün məqsədyönlü işlər görülür.

İclasda, həmçinin AMEA Rəyasət Heyəti aparatının İşlər idarəsinin strukturunda Mülki müdafiə şöbəsinin yaradılması barədə qərar verilib. Bundan əlavə, AMEA-nın müxbir üzvləri Məsumə Məmmədovanın 70, Qüdrət Kəlbəliyevin 75, Mahmud Abdullayevin 80, Arif Məmmədovun 80 və akademiklər Məhəmməd Mehdiyevin 80 və Musa Musayevin 100 illik yubileyləri barədə müvafiq qərarlar qəbul olunub.

O cümlədən AMEA-nın İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə əyani doktorantı Gülüş Nabadova qiyabi doktoranturaya keçirilib, Fizika İnstitutunun fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə əyani doktorantı Könül Abbasova qiyabi doktoranturadan xaric edilib.

Eyni zamanda iclasda bir sıra kadr məsələlərinə də baxılıb. Akademik Muxtar İmanov AMEA-nın Folklor İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvü Musa Qasımlı AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun, tarix elmləri doktoru Məryəm Seyidbəyli AMEA-nın Elm Tarixi İnstitutunun, hüquq elmləri doktoru Aytən Mustafazadə AMEA-nın Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunun, filologiya elmləri doktoru Gülbəniz Babaxanlı AMEA Hüseyn Cavidin Ev Muzeyinin, filologiya elmləri doktoru Nadir Məmmədli AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun, fəlsəfə elmləri doktoru İlham Məmmədzadə AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun, tarix elmləri doktoru Abbas Seyidov isə AMEA-nın Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun baş direktoru vəzifələrinə təsdiqləniblər. Aqrar elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Ələddin Eyvazovun Zoologiya İnstitutunun direktoru vəzifəsini icra etmə müddətinin isə uzadılması qərara alınıb. Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Aygün Bağırova AMEA-nın Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Sevinc Nəsirova isə AMEA-nın Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin elmi katibi vəzifələrinə təsdiq olunublar.

İclasın sonunda bir sıra cari məsələlər müzakirə edilib.

Mənbə: www.science.az.

2 noyabr, 2021

Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə olunub

Noyabrın 2-də AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçirilib.

İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclası giriş sözü ilə açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib.

İclasda ilk olaraq AMEA Biofizika İnstitutunun magistraturasına 2021/2022-ci tədris ilində qəbul olunmuş magistrantların fərdi iş planları müzakirə olunaraq təsdiq olunub.

Daha sonra biofizika ixtisası üzrə dosent elmi adı almaq üçün “Ekoloji biofizika” laboratoriyasının böyük elmi işçisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Sevinc Cəfərovanın namizədliyi irəli sürülüb. Elmi şura üzvləri adı çəkilən əməkdaşın bacarığını, fəal  iş qabiliyyətini, məsuliyyətli işçi olduğunu nəzərə alaraq, ona dosent elmi adının verilməsi haqqında AR Prezidenti  yanında AAK qarşısında vəsatət qaldırılması haqqında qərar qəbul edib.

Sonda bir sıra cari məsələlər müzakirə olunub.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

29 oktyabr, 2021

Elan

02 noyabr 2021-ci il tarixində saat 11:00-da AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunun magistraturasına 2021/2022-ci tədris ilində qəbul olunmuş magistrantların fərdi iş planlarının təsdiqi haqqında.

2. AMEA Biofizika İnstitutunun əməkdaşı, b.ü.f.d. Sevinc Cəfərovaya dosent elmi adının verilməsi haqqında.

3. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

28 oktyabr, 2021

Alimlər “Delta” ştamının yüksək yoluxuculuğunun səbəbi tapıb

“Koronavirusun “Delta” ştamının yüksək yoluxuculuğu onun insan hüceyrə membranı ilə birləşmə qabiliyyətinin uyğunlaşması ilə izah olunur”.

Aztibb.az “Science” jurnalına istinadən xəbər verir ki, Harvard Tibb Məktəbinin alimləri bu nəticəyə gəlib.

Tədqiqatçılar insan hüceyrəsi üzərində təcrübə aparıblar. Məlum olub ki, SARS-CoV-2 “Delta” ştamının S-zülalı ACE2 reseptoru ilə bağlandıqdan sonra virusun və insan hüceyrəsinin membranlarının birləşməsinə digər infeksiya növləri ilə müqayisədə daha yaxşı uyğunlaşıb.

Tədqiqat qrupunun üzvü Bin Çen bildirib ki, müxtəlif variantlar arasında “Delta” ştamı membranın birləşməsini sürətləndirmək qabiliyyəti ilə seçilir: “Bu xüsusiyyət sayəsində “Delta” ştamı insan hüceyrələrini daha sürətli və effektiv şəkildə yoluxdurur”.

Mənbə: Aztibb.az

25 oktyabr, 2021

Alimlər müasir insan beyninin kiçilməsi səbəbini aydınlaşdırıblar

Amerikalı alimlər müasir və qazıntı halında tapılmış 985 insan kəlləsini analiz edərək müəyyənləşdiriblər ki, insan beyni iki dəfə – 2,1 və 1,5 milyon il əvvəl kəskin şəkildə böyüyüb, sonra isə nisbətən yaxın vaxtlarda – üç min il əvvəl yenidən kiçilib. Qarışqalarla paralellik aparan alimlər belə bir fərziyyə irəli sürüblər ki, beyinin kiçilməsi bir sıra funksiyaların kollektiv dərketməyə keçməsi ilə paralel baş verib. Tədqiqatın nəticələri “Frontiers in Ecology and Evolution” jurnalında dərc edilib. Məlumdur ki, insan beyni Pleystosen dövründə böyüyüb, sonra isə Holosendə qəfil kiçilib. Bunun səbəbi indiyədək məlum deyildi.

Dartmut Kollecindən Ceremi De Silvanın sözlərinə görə, təəccüblü fakt müasir insan beyninin Pleystosen əcdadları ilə müqayisədə daha kiçik olmasındadır. Bunun səbəbi antropoloqlar üçün qaranlıq qalıb.

Müxtəlif növ qarışqa koloniyalarının struktur və ölçülərinin, habelə ayrı-ayrılıqda həşəratların fiziologiyasının və enerjidən istifadənin tədqiqi prosesində alimlər aşkar ediblər ki, yaxşı təşkilatlanmış koloniyalarda qarışqanın bədən ölçüsü zəif təşkilatlanmış dəstələrdə olan qarışqadan kiçikdir.

Beyin ən mürəkkəb və enerji tələb edən orqandır. Müəlliflər hesab edirlər ki, dəqiq vəzifə bölgüsünün olduğu, qərar qəbulunun kollektiv düşüncə səviyyəsinə verildiyi qarışqa qruplarında həşəratların beyninin ölçüsü daha çox enerji effektli olmaq üçün kiçilib.

Qarışqa və insan birlikləri bir-birindən fərqlənsələr də, onların ümumi sosial cizgiləri, o cümlədən qrup halında qərar qəbulu, əmək bölgüsü və ərzaq məhsulunun birgə istehsalı kimi xüsusiyyətləri var. Lakin bu xüsusiyyətlər insana heç də hər zaman aid olmayıb və Pleystosen və Holosen dövründə, insanların qəbilə quruluşundan tayfa təsərrüfatına keçdiyi zaman baş verib. Elə həmin vaxt beyinin ölçüsü də dəyişib.

Müəlliflərin fikrincə, tədqiqatın uğuru onunla bağlıdır ki, bu işdə müxtəlif sahələrdən mütəxəssislər iştirak edib.

Boston Universitetindən Ceyms Traniyellonun sözlərinə görə, bioloji antropoloq, davranış ekoloqu və təkamül neyrobioloqu beyinin təkamülü haqqında fikir mübadiləsi aparıblar. Müəyyən edilib ki, insan və qarışqaların birgə tədqiqi bu suala cavab tapmağa imkan yaradıb. Müasir insanda beyinin kiçilməsi kollektiv düşüncədən asılılığın artması səbəbindən baş verib, çünki insan qrupu həmin qrupdakı ən ağıllı insandan ağıllıdır.

Mənbə: AzərTac

19 oktyabr, 2021

SOCAR-ın Elm Fondu elmi tədqiqat, innovativ layihələrin maliyyələşdirilməsi məqsədilə qrant müsabiqəsi elan edir

Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) Elm Fondu Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında neft-qaz, neft-kimya sənayesi ilə bağlı aktual və müasir elmi, texnoloji  problemlərin tədqiqi ilə məşğul olan alimlərin və yaradıcı kollektivlərin fəaliyyətini stimullaşdırmaq, onlara əlavə yaradıcılıq imkanlarını yaratmaq məqsədilə 2021-ci il üçün müsabiqə elan edir:

  1. Təqdim olunan layihələr aşağıdakı elm sahələrinə aid olmalıdır:

– Yer elmləri;

– Texnika elmləri;

– Kimya elmləri.

  1. Elmi araşdırmaların aşağıdakı prioritet istiqamətləri üzrə təqdim edilən layihələrə üstünlük verilir:

– Neft-qaz yataqlarının neftveriminin artırılması;

– İşlənmədə olan yataqlarda, istismar şəraitindən, dərinlikdən, sulaşma faizindən, hasilat səviyyəsindən və digər geoloji, texnoloji və iqtisadi amillərdən asılı olaraq quyuların istismarının rentabellik həddinin təyin edilməsi;

– Yeraltı qaz anbarlarının istismarının xüsusiyyətləri, laylar daxili və laylar arası itkilərin azaldılması üçün texnoloji proseslərin təkmilləşdirilməsi;

– Neft-qaz yataqlarının xüsusiyyətlərini nəzərə alınmaqla işlənmə proseslərində baş verə biləcək risklər, onları yaradan amillər və təsirin azaldılmasına dair tədbirlər;

– Nanotexnologiyaların tətqiqi və tədbiqi ilə neft sənayesində olan problemlərin həllinə yönəlmiş tədbirlər;

– Qeyri-struktur tipli tələlərin aşkarlanma və öyrənilmə metodikasının işlənməsi;

– Neft quyularında parafin, qətran, asfalten və qum çökmə problemləri;

– Neft sənayesində qazma, hasilat, nəql, emal və s. proseslərdə innovativ texnika və texnologiyaların tətbiqi;

– Quruda və dənizdə neft-qaz sahəsi obyektlərinin monitorinqində müasir robototexnikadan istifadə;

– Neft-qaz hasilatının identifikasiyası məqsədilə elmi cihaz və avadanlıq parkının yaradılması;

– Neft-qaz kompleksində informasiya kommunikasiya texnologiyalarının tətbiqi problemləri;

– Neft-qaz sənayesində intellektual mexatron sistemlər;

– Neft-qaz hasilatının optimallaşdırılmasında kompüter proqram təminatı;

– Kiçik dərinliklər geofizikasının  geoloji və arxeoloji aspektləri;

– Neft-qaz kompleksinin ekoloji problemləri və ətraf mühit.

  1. Müsabiqə fundamental və tətbiqi xarakterli elmi tədqiqat layihələri (müsabiqə növünün kodu: ET) nominasiyası üzrə keçirilir.
  2. Müsabiqədə AMEA-nın əməkdaşları və ya onlarla birgə layihədə çalışan SOCAR-ın işçiləri iştirak edə bilərlər. Layihələr müsabiqəyə fərdi və kollektiv formada təqdim oluna bilər. Müsabiqəyə təqdim edilən layihə həmin layihə üzrə rəhbərlə təmsil olunmalıdır.
  3. Layihələr müəyyən olunmuş formaya uyğun(buradan yükləyin–  Forma ET) tərtib olunaraq digər sənədlərlə birlikdə AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Elmi-təşkilat idarəsinə (Ünvan: AZ1001, Azərbaycan, Bakı ş., İstiqlaliyyət küç., 30, 407-ci otaq) layihə rəhbəri tərəfindən birbaşa çatdırmaqla və qeydiyyatdan keçirmək yolu ilə təqdim olunmalıdır. Layihələr 2021-ci ilin oktyabr ayının 20-dən noyabr ayının 20-dək hər gün (şənbə və bazar günləri istisna olmaqla) saat 10:00-dan 17:00-dək qəbul edilir. Müsabiqə ilə əlaqədar əlavə məlumat almaq üçün Elmi-təşkilat idarəsinə (tel.: (+994 12) 497 21 28; e-mail: eti@science.az) müraciət etmək olar.
  4. Müsabiqədə iştirakın xüsusi şərtləri:

– Fondun İdarə Heyətinin və Müsabiqə Komissiyasının üzvləri müsabiqədə iştirak edə bilməzlər;

– layihə rəhbəri və ya icraçı eyni zamanda yalnız iki layihə üzrə müsabiqədə iştirak edə bilər: bir layihə üzrə layihə rəhbəri, digər layihə üzrə isə icraçı qismində müsabiqədə iştirak etmək olar;

– layihə rəhbəri və icraçı müsabiqədə iştirak etdiyi və layihənin həyata keçirildiyi dövrdə AMEA və ya SOCAR-la əmək münasibətində olmalıdır;

– bir layihə üzrə iştirakçıların (layihə rəhbəri və içraçılar) ümumi sayı 10 nəfərdən çox olmamalıdır. Yalnız İdarə Heyətinin qərarı ilə layihə iştirakçılarının sayı artırıla bilər.

  1. Aşağıdakı hallarda layihələr Müsabiqə Komissiyası tərəfindən qəbul olunmur:

– müsabiqədə iştirakın xüsusi şərtləri pozulduqda;

– digər mənbələrdən (dövlət büdcəsindən, kənar fondlardan və s. təşkilat və ya qurumlardan) maliyyələşdirilən (və yaxud maliyyə dəstəyi almış) analoji məzmunlu layihə təqdim edildikdə;

– layihələr müsabiqədə iştirak üçün sənədlərin qəbulu günü bitdikdən sonra təqdim edildikdə;

– tələb olunan elm və ya tədqiqat sahələrinə aid olmayan layihə təqdim edildikdə.

  1. Müsabiqədə iştirakın xüsusi şərtlərinin və ya layihəyə dair tələblərinpozulması  halları istənilən mərhələdə layihənin maliyyələşdirilməsinin dayandırılması üçün əsasdır.
  2. Bütün layihələr bir qayda olaraq, Azərbaycan dilində, sənədlərin 2 №-li forması isə əlavə olaraq ingilis və rus dillərində (xarici ekspertlərdən rəy alınması məqsədilə) tərtib edilməli, eyni məzmunda olan A4 formatlı kağız və elektron daşıyıcı (CD, DVD və s.) üzərində 2 nüsxədə təqdim olunmalıdır.
  3. Ərizəyə aşağıdakı sənədlər əlavə edilir:

– məzmununu, elmi istiqamətini, annotasiyasını və s. təsbit edən layihə barədə ümumi məlumatlar (Forma 2);

– layihənin xərclər smetası (Forma 3);

– layihə rəhbəri, icraçılar və onların çalışdığı qurum barədə məlumat (Forma 4);

– layihə rəhbərinin və hər bir icraçının şəxsiyyət vəsiqəsinin, VÖEN-nin (əgər varsa) surəti, iş yerindən arayış.

  1. Ərizənin (Forma 1), ərizəyə əlavə olunan sənədlərin (Formalar 2-4) və digər müşayiətedici materialların elektron variantının kağızda olan varianta tam uyğun olmasına məsuliyyəti layihə rəhbəri daşıyır.
  2. Təqdim edilən layihənin ümumi məbləği xərclər smetasına bütün vergi və digərməcburi ödənişlər daxil edilməklə müəyyən edilməlidir.
  3. Qalib layihələrin xərclər smetası müqavilə əsasında layihələrin maliyyələşdirilməsi üzrə icraçı təşkilat olan “Partnyor Elmin İnkişafına Dəstək” İctimai Birliyi tərəfindən maliyyə-təsərrüfat ekspertizasından keçirildikdən sonra Müsabiqə Komissiyası onları təsdiq etmək üçün Fondun İdarə Heyətinə təqdim edir.

SOCAR-ın Elm Fondunun İdarə Heyəti

Mənbə: www.science.az.

18 oktyabr, 2021

Müstəqilliyimizin bərpasından 30 il ötür…

Bu gün Azərbaycanda Müstəqilliyin Bərpası Günü qeyd olunur.

1991-ci il oktyabrın 18-də Ali Sovet “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında” Konstitusiya Aktını qəbul edib.

Konstitusiya Aktında 1918-ci il 28 may tarixli İstiqlal Bəyannaməsinə və “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 1991-ci il 30 avqust tarixli bəyannaməsinə istinad olunub və Azərbaycan Respublikasının Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi olduğu təsbit edilib.

Bu ilin oktyabrın 18-də Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin bərpa edilməsinin 30 ili tamam olur.

Azərbaycan parlamentinin 15 oktyabr 2021-ci il tarixli plenar iclasında isə “Müstəqillik Günü haqqında” yeni qanun qəbul edilib. Elə həmin gün də Prezident İlham Əliyev tərəfindən “Müstəqillik Günü haqqında” qanun təsdiqlənib.

Qanunun təsdiqlənməsi ilə 28 May – Respublika Gününün və 18 Oktyabr – Dövlət Müstəqilliyi Gününün adı dəyişdirilib. Belə ki, mayın 28-i Müstəqillik Günü, oktyabrın 18-i isə Müstəqilliyin Bərpası Günü elan edilib.

Həmin günlər isə hər il bayram kimi qeyd olunacaq. Bununla da Azərbaycanda Müstəqillik Günü qeyri-iş günü, Müstəqilliyin Bərpası Günü isə iş günü olan bayram sayılacaq.

Mənbə: Aztibb.az

15 oktyabr, 2021

Biofizika İnstitutunda 2022-ci il üçün doktoranturaya və dissertanturaya qəbul planı müzakirə olunub

Oktyabrın 15-də AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçirilib.

İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclası giriş sözü ilə açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib.

İclasın gündəliyində duran ilk məsələ institutun 2022-ci il üçün fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktoranturaya və dissertanturaya qəbul planının müzakirəsi ilə bağlı olub. Qeyd olunub ki, qəbul planına uyğun olaraq, növbəti tədris ilində fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə 1 nəfərin dissertanturaya qəbul edilməsi nəzərdə tutulub.

Daha sonra AMEA-da 2020/2021-ci tədris ilində doktorant və dissertant hazırlığı üzrə  AMEA Biofizika İnstitutu üçün ayrılmış plan yerlərinə qəbul olmuş doktorant və dissertantların təhsillərini adı çəkilən elmi  müəssisədə davam etdirmələri  haqqında məsələ müzakirə olunub. Məsələ ilə bağlı Elmi şuranın sədri, professor Oktay Qasımov çıxış edərək diqqətə çatdırıb ki, bu il Biofizika İnstitutunda elmi müəssisənin kadr hazırlığı sahəsindəki fəaliyyətini daha da inkişaf etdirmək məqsədi ilə Təhsil şöbəsi yaradılıb.

Sonda AMEA-nın Rəyasət Heyətinin 1 oktyabr  2021-ci il tarixli 17/30 №-li “AMEA-nın və respublikanın digər elm və ali təhsil müəssisələrində 2021-ci ildə aparılmış elmi tədqiqat işlərinin yekunlarına dair hesabatlar haqqında” qərarı müzakirə olunub və müvafiq tapşırıqlar verilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

12 oktyabr, 2021

AMEA-nın Biofizika İnstitutunda maarifləndirici seminar keçirilib

12 oktyabr 2021-ci il tarixində AMEA-nın Biofizika İnstitutunda “Take your researches to the next level” mövzusunda maarifləndirici seminar keçirilib.

İnstitutun magistrantları üçün təşkil olunan seminarda müəssisənin “Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası” laboratoriyasının elmi işçisi Arzu Aydəmirova slaydlı təqdimatla çıxış edərək tədbir iştirakçılarına “Clarivate Analytics” şirkətinin “Web of Science” məlumat platformasından səmərəli istifadə qaydaları, onunla əlaqəli informasiya resursları, həmçinin sözügedən şəbəkəyə məqalələrin təqdim olunması qaydaları, xarici nəşrlərdən istifadə və digər imkanlar barədə geniş məlumat verib.

Daha sonra məruzəçi “yırtıcı” jurnallarla mübarizə üsullarından danışıb. O, beynəlxalq elmi jurnallarda məqalə çapı ilə bağlı mövcud problemlərdən söz açaraq, “Global Impact Factor”, “International Impact Factor”, “General Impact Factor”, “Cosmos Impact Factor”, International Journal Impact Factor” və digər bu kimi “yırtıcı” metrikalara diqqət yetirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Sonda mövzu ətrafında müzakirələr aparılıb, gənc alimlərin sualları cavablandırılıb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

11 oktyabr, 2021

Elan

15 oktyabr 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunun 2022-ci il üçün doktorantura və dissertanturaya qəbul planı haqqında.

2. AMEA-da 2020-2021-ci illərdə AMEA Biofizika İnstitutu üçün doktorantura və dissertanturaya məqsədli yerlərə qəbul olunmuş doktorant və dissertantların Biofizika İnstitutuna keçirilməsi haqqında.

3. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

06 oktyabr, 2021

II beynəlxalq Qarabağ – Tətbiqi Elmlər Konqresi keçiriləcək

8-10 noyabr 2021-ci il tarixlərində Zəfər günü və şəhidlərin xatirəsinə həsr edilən II beynəlxalq Qarabağ – Tətbiqi Elmlər Konqresi keçiriləcək.

Konqresin Azərbaycan tərəfindən təşkilatçıları Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutu, Genetik Ehtiyatlar İnstitutu, Naxçıvan Dövlət Universiteti, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti, Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti, Xəzər Universiteti, Naxçıvan Universiteti, Türkiyə tərəfindən isə Türkiyə Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən İqtisadi İnkişaf və Sosial Tədqiqatlar İnstitutudur.

Konqresin sədri AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevdir. Təşkilat Komitəsinə Azərbaycan və Türkiyə respublikalarını təmsil edən bir sıra tanınmış alim və mütəxəssislər daxildir.

Tezislərin son göndərilmə tarixi 21 oktyabr 2021-ci ildir. Tezislər karabagkongresi@gmail.com ünvanına göndərilməlidir.

Konqresin elmi istiqamətləri:

– Riyaziyyat;

– Mühəndislik;

– Fizika, kimya, biologiya, ətraf mühit elmləri;

– Coğrafiya;

– Tibb elmləri;

– İdman elmləri;

– Kənd təsərrüfatı elmləri;

– Baytarlıq elmləri;

– Təhsil elmləri.

Tezisin yazı qaydaları:

– Hər tərəfdən kənar boşluqlar 2,5 sm, şrift Times New Roman, 12 pt, sətir aralığı 1.00 sm;

– Ad böyük hərflərlə, açar sözlər 3-5, tezislər 200-300 söz aralığında;

– Tezislər ingilis dilində yazılmalıdır;

– Müəlliflərin adı, soyadı, iş yeri, təhsil sahəsi, e-poçt ünvanları, mobil telefon nömrələri verilməlidir.

Konqresdə təqdimat Azərbaycan, türk və ingilis dillərində ola bilər.

Geniş məlumatı buradan əldə edə bilərsiniz.

Mənbə: www.science.az.

06 oktyabr, 2021

“Qarabağ Azərbaycandır!” qrant müsabiqəsinə layihə qəbulu davam edir

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun elan etdiyi “Qarabağ Azərbaycandır!” qrant müsabiqəsinə layihə qəbulu davam edir.

Elmin İnkişafı Fondundan AZƏRTAC-a bildirilib ki, müsabiqədə iştirak etmək üçün layihələr oktyabrın 15-dək qəbul olunacaq. Müsabiqənin nəticələrinin 2022-ci ildə açıqlanması planlaşdırılır.

Müsabiqənin məqsədi işğaldan azad edilmiş ərazilərimizin inkişafına töhfə verə biləcək müxtəlif elm sahələrini əhatə edən tədqiqat işlərinin stimullaşdırılması, Qarabağın qədim və orta əsrlər tarixinin araşdırılması, azad edilmiş bölgələrdə arxeoloji tədqiqatların aparılmasıdır. Eyni zamanda, Qarabağın və ətraf bölgələrin tarixi-mədəni abidələrinin tədqiqinin həyata keçirilməsi və tarixi həqiqətlərin dünya elminə və ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır. Müsabiqə bölgədə kənd təsərrüfatının inkişafını təmin edən, ekoloji problemlərin aradan qaldırılması, enerji və su ehtiyatının yaradılması, turizm potensialının düzgün qiymətləndirilməsi və istifadəsinə gətirib çıxara bilən fundamental – tətbiqi xarakterli layihələrin həyata keçirilməsini də nəzərdə tutur.

Müsabiqəyə təqdim olunduğu gündən etibarən, layihələrə baxılacaq və nəticələri barədə müsabiqə iştirakçılarına elektron qaydada məlumat veriləcək.

Mənbə: AzərTac

04 oktyabr, 2021

Elan

12 oktyabr 2021-ci il tarixində saat 10:00-da Biofizika İnstitutunda “Take your researches to the next level” mövzusunda maarifləndirici seminar keçiriləcək.

Mövzu ilə bağlı İnstitutun “Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası” laboratoriyasının elmi işçisi Arzu Aydəmirova çıxış edəcək.

Arzu edənlər iştirak edə bilərlər!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

04 oktyabr, 2021

“Elmdə Zəfər mükafatı-2021” nominasiya müsabiqəsi elan edilib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) və ICESCO Vətən müharibəsi şəhidlərinin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi üçün 8 noyabr – Zəfər Günü və 10 noyabr – Dünya Elm Günü ilə əlaqədar “Elmdə Zəfər mükafatı” nominasiyasını təsis ediblər. Mükafat ən yaxşı elmi işə görə ildə bir dəfə veriləcək.

Elmin İnkişafı Fondundan bildirilib ki, müsabiqənin keçirilməsində məqsəd beynəlxalq və respublika səviyyəsində elmin rolunu yüksəltmək, eləcə də əldə edilmiş elmi nailiyyətlərimizi dünya ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırmaq, beynəlxalq səviyyədə əməkdaşlıq və təcrübə mübadiləsinin aparılmasını təmin etməklə elmi inkişafa nail olmaq, elmin nəticələrinin cəmiyyətin dinc və sabit inkişafına təsirini artırmaqdır.

Elmin İnkişafı Fondu, AMEA və ICESCO tərəfindən qaliblərə müxtəlif nominasiyalar üzrə diplomlar, sertifikatlar və pul mükafatları, IETI (Beynəlxalq Mühəndislik və Texnologiya İnstitutu) tərəfindən xüsusi sertifikatlar, müsabiqənin sponsoru “Sinam” MMC şirkəti tərəfindən isə onlara hədiyyələr təqdim ediləcək.

“Elmdə Zəfər mükafatı – 2021” müsabiqəsi üzrə nəticələrin 2021-ci ilin noyabr ayında açıqlanması və qaliblərin xüsusi təqdimat mərasimində mükafatlandırılması nəzərdə tutulur.

Müsabiqədə iştirak etmək üçün müvafiq sənədlər və digər müşayiətedici materiallar oktyabrın 4-dən 11-i saat 17:00-dək qəbul olunur.

“Elmdə Zəfər mükafatı-2021” müsabiqəsinin keçirilmə prinsipləri, müsabiqədə iştirak etmək üçün tələb olunan formalar, müvafiq sənədlər və digər müşayiətedici materialların verilməsi qaydaları, seminarın tarixi ilə Elmin İnkişafı Fondunun internet səhifəsində (http://sdf.gov.az) tanış olmaq mümkündür.

Mənbə: www.science.az.

04 oktyabr, 2021

FRTEB-in Ümumi yığıncağı AMEA-nın müxbir üzvü Misir Mərdanovun 75 illik yubileyinin keçirilməsi barədə Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırıb

Oktyabrın 3-də tanınmış alim, Azərbaycanın və Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasının Əməkdar elm xadimi, Azərbaycan Milli Elmlər Aka­de­mi­ya­sı­nın (AMEA) müxbir üzvü Misir Mərdanovun 75 yaşı tamam olur.

Bu barədə AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclasında çıxış edən FRTEB-in Elmi şurasının sədr müavini, akademik Yusif Məmmədov diqqətə çatdırıb ki, Misir Cumayıl oğlu Mərdanov 1946-cı il oktyabrın 3-də Ermənistan Res­pub­likasının Göyərçin kəndində anadan olub.

1969-cu ildə Azərbaycan Döv­lət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirən alim əmək fəaliyyətinə Gən­cə Dövlət Pedaqoji İnstitutunda başlayıb.

Misir Mərdanov 1973-cü ildə fəlsəfə doktoru, 1989-cu ildə elmlər doktoru elmi dərəcəsini, 1981-ci ildə do­sent elmi adını alıb. 2017-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü seçilib.

O, 1996-1998-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin rektoru, 1998-2013-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının təhsil naziri olub. 2013-cü ildən AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun di­rek­to­ru, 2021-ci ildən baş direktorudur.

Akademik Yusif Məmmədovun sözlərinə görə, yubilyarın elmi tədqiqatları adi, xüsusi törəməli, gecikən arqumentli diferensial tənliklər və diskret sistemlərlə təsvir olunan məsələlərdə optimallıq üçün zə­ru­ri şərtlərin alınmasına həsr edilib. O, geniş sinif müxtəlif məhdudiyyətləri olan optimalidarəetmə mə­sə­lə­lə­ri üçün Pontryaginin maksimum prinsipini, həmçinin ikinci tərtib zəruri və kafi şərtlər isbat etmək məqsədi ilə yeni, vahid metod işləyib.

Həmçinin gecikən ar­qu­­mentli sistemlərdə məxsusi idarəedicinin optimallığı üçün yeni ikinci tərtib zə­ruri şərtlər isbat edib, diskret sistemlərlə xarakterizə olunan daha geniş si­nif optimal idarəetmə məsələlərinin həlli üçün yeni anlayışlar daxil edib, da­ha səmərəli metod işləyib, onların tətbiqi ilə optimallıq üçün daha güclü bi­rin­ci və yüksək tərtib zəruri şərtlər alıb.

Bundan başqa, Misir Mərdanov idarəedici funksiyalarda gecikmə olan proseslərdə ilk dəfə op­ti­mal­lıq üçün Kel­li, Koop-Mayer və bərabərlik tipli zəruri şərtlər ardıcıllığı, disk­ret tən­lik­lər­lə təsvir olunan idarəetmə məsələləri üçün yeni optimallıq şərt­ləri,  Pontrya­gi­nin maksimum prinsipinin yeni diskret analoqonu və ikinci tər­tib çoxnöqtəli zə­ruri şərtlər alıb. Eyni zamanda funksionalın sıfırıncı, bi­rinci və ikinci tər­tib variasiya anlayışlarını yeni formada verərək daha güclü və konstruktiv op­ti­mallıq şərtləri, həmçinin klassik variasiya məsələlərində güc­lü exstremum üçün yeni zəruri və kafi şərtlər isbat edib.

Elmi şuranın sədr müavini diqqətə çatdırıb ki, görkəmli alim Misir Mərdanov 1996-cı ildən Azərbaycan Riyaziyyat Cəmiyyətinin vitse-pre­zi­­denti, Türk dün­yası Riyaziyyat Cəmiyyətinin prezidenti, Türk dün­yası Ri­ya­ziy­­yat Cəmiyyətinin fəxri prezidenti, Pedaqoji təhsil üzrə Bey­nəl­xalq Elmlər Aka­­­demiyasının (Moskva) akademiki, həmçinin Rusiya Pedaqoji və Sosial Elm­­­lər Akademiyasının həqiqi üzvü, Rusiya Təhsil Akademiyasının xa­ri­ci üz­vü, “Azerbaijan journal of Mathematics” və “Ri­­yaziyyat və Mexanika İnstitutunun əsərləri” jurnallarının baş re­dak­to­ru,“TWMS Journal of Pure and Applied Mat­he­ma­tics” və “Çebışevski sbornik” (Чебышевский сбор­ник) jur­nal­la­rı­nın beynəlxalq redaksiya heyətinin  üzvüdür.

150 elmi əsərin, 5 monoqrafiya, 20 dərs­lik və dərs vəsaitinin, ölkənin görkəmli şəx­siy­yət­ləri ilə bağ­­­lı 64 məqalə, “Azərbaycan təhsil ta­rixi” dörd­cild­liyi, “1920-ci ilə­dək ali məktəblərdə oxu­muş Azər­­bay­can­lılar” çoxcildliyi, həmçinin təh­sillə bağ­lı 10 ki­ta­b və 120 mə­qa­lə­­nin müəllifidir. Rəh­bər­liyi ilə 2 elm­lər dok­to­ru və 7 fəlsəfə doktoru ha­zır­lanıb.

Onlayn tədbirdə çıxış edən FRTEB-in həqiqi və müxbir üzvləri Misir Mərdanovun elmi və elmi-təşkilati, pedaqoji fəaliyyətini yüksək dəyərləndiriblər. Yubilyara səmimi təbriklərini və xoş arzularını çatdırıblar.

Sonra FRTEB-in Ümumi yığıncağı Misir Mərdanovun 75 illik yubileyinin keçirilməsi barədə AMEA Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması üçün müvafiq qərar qəbul edib.

AMEA-nın müxbir üzvü, tanınmış alim Misir Mərdanovu 75 illik yubileyi münasibətilə təbrik edir, ona uzun ömür, möhkəm cansağlığı, Azərbaycan elminin inkişafı yolunda yeni uğurlar arzulayırıq.

Mənbə: www.frteb.science.gov.az 

02 oktyabr, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib

Oktyabrın 1-də Azərbaycan Milli  Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

İclasda AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin digər üzvləri akademiklər – İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, Dilqəm Tağıyev, İradə Hüseynova, Rasim Əliquliyev, Tofiq Nağıyev, Arif Həşimov, Cəmil Əliyev, Gövhər Baxşəliyeva, Fikrət Əliyev, Adil Qəribov, İsmayıl Hacıyev, Fuad Əliyev, eləcə də Rəyasət Heyətinin aparat rəhbəri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Seyfəl Həsənov, AMEA prezidenti katibliyinin rəisi, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Eldar Əmirov və aidiyyəti üzrə dəvət olunmuş şəxslər iştirak ediblər.

İclası giriş sözü ilə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev açıb. Ötən il sentyabrın 27-də başlamış Vətən müharibəsinin Azərbaycan Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə böyük Zəfərlə başa çatdığını diqqətə çatdıran Akademiya rəhbəri bu Qələbənin ölkəmizin tarixində xüsusi yeri olduğunu vurğulayıb. AMEA prezidenti ölkə rəhbərliyinin Azərbaycan elmi qarşısında qoyduğu vəzifələrin yerinə yetirilməsi istiqamətində elmi-tədqiqat işlərinin səmərəliliyinin artırılmasının vacibliyini diqqətə çatdırıb.

Sonra iclasın gündəliyi barədə məlumat verilib.

Əvvəlcə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev Dilçilik İnstitutunun direktoru, akademik Möhsün Nağısoyluya anadan olmasının 75 illiyi münasibətilə AMEA-nın Fəxri fərmanını təqdim edib.

Sonra AMEA-nın akademik-katibi, akademik Arif Həşimov AMEA-nın Ümumi yığıncağının 27 may 2021-ci il tarixli 1/1 nömrəli qərarının tələblərinə uyğun olaraq, yeni redaksiyada hazırlanmış AMEA-da aparılacaq beşillik (2021-2025-ci illər) elmi-tədqiqat işlərinin mövzu planını təqdim edib. Müzakirələrdən sonra mövzu planı təsdiq olunub. Həmçinin “AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Əsasnaməsi”nin təsdiq edilməsi, AMEA Rəyasət Heyəti aparatı İşlər idarəsinin tabeliyində Sosial xidmətlər şöbəsinin yaradılması, AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında icraçı direktorların aylıq vəzifə maaşlarının tənzimlənməsi və bir sıra digər məsələlər barədə akademik Arif Həşimov çıxış edib. Müzakirələrdən sonra müvafiq qərarlar qəbul olunub.

Gündəlikdə duran bir sıra digər məsələlər barədə AMEA-nın vitse-prezidentləri – akademik İsa Həbibbəyli, akademik İbrahim Quliyev, akademik Rasim Əliquliyev və akademik İradə Hüseynova çıxış ediblər. Çıxışlardan sonra Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin “AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun adının dəyişdirilməsi və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2015-ci il 17 noyabr tarixli 363 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının strukturu”nda dəyişiklik edilməsi haqqında” Qərarının icrası haqqında müvafiq qərar qəbul edilib. İclasda, həmçinin AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunda Nizami Gəncəvi əlyazmalarının tədqiqi şöbəsinin yaradılması, akademik Bahadur Tağıyevin biblioqrafiyasının hazırlanması haqqında məsələlər müzakirə edilib, akademik Mirzə İbrahimovun 110 illik, AMEA-nın müxbir üzvü Abbas Zamanovun 110 illik, AMEA-nın müxbir üzvü Sevda Məmmədəliyevanın 75 illik, AMEA-nın müxbir üzvü Rəşid Cavanşirin 70 illik, AMEA-nın müxbir üzvü Səlimə Mehdiyevanın 80 illik, akademik Asəf Hacıyevin 70 illik yubileylərinin keçirilməsi haqqında qərarlar qəbul edilib.

Rəyasət Heyətinin iclasında akademik Gövhər Baxşəliyeva AMEA-nın akademik Ziya Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvü Ərtegin Salamzadə AMEA-nın Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun, iqtisad elmləri doktoru Nazim İmanov AMEA-nın İqtisadiyyat İnstitutunun baş direktoru vəzifələrinə, həmçinin Nərmin Adıgözəlova AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun, aqrar elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Sultan Hüseynova isə AMEA-nın Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunun elmi katibi vəzifələrinə təsdiq olunublar.

AMEA Rəyasət Heyətinin aparat rəhbəri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Seyfəl Həsənov AMEA-nın Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunda və AMEA-nın Mərkəzi Nəbatat Bağında aparılmış yoxlamaların nəticələri haqqında arayışları təqdim edib. Çıxışlar ətrafında müzakirələr aparıldıqdan sonra müvafiq qərarlar qəbul edilib.

AMEA Rəyasət Heyətinin qərarları ilə Dilçilik İnstitutunun direktoru, akademik Möhsün Nağısoylu, Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun direktoru, tarix elmləri doktoru Maisə Rəhimova və Mərkəzi Nəbatat Bağının direktoru, biologiya elmləri doktoru Vahid Fərzəliyev tutduqları vəzifələrdən azad ediliblər. Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun baş direktoru vəzifəsinin icrası müvəqqəti olaraq tarix elmləri doktoru Nəcəf Müseyibliyə, Mərkəzi Nəbatat Bağının baş direktoru vəzifəsinin icrası müvəqqəti olaraq Natiq Allahverdiyevə həvalə olunub.

İclasda bir sıra digər məsələlərə də baxılıb.

Mənbə: www.science.az.

01 oktyabr, 2021

FRTEB-in Ümumi yığıncağında enerji təhlükəsizliyinin aktual elmi-praktiki problemləri və həlli yolları müzakirə olunub

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə FRTEB üzrə AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, elmi müəs­si­sələrin baş direktorları və icraçı direktorları, el­mi katibləri, təhsil, icti­maiy­yət­lə əlaqələr və beynəlxalq əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəh­bər­lə­ri, eyni zamanda mavafiq dövlət qurumlarının nümayəndələri və nazirliklərin nəzdində fəaliyyət göstərən elmi müəssisə və təşkilatların məsul şəxsləri, Türkiyə, Almaniya, Danimarka və Norveçdən olan mütəxəssislər işti­rak ediblər.

Əvvəlcə tədbir iştirakçıları akademik Ənvər Nəhmədovun və professor Oqtay Nüsrətovun xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad ediblər.

Onlayn iclasın gündəliyində yer alan ilk məsələ AMEA-nın akademik-katibi, Fizika İnstitutunun baş direktoru, akademik Arif  Həşimovun və “Azərenerji” ASC-nin “Azərbaycan Elmi-Tədqiqat və Layihə-Axtarış Energetika İnstitutu”nun baş elmi işçisi, AMEA-nın Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şuranın üzvü, professor Nəriman Rəhmanovun “Enerji təhlükəsizliyinin aktual elmi-praktiki problemləri və həlli yolları: bərpa olunan enerji mənbələri ilə paylanmış generasiyalı hibrid sistemlərin qurulması (Qarabağ-Zəngəzur zonası üçün mikro-sistemlərdə günəş və külək enerjisi ehtiyatlarından istifadə)” mövzusunda elmi məruzəsi olub.

Azərbaycan Respublikasında enerji təhlükəsizliyinin mövcud vəziyyətindən danışan akademik Arif Həşimov qeyd edib ölkəmizdə bərpa olunan enerji mənbələri geniş spektrə malikdir.

AMEA-nın akademik-katibi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin enerji məsələləri ilə bağllı müxtəlif illərdə imzaladığı Sərəncamları və Dövlət Proqramlarını xatırladıb: “Ölkəmiz üçün taleyüklü əhəmiyyət kəsb edən bu Sərəncamları rəhbər tutaraq, AMEA, Azərbaycan Respublikasının Energetika Nazirliyi, “AzərEnerji” ASC və digər aidiyyatı qurumlar tərəfindən bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadənin inkişaf etdirilməsi məqsədilə məqsədyönlü tədbirlər həyata keçirilib. Və bu istiqamətdə işlər davam etdirilir” – deyə akademik vurğulayıb.

Akademik Arif Həşimov qeyd edib ki, elektrik enerji sisteminin transformasiyasının ən vacib istiqamətlərindən biri də ucqar yerlərdə tələbatı ödəmək üçün böyük miqdarda bərpa olunan mənbələrə malik paylanmış generasiya texnologiyasının sürətlə tətbiq edilməsidir.

Professor Nəriman Rəhmanov, öz növbəsində  enerji təhlükəsizliyinin aktual elmi-praktiki problemləri və həlli yolları, xüsusilə də Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi zonaları üçün bərpa olunan enerji mənbələrinin potensialının araşdırılmasının nəticələri barədə çıxış edib.

Alim bildirib ki,  hazırda Qarabağ və Zəngəzurun coğrafi və iqlim şəraiti üçün xarakterik olan bərpa olu­nan enerji mənbələrinin qiymətləndirilməsinin təhlili aparılır. Onun sözlərinə görə, hava para­metr­lərinin uzunmüddətli ölçülərinin, eləcə də digər növ bərpa olunan enerji mənbələrinin təhlil­lə­ri­nin nəticələri göstərir ki, Qarabağ və Zəngəzur iqtisadi zonalarının rayonlarında ən çox enerji po­ten­sialı günəş və külək enerjisidir. Bu zonalarda Günəş enerjisi mənbəyi külək enerjisi ehtiyatlarını xeyli üstələyir.

Professor N.Rəhmanov, həmçinin ucqar yaşayış məntəqələrində özəl enerji təchizatı hibrid sisteminin yaradılmasının iş mərhələlərindən də söhbət açıb.

Onlayn iclasda çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in sədri, akademik Rasim Əliquliyev bir neçə gün öncə BMT Baş Assambleyasının 76-cı sessiyasının illik ümumi müzakirələrində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin videoformatda çıxışına istinad edərək ölkə başçısının Qarabağı və Şərqi Zəngəzuru Yaşıl Enerji Zonası elan etməsi, Azərbaycanın azad olunmuş ərazilərinin bərpa olunan enerji potensialı barədə səsləndirdiyi fikirlərə diqqət çəkib.

Akademik Rasim Əliquliyevin sözlərinə görə, qlobal iqlim dəyişiklikləri ilə bağlı müasir çağırış­la­r, eləcə də cənab Prezidentin diqqət mərkəzində saxladığı Yaşıl Enerji siyasəti alimlərimizin qarşısında mü­hüm vəzilər qoyur və ölkəmizin enerji təhlükəsizliyi məsələlərinə kompleks yanaşmanı tələb edir. Alim qeyd edib ki, Respublikanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, bərpa olunan enerji mənbələrinin ilə bağlı smart sistemlərin qurulması, bu istiqamətdə elmi tədqiqat işlərinin aparılması, eləcə də, kadr hazırlığının həyata keçirilməsi və s. kimi məsələlər, “Azərbaycan Respublikasının enerji təhlükəsizliyi üzrə Milli Strategiyası”nın hazırlanması zərurətini qarşıya qoyur.

Bundan əlavə, akademik Rasim Əliquliyev enerji təhlükəsizliyinin aktual elmi-praktiki problemlərinin, onların həlli yollarının müzakirəsi, həmçinin ölkəmizin bərpa olunan enerji potensialının multidissiplinar tədqiqi, bu sahədə fəaliyyət göstərən müvafiq tədqiqat qurumları ilə əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi üçün birgə elmi-praktiki konfransların, seminar və görüşlərin keçirilməsinin vacibliyini qeyd edib.

Akademik Rasim Əliquliyevin həmçinin onu da vurğulayıb ki, ölkəmizin geopolitik maraqları, cənab Prezidentin bu istiqamətdə yürütdüyü siyasət tələb edir ki, enerji təhlükəsizliyi sahəsində yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanmasına xüsusi diqqət yetirilsin.

Məruzə ətrafında aparılan müzakirələrdə Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzinin sədri, aka­de­mik Adil Qəribov, Türkiyənin Qazi Universitetinin professoru Cengiz Taplamacıoğlu, akademiklər – Fikrət Əliyev, Cavad Abdinov, AMEA-nın müxbir üzvləri – Oktay Qasımov və Namiq Cəlilov çıxış edərək rəy və təkliflərini səsləndiriblər.

İclasda aparılan müzakirələrin nəticələri və görülən işlər barədə AMEA-nın Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şuranın Tədbirlər Planının icrasına dair hesabatda məlumat verilməsi, müzakirə olunan elmi istiqamətlər üzrə qabaqcıl beynəlxalq elmi mərkəzlərlə əməkdaşlıq əlaqələrinin genişləndirilməsi, bu sahədə kadr hazırlığının həyata keçirilməsi, multidissiplinar elmi tədqiqatların aparılması, həmçinin konfrans və seminarların təşkil edilməsi  qərara alınıb.

Elmi monoqrafiyalarla bağlı məsələləri müzakirə edən FRTEB-in Ümumi yığıncağı akademik Adil Qəribovun “Praktiki neytron və nüvə reaktor fizikası. Nüvə enerjisinin istifadəsi: durum, problemlər və perspektivlər” kitabının, həmçinin fizika elmləri doktoru Cabir İsmayılov və fizika üzrə fəlsəfə doktoru Elmar Əsgərovun “Dalğalar və nüvə enerjisi” monoqrafiyasının nəşr olunması barədə vəsatət qaldırılması üçün qərarlar qəbul edib.

Daha sonra FRTEB-in Ümumi yığıncağında akademik Məhəmməd Mehdiyevin və AMEA-nın müxbir üzvü Mahmud Abdullayevin 80 illik, AMEA-nın müxbir üzvləri Misir Mər­da­novun 75 illik və Məsumə Məmmədovanın 70 illik yubileyləri ilə əlaqədar məsələlər müzakirə edilib.

Bu barədə çıxış edən FRTEB-in üzvləri hər bir yubilyarın elmimizə bəxş etdiyi mühüm töhfələrdən və nəcib insani keyfiyyətlərindən bəhs ediblər. Qərara alınıb ki, adıçəkilən alimlərin yubileyinin keçirilməsi barədə AMEA-nın Rəyasət Heyətinin qarşısında vəsatət qaldırılsın.

FRTEB-in Ümumi yığıncağı AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunun vəsatətinə əsasən “İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə radioloji və kimyəvi risklər” mövzusunda Respublika elmi-texniki konfransının keçirilməsi haqqında qərar qəbul edib. Bu barədə məlumat verən AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunun baş direktoru, müxbir üzv İslam Mustafayev qeyd edib ki, konfransın mövzusunu “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli prioritetlər” sənədində icrası nəzərdə tutulan işlər təşkil edir.

Onlayn tədbirdə qəbul edilən digər qərarlara əsasən, AMEA-nın Fizika İnstitutunun Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının sədri və aparıcı elmi işçisi, fizika üzrə fəlsəfə doktoru Ülkər Səmədova, eləcə də institutun kiçik elmi işçisi və fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə əyani doktorantı Asif Əsədov Rusiya Federasiyasının Dubna şəhərində yerləşən Birləşmiş Nüvə Tədqiqatları İnstitutuna ezam edilirlər.

FRTEB-in Ümumi yığıncağı, həmçinin bir sıra kadr məsələlərinə aid müvafiq qərarlar qəbul edib.

Sonda həlli vacib olan cari məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb.

Mənbə: www.frteb.science.gov.az 

01 oktyabr, 2021

FRTEB-in Ümumi yığıncağı akademik Məhəmməd Mehdiyevin 80 illik yubileyinin keçirilməsi barədə qərar qəbul edib

Oktyabrın 2-də tanınmış alim, Əməkdar elm xadimi, Azərbaycan Milli Elmlər Aka­de­miyası­nın (AMEA) həqiqi üzvü Məhəmməd Mehdiyevin 80 yaşı tamam olur.

Bu barədə AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclasında çıxış edən FRTEB-in Elmi şurasının sədr müavini, akademik Yusif Məmmədov diqqətə çatdırıb ki, Məhəmməd Fərman oğlu Mehdiyev 1941-ci ildə Laçın rayonunun Təzə­kənd kəndində anadan olub.

1961-ci ildə Vağazin kənd orta məktəbini bitirən alim Azərbaycan Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olub. 1970-ci ildə təyinatla AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsində əmək fəaliyyətinə başlayıb. Sonralar həmin elmi müəssisənin baş elmi işçisi, şöbə müdiri, Xü­susi Konstruktor Bürosunun elmi işlər üzrə direktor müavini olub.

1975-ci ildə Rostov Dövlət Universitetində “Konik örtük və dəyişən qalınlıqlı dairəvi lövhə üçün üçölçülü gərginlik-deformasiya vəziyyətin asimptotik təhlili” mövzusunda nami­zəd­lik,  1989-cu ildə Leninqrad Dövlət Universitetində “Örtüklər üçün elastikiyyət nəzəriyyəsinin bə­zi fəza məsələlərinin asimptotik təhlili” mövzusunda doktorluq dissertasiyalarını müdafiə edib. 1994-cü ildə professor elmi adını alıb, 2001-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü, 2014-cü ildə isə həqiqi üzvü seçilib.

1991-ci ildən Bakı Dövlət Universitetində pedaqoji fəaliyyətə başlayan Məhəmməd Meh­di­yev 2002-ci ildən kafedra müdiri, 2008-ci ildən Tətbiqi riyaziyyat və kibernetika fakültəsinin de­ka­nıdır.

Akademik Yusif Məmmədovun sözlərinə görə, yubilyar bərk cism mexanikası sahəsində görkəmli mütəxəssisdir. Onun tərəfindən elas­ti­kiy­yət nəzəriyyəsində yeni “bircins həllər” metodu işlənib hazırlanıb. Həmin metodun köməyi ilə örtük və lövhələr üçün elastikiyyət nəzəriyyəsinin üçölçülü məsələsindən ikiölçülü məsə­lə­yə keçid problemi öyrənilib, həmçinin örtük və lövhələrin ümumi riyazi nəzəriyyəsi yaradılaraq bu dəqiq münasibətlər əsasında örtük və lövhələrin klassik nəzəriyyəsinin tətbiq olunma oblastı müəyyən edilib.

Akademik Məhəmməd Mehdiyev tərəfindən örtük və lövhələrin klassik nəzəriyyəsinə nə­zə­rən daha dəqiq olan örtük və lövhələrin yeni tətbiqi nəzəriyyəsi verilib. Deformasiyaların bərk cisim mexanikası sahəsində aldığı fundamental nəticələrlə yanaşı, M.Mehdiyev tərəfindən verilmiş “bircins həllər” metodu diferensial operatorların spektral nəzəriyyəsinə, diferensial tən­lik­lə­rin asimptotik inteqrallama metoduna ciddi yenilikdir.

M.Mehdiyev impuls təsirli determinik oyunlar­da yəhərvari nöqtənin varlığı üçün zəruri şərt­­lər taparaq həmin şərtlərin zəruri və kafi olduğu sinif­lə­ri mü­əyyən edib. Qeyri-lokal şərt­li op­ti­mal idarəetmə məsələsində opti­mal­­lıq üçün birinci və ikinci tərtib zəruri şərtlər alınıb.

Son illərdə akademik və onun tələbələri tərəfindən anizotropik örtüklərin ümumi nəzə­riy­yə­si yaradılıb və onun əsasında mövcud texniki nəzəriyyələrin tətbiq olunma oblastları müəyyən edilib.

M.Mehdiyev “AMEA-nın xəbərləri” (mexanika buraxılışı) jurnalının redaksiya heyətinin üzvü və “Bakı Dövlət Universitetinin Xəbərləri” (fizika-riyaziyyat seriyası) jurnalının baş redaktorunun müavinidir.

Akademikin rəhbərliyi ilə 20 elmlər namizədi, 2 elmlər doktoru hazırlanıb. O, 140 elmi əsərin, o cümlədən 4 monoqrafiya, 5 dərslik və dərs vəsaitinin müəllifidir.

Y.Məmmədov bildirib ki, akademik Məhəmməd Mehdiyev riyaziyyat və mexanika elminə verdiyi töhfələrə görə 2009-cu ildə “Əməkdar elm xadimi” fəxri adına layiq gö­rül­üb. Həmçinin “Şöhrət” ordeni ilə təltif olunub.

Sonra FRTEB-in Ümumi yığıncağı akademik Məhəmməd Mehdiyevin 80 illik yubileyinin keçirilməsi məqsədilə AMEA Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılmasını qərara alıb.

Akademik Məhəmməd Mehdiyevi 80 illik yubileyi münasibətilə təbrik edir, ona uzun ömür, möhkəm cansağlığı, Azərbaycan elminin və təhsilinin inkişafı yolunda yeni uğurlar arzulayırıq.

 

Mənbə: www.frteb.science.gov.az 

01 oktyabr, 2021

“Elm” qəzetinin “Qarabağ Azərbaycandır!” şüarı ilə yeni sayı çap olunub

AMEA Rəyasət Heyətinin həftəlik mətbu orqanı olan “Elm” qəzetinin “Qarabağ Azərbaycandır!” şüarı ilə cari ildə 33-cü nömrəsi işıq üzü görüb.

Qəzetin ilk səhifəsində Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin Anım Günü ilə əlaqədar xalqa müraciəti yer alıb.

Nəşrin növbəti səhifələrində AMEA prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin 27 sentyabr – Anım Günü ilə bağlı Akademiya kollektivinə müraciəti, AMEA nümayəndələrinin Minskdə beynəlxalq elmi-praktik konfransda və Beynəlxalq Elmlər Akademiyalarının Assosiasiyasının 34-cü sessiyasında iştirakı, “Cənubi Qafqazda ərazi-sərhəd problemləri: Qars müqaviləsindən Şuşa Bəyannaməsinə” mövzusunda konfrans, “İdarəetmə şərtləri: əqli mülkiyyətin kommersiyalaşdırılması imkanları” mövzusunda seminar”, TƏBİB və AMEA nümayəndələrinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən görüş, Təbiət Tarixi Muzeyinin baş direktoru, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Tariyel Eybatovla müsahibə və s. məlumatlar əksini tapıb.

Bundan əlavə, “Unutmamalıyıq, unutdurmamalıyıq”, “Azərbaycan aqroiqlimşünaslığının görkəmli nümayəndəsi”, “Elmi-texnoloji nailiyyətlərin müəllifi”, “Vətən müharibəsi uşaqların gözü ilə” sərlövhəli məqalələr, nəşrlər, elmi yeniliklər və s. informasiyalar oxuculara təqdim olunur.

16 səhifəlik qəzetdə, o cümlədən rus dilində materiallar öz əksini tapıb.

Mənbə: www.science.az.

28 sentyabr, 2021

Azərbaycan və İtaliya alimləri katarakta, Alzeymer, Parkinson kimi xəstəliklərə qarşı terapevtik müalicə üsulu təklif edirlər

Son illər aparılan tədqiqatlar Alzeymer, Parkinson və s. bu kimi zülal amiloid xəstəliklərinin dünya əhalisi arasında çox geniş yayıldığını göstərir.

Adıçəkilən xəstəliklər yaşla əlaqəli xəstəliklər sinfinə aid edilir. Bir çox digər xəstə­lik­lər və onların yaratdığı fəsadlar, məsələn katarakt, şəkərli diabet və s., zülal aqreqasiyası və amiloid əmələ gəlməsi ilə müşahidə olunur. Amiloid xəstəliklərinin yaxın gələcəkdə dünyanın böyük tibbi və iqtisadi problemi olacağı gözlənilir.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) və İtaliyanın Milli Tədqiqatlar Şurası (CNR) arasında imzalanmış Əməkdaşlıq Sazişi üzrə Müştərək Proqram çərçivəsində aparılan birgə tədqiqatlar amiloid xəstəliklərinə qarşı mübarizədə yeni perspektivlər açıb.

Tədqiqat işlərinə Azərbaycan tərəfindən AMEA-nın Biofizika İnstitutunun baş direkto­ru, müxbir üzv Oktay Qasımov, İtaliya tərəfindən isə Kimya Elmləri və Texnologiyaları İnstitutunun (Milan şəhəri) alimi Laura Ragona rəhbərlik edir. Uzun müddət aparılan tədqiqat işində Biofizika İnstitutunun dissertantı Aidə Məmmədzadə yaxından iştirak edib.

Belə ki, aparılan tədqiqatlara söykənərək ipək fibroini zülalının amiloid əmələ gəlmə mexanizminin insan orqanizmində baş verən patoloji fibril əmələ gəlməsi ilə oxşar olması göstərilib.

Həmçinin müxtəlif biofiziki yanaşmalardan (Konqo Red testi, dairəvi dixroizm, dinamik işıq səpilməsi, molekulyar dokinq, polarizə edilmiş işıq mikroskopu və flüoressensiya) istifadə etməklə antibiotik kimi yaxşı tanınan fusidik turşusunun fibroinə qarşı anti-aqreqasiya agenti kimi fəaliyyət göstərməsi müəyyən edilib. Fusidik turşusu insanlarda istifadə üçün təsdiqlənib və hazırda oftalmologiyada istifadə olunur.

Aparılan tədqiqatlar nəticəsində ilk dəfə olaraq, fusidik turşusunun katarakt əməliyyatı zamanı götürülmüş büllur materialında da anti-aqreqasiya agenti funksiyasını yerinə yetirdiyi müəyyən edilib. Maraqlıdır ki, fusidik turşusu nəinki zülalların amiloid əmələ gəlməsinin qarşısını alır, hətta artıq yaranan amiloidləri parçalaya bilir. Tədqiqatların nəticəsi göstərir ki, fusidik turşusunun istifadəsi bir çox amiloid xəstəliklərinin inkişafının qarşısının alınmasında və müalicəsində mühüm rol oynaya bilər.

Layihə üzrə alınan mühüm nəticələr yüksək impakt faktorlu “Biophysical Chemistry” beynəlxalq jurnalında çap olunan məqalədə öz əksini tapıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

27 sentyabr, 2021

Vətən müharibəsi şəhidlərinin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükütla yad edilib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin “Azərbaycan Respublikasında Anım gününün təsis edilməsi haqqında” 02 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən, Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü yolunda canını qurban vermiş Vətən müharibəsi şəhidlərinin əziz xatirəsi saat 12:00-da bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Şəhidlərimizin xatirəsi AMEA-nın Biofizika İnstitutunda da dərin hörmət və ehtiramla anılıb.

Vətən Müharibəsində həlak olmuş əsgər və zabitlərimizin, düşmən tərəfindən qətlə yetirilmiş mülki vətəndaşlarımızın ruhları qarşısında baş əyirik! Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin, qazilərimizə şəfa versin. Qarabağ bizimdir! Qarabağ Azərbaycandır!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

27 sentyabr, 2021

Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz! Qürurla anırıq!

Şanlı qələbə ilə başa çatan Vətən müharibəsinin başlanması tarixindən bir il ötür.

2020-ci ilin sentyabr ayından başlayan və 44 gün davam edən Vətən müharibəsində rəşadətli Azərbaycan Ordusu Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə 30 ilə yaxın müddət ərzində işğal altında qalan əzəli və əbədi torpaqlarımızı düşman tapdağından azad edərək ölkəmizin ərazi bütövlüyünü, tarixi ədaləti, beynəlxalq hüququ bərpa etdi. Bu müharibədə uşaqdan-böyüyə, qocadan-cavana, əsgərindən mülki vətəndaşına qədər hər kəs bir yumruq kimi öz Ali Baş Komandanının, Milli Ordusunun ətrafında sıx birləşərək bütün dünyaya həmrəylik nümunəsi göstərdi.

Azərbaycan Ordusunun  Ermənistan silahlı qüvvələri üzərində qazandığı hərbi-siyasi Zəfər Azərbaycanın müstəqillik tarixinə qızıl hərflərlə yazıldı, dünya hərb tarixində isə yeni səhifə açdı. Şərəfli tariximizin Əbədi Qəhrəmanlıq salnaməsi olan bu parlaq Qələbə minlərlə şəhidimizin  qanı ilə yazıldı. Onlar əsl vətənpərvərlik və qəhrəmanlıq nümunəsi göstərərək “Vətən sağ olsun” deyib torpaqlarımızın azadlığı uğrunda canlarından keçdilər.

Xalqımız hər zaman 27 Sentyabr – Anım günü tarixini böyük ehtiram və dərin hörmətlə yad edəcək, sinəsi ilə mərmilərə sipər olan, öz canı-qanı bahasına Şanlı Zəfər tariximizi yazan şəhidlərimizin əziz xatirəsini qəlbində yaşadacaqdır!

AMEA Biofizika İnstitutunun kollektivi olaraq torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsində, tarixi qələbənin qazanılmasında şücaət və qəhrəmanlıq göstərərək canını Vətən yolunda qurban verən əziz şəhidlərimizin ruhu qarşısında dərin ehtiramla baş əyirik! Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin! Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz! Yaşasın bütöv və azad Azərbaycan!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

24 sentyabr, 2021

Biofizika İnstitutunda  27 sentyabr— Anım Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib

AMEA-nın Biofizika İnstitutunda 27 sentyabr —Anım Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib.

Öncə Biofizika İnstitutunun rəhbərliyi və kollektivi İkinci Şəhidlər xiyabanını ziyarət edərək torpaqlarımızın azadlığı uğrunda şəhid olan qəhrəmanlarımızın əziz xatirəsini dərin ehtiramla yad edib, məzarları üzərinə gül düzüblər.

Biofizika İnstitutunda davam edən tədbir Vətənimizin azadlığı uğrunda həlak olmuş şəhidlərimizin xatirəsinin  bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi ilə başlanıb. İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov qeyd edib ki, 2020-ci ilin 27 sentyabrından 10 noyabr tarixinə qədər davam edən Vətən müharibəsində Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında qüdrətli Azərbaycan Ordusu 30 ilə yaxın müddət ərzində işğal altında qalan əzəli və əbədi torpaqlarımızı düşmən tapdağından azad edərək bütün dünyaya Azərbaycan xalqının birliyini, haqq uğrunda mübarizə aparmaq əzmini, Milli Ordumuzun qüdrətini, gücünü nümayiş etdirdi. Əlavə edib ki, arxadan gələn gənc nəsil artıq qalib xalqın nümayəndələri kimi böyüyəcəklər.

Daha sonra Biofizika İnstitutunun Sənədlərlə iş şöbəsinin müdiri, QŞ-nın sədri Əsmər Məmmədova, “Ekoloji biofizika” laboratoriyasının böyük elmi işçisi, GAMŞ sədri, b.ü.f.d. Ruhiyyə Quliyeva məruzə ilə çıxış edərək, işğalçı Ermənistanın təxribatlarına cavab olaraq Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə başlayan və 44 gün davam edən müharibədə cəmiyyətimizin nümayiş etdirdiyi səfərbərlikdən, xalq-ordu-dövlət birliyindən, qazanılan qələbələrdən, qəhrəman igidlərimizin müharibə dövründə  göstərdikləri şücaətdən danışıb, Vətən yolunda canlarını fəda etmiş əsgər və zabitlərimizə, bütün şəhidlərimizə dərin ehtiramlarını bildiriblər.

Tədbirin sonunda professor Oktay Qasımov torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsində, tarixi qələbənin qazanılmasında şücaət və qəhrəmanlıq göstərərək canını Vətən naminə qurban verən şəhidlərimizə Allahdan rəhmət diləyib.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

23 sentyabr, 2021

Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının iclası keçirilib

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib.

İclası institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq tədbirin gündəliyindəki məsələləri şura üzvlərinin diqqətinə çatdırıb.

İclasda ilk olaraq İnstitutda “Biofizika” ixtisası üzrə ali təhsilin magistratura səviyyəsi üzrə Tədris planında I-ci semestr üçün nəzərdə tutulmuş ixtisas və ixtisaslaşmaya ayrılan fənlərin proqram və sillabusları müzakirə olunaraq təsdiq edilib.

Daha sonra 2021/2022-ci tədris ilində AMEA-nın magistrantlarının hazırlığı üzrə qəbul planına uyğun olaraq Biofizika İnstitutuna qəbul olmuş magistr tələbələrin elmi rəhbərlərinin təyini və onların dissertasiya mövzularının təsdiq edilməsi məsələsinə baxılıb. Məsələ ilə bağlı çıxış edən professor Oktay Qasımov Biofizika İnstitutunda magistrantların yüksək səviyyədə hazırlığı üçün elmi rəhbərlərə müvafiq tapşırıqlar verib.

Gündəlikdə yer alan növbəti məsələ 11 avqust 2021-ci il tarixində Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasından Biofizika İnstitutuna daxil olmuş  məktubda qeyd olunan “Biznes mühiti və beynəlxalq reytinqlər üzrə Komissiyanın Texnologiya və innovasiyalar işçi qrupunun 2021-ci il üzrə Fəaliyyət Planı”nın müvafiq bəndləri üzrə sözügedən müəssisədə həyata keçiriləcək tədbirlərin müzakirəsi haqqında olub. Məsələ müzakirə olunduqdan sonra müvafiq qərar qəbul olunub.

Sonda 2022/2023-cü tədris ili üzrə AMEA-nın magistraturasına qəbul planı müzakirə olunub. Qərara alınıb ki, Biofizika İnstitutu üçün “Biofizika” və “Biokimya” ixtisaslaşmaları üzrə yerlər sifariş olunsun.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

21 sentyabr, 2021

Elan

23 sentyabr 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunda “Biofizika” ixtisası üzrə ali təhsilin magistratura səviyyəsi üzrə Tədris planında I-ci semestr üçün nəzərdə tutulmuş ixtisas və ixtisaslaşmaya ayrılan fənlərin Proqram və Sillabusların müzakirəsi və təsdiqi haqqında.

2. 2021/2022-ci tədris ilində AMEA-nın magistrantlarının hazırlığı üzrə qəbul planına uyğun olaraq AMEA Biofizika İnstitutuna qəbul olmuş magistr tələbələrin elmi rəhbərlərinin təyini və onların dissertasiya mövzularının təsdiqi haqqında.

3. “Biznes mühiti və beynəlxalq reytinqlər üzrə Komissiyanın Texnologiya və innovasiyalar işçi qrupunun 2021-ci il üzrə Fəaliyyət Planı” ilə bağlı olan AMEA-nın 11 avqust 2021-ci il tarixli 01-6/626 №-li məktubu haqqında.

4. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

20 sentyabr, 2021

2020-ci ildə doktoranturaya xarici dil üzrə qəbul imtahanı vermiş iddiaçılar elektron arayış əldə edə bilər

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası Rəyasət Heyətinin 2020-ci il 29 sentyabr tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş, 29.01.2021-ci il tarixli qərarı ilə əlavə və dəyişikliklər edilmiş “Fəlsəfə doktoru imtahanlarının keçirilmə Qaydası”na əsasən, doktoranturaya qəbul zamanı xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı üçün müəyyən edilən keçid balını (35 və ya daha yüksək bal) toplamış iddiaçılar dissertasiyalarını həmin imtahanı verdikləri tarixdən beş il müddətində ilkin müzakirəyə təqdim etdikləri təqdirdə xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanından azad olunurlar.

Dövlət İmtahan Mərkəzindən bildirilib ki, hazırda doktorantura və ya dissertanturada təhsil alan, 2020-ci il yanvarın 26-da DİM tərəfindən ilk dəfə keçirilən doktoranturaya 2019-2020-ci tədris ili üçün xarici dil üzrə qəbul imtahanında 35 və ya daha yüksək bal toplayaraq uğur qazanmış iddiaçılar xarici dil üzrə qəbul imtahanının nəticələrinə dair QR kodlu elektron arayış əldə edə bilərlər. Arayışları DİM-in internet saytında aşağıdakı linkdən şəxsi kabinetin istifadəçi adı (FIN) və parolunu müvafiq sahələrə daxil etməklə əldə etmək mümkündür:

Əvvəllər məlumat verildiyi kimi, 2021-ci ilin 14 fevral tarixində 2020-2021-ci tədris ili və 2021-ci il iyunun 20-də 2021-2022-ci tədris ili üçün doktoranturaya xarici dil üzrə qəbul imtahanlarında 35 və ya daha yüksək bal toplayaraq uğur qazanmış iddiaçılar da xarici dil üzrə qəbul imtahanının nəticələrinə dair QR kodlu elektron arayışları həmin linkdən əldə edə bilərlər.

Mənbə: www.science.az.

16 sentyabr, 2021

AMEA və Belarus Respublikası Dövlət Elm və Texnologiya Komitəsi tərəfindən layihə müsabiqəsi elan edilir

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) və Belarus Respublikası Dövlət Elm və Texnologiya Komitəsi tərəfindən AMEA-nın elmi müəssisələri üçün 2022-2023-cü illər üzrə müştərək layihə müsabiqəsi elan edilir.

Layihə təklifləri aşağıdakı sahələr üzrə təqdim edilməlidir:

– rəqəmsal informasiya-kommunikasiya və sahələrarası texnologiyalar;

– maşınqayırma texnologiyaları, avadanlıqların yaradılması və innovativ materiallar;

– biolotibb istiqamətləri: biotexnologiyalar (genom, postgenom, hüceyrə, mikrobial, tibbi, istehsal), infeksion (virus etiologiyaları daxil olmaqla) və qeyri-infeksion xəstəliklərin diaqnostikası, tibbi profilaktikası və müalicəsi, süni toxuma və orqanlar, fərdi tibb, farmoseptik substansiyalar və dərman preparatları;

– yeni materialların yaradılması.

Təqdim olunan layihə müəlliflərinə “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər”ə uyğun mövzulara üstünlük verilməsi tövsiyə olunur.

Layihə təklifləri 15 sentyabr 2021-ci il tarixindən 15 noyabr 2021-ci il saat 18:00-a qədər AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Beynəlxalq elmi əməkdaşlıq şöbəsi tərəfindən qəbul edilir. Layihələrin elektron variantı projects45@gmail.com ünvanına göndərilməlidir.

Ərizə formalarını buradan yükləyə bilərsiniz.

Əlavə məlumat üçün AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Beynəlxalq elmi əməkdaşlıq şöbəsinə müraciət edilə bilər.

Tel.: (+994 12) 492 34 46

Mənbə: www.science.az.

15 sentyabr, 2021

Biofizika İnstitutunun gənc alimi Türkiyədə keçirilən konqresdə iştirak edib

Türkiyənin Ərzurum şəhərində Atatürk Universitetinin təşkilatçılığı ilə təbiət elmləri üzrə (ISFAS-2021) onlayn I beynəlxalq konqres (ICNAS-2021) keçirilib. Tədbirdə AMEA Biofizika İnstitutunun “Molekulyar və hüceyrə biokimyası” laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Mətanət Baxışova  “Particularities of spatial structure of anticancer pentapeptide GLU-GLN-ARG-PRO-ARG, derived from rice bran, and its analogs” mövzusunda elmi məruzə ilə çıxış edib və sertifikata layiq görülüb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

14 sentyabr, 2021

2-ci Azərbaycan-Türkiyə beynəlxalq qrant müsabiqəsinə elmi-tədqiqat layihələri qəbul olunur

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu və Türkiyə Elmi və Texnoloji Araşdırma Şurasının (TÜBİTAK) birgə beynəlxalq qrant müsabiqəsinə Azərbaycan və Türkiyə alimlərinin elmi-tədqiqat layihələri qəbul olunur.

Elmin İnkişafı Fondunun mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, layihələrin qəbulu noyabrın 5-dək davam edəcək. Müsabiqənin nəticələrinin 2022-ci ildə açıqlanması planlaşdırılır.

2-ci Azərbaycan-Türkiyə (“AzTürk-2”) beynəlxalq qrant müsabiqəsinin məqsədi iki ölkədən olan alim və tədqiqatçıların təqdim etdiyi birgə elmi-tədqiqat layihələrinin Elmin İnkişafı Fondu və TÜBİTAK-ın birgə qrantları vasitəsilə dəstəklənməsi, bu tədqiqatların iqtisadiyyatda tətbiqinə şərait yaradılması, yeni əməkdaşlıq imkanlarının açılması, elmi təcrübə və bacarıqların mübadiləsi, layihə üzrə qoyulmuş elmi problemlərin həllində onlardan istifadə edilməsidir.

Müsabiqə çərçivəsində fundamental, tətbiqi, eksperimental, akademik, empirik, innovativ, nəzəri xarakterli və 300 min manatadək maliyyə həcmli layihələr maliyyələşdiriləcək. Müsabiqəyə təqdim olunduğu gündən etibarən layihələrə baxılacaq və nəticələri barədə müsabiqə iştirakçılarına elektron qaydada məlumat veriləcək.

Mənbə: AzərTac

13 sentyabr, 2021

Biofizika İnstitutunda yeni qəbul olunan magistrantlarla görüş keçirilib

Sentyabrın 13-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunda 2021/2022-ci tədris ilində “Bioloji sistemlər fizikası”, “Biofizika” və “Genetika” ixtisasları üzrə ali təhsilin magistratura pilləsinə qəbul olan magistrantlarla görüş keçirilib.

Karantin rejiminin tələblərinə uyğun və sosial məsafə gözlənilməklə təşkil olunan görüşdə çıxış edən elmi müəssisənin baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov yeni qəbul olunan magistrantları təbrik edib, onlara təhsildə uğurlar arzulayıb. O bildirib ki, elmimizin gələcəyi olan magistrantlardan dərin biliyə yiyələnmək, faydalı təcrübə qazanmaq tələb edilir və bununla əlaqədar institutda elmlə məşğul olmaları üçün hər cür şərait yaradılıb. Professor hazırda Fransanın Monpelye Universitetində doktorantura təhsilini uğurla davam etdirən institutun tələbəsindən söhbət açaraq magistrantları təhsildə fəal olmağa, xarici dili yüksək səviyyədə mənimsəməyə səsləyib.

Görüşdən sonra magistrantlar institutun laboratoriyalarını gəzib, buradakı müasir avadanlıqlarla aparılan tədqiqat işləri barədə məlumatlandırılıblar.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

10 sentyabr, 2021

Rusiyada koronavirusu 27 dəqiqədə aşkar edən cihaz hazırlanıb

Rusiyanın Federal Tibbi-Bioloji Agentliyinin (FTBA) mütəxəssisləri tərəfindən 27 dəqiqədə insanda koronavirusun mövcud olduğunu aşkar edə bilən cihaz yaradılıb.

FTBA-nın Translyasiya Təbabəti və İnnovativ Texnologiyalar İdarəsinin müdiri, tibb elmləri doktoru Darya Kryuçko cihazın əsasını izotermik amplifikasiya metodunun təşkil etdiyini bildirib: “Diaqnostika sistemi yüksək etibarlılıq dərəcəsi ilə 27 dəqiqə ərzində antigenin mövcudluğunu aşkar edir”.

O, vurğulayıb ki, təkmilləşdirildiyi təqdirdə, diaqnostik sistem digər antigenləri də aşkar edə biləcək.

Mənbə: Aztibb.az

09 sentyabr, 2021

Biofizika İnstitutunda yeni tədris ilində qarşıda duran vəzifələr müzakirə edilib

Sentyabrın 9-da AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib.

İclası institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq tədbirin gündəliyindəki məsələləri şura üzvlərinin diqqətinə çatdırıb.

İclasda ilk olaraq 2021/2022-ci tədris ilində AMEA Biofizika İnstitutunun qarşısında duran vəzifələrə dair fikir mübadiləsi aparılıb. Məsələ ilə bağlı çıxış edən professor Oktay Qasımov görüləcək işləri və qarşıdakı hədəfləri açıqlayıb, yeni tədris ilinin başlaması münasibətilə şura üzvlərinə uğurlar arzulayıb.

Daha sonra AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin 27 iyul 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağının və Rəyasət Heyətinin 9 iyul 2021-ci il tarixli 15/2 saylı “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illərdə elmin dayanıqlı inkişafı üzrə milli strategiyanın hazırlanması haqqında” müvafiq qərarlarının icrasından irəli gələn vəzifələr geniş müzakirə olunub, bu məsələlərlə bağlı müvafiq qərarlar qəbul edilib.

Sonda bir sıra cari məsələlər müzakirə olunub.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

07 sentyabr, 2021

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin elmi müəssisələrində “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illər üzrə elmin dayanıqlı inkişafı üzrə milli strategiya”ya təkliflər hazırlanır

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclasında AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağının və Rəyasət Heyətinin “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illərdə elmin dayanıqlı inkişafı üzrə milli strategiyanın hazırlanması haqqında” müvafiq qərarlarının icrasından irəli gələn vəzifələrdən danışıb.

Akademik qeyd edib ki, torpaqlarımızın erməni işğalından azad edilməsi, dağıdılmış ərazilərdə irimiqyaslı quruculuq işlərinə başlanılması, ölkəmizdə aparılan innovativ islahatlar, biliklər iqtisadiyyatının formalaşması, smart texnologiyalara əsaslanan infrastruktur layihələrinin icrası, IV sənaye inqilabının Azərbaycanda Regional Mərkəzinin yaradılması, enerji təhlükəsizliyinə dair layihələrin həyata keçirilməsi, dünyanın qlobal çağırışları və digər məsələlərlə bağlı Azərbaycan elminin, habelə FRTEB-in müəssisələrinin qarşısında ciddi, taleyüklü vəzifələr dayanır.

Alimin sözlərinə görə, həmin vəzifələrin həyata keçirilməsi Bölmənin elmi müəssisələrini öz kadr potensialını gücləndirmək, prioritet elmi istiqamətlərə diqqəti artırmaq, beynəlxalq elmi əlaqələri genişləndirmək və müasir elmi-texnoloji nailiyyətlərə əsaslanmaqla tədqiqatlar aparmağı zəruri edir.

Bölmənin Ümumi yığıncağı tərəfindən AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağının və Rəyasət Heyətinin 09 iyul 2021-ci il tarixli “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illərdə elmin dayanıqlı inkişafı üzrə milli strategiyanın hazırlanması haqqında” qərarından irəli gələn vəzifələrin Bölmənin elmi müəssisələrində geniş müzakirə olunması və təkliflərinin hazırlanaraq FRTEB-ə təqdim edilməsi barədə müvafiq qərarlar qəbul edilib.

Mənbə: www.science.az.

06 sentyabr, 2021

Azərbaycan və Türkiyə alimlərinin birgə tədqiqatları “ELSEVİER” nəşriyyatına daxil olan nüfuzlu jurnalda dərc edilib

Milli Onkologiya Mərkəzinin direktoru, akademik Cəmil Əliyev, Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov, Bakı Dövlət Universitetinin professoru Niftalı Qocayev, Türkiyə tərəfindən isə professor Sevim Akuyuzün həmmüəllifi olduqları “Evaluation of anti-cancer and anti-covid-19 properties of cationic pentapeptide Glu-Gln-Arg-Pro-Arg, from rice bran protein and its d-isomer analogs through molecular docking simulations” adlı məqalə “ELSEVİER”nəşriyyatına daxil olan yüksək impakt faktorlu “Journal of Molecular Graphics and Modelling” beynəlxalq jurnalında dərc olunub.

Məqalə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) və Türkiyə Elmi və Texnoloji Tədqiqat Şurası (TÜBİTAK) arasında imzalanmış Əməkdaşlıq Sazişi üzrə Müştərək Proqram çərçivəsində aparılmış birgə elmi-tədqiqat işləri əsasında yazılıb.

Məqaləni oxumaq üçün linkə keçid edə bilərsiniz: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1093326321001704

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

06 sentyabr, 2021

Alzheimer xəstəliyinin aşkar edilməsinin asan üsulu tapılıb

Litvalı alimlər yüngül idrak pozğunluqlarının insanda Alzheimer xəstəliyinin inkişafına təsir göstərdiyini müəyyən ediblər.

Bildirilib ki, 138 xəstənin beyninin MRT görüntülərinin analizi əsasında alimlər bu kimi pozuntuları aşkar edə biləcək alqoritm hazırlamağı bacarıblar.

Alqoritmi hazırlayan alimlərin sözlərinə görə, sözügedən metod xəstəliyin inkişafını 99 faiz dəqiqliklə proqnozlaşdırmağa imkan verir. Eyni zamanda, süni intellektən istifadə bu prosesi əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirir.

Tədqiqatın nəticələrini şərh edən həkim Ritis Maskelünas qeyd edib ki, kompüter alqoritmi potensial təhlükəli halları seçdikdən sonra mütəxəssis onları daha ətraflı öyrənə bilər. Nəticədə pasient diaqnozu və müalicəni daha tez alır.

Mənbə: Aztibb.az

06 sentyabr, 2021

Sentyabrın 6-sı dünya şöhrətli alim Lütfi Zadənin anım günüdür

Bu gün dünya şöhrətli azərbaycanlı alim, qeyri-səlis çoxluqlar nəzəriyyəsinin və qeyri-səlis məntiqin banisi, Kaliforniya Universitetinin professoru Lütfi Zadənin vəfatından dörd il ötür.

Görkəmli alim Lütfi Zadənin anım günündə onun həyat və fəaliyyətinin bəzi məqamlarına nəzər salaq.

1921-ci il fevralın 4-də Bakıda anadan olan Lütfi Rəhim oğlu Ələsgərzadə ibtidai təhsilini 16 nömrəli orta məktəbdə başa vurub. 1932-ci ildə Ələsgərzadələr ailəsi İrana köçüb. Burada orta təhsilini başa vuran Lütfi Zadə Tehran Universitetinin elektrik mühəndisliyi fakültəsinə qəbul olub. Universiteti müvəffəqiyyətlə bitirdikdən sonra o, 23 yaşında ABŞ-a gedib və təhsilini Massaçusets Texnologiya İnstitutunda davam etdirib. Onun dünya elminə məlum olan altı mühüm nəzəriyyəsinin bünövrəsi də elə orada qoyulub.

Lütfi Zadə 1944-cü ildən 1959-cu ilədək Massaçusets Texnologiya İnstitutunda və Kolumbiya Universitetində magistr, doktorluq elmi dərəcələrini alıb. 1959-cu ildən Berkli Universitetində çalışıb, 1963-cü ildən isə elektrik mühəndisliyi və kompüter elmləri kafedrasına rəhbərlik edib. O, həmin ali təhsil ocağında ömürlük professor və “Soft Computing” İnstitutunun direktoru kimi fəaliyyət göstərib.

Azərbaycanlı alimə dünyada şöhrət qazandıran və istehsalatda geniş tətbiq edilən, eyni zamanda, dünya elmində inqilab sayılan qeyri-səlis məntiq (Fuzzy Logic) nəzəriyyəsi olub. Bu nəzəriyyə riyaziyyatın əsası olan ikili çoxluq anlayışına yeni ifadə verib: qeyri-səlis çoxluq. Elmdə qeyri-səlis ölçünün daxil edilməsi təbiətdə və cəmiyyətdə cərəyan edən proseslərin qeyri-müəyyənliyini daha adekvat nəzərə almağa imkan yaradıb. Yaponiyanın “Mitsubishi”, “Toshiba“, “Sony“, “Canon“, “Sanyo“, “Nissan“, “Honda” və digər nüfuzlu şirkətləri qeyri-səlis məntiq texnologiyasından foto və videokameralar, paltaryuyan maşınlar və vakuum kimyəvi təmizləyicilərinin istehsalında, avtomobillərin, qatarların, sənaye proseslərinin idarə olunmasında geniş istifadə edirlər. Alim, həmçinin “Təəssüratlar nəzəriyyəsi”, “Sistemlər nəzəriyyəsi”, “Sözlə işləyən kompüter nəzəriyyəsi”, “Optimal süzgəclər nəzəriyyəsi” kimi dünya elminin inkişafında, onun yeni əsaslar üzərində qurulmasında mühüm rol oynayan elmi kəşflərin müəllifidir. Onun haqqında “Müasir elmin korifeyi”, “Dünya dahilərsiz yaşaya bilmir” kitablar yazılıb, “Uzaq və yaxın Lütfi Zadə” sənədli filmi çəkilib, Lütfi Zadə İrsi və Süni İntellekt Assosiasiyası, Lütfi Zadə adına Beynəlxalq Müasir Elmlər Akademiyası yaradılıb.

Alimin məşhur vəziyyətlər fəzası, dinamik sistemlərin idarəolunma və müşahidəolunma nəzəriyyələri müasir idarəetmə elminin əsasını təşkil edir. ABŞ-ın Milli Kosmik Tədqiqatlar Mərkəzi (NASA) bu nəzəriyyələr əsasında idarəetmə sistemlərini tədqiq edir, layihələndirir və tətbiqini həyata keçirir.

Lütfi Zadənin zəngin elmi fəaliyyəti Azərbaycan dövləti tərəfindən də hər zaman yüksək qiymətləndirilib. 2011-ci ilin fevralında Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamına əsasən dünya şöhrətli alim texnologiyaların inkişafına verdiyi töhfələrlə mədəniyyətlərarası dialoqun qurulmasında göstərdiyi xidmətlərinə görə “Dostluq” ordeni ilə təltif edilib. Bu il yanvarın 21-də isə Prezident İlham Əliyev “Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında” Sərəncam imzalayıb.

Dünya şöhrətli alim sonuncu dəfə Bakıya 2008-ci ilin noyabrında “BakuTel” beynəlxalq telekommunikasiya və informasiya texnologiyaları sərgi və konfransında iştirak etmək üçün gəlmişdi. Lütfi Zadə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Rəyasət Heyətində təşkil olunan tədbirdə iştirak edib, ona elmdə göstərdiyi xidmətlərə görə AMEA-nın fəxri diplomu təqdim olunub.

AMEA Rəyasət Heyətinin 2016-cı il aprelin 20-də keçirilmiş iclasında böyük alim “Azərbaycan Respublikasının Nizami Gəncəvi adına Qızıl medalı”na layiq görülüb. O, 1989-cu ildə qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin sənayedəki uğurlarına görə Yaponiyanın elm adamlarına verilən ən yüksək “Honda” mükafatı ilə təltif olunub.

Lütfi Zadə Berkli Universitetinin ömürlük professoru seçilmiş yeganə şəxs idi. O, NASA və NATO-nun aparıcı mütəxəssisi olub. Həmçinin yaşadığı Berkli şəhərində öz adına olan “İnstitute Zadeh-ZIFT” İnformasiya Texnologiyaları İnstitutuna rəhbərlik edib. Lütfi Zadə alman alimi Maks Plankdan sonra dünyada ikinci alimdir ki, sağlığında həm özünün, həm də nəzəriyyəsinin adını daşıyan elmi mərkəz yaranıb.

Bir çox xarici ölkə akademiyalarının üzvü olan Lütfi Zadə çoxlu sayda mötəbər cəmiyyətlərin və fondların mükafatlarına layiq görülüb, medallarla təltif edilib. Onlarla xarici dövlət və ictimai təşkilatların fəxri doktoru olub. Dünya şöhrətli alim, həmçinin ABŞ Milli Mühəndislik Akademiyasının üzvü, fəxri akademiki seçilib. O, eyni zamanda, AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun “İnformasiya Cəmiyyəti Problemləri” və “İnformasiya Texnologiyaları Problemləri” jurnallarının fəxri baş redaktoru olub.

Alimin nəşi öz vəsiyyətinə uyğun olaraq, Azərbaycana gətirilib və birinci Fəxri xiyabanda dəfn edilib.

Mənbə: www.science.az.

03 sentyabr, 2021

Elan

09 sentyabr 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunda 2021/2022-ci tədris ilində qarşıda duran vəzifələrin müzakirəsi.

2. AMEA RH Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Ümumi yığıncağının 05 may 2021-ci il tarixli 3/7 №-li qərarından irəli gələn vəzifələrin müzakirəsi. 

3. AMEA RH Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Ümumi yığıncağının 27 iyul 2021-ci il tarixli 4/3 №-li qərarından irəli gələn vəzifələrin müzakirəsi. 

4. AMEA RH Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Ümumi yığıncağının 27 iyul 2021-ci il tarixli 4/4 №-li qərarından irəli gələn vəzifələrin müzakirəsi. 

5. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

03 sentyabr, 2021

Azərbaycan və Türkiyə alimləri COVİD-19 və xərçəng xəstəlikləri ilə mübarizədə mühüm elmi nəticələr əldə ediblər

Son zamanlar virus və xərçəng xəstəliklərinə qarşı mübarizədə anti-virus və anti-xərçəng peptidləri üzrə geniş tədqiqatlar aparılır. Bioaktiv peptidlər insan orqanizminə toksik təsir etməməklə yanaşı, virus və xərçəng əleyhinə çox effektiv xüsusiyyətlərə malikdir.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) və Türkiyə Elmi və Texnoloji Tədqiqat Şurası (TÜBİTAK) arasında imzalanmış Əməkdaşlıq Sazişi üzrə Müştərək Proqram çərçivəsində aparılan birgə tədqiqatlar nəticəsində düyü kəpəyi zülalının hidrolizi əsasında əldə edilən kationik EQRPR peptidin xərçəng xəstəliyinə və Covid-19 infeksiyasına qarşı mübarizədə tətbiq oluna bilməsi və onların təsir mexanizmləri tədqiq edilib.

Tədqiqat işlərinə Azərbaycan tərəfindən Milli Onkologiya Mərkəzinin direktoru, akademik Cəmil Əliyev, Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov, Bakı Dövlət Universitetinin professoru Niftalı Qocayev, Türkiyə tərəfindən isə professor Sevim Akuyuz rəhbərlik edir.

Aparılan kompleks tədqiqatlarda həm nəzəri (molekulyar dokinq, molekulyar mexanika), həm də eksperimental (Furye Çevirici İnfraqırmızı Spektroskopiya, Raman spektroskopiyası, Dairəvi dixroizm və Elektron Paramaqnit Rezonansı Spektroskopiyası) metodlarından geniş istifadə olunub. Bundan başqa, EQRPR peptidinin həm nöqtəvi D-izomer dəyişmələri, həm də tam D-izomer peptidləri sintez edilib və onların dərman xüsusiyyətlərinin dəyişməsi tədqiq edilib.

Qeyd edək ki, iki ölkənin alimləri tərəfindən ilk dəfə molekulyar dokinq metodunu tətbiq etməklə peptid və onların D-izomer analoqlarının ACE2, SARS-CoV-2 virusunun S- və Mpro zülalları ilə birləşmə kompleksləri göstərilib, həmçinin komplekslərin birləşmə konstantları hesablanaraq mümkün kliniki profilləri təyin edilib. Tədqiq olunan EQRPR peptidinin  multifunksional olması göstərilib.

Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, peptid bir sıra mühüm inteqrinlərlə birləşə bilir. Bu da həm SARS-CoV-2 virusu infeksiyasından, həm də xərçəng xəstəliklərinə qarşı mübarizədə geniş istifadə oluna bilər.

Mühüm nəticələrdən biri də multifunksional peptidin müxtəlif zülallarla birləşmə xüsusiyyətinin müxtəlif nöqtələrində D-izomer dəyişməsi aparmaqla modulyasiya edilə bilməsidir. EQRPR peptidinin ikincili quruluşu müxtəlif spektroskopik metodlarla, fəza quruluşu isə nəzəri əsaslarla hesablanıb. Eksperimental və nəzəri işlərdən alınan nəticələrin bir-biri ilə uğurlu şəkildə uzlaşması təqdirə layiqdir.

Ağciyər xərçəngi hüceyrələrində aparılan ilkin tədqiqatlarda EQRPR peptidinin hüceyrə membranı ilə qarşılıqlı təsirdə olduğu göstərilib. Layihə üzrə alınan mühüm nəticələr yüksək impakt faktorlu “Journal of Molecular Graphics and Modelling” beynəlxalq jurnalında çap olunan məqalədə (Evaluation of anti-cancer and anti-covid-19 properties of cationic pentapeptide Glu-Gln-Arg-Pro-Arg, from rice bran protein and its d-isomer analogs through molecular docking) öz əksini tapıb.

Sonda qeyd edək ki, mühüm kliniki və fundamental əhəmiyyətə malik olan tədqiqat işləri davam etdirilir.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

02 sentyabr, 2021

Doktoranturaya fəlsəfə fənni üzrə qəbul imtahanı keçiriləcək

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik-katibinin 1 sentyabr 2021-ci il tarixli 393 nömrəli sərəncamına əsasən 10 sentyabr 2021-ci il tarixində “Fəlsəfə” fənni üzrə doktoranturaya qəbul imtahanı keçiriləcək.

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən keçirilən xarici dil imtahanından keçid balını toplayanlar və eyni zamanda, DİM tərəfindən beynəlxalq dil sertifikatı təsdiqlənmiş namizədlər  imtahanın keçirilmə qrafiki ilə AMEA-nın müvafiq elmi müəssisələrinin Təhsil şöbələrində tanış ola bilərlər.

İmtahan AMEA Mərkəzi Elmi Kitabaxanasının binasında saat 10:00-dan başlayaraq, 12:00-da və 14:00-da keçiriləcək.

Qrafikə uyğun olaraq, “Fəlsəfə“ fənnindən imtahan verən namizədlər imtahanın başlamasından 30 dəqiqə öncə imtahan binasında olmaları zəruridir.

Mənbə: www.science.az.

02 sentyabr, 2021

ÜST koronavirusun yeni variantını “Mu” adlandırıb

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) koronavirusun daha bir variantını “maraq doğuran variant“ siyahısına əlavə edib.

Aztibb.az xəbər verir ki, bu, virusun “mu” adı ilə tanınan B.1.621 ştamıdır. İlk dəfə bu ilin yanvar ayında Kolumbiyada aşkarlanan həmin variantın peyvənd maddələrinə qarşı mümkün resistentliyə malik mutasiyaları müəyyən edilib. Beynəlxalq qurumun məlumatına görə, bu variant immunevaziv xüsusiyyət riskini biruzə verən mutasiyalar konstellasiyasına malikdir.

Bildirilib ki, Kolumbiyada koronavirusa yoluxma hallarının 39 faizi “mu“ variantının hesabına baş verir, qlobal yoluxmalarda həmin variantın payı isə 0,1 faizə bərabərdir. İndiyədək Kolumbiya ilə yanaşı bu varianta digər Cənubi Amerika ölkələri və eləcə də Avropada rast gəlinib.

Qeyd edilməlidir ki, koronavirus variantları ÜST tərəfindən iki kateqoriya üzrə təsniflənir. Müşahidə altına alınan variantlara “maraq doğuran variant“ (“variant of interest“) adı verilir.

Daha geniş miqyasda yoluxmalara səbəb olan variantlara isə “narahatlıq doğuran variant“ (“variant of concern“) adı verilir, onlara qarşı mübarizə aparmaq çətin olur və yoluxma nəticəsində xəstəliyin ağır formada və fəsadlarla keçməsi müşahidə edilir. Hazırda ÜST koronavirusun dörd variantını “narahatlıq doğuran variant“ (“alfa”, “beta”, “qama” və “delta”) hesab edir, onlardan 193 ölkədə yayılan “alfa” və 170 ölkədə yayılan “delta” variantları daha geniş yayılma arealına malikdirlər.

Mənbə: Aztibb.az

31 avqust, 2021

DİM doktoranturaya qəbul imtahanında uğur qazanmış namizədlərə və iddiaçılara müraciət edib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası Rəyasət Heyətinin 2020-ci il 29 sentyabr tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş, 2021-ci il 29 yanvar tarixli qərarı ilə əlavə və dəyişikliklər edilmiş ”Fəlsəfə doktoru imtahanlarının keçirilmə Qaydası”na əsasən, doktoranturaya qəbul zamanı xarici dil imtahanından müəyyən edilən keçid balını (35 və ya daha yüksək bal) toplamış iddiaçılar dissertasiyalarını həmin imtahanı verdikləri tarixdən beş il müddətində ilkin müzakirəyə təqdim etdikləri təqdirdə xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanından azad olunurlar.

Dövlət İmtahan Mərkəzindən (DİM) bildirilib ki, 2021-ci il fevralın 14-də 2020-2021-ci tədris ili və 2021-ci il iyunun 20-də 2021-2022-ci tədris ili üçün doktoranturaya xarici dil üzrə qəbul imtahanında 35 və ya daha yüksək bal toplayaraq uğur qazanmış namizədlər xarici dil üzrə qəbul imtahanının nəticələrinə dair QR kodlu elektron arayış əldə edə bilərlər. Arayışları DİM-in internet saytındakı linkdə şəxsi kabinetin istifadəçi adı (FİN) və parolunu müvafiq sahələrə daxil etməklə əldə etmək mümkündür.

Məlum olduğu kimi, “Fəlsəfə doktoru imtahanlarının keçirilmə Qaydası”na görə, fəlsəfə doktoru imtahanlarının nəticələri həmin imtahanların verildiyi tarixdən dissertasiyanın ilkin müzakirəsinədək beş il müddətində etibarlı sayılır və imtahanları uğurla vermiş iddiaçılara hər bir fəlsəfə doktoru imtahanı üzrə onun nəticəsini özündə əks etdirən, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının müəyyən etdiyi formada şəhadətnamə verilir. Xatırladırıq ki, Ali Attestasiya Komissiyası ilə razılaşdırılmaqla keçid balı xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı üçün 35 bal, əcnəbilər üçün Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı üçün isə 25 bal müəyyənləşdirilib.

DİM tərəfindən 2021-ci il fevralın 14-də və iyunun 20-də keçirilmiş xarici dil üzrə, həmçinin 2021-ci il fevralın 15-də və iyunun 21-də keçirilmiş əcnəbilər üçün Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanlarının nəticələrinə dair şəhadətnamələr həftənin I – V günləri saat 10:00-dan 17:00-dək Mərkəzin Gənclik ofisində, Koroğlu Rəhimov küçəsi, 108A ünvanında iddiaçılara təqdim olunacaq. Şəhadətnamələri şəxsiyyət vəsiqəsi və ya müvafiq etibarnamə təqdim etməklə götürmək olar.

Mənbə: AzərTac

30 avqust, 2021

Dünyanın bir çox dillərinə tərcümə olunan “Molekulyar hüceyrə biologiyası” bestselleri Azərbaycan dilində nəşr olunacaq

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının onlayn iclasında “Molecular Cell Biology” (“Molekulyar hüceyrə biologiyası”) kitabının Azərbaycan dilində nəşr olunması barədə müzakirələr aparılıb.

Bu barədə çıxış edən Biofizika İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov məlumat verib ki, “Molekulyar hüceyrə biologiyası” Massaçusetts Texnologiya İnstitutunun, Harvard, Kornel və Kaliforniya universitetlərinin tanınmış alimləri tərəfindən hazırlanıb. Onun sözlərinə görə, bestsellerin 2016-cı ildə “Springer” nəşriyyatında işıq üzü görən 8-ci nəşri biotibb, molekulyar hüceyrə sahəsində son illərin eksperimental tədqiqatlarına əsaslanan mühüm nailiyyətləri özündə əks etdirir.

Qeyd edək ki, dünyanın bir çox dillərinə tərcümə olunan bu kitab biofizika, biokimya, fiziologiya, molekulyar biologiya, hüceyrə biologiyası, tibb və digər sahələr üzrə ixtisaslı kadrların hazırlanması üçün dəyərli dərs vəsaitidir. Kitabı Azərbaycan dilinə Biofizika İnstitutunun icraçı direktoru, biologiya elmləri doktoru Kərim Qasımov tərcümə edib. Kitabın Azərbaycan dilində nəşrinin redaktorları AMEA-nın Biofizika İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov, AMEA-nın müxbir üzvü İlham Şahmuradov və biologiya elmləri doktoru Yaşar Feyziyevdir.

Tədbirdə çıxış edən Kərim Qasımov diqqətə çatdırıb ki, “Molekulyar hüceyrə biologiyası”nın Azərbaycan dilində nəşri üç il davam edən məhsuldar əməyin nəticəsidir. Onun sözlərinə görə, bu müddət ərzində kitabın müəlliflərindən olan Massaçusetts Texnologiya İnstitutunun professoru Harvey Lodiş ilə mütəmadi ünsiyyətdə olub və tərcümə prosesi barədə maraqlı fikir mübadiləsi aparıb.

Alim vurğulayıb ki, kitab dörd hissə və iyirmi dörd fəsildən ibarətdir. Bestsellerin birinci hissəsi kimyəvi və molekulyar əsaslarından, ikinci hissəsi genetik informasiyanın rekobminasiyası və ekspresiyası proseslərindən bəhs edir. Kitabın həcm etibarilə ən böyük – üçüncü hissəsi hüceyrənin təşkili, onun quruluşu və fəaliyyətinə, funksional vahidləri və struktur analizlərinə həsr olunub.

“Molekulyar hüceyrə biologiyası”nın dördüncü hissəsində hüceyrənin böyüməsi və differensasiyası, molekulyar immunologiya, eləcə də xərçəngin əmələ gəlməsi, formaları, onunla mübarizə üsulları və s. təsvir olunub.

AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev öz növbəsində biofizika və molekulyar biologiya texnologiyaları kimi yeni, eyni zamanda ölkəmiz üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən elmi istiqamətlərə dair qabaqcıl biliyi özündə əks etdirən dərs vəsaitinin Azərbaycan dilinə akademik səviyyədə tərcümə olunmasını, bu sahədə anadilli elmi terminologiyanın yaradılmasını alimlərimizin mühüm uğuru kimi dəyərləndirib. Akademik qeyd edib ki, yeni elmi biliklərin gətirilməsi, onların akademik platformadan təhsilə, dərslik və dərs vəsaitlərinə daxil edilməsi, eyni zamanda elm və təhsilin inteqrasiyası, təhsilin məzmunun qabaqcıl elmi biliklərlə zənginləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Akademik Rasim Əliquliyev elmin digər sahələrində çalışan alimlərimizi də dünyanın qabaqcıl elmi mərkəzləri tərəfindən ərsəyə gətirilən əsərləri, dərslik və dərs vəsaitlərini Azərbaycan dilinə tərcümə edib geniş elmi ictimaiyyətin, ali məktəblərin müəllim-tələbə heyətinin istifadəsinə verməyə çağırıb. Hər bir alimin elmi biliklərin peşəkar səviyyədə populyarlaşdırılmasında əhəmiyyətli rola malik olduğunu deyib. Həmçinin akademik R.Əliquliyev elm və təhsilin inteqrasiyası istiqamətində əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi, müxtəlif xarici dillərdə olan dərsliklərin, dərs vəsaitlərinin tərcüməsi və nəşri sahəsində işlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi üzrə təkliflərini də səsləndirib.

FRTEB-in Ümumi yığıncağının müvafiq qərarı ilə “Molecular Cell Biology” (“Molekulyar hüceyrə biologiyası”) kitabının Azərbaycan dilinə tərcüməsi və nəşrə hazırlanmasında xidməti olan alim və mütəxəssislərin fəaliyyətinin yüksək qiymətləndirilməsi və mükafatlandırılması barədə AMEA-nın Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılıb.

Mənbə: www.frteb.science.gov.az

16 avqust, 2021

Akademik Rasim Əliquliyevdən çağırış: “Alim və ziyalılar biliklərini təmənnasız olaraq bölüşməlidir”

AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev institutun onlayn elmi seminarında rəhbərlik etdiyi qurumda fəaliyyət göstərən alim və mütəxəssisləri, tədqiqatçıları, eləcə də bütövlükdə ölkə ziyalılarını kütləvi informasiya vasitələri və sosial şəbəkələrdə fəal olmağa, bilik və təcrübələrini paylaşmağa çağırıb.

Akademik bildirib ki, İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunda uzun illərdir ki, elmi fəaliyyət uğurla təşkil olunur. Alim və tədqiqatçılar informasiya texnologiyaları və informasiya cəmiyyətinin inkişafına mühüm töhfələr verirlər. İnstitutun beynəlxalq əlaqələri günü-gündən genişlənir, bu qurumun əməkdaşlarının müəllifi olduğu, prioritet  istiqamətlərdə aparılan tədqiqatların nəticələri dünyanın nüfuzlu, yüksək impakt faktorlu jurnallarında öz əksini tapır.

“Əldə olunan elmi biliklərin təmənnasız olaraq paylanması və yüksəkixtisaslı kadrların yetişdirilməsi institutun ən böyük mənəvi dəyərlərindən biridir”, – deyən R.Əliquliyev bu istiqamətdə ardıcıl tədbirlərin görülməsi, biliklərin bölüşdürülməsi ideologiyasının daha geniş miqyasda yayılması və gənclərdə bu təfəkkürün formalaşdırılmasının vacibliyini vurğulayıb.

Akademikin fikrincə, ümumi xarakter daşıyan metodlar vardır ki, informasiya texnologiyalarının elmi-nəzəri problemlərinin tədqiqi zamanı onlara böyük ehtiyac yaranır. Bu da məqalələrin hazırlanma qaydası, ümumi tədqiqat modelləri, ilkin anlayışlar, riyazi üsullara dair biliklərin mütəmadi olaraq bölüşdürülməsini zəruri edir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq, institutda “Süni intellektin nəzəri əsasları” mövzusunda təlim xarakterli, interaktiv seminarların keçirilməsi məqsədəuyğundur:

“Çoxtərəfli diskussiya formatında keçirilməsi nəzərdə tutulan seminarlarda maşın təlimi, neyron şəbəkəsi, model və metodlar, o cümlədən gənc tədqiqatçılar üçün zəruri olan digər qabaqcıl elmi biliklərə dair müzakirələrin, təcrübə mübadiləsinin aparılması nəzərdə tutulur. Əminik ki, bu seminarlar müvafiq elmi istiqamətlər üzrə yeni sosial intellektual mühitə çevriləcək”.

AMEA-nın vitse-prezidentinin sözlərinə görə, bu kimi interaktiv seminarlar institut əməkdaşları arasında birgə fəaliyyətin təşkili, riyazi biliklərin dərinləşdirilməsi, gənclərin elmə həvəsləndirilməsi, institutun elmi potensialının gücləndirilməsi və daha səmərəli nəticələrin əldə edilməsi üçün mühüm platforma rolunu oynayacaq.

Akademik Rasim Əliquliyev, həmçinin öz çıxışında Azərbaycan elmi ictimaiyyətinə müraciət edib. O, alim və ziyalıları ölkədə milli şüur və təfəkkürün formalaşdırılmasına töhfə verməyə, elmi bilikləri təbliğ etməyə çağırıb. Qeyd edib ki, XXI əsrdə Azərbaycan ziyalısının əsas missiyası bilik və təcrübələri təmənnasız olaraq bölüşdürmək, cəmiyyəti maarifləndirmək və gənclərin elmə cəlb edilməsi yönündə səyləri birləşdirməkdir.

Biliklərin ictimai əlçatanlığının vacibliyindən danışan akademik, hər bir alimin elmi biliklərin peşəkar səviyyədə populyarlaşdırılmasında əhəmiyyətli rola malik olduğunu deyib: “Alimlər cəmiyyətdə elm və elmi biliklərin təbliğində fəallıq nümayiş etdirməli, intellektual potensial fonunda ziyalıların cəmiyyətə təsiri artırılmalıdır. Bu məqsədlə kütləvi informasiya vasitələrində müntəzəm olaraq çıxışların edilməsi, sosial şəbəkələrin, video resurslarının imkanlarından geniş olunması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir”.

AMEA-nın vitse-prezidenti Azərbaycan alimlərinin əldə etdiyi mühüm elmi nəticələrlə bağlı məlumat xarakterli videomaterialların hazırlanmasının son dərəcə vacib olduğunu söyləyib. Bildirib ki, bu kimi tədbirlər hər bir alimin sosial impakt faktorunun qiymətləndirilməsində, ziyalılıq funksiyasının həyata keçirilməsində mühüm rola malikdir.

Akademik qeyd olunan istiqamətlərdə fəaliyyətin təşkili üçün dəstək göstərməyə hər zaman hazır olduğunu da vurğulayıb.

Mənbə: www.science.az.

13 avqust, 2021

Bioloq alim: Karantin qaydalarına əməl olunmasına ciddi nəzarət edilməlidir

Yeni növ koronavirusun (SARS-CoV-2) törətdiyi xəstəlik (COVID-19) bu gün, demək olar ki, hər bir ailənin həyatına fiziki müdaxiləsi, yaxud xofu, psixoloji təhdidi ilə sirayət edib.

Bu fikirləri Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun Bioinformatika laboratoriyasının müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü İlham Şahmuradov deyib. O bildirib ki, indiyədək (11 avqust 2021-ci il) dünya üzrə CoV-2 virusuna 205 milyon 521 min 376 yoluxma və bu səbəbdən 4 milyon 337 min 772 ölüm hadisəsi qeydə alınıb. Ölkəmiz üzrə yoluxma 357 min 58 nəfərə, ölüm sayı isə 5 min 95 nəfərə çatıb. Dünyada hər milyon nəfərə 26 min 366 nəfər COVID-19 xəstəsi və 5 min 565 ölüm hadisəsi düşür. Hər milyon nəfərə görə ABŞ-da 111 min 227 xəstə və 1908 ölüm, Türkiyədə 70 min 258 xəstə və 616 ölüm, Gürcüstanda 115 min 860 xəstə və 1565 ölüm, Rusiyada 44 min 607 xəstə və 1908 ölüm, Almaniyada 45 min 299 xəstə və 1098 ölüm, Yaponiyada 8 min 366 xəstə və 121 ölüm, Azərbaycanda 34 min 867 xəstə və 498 ölüm qeydə alınıb. Bu göstəricilərə görə, digər ölkələrlə müqayisədə Azərbaycanda vəziyyət ilk baxışda o qədər də təhlükəli görünmür. Lakin son günlərdə bu göstəricilərin sürətlə artması insanlarımızı yenidən təşvişə salıb.

İlham Şahmuradov diqqətə çatdırıb ki, COVID-19 pandemiyasının dünyanın əksər ölkələrində müşahidə olunan yeni dalğasını doğuran obyektiv və subyektiv səbəblər mövcuddur. Obyektiv səbəblərə nəzər yetirək: “Hüceyrələrimizin səthində müxtəlif molekulların oraya daxil olması və oradan xaric olması üçün çoxsaylı “qapılar” (reseptorlar) mövcuddur. Yeni növ koronavirus qan təzyiqimizin tənzimlənməsində həlledici rol oynayan anjiotenzin zülalının giriş qapısının “kilidinin açarına” (S zülalına) malikdir. Həmin qapının kilidini dəyişmək, yolu birdəfəlik bağlamaq mümkünsüzdür – nə metodoloji baxımdan, nə də ölüm doğuracaq fəsad baxımından. Deməli, ümid virusun həmin qapıya yaxınlaşmasına mane olmağa və artıq daxil olmağa “macal tapmış” virusları məhv etməklə onların çoxalmasına və yayılmasına imkan verməməyə qalır.

Təbii mutasiyalar nəticəsində virusun elə yeni variantları yarana bilir ki, (a) immun (müdafiə) sistemimiz onları operativ surətdə tanıyıb müvafiq hüceyrə qapısından daxil olmasını əngəlləyə bilmir və (b) hüceyrələrimizə artıq daxil olmuş həmin virus variantları daha böyük sürətlə çoxala bilir. Koronavirusun “delta” variantı (ştamı) buna ən bariz nümunədir.

Müxtəlif insanların immun sistemlərinin “imkanları” fərqlidir. 2-3 sutka ərzində özünü “büruzə verən” qrip virusundan fərqli olaraq, yeni növ koronavirusun “gizlənmək” (latent) dövrü 5-6 gün və daha çoxdur. Bu halda artıq virusa yoluxmuş insanlar özləri də bilmədən daha uzun müddət aktiv virus daşıyıcısı olurlar. Bu virusa “rast gələnə” qədər insanların orqanizmində çoxsaylı fəsadlar (qüsurlar) “toplanmış olur”, virusun müdaxiləsi isə onları daha da artırır”.

Subyektiv səbəblər odur ki, gigiyena, maska taxmaq, sosial məsafə və sosial təcrid tələblərinə əməl olunmur. Qısa müddətdə COVID-19 ilə mübarizədə uğur qazanmaq üçün dünya alimlərinin və həkimlərinin fikirləri, digər ölkələrin təcrübəsi və bir sıra həmvətənlərimizin mülahizə və təklifləri nəzərə alınmalıdır. Bu gün yeni növ koronavirusa qalib gəlməyin ən səmərəli yolu peyvəndlənmədir! Yas məclisləri, ad günləri və toyların keçirilməsi üzrə müəyyən olunmuş qaydalar təkmilləşdirilməli və onlara hər kəs tərəfindən əməl olunmasına ciddi nəzarət edilməlidir. Nəzərə almaq lazımdır ki, COVID-19 pasportu onun sahibinin virus daşıyıcısı olmadığına təminat vermir! Tam peyvəndlənmiş insanlar da yenidən bu virusa yoluxa bilərlər (mütləq əksər hallarda xəstəliyi yüngül formada keçirsələr də).

“SARS-CoV-2 və yaxın perspektivdə insanın digər virusları üzrə elmi araşdırmalar mərkəzi yaradılmalı və bu işə təşkilat mənsubiyyətindən asılı olmayaraq bütün aparıcı mütəxəssislər cəlb olunmalı, bu istiqamətlər üzrə kadr hazırlığına xüsusi diqqət yetirilməlidir. Eyni zamanda, Operativ Qərargaha daxil olmayan mütəxəssislərin müstəqil araşdırmalar apara bilməsi üçün yaş qrupları, peşəsi, cinsi və yaşadığı bölgə üzrə COVID-19 xəstəliyinin statistik göstəriciləri ictimaiyyətə bildirilməlidir. Bütün televiziya kanallarının üzərinə COVID-19 ilə mübarizə üzrə əhali arasında maarifləndirmə işlərinə müntəzəm və xüsusi efir vaxtının ayrılması öhdəliyi qoyulmalıdır. Gəlin özümüzü və bir-birimizi qoruyaq!”, – deyə İlham Şahmuradov qeyd edib.

Mənbə: AzərTac

13 avqust, 2021

Ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistraturalarının boş qalan plan yerlərinə müsabiqənin nəticələri açıqlanıb

Ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistraturalarının boş qalan plan yerlərinə müsabiqənin nəticələri açıqlanıb.

Nəticələr DİM-in internet saytında yerləşdirilib. Bakalavrlar müsabiqənin nəticələri haqqında məlumatı, həmçinin mobil operatorlar (Azercell, Bakcell, Nar, Naxtel) vasitəsilə “iş nömrəsi”ni 7727 nömrəsinə göndərməklə öyrənə bilərlər.

Qəbul olan bakalavrların siyahısı, müsabiqə nəticəsində formalaşmış keçid balları “Magistr” jurnalının 7-ci sayında veriləcək. Jurnalın elektron versiyasını (PDF formatında) sabah günün ikinci yarısından etibarən DİM saytının “Elektron xidmətlər” bölməsində “DİM nəşrlərinin elektron versiyalarının onlayn satışı” xidməti vasitəsilə ödəniş etməklə də əldə etmək olar.

Qəbul olunan şəxslər elektron qaydada qeydiyyatdan keçməlidirlər. Bunun üçün https://portal.edu.az/  platformasında qeydiyyatdan keçmək, yaradılmış kabinetə daxil olduqdan sonra təqdim edilən xidmətlər sırasında “Ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinə təhsilalan qeydiyyatı” xidmətini seçmək lazımdır.

Qeydiyyat prosesi 2021-ci il avqustun 18-dən 25-dək aparılacaq. Qeydiyyatdan keçməyən bakalavrlar qəbul olunanların siyahısından xaric ediləcək.

Mənbə: www.science.az.

11 avqust, 2021

Ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistraturalarının boş qalan yerlərinə ixtisaslaşma seçimi başa çatır

Avqustun 11-i saat 09:15-ə olan məlumata əsasən, 2809 bakalavr (Azərbaycan bölməsi üzrə 2633, rus bölməsi üzrə 176) ərizəsini təsdiq edib.

Bu barədə Dövlət İmtahan Mərkəzindən (DİM) məlumat verilib. İxtisaslaşmaları seçib hələ təsdiq etməyən, eləcə də müsabiqədə iştirak etmək istəyən, lakin hələ ixtisaslaşma seçimi etməmiş digər bakalavrlara tövsiyə olunur ki, qeyd olunan müddətə qədər ərizələrini təsdiq etsinlər.

Bakalavrlar boş qalan yerlərə keçirilən müsabiqədə iştirak etmək üçün bu gün saat 23:59-dək DİM-in internet saytının müvafiq səhifəsinə daxil olaraq seçdikləri ixtisaslaşmaların kodlarını “Bakalavrın elektron ixtisaslaşma seçimi ərizəsi”ndə qeyd edib təsdiqləməlidirlər.

Boş qalan yerləri olan ixtisaslaşmaların siyahısı “Magistr” jurnalının 6-cı sayında dərc olunub.

Jurnalı DİM-in Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Ə.Salamzadə küçəsi, 28 və Yasamal rayonu, Mikayıl Müşfiq küçəsi, 1M ünvanlarında yerləşən “Abituriyent” satış köşklərindən, həmçinin kitab mağazalarından almaq mümkündür.

Bakalavrlar DİM-in nəşrlərinin elektron versiyalarının onlayn satışı sistemindən istifadə edərək bank kartı vasitəsilə ödəniş etməklə “Magistr” jurnalının 6-cı sayının elektron versiyasını (http://eservices.dim.gov.az/ejurnal/) da əldə edə bilərlər.

Mənbə: www.science.az.

10 avqust, 2021

Elmin İnkişafı Fondu 2-ci Azərbaycan-Türkiyə birgə beynəlxalq qrant müsabiqəsini elan edib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu və Türkiyə Elmi və Texnoloji Araşdırma Şurası (TÜBİTAK) Azərbaycan və Türkiyə alimlərini birgə beynəlxalq qrant müsabiqəsinə elmi-tədqiqat layihələrini təqdim etməyə dəvət edir.

2-ci Azərbaycan-Türkiyə (“AzTürk-2”) beynəlxalq qrant müsabiqəsinin məqsədi iki ölkədən olan alim və tədqiqatçıların təqdim etdiyi birgə elmi-tədqiqat layihələrinin Elmin İnkişafı Fondu və TÜBİTAK-ın birgə qrantları vasitəsilə dəstəklənməsi, bu tədqiqatların iqtisadiyyatda tətbiqinə şərait yaradılması, yeni əməkdaşlıq imkanlarının açılması, elmi təcrübə və bacarıqların mübadiləsi, layihə üzrə qoyulmuş elmi problemlərin həllində onlardan istifadə edilməsidir.

Müsabiqə çərçivəsində fundamental, tətbiqi, eksperimental, akademik, empirik, innovativ, nəzəri xarakterli və 300 min manatadək maliyyə həcmli layihələr maliyyələşdiriləcək. Layihələr noyabrın 5-dək qəbul olunacaq. Müsabiqənin nəticələrinin 2022-ci ildə açıqlanması planlaşdırılır.

Layihələrin qəbulu üçün nəzərdə tutulmuş müddət ərzində qrant iddiaçılarına kömək və sualların cavablandırılması məqsədilə onlayn məsləhət seminarlarının keçirilməsi nəzərdə tutulur. Bu barədə əlavə məlumat Fondun internet səhifəsində (http://sdf.gov.az/az) yerləşdiriləcək. Müsabiqəyə təqdim olunduğu gündən etibarən layihələrə baxılacaq və nəticələri barədə müsabiqə iştirakçılarına elektron qaydada məlumat veriləcək.

Mənbə: AzərTac

30 iyul, 2021

“Molekulyar hüceyrə biologiyası” kitabı Azərbaycan dilinə tərcümə olunub

Biofizika İnstitutunun icraçı direktoru, biologiya elmləri doktoru Kərim Qasımov Massaçu­setts Texnologiya İnstitutunun “Molecular Cell Biology” (“Molekulyar hüceyrə biologiyası”) kitabını Azərbaycan dilinə tərcümə edib.

Biofizika İnstitutundan AZƏRTAC-a bildirilib ki, “Molekulyar hüceyrə biologiyası” kitabı Harvard, Kornel və Kaliforniya universitetlərinin tanınmış alimləri tərəfindən hazırlanıb. 2016-cı ildə “Springer” nəşriyyatında çap olunan kitab biotibb, molekulyar hüceyrə sahəsində son illərin eksperimental tədqiqatlarına əsaslanan mühüm nailiyyətləri özündə əks etdirir.

Dünyanın bir çox dillərinə tərcümə olunan kitab biofizika, biokimya, fiziologiya, molekulyar biologiya, hüceyrə biologiyası, tibb və digər sahələr üzrə ixtisaslı kadrların hazırlanması üçün dəyərli dərs vəsaitidir.

Mənbə: AzərTac

28 iyul, 2021

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Ümumi yığıncağı qarşıda duran aktual məsələləri müzakirə edib

27 iyul 2021-ci il tarixdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə FRTEB üzrə AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, elmi müəs­si­sələrin baş direktorları və icraçı direktorları, direktor müa­vin­lə­ri, el­mi katibləri, icti­maiy­yət­lə əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəh­bər­lə­ri, eyni zamanda respublikanın bir sıra nazirliklərinin nəzdində fəaliyyət göstərən elmi müəssisə və təşkilatların məsul şəxsləri, müvafiq mütəxəssisləri işti­rak ediblər.

Əvvəlcə Radiasiya Problemləri İnstitutunun (RPİ) baş direktoru, AMEA-nın müxbir üz­vü İslam Mustafayevin “Azərbaycanda radiasiya təhlükəsizliyi: müasir çağırışlar, mövcud elmi-tex­niki potensial və onun artırılması yolları” mövzusunda elmi məruzəsi iclas iştirakçılarına təq­dim olunub.

Məruzəçi diqqətə çatdırıb ki, Azərbay­can əra­zi­sinin coğrafi mövqeyinin və iqtisadi inki­şa­fı­nın spesifik xüsusiyyətləri, onun Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin böyük bir his­sə­­sini əhatə etməsi ikili təyinatlı nüvə ma­te­rial­larının, o cümlədən radioaktiv maddələrin daşınması eh­­ti­ma­lını artırır və bu kimi hallar mü­şa­hi­də olunur. Bu da öz növbəsində, radiasiya təhlükəsizliyi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Alim 2021-2025-ci illər üçün nəzərdə tutulmuş “Radiasiya təhlükəsizliyi üzrə Milli elektron məlumat bazasının ya­ra­dıl­ması, radiasiya risklərinin GİS-də təsviri və onların idarə olunması mexanizminin işlənilməsi” mövzusu üzrə aparılan tədqiqatlardan danışıb.

Sonra RPİ-nin laboratoriya müdiri, fizika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Famil Hümbətov Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi, Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzi, RPİ-nin və Fövqəladə Hal­lar Nazirliyinin Nüvə və Radioloji Fəaliyyətin Tənzimlən­mə­si Üzrə Dövlət Agentliyi tərəfin­dən işğaldan azad olunmuş ərazilərdə – Şuşa şəhərində, Zəngi­lan, Füzuli, Qubadlı, Cəbrayıl və Xocavənd rayonlarında aparılan radioloji və ekoloji monitorinq barə­də məlumat verib.

AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev er­mə­ni işğal­çı­la­rı tərəfindən Qarabağın və ətraf ərazilərin zəngin yeraltı və yerüstü sərvətlərinin talan edilməsi, ərazilərimizin minalanması, qanunsuz qazıntı işlərinin aparılması fonunda regionun kəskin ekoloji və radioaktiv çirklənməyə məruz qalmasından söz açıb. Qeyd edib ki, ölkə Pre­zi­den­ti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət, o cümlədən, “yaşıl cəmiyyət”in formalaşdırılması, innovativ eko­sis­te­min yaradılması, azad olunmuş ərazilərin “yaşıl enerji” zonasına çevrilməsi, həmçinin “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqi ölkəmizin radiasiya problemlərinin həlli məsələlərinə də sistemli yanaşma tələb edir və alimlərimizin qarşısında prioritet vəzifələr qoyur.

İclasda radiasiya təhlükəsizliyi sahəsində müasir texnologiyaların tətbiqi ilə kompleks mul­ti­dissiplinar tədqiqatların aparılması, yüksək səviyyəli kadr potensialının formalaşdırılması, ölkə miqyasında onlayn monitorinq sisteminin yaradılması, 2021-2025-ci elmi tədqiqat planlarına “Radiasiya təh­lü­kəsizliyi üzrə Milli elektron məlumat bazasının yaradılmasını, radiasiya risklərinin GİS-də təs­vi­ri və onların idarə olunması mexanizminin işlənilməsi” multidissiplinar mövzusunun daxil edil­mə­si barədə təkliflər səsləndirilib.

Daha sonra AMEA-nın müxbir üzvü Namiq Cəlilov və fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor Nəriman İsmayılov Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında (ŞAR) astronomik müşahi­də­lər, imkanlar, beynəlxalq əməkdaşlıq və perspektivlər barədə məruzə ediblər.

Vurğulanıb ki, 2008-2013-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin təşəbbüsü və rəhbərliyi altında rəsədxanada infrastruktur yenidən qurulub, 2 m-lik teleskopun idaretmə sistemi yenilənib, müasir işıq qəbuledicilərinin tətbiqi və cihazların tək­mi­l­ləşdirilməsi sayəsində rəsədxanada astronomik müşahidələr keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyub.

Ölkə Prezidenti tərəfindən təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında kosmik sənayenin yaradılması və inkişafı üzrə Dövlət Proqramı”nın həyata keçirilməsinə ŞAR-ın mümkün töh­fə­lə­ri, onun ölkəmizdə yaxın kosmosun, kosmik fəzanın və ətraf mühitin tədqiqinin aparılması üçün əsas­lı texniki imkanlara, real coğrafi mövqeyə və elmi kadr potensialına malik olması, dünyanın bir çox öl­kə­lə­ri­nin aparıcı elmi təşkilatları ilə birgə tədqiqatlar həyata keçirməsi diqqətə çatdırılıb. Ya­­xın gələcəkdə ŞAR-da kosmik peyklərdə, pilotsuz uçuş aparatlarında və yerüstü poliqonlarda apa­rılan spektrofotometrik ölçmələr vasitəsilə alınmış təsvirlər əsasında atmosferin kim­yəvi aerozol çirklənməsinin, transsərhəd hava axınlarının məsafədən monitorinqinin keçiril­mə­si, proqnozunun verilməsi və digər prioritet istiqamətlər üzrə həyata keçiriləcək elmi tədqiqat planlarından danışılıb.

Akademik Rasim Əliquliyev kosmik sənayenin inkişafı və Azərbaycan elmi­nin prioritetləri fonunda astronomik araşdırmaların ölkənin milli maraqlarına xidmət etməsi­nin, astroinformatika, astrostatistikaya aid tədqiqatların aparılmasının, əldə olunan məlumatların rəqəm­­sal­laşdırılmasının, IV sənaye inqilabının çağırışlarına uyğun olaraq süni intellekt və maşın təliminin tətbiq olun­ma­sı­nın vacibliyini vurğulayıb. Alim astroinformatika, astrostatistika sahələrində yüksəkixtisaslı kadr­la­rın hazırlanmasının zəruri olduğunu qeyd edib.

Məruzələrlə bağlı aparılan müzakirələrdə Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin rəis müavi­ni Rafiq Verdiyev, Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Nüvə və Radioloji Fəaliyyətin Tən­zim­lən­mə­si Üzrə Dövlət Agentliyinin rəisi Vüqar Hüseynov, Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzinin sədri, aka­de­mik Adil Qəribov, Peşə Xəstəlikləri Klinikasının baş həkimi, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Sevda Xəlilova, akademik Ənvər Nəhmətov, AMEA-nın müxbir üzvləri – Əminağa Sadıqov, Bilal Bilalov, Vəli Hüseynov, Çingiz Əliyev, Oqtay Səmədov və İsmayıl İsmayılov çıxış edərək rəy və təkliflərini səsləndiriblər.

Daha sonra AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağının və Rəyasət Heyətinin “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illərdə elmin dayanıqlı inkişafı üzrə milli strategi­ya­nın hazırlanması haqqında” müvafiq qərarlarının icrasından irə­li gələn vəzifələrdən danışan aka­demik Rasim Əliquliyev qeyd edib ki, tor­paq­larımızın erməni işğalından azad edilməsi, dağı­dıl­mış ərazi­lər­də iri­miqyaslı quruculuq işlərinə baş­lanılması, ölkə­miz­də apa­rı­lan inno­­vativ islahatlar, biliklər iqti­sa­diy­yatının formalaşması, smart texnologiyalara əsaslanan infrastruktur layihələrinin icrası,  IV sənaye inqi­la­bı­nın Azərbaycanda Regional Mərkəzinin yara­dıl­ma­sı, ener­ji təh­lü­­­kə­sizliyinə dair layihələrin hə­ya­ta keçirilməsi, dünyanın qlobal çağırışları və di­gər məsələ­lər­­lə bağ­lı Azərbaycan elminin, habelə FRTEB-in müəssisələrinin qarşısında ciddi, taleyüklü və­zi­fələr dayanır. Akademik qeyd edib ki, həmin vəzifələrin həyata keçirilməsi Bölmənin elmi müəssisələrini öz kadr potensialını gücləndirmək, prioritet elmi istiqamətlərə diqqəti artırmaq, beynəlxalq elmi əlaqələri genişləndirmək və müasir elmi-texnoloji nailiyyətlərə əsaslanmaqla tədqiqatlar aparmağı zəruri edir.

Bölmənin Ümumi yığıncağı AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağının və Rəyasət Heyətinin 09 iyul 2021-ci il tarixli “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illərdə el­min dayanıqlı inkişafı üzrə milli strategiyanın hazırlanması haqqında” qərarından irəli gələn və­zi­fə­lərin Bölmənin elmi müəssisələrində müzakirə olunması və təkliflərinin hazırlanaraq FRTEB-ə təqdim edilməsi barədə müvafiq qərarlar qəbul edib.

Daha sonra Bölmənin Ümumi yığıncağında Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzinin sədri, Dünya Azərbay­can­lı­la­rını Əlaqələndirmə Şurasının üzvü, ABŞ-ın nüfuzlu “Society for Information Display” Cəmiy­yə­ti­nin fəxri üzvü, Yaponiya Maye Kristal Cəmiyyətinin “Texnoloji İnkişaf Mükafatı”nın laureatı, doktor Xəlil Kələntərin AMEA-nın Fəxri doktoru seçilməsi üçün Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması barədə qərar qəbul olunub.

İclasda “AMEA-nın Xəbərləri” jurnalının fizika-texnika və riyaziyyat elmləri seriyasının “Fizika və astronomiya” buraxılışının redaksiya heyətində, həmçinin RPİ-nin strukturunda və Elmi şurasının tərkibində qismən dəyişiklik edilməsi, akademik Asəf Hacıyevin 70 illik, AMEA-nın müxbir üzvü Səlimə Mehdiyevanın və texnika elmləri doktoru, professor Oqtay Nüsrətovun 80 illik yubileylərinin keçirilməsi, akademik Bahadur Tağıyevin biblioqrafiyasının hazırlanması haqqında qərarlar qəbul edilib.

Sonra “Molecular Cell Biology” (“Molekulyar hüceyrə biologiyası”) kitabının Azərbaycan dilində nəşr olunması barədə müzakirələr aparılıb. Biofizika İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov məlumat verib ki, “Molekulyar hüceyrə biologiyası” Massaçu­setts Texnologiya İnstitutunun, Harvard, Kornel və Kaliforniya universitetlərinin tanınmış alimləri tərəfindən hazırlanıb. Onun sözlərinə görə, bestsellerin 2016-cı ildə “Springer” nəşriyyatında işıq üzü görən 8-ci nəşri biotibb, molekulyar hüceyrə sahəsində son illərin eksperimental tədqiqatlarına əsaslanan mühüm nailiyyətləri özündə əks etdirir.

Qeyd edək ki, dünyanın bir çox dillərinə tərcümə olunan bu kitab biofizika, biokimya, fiziologiya, molekulyar biologiya, hüceyrə biologiyası, tibb və digər sahələr üzrə ixtisaslı kadrların hazırlanması üçün dəyərli dərs vəsaitidir. Kitabı Azərbaycan dilinə Biofizika İnstitutunun icraçı direktoru, biologiya elmləri doktoru Kərim Qasımov tərcümə edib.

Akademik Rasim Əliquliyev biofizika və molekulyar biologiya texno­lo­gi­ya­la­rı kimi yeni, eyni zamanda ölkəmiz üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən elmi istiqamətlərə aid qa­baq­cıl biliyi özündə əks etdirən dərs vəsaitinin Azərbaycan dilinə akademik səviyyədə tərcümə olunmasını, bu sahədə ana dilli elmi terminologiyanın yaradılmasını alimlərimizin mühüm uğuru kimi dəyər­lən­dirib. Alim qeyd edib ki, yeni elmi biliklərin gətirilməsi, onların akademik platformadan təhsilə, dərslik və dərs vəsaitlərinə daxil edilməsi, eyni zamanda elm və təhsilin inteqrasiyası, təhsilin məzmunun qabaqcıl elmi biliklərlə zənginləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

FRTEB-in Elmi şurasının sədri elmin digər sahələrində çalışan alimlərimizi də dünyanın qabaqcıl elmi mərkəzləri tərəfindən ərsəyə gətirilən əsərləri, dərslik və dərs vəsaitlərini Azərbayc­an dilinə tərcümə edib geniş elmi ictimaiyyətin, ali məktəblərin müəllim-tələbə heyətinin istifa­də­si­nə verməyə çağırıb. Həmçinin, AMEA ilə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi arasında xarici dillərdə olan dərsliklərin, dərs vəsaitlərinin tərcümə olunması və nəşri istiqamətində əmək­daş­lıq əlaqələrinin daha da dərinləşdirilməsi, aparılan işlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi istiqa­mə­tində təkliflərini səsləndirib.

Tədbirdə çıxış edən AMEA Rəyasət Heyətinin üzvü, Bakı Dövlət Universitetinin Tətbiqi Riyaziyyat Elmi-Tədqiqat İnstitutunun direktoru, akademik Fikrət Əliyev Türk Dünyası Riyaziy­yat Cəmiyyətinin “TWMS Journal Pure and Applied Mathematics” jurnalının impakt faktor alması barədə məlumat verib. Qeyd edib ki, jurnal “Riyaziyyat” kateqori­yasında 330 beynəlxalq nəşr ara­sın­da 43-cü yerdə (Q1 bölməsində), “Tətbiqi riyaziyyat” kateqoriyasında 265 beynəlxalq nəşr arasında 84-cü yerdə (Q2 bölməsində) qərarlaşıb.

Akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin və FRTEB-in Ümumi yığıncağının adından jurnalın redaksiya heyətini və əməkdaşlarını elmimizin əlamətdar uğuru münasibətilə təbrik edib.

FRTEB-in Ümumi yığıncağı bir sıra kadr məsələlərini müzakirə edib, müvafiq qərarlar qəbul edib.

Sonda həlli vacib olan cari məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb.

Mənbə: www.science.az.

23 iyul, 2021

Alimlər süd vəzisi xərçəngi hüceyrələrinin 95 faizini məhv etməyə nail olub

ABŞ-ın İllinoys Universitetinin alimləri tərəfindən hazırlanan yeni müalicə üsulu süd vəzisində yaranan şiş hüceyrələrinin 95 faizini məhv edə bilir.

Müvafiq tədqiqatın nəticələri “Science Translational Medicine” jurnalında dərc olunub.

Tədqiqat müəllifləri həm ilkin şişlər, həm də metastazla mübarizə aparan ErSO adlı preparat hazırlayıb. Təcrübələr nəticəsində məlum olub ki, siçanlar hətta yüksək dozalarda belə preparatın təsirini yaxşı keçirir. Müalicə başladıqdan bir neçə gün sonra xərçəng hüceyrələri orta hesabla 99 faizdən çox azalır.

Bu üsullun unikallığı onun yan təsirinin olmamasıdır. ErSO preparatının aktivliyi əksər döş xərçəngində rast gəlinən estrogen reseptorundan asılıdır. Belə ki, preparat onunla birləşdikdə xəstə hüceyrələri sürətli böyüməyə hazırlayan və onları stressdən qoruyan a-UPR hüceyrə yolunu aktivləşdirir.

“Müalicədən sonra bir neçə xərçəng hüceyrəsi sağ qaldıqda və şişlər bir neçə ay ərzində böyüdükdə belə, törəmələr təkrarlanan ErSO müalicələrinə tamamilə həssas qalır”, – deyə tədqiqatın müəlliflərindən biri, biokimyaçı Devid Şapiro bildirib.

Hazırda alimlər preparatın insanlara təsirini və digər xərçəng növlərinə qarşı effektivliyini yoxlamağı planlaşdırırlar.

Mənbə: Aztibb.az

22 iyul, 2021

Magistraturaya qeydiyyat müddəti 26 iyul saat 23:59-dək uzadılıb

Məlum olduğu kimi, ali təhsilin magistratura səviyyəsinə qəbul olmuş şəxslərin qeydiyyatı portal.edu.az platformasında Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən aparılır.

Ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistratura səviyyəsinə qəbul olmuş şəxslər iyulun 13-dən etibarən elektron qaydada qeydiyyatdan keçirlər.

21 iyul səhər saatlarına olan məlumata əsasən 8941 (83%) bakalavr müraciətini sistemə daxil edib. Ali təhsil müəssisələri tərəfindən hələlik 6574 (61%) bakalavrın müraciəti qəbul olunub. Hazırda proses davam edir.

Bakalavrların nəzərinə çatdırırıq ki, qeydiyyat müddəti 26 iyul saat 23:59-dək uzadılıb

Bakalavrlar https://portal.edu.az/ platformasında qeydiyyatdan keçməli, yaradılmış kabinetə daxil olduqdan sonra təqdim edilən xidmətlər sırasında “Ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinə təhsilalan qeydiyyatı” xidmətini seçməlidirlər.

Qeydiyyatdan keçməyən bakalavrlar qəbul olunanların siyahısından xaric ediləcəklər.

Mənbə: Edu.gov.az

16 iyul, 2021

“İnnovasion onkologiya” adlı forum keçiriləcək

9-11 sentyabr 2021-ci il tarixində Rusiya Federasiyası N.N.Bloxin adına Milli Tibbi-Tədqiqat Onkoloji Mərkəz tərəfindən “İnnovasion onkologiya” adlı forum onlayn formatda keçiriləcək.
Aztibb.az xəbər verir ki, tədbir üçün tezislər 18 iyul 2021-ci il tarixinədək qəbul edilir.
Tədbir barədə bütün məlumatları əldə etmək, iştirak üçün qeydiyyatdan keçmək, həmçinin tezislər göndərmək üçün aşağıdakı linkə daxil olaraq ətraflı məlumat əldə edə bilərsiniz:

Mənbə: Aztibb.az

16 iyul, 2021

Bəşəriyyətin yeni gündəmi – Biotexnologiyalar: AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımovla müsahibə

Alimlərin fikrincə XXI əsr biotexnologiyanın “qızıl dövrü” sayılır. Bu gün fiziki texnologiya qədər biotexnologiya da həyatımızın bir hissəsinə çevrilməkdədir və getddikcə daha da güclənən bir sektor halına gəlir. Mövzu ilə bağlı AMEA-nın Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımovla müsahibəni təqdim edirik:

– Oktay müəllim bildiyimiz kimi biotexnologiyaların əsas vəzifələrindən biri ətraf mühit və sağlamlığın qorunmasıdır. Müasir dövr xəstəliklərinin müayinəsində və müalicəsində biotexnologiyaların tətbiqinin əhəmiyyətindən danışardınız.

– Ətraf mühitin il-ildən daha da çirklənməsi, ekologiyanın korlanması, qlobal iqlimin dəyişməsi və s. hallar artıq danılmazdır və demək olar ki, bütün dövlətlər tərəfindən qəbul olunub. Lakin bu da faktdır ki, bunlarla yanaşı bütün dünyada, o cümlədən Azərbaycanda da insanların ömrü uzanır. Bu isə artıq tibb və biotexnologiyaların hesabınadır. İl-ildən yeni texnologiyalar yaranır və uzun müddət sağalmaz sayılan xəstəliklərin müalicəsi tapılır. İnsanların ömrünün uzanması hər bir dövlət qarşısında yeni problemlər  və qayğılar yaradacaq və buna indidən hazırlaşmaq lazımdır. Belə ki, insanların ömrünün uzanması yaşla əlaqəli neyrodegenerativ və xərçəng xəstəliklərinin sayını artıracaq, bu da iqtisadiyyata öz təsirini göstərəcək. Çox yaşamaqla bərabər insanların sağlam və mənalı yaşamalarını, onların fiziki və əqli cəhətdən sağlam olmalarını təmin etməklə cəmiyyətdə yaşlı nəslin mühüm rolunu saxlamaq lazımdır. Əsas məsələlərdən biri də odur ki, yaşlı nəslin nümayəndələri özünü ailə və cəmiyyətə yük yox, əksinə öz təcrübəsi ilə fayda verən kimi hiss etsinlər. Bu isə birbaşa getdikcə artmaqda olan neyrodegenerativ xəstəliklərin müalicəsi ilə bağlıdır.

– Ölkəmizdə qeyd etdiyiniz xəstəliklərin müalicəsi istiqamətində yeni terapiya metodları tətbiq edilirmi və alimlərimiz hansı nəticələri əldə edib.

– Qeyd edim ki, 2016-cı ildə yaradılan Biofizika İnstitutunun əsas istiqaməti bütün dünyada geniş yayılmış xəstəliklərdən olan onkoloji və neyrodegenerativ xəstəliklər üzrə biofiziki kompleks işlərin aparılmasıdır.

Onkologiya istiqamətində institutumuz artıq iki ildən çoxdur ki, Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Milli Onkologiya Mərkəz (MOM) ilə birgə işləyir. Elmi tədqiqat işlərində mərkəzin baş direktoru akademik Cəmil Əliyev şəxsən iştirak edir. Apardığımız birgə işlərə çox mühüm dəstək verməklə yanaşı, hər bir işin müzakirəsində yaxından iştirak edir və gələcək istiqamətlər üzrə fikir mübadiləsi aparır.  MOM bizim regionda həm kliniki elm, həm də müasir metod və təchizat sahəsində ən qabaqcıl tibb müəssisəsidir. MOM-un gənc alimləri xərçəng xəstəliklərinin müalicəsində ən müasir metodları tətbiq etməklə yanaşı özləri də bu metodları inkişaf etdirirlər. Bu baxımdan fundamental və kliniki elmin birgə əlaqəli inkişafının çox mühüm əhəmiyyəti var. Adətən uzun müddət və daha çox vəsait tələb edən tədqiqatlar fundamental elmin, akademiyanın üzərinə düşür. Bunları birləşdirmək isə dayanıqlı inkişafa gətirə bilər. Biofizika İnstitutunun onkologiya sahəsində apardığı işlərin ən mühüm cəhəti bizim birbaşa insan toxuması və ya insanın bədən mayesi ilə işləməyimizdir. Bunun özü bizim üzərimizə mühüm məsuliyyət qoyur. Belə ki, insan toxumasından istifadə etməzdən əvvəl xəstəyə görüləcək işin məğzi izah edilir, onun razılığı alınır. Xəstə də hiss edir ki, o da bu tədqiqatın mühüm hissəsi olmaqla bərabər gələcək nəslə kömək edir. Biz isə işlədiyimiz insan toxumalarına çox qayğı ilə yanaşıb ondan maksimum informasiya almağa çalışırıq. Onu da əlavə edim ki, xərçəng xəstəlikləri üzrə institutumuz MOM ilə birlikdə qeyri-invaziv diagnostika və birbaşa yeni terapiya metodlarının yaradılması  istiqamətlərində iş aparır.

Diaqnostika üzrə aldığımız nəticələr elmi cəmiyyətdə geniş müzakirə olunub və yüksək qiymətləndirilib. Apardığımız işlər ağciyər xərçəngi/karsinoması üzrədir. Ağciyər xərçəngi dünyada ən geniş yayılmış xərçəng növüdür. Hal-hazırda hətta inkişaf etmiş ölkələrdə belə ağciyər xərçənginin skrininq metodu yoxdur.  Lakin biz bu istiqamətdə mühüm nəticə əldə etmişik. Aparılan eksperimental tədqiqatların nəticəsində və süni intellektin köməyi ilə insanın sağlam qan nümunələrini 80%, ağciyər karsinoması nümunələrini isə 90% dəqiqliklə təyin edə bilirik. Süni itellektdə maşın öyrədilir, ona hansı prinsiplər asasında klassifikasiya etmək tapşırığı verilir. Doğru-səhv cavablarını biz təyin edirik. Bundan başqa, institutumuz AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitunun köməyi ilə daha mükəmməl və çətin riyazi aparat olan “Dərin Öyrənmə” (Deep Learning) sistemindən də istifadə etməyi nəzərdə tutumuşuq.

Bundan əlavə, insan ağciyər xərçəngi/karsinoması üzrə hüceyrə səviyyəsində də mühüm nəticələr əldə etmişik. İnsanın ağciyər toxumasının sağlam və karsinoma hüceyrələrini fərqləndirən prinsipial faktorların təyini və xarakterizə edilməsi sahəsində işlər, xüsusən də xərçəng hüceyrələrinin ətrafında baş verən proseslər və onların hüceyrə sisteminə təsiri tədqiq edilir. İnsanın ağciyərinin sağlam və  karsinoma hüçeyrə membranlarının axıcılıq qabliyyəti müqaisəli analiz olunaraq qiymətlədirilib. Həmçinin spin zondlardan istifadə etməklə molekulların sağlam və karsinoma hüceyrə membranlarına inkorparasiya olma (yəni daxilolma) xüsusiyyətləri qiymətləndirilib və bu prosesin aktivasiya enerjiləri təyin edilib.

Son vaxtlar apardığımız tədqiqatlar müxtəlif dərman preparatlarının sağlam və xərçəng hüceyrələrinə təsirini qiymətdirməyə, hər bir xəstə üçün fərdi farmokinetikanı qiymətləndirə bilən metod işlənilmişdir.

– Dünya əhalisinin sayının artdığı, cəmiyyətin sürətli inkişaf etdiyi bir şəraitdə yeni xəstəliklərlə yanaşı ərzaq, enerji və s. ilə bağlı problemlər də ortaya çıxır. Biotexnologiyalar insanların sağlamlıq və qida xərclərinə necə təsir edir?

– Bu gün tibbdə yaranan yeni texnologiyalar fərdi təbabət istiqamətində inkişaf edir. Eyni xəstəlik fərdlərdə müxtəlif molekulyar təbiətli proseslərin nəticəsində yarana bilər. Ona görə də hər hansı bir xəstəlik üçün yaradılan dərman vasitələri heç də bütün fərdlərdə eyni dərəcədə effektiv olmur və ya fərdlərin orqanizmi həmin dərmana qarşı fərqli reaksiyalar verir. Bunun üçün fərdlərdə olan xəstəliyin molekulyar mənşəyini təyin etmək və ona uyğun fərd-spesifik dərman seçmək və ya yaratmaq lazımdır. Bu işlər biofiziki və biotibbi tədqiqatları aparmadan, xəstəliklərlə bağlı olan zülallarda, xüsusilə də tənzimləyici funksiyanı yerinə yetirən zülallarda  baş verən struktur və dinamik dəyişiklikləri öyrənmədən həyata keçirilə bilməz. Bu texnologiyaların tətbiqi müalicə xərclərini kəskin artırır və kütləvi tətbiq üçün çox böyük çətinliklər yaradır. Ona görə də biz Azərbaycanda da bu texnologiyaların yaradılmasında iştirak etməliyik. Təəssüflər olsun ki, biz bu sahədə çox geridəyik.

Bunu nəzərə alaraq, AMEA-nın Rəyasət Heyəti ötən il keçirilən iclaslarından birində MOM və Biofizika İnstitutunun birgə təqdimatı əsasında Biofizika İnstitutunda “hüceyrə texnologiyalarının yaradılması” haqqında qərar qəbul edib. Bu qərarının yerinə yetirilməsi Azərbaycanda tibbi texnologiyaların yaradılmasına böyük təkan verəcəkdir. Bu gün artıq Biofizika İnstitutunda MOM ilə “Molekulyar və Hüceyrə Onkologiyası” birgə laboratoriyası fəaliyyət göstərir. İnanıram ki, bizim birgə səylərimiz bu sahənin inkişafını təmin edəcək və biz ictimaiyyətə gördüyümüz işlər barəsində hesabat verə biləcəyik.

70 ildən çox tarixi olan Beynəlxalaq “RAND” korporasiyası dünyanın inkişaf istiqamətlərini proqnozlaşdırır, dünyanın 20-30 il sonra hansı problemlərlə üzləşəcəyi haqqında elmi axtarışlar aparır. Onların araşdırması göstərir ki, 30 il bundan sonra da neyrodegenerativ və xərçəng xəstəlikləri global problem olaraq qalacaq. Azərbaycanda tibb sahəsinə qulluq edən biotexnologiyaların yaradılması müalicə xərclərini kəskin azalda bilər. Biofizika İnstitutunun MOM-la birlikdə fəaliyyəti bu istiqamətə xidmət edir.

– Təxminən yarım əsirdir ki, biotexnologiya həyatımızdadır. Biotexnologiya sahəsində söz sahibi bir ölkə olmaq üçün yol xəritəsi nədən başlayır?

– Biz bu sahədə çox geri qalmışıq. Azərbaycan üçün bu istiqamətdə yol xəritəsi yuxarıda qeyd etdiyim AMEA Rəyasət Heyətinin Biofizika İnstitutunda hüceyrə texnologiyalarının yaradılması qərarından başlayır. Həyata keçiriləcək bu proqram çox mühüm dönüş nöqtəsi ola bilər. Yuxarıda sadalanan texnologiyalar indiyə qədər Azərbaycanda yaradılmayıb və müasir səviyyədə istər biofiziki istərsə də tibbi tədqiqatlar üçün zəruridir. Hüceyrə texnologiyalarının yaradılması biofiziki tədqiqatları molekulyar, hüceyrə, toxuma və heyvan modelləri səviyyəsində yerinə yetirməyə imkan verəcəkdir.

– Biotexnologiya sahəsində uğurlu karyeranın başlanğıcı nədir? Gənc alimlərimiz üçün tövsiyyələrinizi bilmək istərdik.

– Hər sahədə olduğu kimi bu sahədə də uğurlu karyeranın başlanğıcı savadlı olmaqdır. Gənclərimiz gərək tələbəlik illərində elmi tədqiqat işlərinə cəlb olunsun. Biofizika İnstitutunda bizi həm AMEA həm də BDU üçün magistrlər hazırlayırıq. Talantlı, elmə can atan tələbələri Biofizika İnstitutunda işə cəlb edirik. AMEA-nın bir sıra inkişaf etmiş xarici dövlətlərlə əlaqələri var. Hazırda bizim əməkdaşımız AMEA və Fransanın Monpelye Universiteti arasında müştərək doktorantura proqramı çərçivəsində Fransada tədqiqatlar aparır. Biofizika İnstitutu İtaliyanın elmi mərkəzləri ilə də yaxşı əlaqə qurub və AMEA-CNR çərçivəsində birgə tədqiqatlar aparılır. Biz bu işə doktorant hazırlığını da cəlb etmişik. Talantlı gənclərimizə əlimizdən gələn bütün köməyi göstərməyə hazırıq. Bütün gördüyümüz işlər onlar üçündür, gənclərimizi bu işlərə cəlb etmədən gələcək inkişafdan söhbət gedə bilməz.

Mənbə: Aztibb.az

13 iyul, 2021

Gənc alim və tədqiqatçıların 6-cı qrant müsabiqəsi elan olunub

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu Gənc alim və tədqiqatçıların elmi fəaliyyətinin stimullaşdırılması və onlara elmi tədqiqatlar aparmaq üçün əlverişli imkanların yaradılması, gənc kadr potensialının gücləndirilməsi üçün proqramların işlənib hazırlanması, onların elmi və peşəkarlıq səviyyələrinin yüksəldilməsi, innovasiya fəaliyyətinin dəstəklənməsi, regional və beynəlxalq səviyyəli proqram və layihələrdə iştirak etməyə cəlb edilməsi məqsədi ilə 2021-ci ildə Gənc alim və tədqiqatçıların 6-cı qrant müsabiqəsini elan edib.

Müsabiqə üzrə iştirakçıların qeydiyyatı və layihə təkliflərinin qəbulu 12 iyul 2021-ci il tarixdən etibarən, elektron qaydada “e-QRANT” – “Qrant layihələrinin Elektron İdarəolunması Sistemi” rəsmi internet səhifəsində (http://e-grant.sdf.gov.az/) 30 avqust 2021-ci il saat 17:00-dək həyata keçiriləcək. Bu sistem elektron-hökumət prinsipləri əsasında qurulub və “ASAN imza”dan istifadəni də nəzərdə tutur. “ASAN imza”nı həm layihə rəhbəri, həm də layihədə iştirakı nəzərdə tutulmuş bütün iştirakçılar əldə etməli, bu şəxslərin hamısı qeydiyyatdan keçməli və “virtual şəxsi kabinet”lərini formalaşdırmalıdırlar.

Layihələrin qəbulu üçün nəzərdə tutulmuş müddət ərzində qrant iddiaçılarına kömək və sualların cavablandırılması məqsədilə onlayn məsləhət seminarlarının keçirilməsi nəzərdə tutulub. Bu barədə əlavə məlumat fondun internet səhifəsində (http://sdf.gov.az/az) dərc olunacaq. Müsabiqəyə təqdim olunduğu gündən etibarən, layihələrə baxılacaq və nəticələri barədə müsabiqə iştirakçılarına elektron qaydada məlumat veriləcək.

Mənbə: http://sdf.gov.az

12 iyul, 2021

Koronavirus profilaktikasında seleniumun rolu –  MÜSAHİBƏ

Aztibb.az günümüzün geniş yayılmış virus xəstəliklərinə qarşı, eləcə də iltihab və stress əleyhinə yüksək təsirli, sağlamlığımız üçün çox əhəmiyyətli immungücləndirici, antioksidant olan selenium mineralının faydaları, selen tərkibli qidalar və onların istifadəsi haqqında AMEA-nın Biofizika İnstitutunun laboratoriya müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Tokay Hüseynovla müsahibəni təqdim edir:

-Tokay müəllim, öncə selenium maddəsi və onun insan orqanizminə faydaları haqqında danışardınız.

-Məlumat üçün bildirim ki, selen torpaqda tapılan bir mineraldır. 1954-cü ildə biokimyaçı Ceyn Pinsent mikroorqanizmlərdə seleniumun xüsusi bioloji funksiyalarının ilk ipuclarını kəşf etdi və üç il sonra bu maddənin məməlilərin həyatı üçün zəruri olduğu aşkar edildi. Ümumiyyətlə, selenium bütün heyvanlar da daxil olmaqla bir çox orqanizmlərdə hüceyrə funksiyası üçün az miqdarda olur. Bitkilərdə isə selenin tələbi növlərə görə fərqlənir.

İnsan orqanizminə gəldikdə, selenium orqanizmin normal fəaliyyəti üçün zəruri olan mikroelementlərdən biridir. Bu elementin birləşmələri antioksidant xüsusiyyətlərinə malikdir və hüceyrələrin oksidləşdirici stresin zədələyici təsirindən qorunmasında, maddələr mübadiləsi, tiroid funksiyası, immun sistemini gücləndirmək, beyinin faliyyətini yaxşılaşdırmaq və ürək-damar xəstəlikləri riskini azaltmaq, müxtəlif növ şişlərin böyüməsi və inkişafının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır.

-Güclü antioksidant kimi seleniumun canlı orqanizmdə virusu zərərsizləşdirməsi prosesi necə baş verir? Bununla bağlı nə kimi təqdiqatlar vardır?

-Virus patogenləri oksigenin aktiv formalarının (OAF) istehsalının artması və hüceyrə OAF-nın istifadə sistemlərini dəyişməklə oksidləşdirici stresə səbəb olurlar. Antioksidant müdafiəsinin bir hissəsi olaraq selenproteinlər oksidləşdirici stresin idarə olunmasında mühüm rol oynayırlar. Seleniumun faydalı təsirlərinin əksəriyyəti, antioksidant müdafiədə iştirak edən seleniumzülal (selenproteinlər) qrupuna daxil olması ilə əlaqələndirilir.

OAF əmələ gətirən viruslara insanın immun çatışmazlığı virusu (İİÇV), hepatit B və C virusu, Epştein-Barr virusu, herpes simplex virusu, vezikulyar stomatit virusu, respirator sinsitial virus, insanın T-hüceyrə leykozu virusu və insanın qrip virusları və s. aiddir. Müxtəlif viruslar tərəfindən OAF əmələ gətirmə mexanizmləri fərqlidir, lakin bəzi hallarda hədəf sahib hüceyrənin antioksidant qoruyucu fermentləri və xüsusilə selenproteinlərdir.

Çoxsaylı tədqiqatlar sahib hüceyrənin selenium statusunun virus genomunun təkamülünə təsirini təsdiqləyir. Selenium statusunun qrip virusunun mutasiyasına güclü təsiri məlumdur. Bundan əlavə, bir sıra tədqiqatlarda qanın plazmasındakı selenium səviyyəsi ilə irələliyən hepatit B virusu arasında assosiativ əlaqə göstərilib.

Selenium çatışmazlığı virus genomunu da dəyişdirə bilər, belə ki, adətən xoşxassəli və ya orta dərəcədə patogen bir virus oksidləşdirici stresin  təsiri ilə çatışmazlığı olan “sahib”də yüksək virulentliyə malik olur.

Bildirim ki, araşdırmalar nəticəsində bütün RNT tərkibli virusların genomunun tərkibində selenproteinlərin olduğu müəyyən edilib. Onu da qeyd edim ki, son 20 ildə HİV infeksiyası, Ebola sətəlcəmi, Koksaki virusu, Hantavirus, müxtəlif növ qrip (quş qripi) və s. kimi virus xəstəliklərinin inkişafının araşdırılması göstərdi ki, selenium çatışmazlığı olan bölgələrdə bu xəstəliklərdən ölüm halları normadan xeyli yüksəkdir. Məsələn, Ebola genomunda 16 selenproteinin olduğu müəyyən edilib.

-Gündəlik qidalarımızdan hansılar selenium tərkiblidirtəbii yolla bu mineralı orqanizmimizə necə qazandırmalıyıq, yaxud xüsusi selenium həbləri varmı?

-Dünyanın əksər ölkələrində selenium statusunda nəzərə çarpacaq dərəcədə  azalma müşahidə  olunur. Bu insanın antropogen təsiri nəticəsində ətraf mühitin hədsiz pisləşməsi ilə əlaqədardır. Energetikanın (yanmış karbohidrogenlərin kül qalıqları) sənayenin, rabitənin, nəqliyyatın intensiv inkişafı nəticəsində qaz anhidridlərinin əhəmiyyətli miqdarda havaya atılması torpaqların turşulaşmasına, eləcə də ağır metallarla çirklənməsinə, son nəticədə seleniumun mütəhərrik formalarının azalmasına, bir sözlə, bitkilər tərəfindən mənimsənilən və onların vasitəsi ilə insan orqanizminə daxil olan seleniumun miqdarının düşməsinə səbəb olur. Ona görə də, belə şəraitdə böyüyən bitkilərdə bu dəyərli element kifayət qədər toplana bilmir. Nəticədə heyvandarlıq üçün əsas yem mənbəyi olan buğda, arpa və qarğıdalıda və buna müvafiq yumurta, ət və süd məhsullarında selenium tükənir. Dünyadakı mövcud ekoloji vəziyyətə görə, hətta əvvəllər normal selenium statusuna malik olan ölkələrdə də hazırda selenium çatışmazlığı müşahidə olunur.

Selenium ilə zəngin olan qidalardan danışsaq, ilk növbədə qaraciyər, yumurta sarısı, sarımsaq, yaşıl soğan, qarğıdalı, brokoli, düyü, lobya, mərci, buğda, püstə, fıstıq, qoz, badam və digər qidalarımızda bu maddə daha çox toplanır. Selenium çatışmazlığının bərpası bioloji aktiv əlavələrin köməyi ilə də mümkündür.

-Koronavirusa qarşı seleniumun rolu nədir və selenium çatışmazlığı nə üçün ortaya çıxır? Bu hal daha hansı xəstəliklərə yol aça bilər?

-Seleniumun virus infeksiyalarına, xüsusən də COVID-19-a necə təsir göstərə biləcəyi sualına cavab vermək üçün sadalaycağım hallara diqqət yetirmək lazımdır. Virus hissəciyi xarici membran səthində zülal çıxıntılarından, taclardan ibarətdir, daxili hissəsində isə onun genomunun məxsusi daşıyıcısı-RNT var. Bu taclar sahib hüceyrənin membran aparatı ilə qarşılıqlı təsirə girərək, onların tamlığını pozmaqla modifikasiyasını dəyişir və virusun genetik materialının içəri daxil olmasını asanlaşdırır. Növbəti mərhələdə virus RNT-si sahib hüceyrə genomuna yerləşir və onu dəyişdirir, bundan sonra sahib hüceyrə resursları hesabına virusun çoxalması baş verir. Bu o deməkdir ki, hər hansı bir zülalın quruluşunun dəyişilməsi hesabına hüceyrə membranı ilə virusun təmasının kəsilməsi infeksiyalaşmanın qarşısının alan bir profilaktik tədbirdir. Məsələ ondadır ki, seleniumun ən yaxın analoqu təbiətdə olan kükürddür, onun miqdarı təbiətdə və o cümlədən insan orqanizmində seleniumla müqayisədə 300 dəfə artıqdır. Əsas odur ki, kükürd protein molekulunun müxtəlif qruplarını birləşdirən SH qruplarını və zülal molekullarında müxtəlif qrupları birləşdirərək körpülər yaratmaq hesabına zülalların formalaşmasında mühüm rol oynayır. Selenium kükürdün analoqu olaraq, onu müxtəlif nisbətlərdə əvəz edir. Təbiətdə selenium əsasən selenit şəklində tapılır və beləliklə, SH qruplarına qarşı oksidləşdirici təsir göstərərək, özü də sonradan selenidə qədər reduksiya olunur. Xatırladım ki, bu yaxınlarda, virus tacının açar zülallarından biri – Disulfidizomeraza olduğu aşkar olunub, onun selenitlə qarşılıqlı təsiri zamanı inaktivləşməsi baş verir, bir sözlə, virus tacının açar zülalının aktiv mərkəzində sulfhidril qrupların oksidləşməsi gedir. Bu da virusun sulfhidril qrupunun sahib hüceyrənin membran zülallarının sulfhidril qrupu ilə mübadiləsini pozur, nəticədə sahib hüceyrə membranı ilə əlaqənin kəsilməsi baş verir və orqanizmin infeksiyaya yoluxmasının qarşısı alınır. Bu halda yoluxmanın profilaktikası üçün ən çox uyğun gələn məhz natrium selenit və onun törəmələridir.

-Seleniumla bağlı araşdırmlarınızın davamı olaraq tibb sənayesi üçün hansı təklifləriniz var?

-Bu gün yaradılan selenium tərkibli bioloji aktiv əlavələr bioloji faydalılığı artırmaq üçün seleniumun qeyri – üzvi formalarını üzvi formaya biotransformasiyasına dair tədqiqatların nəticəsidir. Bu baxımdan, yoluxmanın qarşısının alınması üçün natrium selenit əsasında hazırlanan çoxsaylı preparatlar ən uyğun olandır. Bu gün tibb və qida sənayesi çoxlu sayda sintetik və yarımsintetik selenium birləşmələri istehsal edir. Eləcə də, az toksik, çox effektiv, məqsədyönlü təsirə malik selenüzvi birləşmələr istehsal olunur. Davam edən tədqiqatlar sayəsində selenproteinlərin biokimyəvi xüsusiyyətləri haqqında yeni məlumatlar ortaya çıxır. Bununla əlaqədar, selenium çatışmazlığını aradan qaldırmaq məqsədi ilə qida məhsullarının zənginləşdirilməsi üçün zəruri maddələr kimi selenproteinlərdən qida əlavələri kimi istifadə etmək imkanları genişləndirilir.

Onu da qeyd edim ki, mənim və Biofizika İnstitutunun əməkdaşı – b.ü.f.d. Ruhiyyə Quliyeva ilə ətraf mühit amillərindən birinin – Selenium statusunun COVID-19 genomunun bir hissəsi olan HİV/AİDS-in inkişafına və patogenliyinə qarşı təsiri barədə birgə apardığımız araşdırmalar Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) müalicə protokoluna daxil edilib.

Mənbə: Aztibb.az

12 iyul, 2021

Alimlər bədxassəli şişlərin metastaz verməsinin qarşısını almağın effektiv üsulunu tapıblar

Alimlər şiş hüceyrələrinin qana düşməsi və bədənin başqa hissələrinə yayılmasının qarşısını almağa kömək edən xüsusi zülalı müəyyən ediblər.

“Biz aşkar etdik ki, TRPM7 zülalı qanda axan mayenin təzyiqini fiksasiya edir və hüceyrələrin damar sistem üzrə yayılmasını dayandırır”, – deyə Con Hopkins Universitetində kimya və biomolekulyar mühəndislik sahəsində fəlsəfə doktoru və tədqiqatın aparıcı müəllifi Kaustav Bera bildirib.

Alimlər aşkar ediblər ki, metastatik şiş hüceyrələri bu sensor zülalın səviyyəsini gözə çarpacaq dərəcədə azaldır. Bu onlara qana daxil olmağa imkan verirdi.

“Science Advances” jurnalında dərc edilmiş tədqiqatda alimlər göstəriblər ki, şiş hüceyrələrində TRPM7 ekspressiyasının süni artımı bu prosesi dayandırmağa kömək edə, başqa sözlə metastaz vermənin qarşısını ala bilər.

Mənbə: Aztibb.az

09 iyul, 2021

Rəyasət Heyətinin iclasında Prezident İlham Əliyevin İƏT-in Elm və Texnologiya üzrə ikinci Zirvə toplantısındakı çıxışından irəli gələn vəzifələr müzakirə olunub

İyulun 9-da Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin üzvləri, Rəyasət Heyəti aparatının rəhbəri və aidiyyəti şəxslər iştirak ediblər.

Yığıncağı giriş sözü ilə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev açıb.

Sonra AMEA-nın akademik-katibi, akademik Arif Həşimov gündəlikdə duran elmi-təşkilati məsələlər barədə məlumat verib.

Əvvəlcə AMEA-nın müxbir üzvü Rafiq Qasımova 90 illik yubileyi münasibətilə Akademiyanın Fəxri fərmanı təqdim olunub.

İclasda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Elm və Texnologiya üzrə ikinci Zirvə toplantısındakı çıxışından irəli gələn vəzifələr müzakirə edilib. Bildirilib ki, cənab Prezident Zirvə toplantısındakı çıxışında Azərbaycanın Vətən müharibəsindəki şanlı qələbəsindən bəhs edib, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Ermənistanın hərbi təcavüzü ilə bağlı Azərbaycanın ədalətli mövqeyini mütəmadi dəstəkləməsini yüksək qiymətləndirib. Həmçinin qeyd olunub ki, Prezident İlham Əliyev Zirvə toplantısındakı çıxışında ölkəmizin elmi və texnoloji potensialının gücləndirilməsinin başlıca prioritetlərdən olduğunu söyləyib, Azərbaycanın 2023-cü ildə Beynəlxalq Astronavtika Konqresinə ev sahibliyi edəcəyini bildirib. Diqqətə çatdırılıb ki, respublikamızın növbəti onillik üçün sosial-iqtisadi inkişafına dair milli prioritetləri sırasında rəqabətli insan kapitalı və müasir innovasiyalar məkanının yaradılması, innovasiyaların və startap ekosistemlərinin inkişafı ilə bağlı əməli addımların atılması kimi mühüm məsələlər də ölkə başçısının niqtində yer alıb.

Qeyd olunanları nəzərə alaraq AMEA Rəyasət Heyəti müvafiq qərar qəbul edib. Qərarda AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarının öz fəaliyyətlərində Prezident İlham Əliyevin İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Elm və Texnologiya üzrə ikinci Zirvə toplantısındakı çıxışından irəli gələn vəzifələri rəhbər tutması, Akademiyanın 2023-cü ildə ölkəmizdə keçiriləcək Beynəlxalq Astronavtika Konqresində yaxından iştirakı, eləcə də “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər”də AMEA-nın vəzifələrinin müəyyənləşdirilərək icrasının təmin edilməsi qərara alınıb.

Tədbirdə, o cümlədən “Azərbaycan Respublikasında 2022-2030-cu illərdə elmin dayanıqlı inkişafı üzrə Milli Strategiya”nın hazırlanması, həmçinin Rusiyanın Dubna şəhərində yerləşən Birləşmiş Nüvə Tədqiqatları İnstitutu ilə əməkdaşlığa dair materialların arxivləşdirilməsi haqqında məsələlər müzakirə olunaraq müvafiq qərarlar qəbul edilib.

İclasda müzakirə olunan növbəti məsələ AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında maliyyə-təsərrüfat və inzibati-idarəçilik fəaliyyətinin mövcud vəziyyəti haqqında olub. Məsələ ilə bağlı arayışı mövcud vəziyyətin qiymətləndirilməsi üçün yaradılmış Komissiyanın sədri, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının rəhbəri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Seyfəl Həsənov təqdim edib.

Daha sonra kadr məsələlərinə baxılıb. Akademik Akif Əlizadə Geologiya və Geofizika İnstitutunun, akademik Fəxrəddin Qədirov Neft və Qaz İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvü Qurban Yetirmişli Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Tariyel Eybatov Rəyasət Heyətinin nəzdində Təbiət Tarixi Muzeyinin, akademik İradə Hüseynova Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvü Zeynal Əkpərov Genetik Ehtiyatlar İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvü Tofiq Məmmədov Dendrologiya İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvü Pənah Muradov Mikrobiologiya İnstitutunun və biologiya elmləri doktoru, professor Ulduz Həşimova akademik Abdulla Qarayev adına Fiziologiya İnstitutunun baş direktoru vəzifələrinə təsdiqləniblər.

Bundan əlavə, AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun Riyaziyyat, Mexanika və Tətbiqi Tədqiqatlar İnstitutu adlandırılması haqqında AR Nazirlər Kabineti qarşısında vəsatət qaldırılmasına dair qərar qəbul olunub. Həmçinin akademik Möhsün Nağısoylunun 75, akademik Hacıbəy Sultanov və AMEA-nın müxbir üzvü Kərim Kərimovun 100, akademik Firuz Məlikovun isə 120 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında qərar verilib.

Müzakirə olunan məsələlər ətrafında akademiklər İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, Rasim Əliquliyev, İradə Hüseynova, Arif Həşimov, Adil Qəribov və Fikrət Əliyev çıxış edərək fikir və təkliflərini səsləndiriblər.

Mənbə: www.science.az.

08 iyul, 2021

DİM magistraturaya qəbul üçün keçirilən müsabiqənin nəticələrini açıqlayıb

Dövlət İmtahan Mərkəzi 2021/2022-ci tədris ili üçün ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistraturalarına qəbul olunmaq üçün keçirilən müsabiqənin nəticələrini mərkəzin internet saytında yerləşdirib.

Bakalavrlar imtahanın nəticələri haqqında məlumatı, həmçinin mobil operatorlar (Azercell, Bakcell, Nar, Naxtel) vasitəsilə “iş nömrəsi”ni 7727 nömrəsinə göndərməklə öyrənə bilərlər.

Qəbul olunanların siyahısı “Magistr” jurnalının 5-ci sayında dərc olunacaq.

Müsabiqənin nəticələrinə əsasən, ixtisaslaşma seçimində iştirak edən 14981 bakalavrdan 10350 nəfəri ali təhsil müəssisələrinin magistraturalarına qəbul olunub. Qəbul olunanlardan 3766 nəfər dövlət sifarişi, 6584 nəfər isə ödənişli əsaslarla təhsil alacaq. Onlardan 6790 nəfər ali təhsil müəssisələrinin cari, 3560 nəfər isə əvvəlki illərin məzunudur.

Magistratura səviyyəsinə qəbul olunanların qəbul olduqları ali təhsil müəssisələrindəki qeydiyyatı haqqında DİM-in saytında və sosial şəbəkə hesablarında əlavə məlumat veriləcək. Boş qalan plan yerlərinə əlavə yerləşdirmənin vaxtı da elan olunacaq.

Mənbə:DİM.gov.az

07 iyul, 2021

Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib

İyulun 7-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib.

İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclası giriş sözü ilə açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib. Diqqətə çatdırıb ki, AR Nazirlər Kabinetinin 11 iyun 2021-ci il tarixli qərarı ilə Biofizika İnstitutuna doktorant hazırlamaq səlahiyyəti verilib.

Sonra Biofizika İnstitutunda fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə doktorant və dissertantların qəbul və minimum imtahanlarının verilməsi ilə bağlı “Biofizika”, “Biokimya”, “Riyazi biologiya, bioinformatika” ixtisasları üzrə proqramlar müzakirə olunaraq AR Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qarşısında vəsatət qaldırılması barədə qərar qəbul edilib.

Daha sonra 2020/2021-ci il üçün doktorant və dissertant hazırlığı üzrə qəbul planına uyğun olaraq Biofizika İnstitutuna qəbul olmuş doktorant və dissertantların fərdi iş planları müzakirə edilərək təsdiqlənib.

Gündəlikdə yer alan növbəti məsələ AMEA-nın “Elm, təhsil və texnologiya problemləri üzrə Elmi Şura”sının 23 iyun 2021-ci il tarixli məktubu haqqında olub. Məsələ ilə bağlı institutun elmi katibi, b.ü.f.d. Florida Mehrəliyeva çıxış edərək sözügedən sənəddən irəli gələn məsələlər barədə məlumat verib.

Sonda institutun elmi işçilərinin 2021-ci il üçün təsdiq olunmuş fəaliyyət planı üzrə I yarımildə gördükləri işlərə dair hesabat müzakirə edilib və müvafiq tapşırıqlar verilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

07 iyul, 2021

AMEA-da 2021-ci il üçün doktorantura və dissertanturaya qəbul elan edilir

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 22 iyun 2021-ci il tarixli 356s nömrəli sərəncamı ilə təsdiq olunmuş “Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin, elmi təşkilatların 2021-ci il üçün doktorant və dissertant hazırlığı üzrə qəbul planı”na və AMEA prezidentinin 02 iyul 2021-ci il tarixli 199 nömrəli sərəncamına  əsasən 2021-ci il üçün fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktorantura və dissertanturaya qəbul elan edir.

Fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktorantura və dissertanturaya sənədlər 05 iyul-20 avqust 2021-ci il tarixlərində hər gün (şənbə, bazar və bayram günləri istisna olmaqla) saat 10:00-dan 17:00-dək AMEA-nın müvafiq elmi müəssisələrində qəbul ediləcək.

Fəlsəfə doktoru proqramı üzrə doktoranturaya ali təhsil pilləsinin magistratura səviyyəsini bitirən (magistr dissertasiyasını müdafiə edən), yaxud təhsili ona bərabər tutulan (tibbi təhsildə həkim-mütəxəssis) Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları müsabiqə əsasında qəbul olunurlar.

Fəlsəfə doktoru proqramı üzrə doktorantura və dissertanturaya qəbul olmaq istəyən şəxslər xarici dildən ali təhsil pilləsinin magistratura səviyyəsi üçün qüvvədə olan tədris proqramları həcmində (rus dili istisna olmaqla, seçim sərbəst və ya ixtisasa uyğun olmalıdır) Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzində imtahan verməlidirlər.

Xarici dil imtahanında keçid balını toplayan şəxslər Fəlsəfə fənnindən imtahana buraxılırlar.

Fəlsəfə fənnindən məqbul alan şəxslər ixtisas imtahanına buraxılırlar.

Dissertantlıq yolu ilə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün dissertanturaya ali təhsil pilləsinin magistratura səviyyəsini bitirən (magistr dissertasiyasını müdafiə edən), yaxud təhsili ona bərabər tutulan (tibbi təhsildə həkim-mütəxəssis), müvafiq tədqiqat sahəsində müəyyən müvəffəqiyyətləri olan və əsas iş yeri ali təhsil müəssisəsi, elmi müəssisə və təşkilat olan, dissertant kimi təhkim olunmaq istəyən şəxslər azı iki il elmi və ya elmi-pedaqoji iş stajına malik olmalıdırlar.

Dissertantlıq yolu ilə təhsil müddətini başa vuran şəxslər eyni ixtisas üzrə təkrar dissertant ola bilməzlər.

Doktoranturada tam təhsil müddətini başa vurmuş şəxslər eyni ixtisas üzrə dissertantlıq yolu ilə təhsil ala bilməzlər.

Fəlsəfə doktoru proqramı üzrə doktorantura və dissertanturaya qəbul üçün aşağıdakı sənədlər AMEA-nın müvafiq elmi müəssisələrinə (elmi müəssisələrin ünvanını AMEA-nın www.science.gov.az saytından əldə etmək olar) təqdim olunmalıdır:

– elmi müəssisənin rəhbərinin adına ərizə;

– kadrların şəxsi-qeydiyyat vərəqi;

– tərcümeyi-hal;

– 2 ədəd fotoşəkil (3×4 sm ölçüdə);

– iş stajı olanlar üçün əmək kitabçasından çıxarış;

– iş yerindən xasiyyətnamə;

– çap olunmuş elmi işlərin siyahısı və ya seçilmiş ixtisas üzrə referat;

– ali təhsil müəssisəsini bitirmək haqqında diplomun müvafiq qaydada təsdiq edilmiş surəti (xarici ölkələrdə təhsil almış Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları üçün təhsil haqqında sənədlərin tanınması haqqında şəhadətnamə);

– xarici dil bilikləri üzrə beynəlxalq sertifikatı olanlara (IELTS, TOEFL, TestDaf, DALF əgər  varsa) və ya xarici dildən keçid balını toplayanlara Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən verilən təsdiqedici sənəd;

– şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin surəti.

Xarici dil üzrə qüvvədə olan beynəlxalq dil sertifikatına (IELTS, TOEFL, TestDaf, DALF) malik olanlar xarici dil üzrə qəbul imtahanından azad olunurlar. Beynəlxalq dil sertifikatının imtahan nəticələrinin ekvivalentliyi Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən müəyyənləşdirilir.

Elmlər doktoru proqramı üzrə doktoranturaya seçdikləri sahədə elmi və ya elmi-pedaqoji nailiyyəti olan, fundamental tədqiqatları yüksək səviyyədə aparmağı bacaran və fəlsəfə doktoru (elmlər namizədi) elmi dərəcəsi olan Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları qəbul edilirlər.

Dissertantlıq yolu ilə elmlər doktoru elmi dərəcəsi almaq hüququna fəlsəfə doktoru (elmlər namizədi) elmi dərəcəsi olan və əsas iş yeri ali təhsil müəssisəsi, elmi müəssisə və təşkilat olan elmi və elmi-pedaqoji kadrlar malikdir.

Dissertantlıq yolu ilə təhsil müddətini başa vuran şəxslər eyni ixtisas üzrə təkrar dissertant ola bilməzlər.

Doktoranturada tam təhsil müddətini başa vurmuş şəxslər eyni ixtisas üzrə dissertantlıq yolu ilə təhsil ala bilməzlər.

Elmlər doktoru proqramı üzrə doktorantura və dissertanturaya qəbul üçün aşağıdakı sənədlər AMEA-nın müvafiq elmi müəssisələrinə təqdim olunmalıdır:

– ərizə (doktoranturanın fəaliyyət göstərdiyi və dissertantura təhsilini həyata keçirən müəssisənin və yaxud təşkilatın rəhbərinin adına);

– kadrların şəxsi-qeydiyyat vərəqi;

– tərcümeyi-hal;

– 2 ədəd fotoşəkil (3×4 sm ölçüdə);

– iş yerindən xasiyyətnamə;

– əmək kitabçasından çıxarış;

– çap olunmuş elmi işlərin siyahısı;

– fəlsəfə doktoru (elmlər namizədi) elmi dərəcəsi diplomunun müvafiq qaydada təsdiq edilmiş surəti;

– ali təhsil müəssisəsini bitirmək haqqında diplomun müvafiq qaydada təsdiq edilmiş surəti (xarici ölkələrdə təhsil almış Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları üçün təhsil haqqında sənədlərin tanınması haqqında şəhadətnamə);

– şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin surəti.

Əlavə məlumat üçün AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Təhsil şöbəsinin Doktorantura sektoruna müraciət etmək olar.

Tel.: (+994 12) 539 20 68, (+994 12) 539 30 60

E-mail: tsh@science.az

Mənbə: www.science.az.

01 iyul, 2021

Süni intellektin tətbiqi ilə ağciyər xərçəngini erkən aşkarlamağa imkan verən tədqiqatlar aparılır

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun AR Səhiyyə Nazirliyinin Milli Onkologiya Mərkəzi ilə birgə insan ağciyər karsinoması üzrə tədqiqatları uğurla davam edir.

Bu günlərdə birgə tədqiqatların nəticəsi olaraq Milli Onkologiya Mərkəzinin baş direktoru, akademik Cəmil Əliyev, Biofizika İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov, Biofizika İnstitutunun elmi işçisi Arzu Aydəmirova, Milli Onkologiya Mərkəzi və Biofizika İnstitutunun birgə laboratoriyasının rəhbəri Leylaxanım Məlikovanın həmmüəllifliyi ilə “Süni intellekti qan plazmasının FÇİQ spektrlərinə tətbiq etməklə insan ağciyər xərçənginin klassifikasiyası” adlı məqaləsi impakt faktoru 3.898 (Clarivate Analytics, 2020) olan “Applied and Computational Mathematics” jurnalında çap edilib (Appl. Comput. Math, 2021, v.20, 277-289).

Sözügedən tədqiqat işi AMEA Rəyasət Heyətinin, Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin, o cümlədən Biologiya və Tibb Elmləri Bölməsinin iclaslarında geniş müzakirə edilib və elmi ictimaiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirilib. Məqalədə göstərilib ki, süni intellekti sağlam və ağciyər karsinoması xəstələrinin qan plazmalarının FÇİQ spektrlər toplusunun analizinə tətbiqi ilə yaradılan model sağlam və xəstə nümunələri 80-90% dəqiqliklə klassifikasiya etməyə imkan verir.

Hazırda bu iş Biofizika İnstitutu və Milli Onkologiya Mərkəzinin birgə səyi ilə daha da inkişaf etdirilir. Məqsəd maşın öyrənməsini genişləndirməklə xərçəngin klassifikasiyasını daha da yaxşılaşdırmaq və qeyri-invaziv skrininq metodu kimi ağciyər xəstələrinin erkən aşkar edilməsinə tətbiq etməkdir. 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

30 iyun, 2021

Elan

07 iyul 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA-nın Biofizika İnstitutunda fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə ixtisas (2406.01 – biofizika, 2406.02 – biokimya, 2424.01 – riyazi biologiya, bioinformatika) proqramlarının müzakirəsi.

2. AMEA RH-nin 26 may 2021-ci il tarixli 12/4 №-li qərarı ilə təsdiq edilmiş 2020-ci ildə fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktoranturaya və dissertanturaya qəbulun nəticələrinə əsasən yeni qəbul olunmuş doktorant və dissertantların fərdi iş planlarının müzakirəsi və təsdiqi.

3. AMEA-nın “Elm, təhsil və texnologiya problemləri üzrə Elmi Şura”sının 23 iyun 2021-ci il tarixli 01-6/497 №-li məktubu haqqında.

4. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

26 iyun, 2021

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin 26 İyun – Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə Akademiya əməkdaşlarına təbriki

Hörmətli həmkarlar!

Bu il 103 yaşını qeyd etdiyimiz Azərbaycan Silahlı Qüvvələri dövlət müstəqilliyimizin qarantı, xalqımızın güvən yeri və Azərbaycan xalqının şücaət rəmzidir.

1918-ci il mayın 28-də müstəqilliyini elan etmiş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin rəhbərliyi xarici müdaxilələrdən qorunmaq, daxili düşmən qüvvələrini zərərsizləşdirmək üçün silahlı qüvvələrin yaradılmasının vacibliyini dərk edirdi və həmin il iyunun 26-da AXC-nin Nazirlər Şurasının qərarı ilə Əlahiddə Korpus yaradıldı, avqustun 1-də isə Hərbi Nazirlik təsis olundu. General Səməd bəy Mehmandarov və general-leytenant Əliağa Şıxlinskinin rəhbərliyi altında qısa müddətdə Milli Ordu quruculuğuna başlanıldı və bir çox hərbi uğurlara imza atıldı.

Cümhuriyyətin süqutundan sonra AXC-nin yarım qalmış Milli Ordu quruculuğu siyasətini görkəmli dövlət xadimi, Ulu öndər Heydər Əliyev öz üzərinə götürərək Azərbaycan xalqı və dövləti qarşısında növbəti tarixi missiyasını həyata keçirdi və 1971-ci ildə C.Naxçıvanski adına Hərbi Liseyin açılmasına nail oldu. Ümummilli lider Heydər Əliyev həmin illərdə sovet rəhbərliyinin azərbaycanlı gənclərin peşəkar hərbçi kimi yetişməsinin qarşısını alan siyasətini məharətlə dəf etməyi bacardı və ölkəmiz üçün vətənpərvər milli kadrların yetişdirilməsinə başlanıldı. Məhz Ulu öndərin uzaqgörən siyasətinin nəticəsi idi ki, 1991-ci ildə öz dövlət müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycanın yeni formalaşdırılmış silahlı qüvvələrinin əsasını C.Naxçıvanski adına Hərbi Liseyin məzunları təşkil edirdi və həmin zabitlər Birinci Qarabağ müharibəsində misilsiz şücaətləri ilə fərqlənmişdilər.

Nəhayət, Ümummilli lider Heydər Əliyevin 22 may 1998-ci il tarixli Fərmanına əsasən, Əlahiddə Azərbaycan Korpusunun yarandığı gün, 26 iyun tarixi Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri Günü elan edildi. Ordu quruculuğuna daim həssas münasibət göstərən dahi lider 1999-cu il fevralın 20-də Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasının yaradılması haqqında Fərman imzaladı.

2003-cü il iyunun 26-da Silahlı Qüvvələrin yaradılmasının 85-ci ildönümündə Ulu öndər Heydər Əliyev şəxsi heyətə müraciətində demişdi: “Azərbaycanın güclü ordusu bu gün də, sabah da, 10 il, 100 il bundan sonra da lazımdır. Azərbaycan ordusu, onun Silahlı Qüvvələri böyük gələcəyə baxmalıdır. Böyük gələcəyin təminatçısı isə yalnız güclü, sarsılmaz ordu ola bilər”.

Dahi liderin hərb sahəsindəki siyasətini məharətlə davam etdirib onu yeni mərhələyə qaldıran Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında ötən müddət ərzində ordu quruculuğuna xüsusi diqqət yetirilmiş, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri ən müasir silah və texnika ilə təchiz olunmuş, peşəkar milli kadrlar hazırlanmışdır.

Məhz Ümummilli lider Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin gələcəyə hesablanmış və torpaqlarımızın düşmən işğalından azad olunmasına hədəflənmiş ordu quruculuğu siyasəti 2020-ci ilin sentyabrında başlayan 44 günlük Vətən müharibəsi ilə öz məntiqi nəticəsinə çatmış, doğma Qarabağımız düşmən tapdağından azad edilmiş, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bərpa olunmuşdur. 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı qələbə ilə Azərbaycan ordusu bütün dünyaya öz şücaətini və müasir hərb elminin sirlərinə nə qədər dərindən bələd olduğunu nümayiş etdirdi. Hesab edirəm ki, bu Qələbə ordumuzun özünün 103 illiyinə bəxş etdiyi ən gözəl hədiyyədir. Bu əlamətdar gündə şəhidlərimizin xatirəsini dərin hörmətlə anır, qazilərimizə can sağlığı, uzun ömür diləyir, əsgər və zabitlərimizə şərəfli xidmət arzu edirəm.

Hörmətli həmkarlar,

Sizi 26 İyun – Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə təbrik edir, cansağlığı və elmi fəaliyyətinizdə uğurlar arzulayıram.

Ramiz MEHDİYEV,

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti, akademik

Mənbə: www.science.az.

25 iyun, 2021

Gənc alimin elmi məruzəsi dinlənilib

İyunun 25-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunda növbəti onlayn elmi seminar keçirilib.

Seminarı giriş sözü ilə institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq tədbir iştirakçılarına məruzənin mövzusu və məruzəçi barədə məlumat verib.

Sonra institutun Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası laboratoriyasının mühəndisi Aytac Məmmədova “Flüoresensiyanın əsasları. Stasionar və zamanla ayırdedilmiş flüoresensiya” mövzusunda məruzəsini təqdim edib.

Gənc alim məruzəsində hidrofob ANS zülal bağlayıcı qruplarının təsviri, mövzu üzrə aparılan tədqiqatlar və alınan nəticələr haqqında ətraflı məlumat verib. Hazırda laboratoriyada birgə aparılan işlərdə 8-anilino-1-naftalensülfon turşusu (ANS), müxtəlif vəziyyətlərdəki zülalları xarakterizə etmək üçün xarici fluoressent zond kimi istifadə olunduğunu qeyd edən məruzəçi əridilmiş qlobulyar vəziyyətdə ANS flüoresensiyasının artması hidrofob zülal qruplarının su molekuluna əlçatan olduğunu göstərdiyini bildirib. Məruzəçinin sözlərinə görə, aparılan tədqiqatların  nəticələri göstərib ki, ANS,  Alzheymer, Parkinson və s. kimi ciddi xəstəliklərlə əlaqəli amiloid fibrillərinin kinetikasını və yaranma mexanizmini öyrənmək üçün dehidratlaşdırılmış, habelə hidratlaşdırılmış zülal aqreqatlarının xarakteristikası üçün tətbiq oluna bilər.

Sonda məruzə ətrafında suallar cavablandırılıb, müzakirələr aparılıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

24 iyun, 2021

Biofizika İnstitutunda “Vətən müharibəsində Azərbaycan qadınının rolu” mövzusunda tədbir keçirilib

AMEA-nın Biofizika İnstitutunda 26 iyun – Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə “Vətən müharibəsində Azərbaycan qadınının rolu” mövzusunda tədbir keçirilib.

Tədbiri giriş sözü ilə institutun elmi katibi, b.ü.f.d. Florida Mehrəliyeva açaraq tədbir iştirakçılarını Silahlı Qüvvələr Günü münasibəti ilə təbrik edib.

Sonra müəssisənin Kadrlar şöbəsinin müdiri Mehriban Əhmədova çıxış edərək Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin yaranmasından və inkişafından söz açıb. Qeyd edib ki, ümummilli lider Heydər Əliyev hakimiyyətdə olduğu dövrdə ordu quruculuğunu, silahlı qüvvələrin təkmilləşdirilməsini və maddi-texniki bazasının gücləndirilməsini, milli hərbi kadrların hazırlanmasını daim diqqətdə saxlayıb. O, ulu öndərin müdrik və uzaqgörən siyasətinin onun layiqli davamçısı Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirildiyini deyib. M.Əhmədova vurğulayıb ki, 30 illik işğala son qoyan ordumuz Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə 44 gün davam edən Vətən müharibəsində torpaqlarımızı işğaldan azad edərək Ermənistan silahlı qüvvələrinin “məğlubedilməzliyi haqqında mifi” darmadağın edib, milli ordumuzun gücünü və potensialını bütün dünyaya nümayiş etdirib.

Daha sonra institutun Qadınlar Şurasının sədri Əsmər Məmmədova çıxış edərək Qarabağ müharibəsində Azərbaycan qadınlarının iştirakından və rolundan danışıb. I və II Qarabağ müharibəsində yüzlərlə Azərbaycan qadınının öz cəsarətini, mərdliyini, şücaətini sübut etdiyini qeyd edən Ə.Məmmədova onların Vətən müharibəsi zamanı həm ön cəbhədə, həm də arxa cəbhədə yüksək qəhrəmanlıq nümayiş etdirdiyini vurğulayıb.

Sonda mövzu ilə bağlı videoçarx nümayiş etdirilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

23 iyun, 2021

Elan

24 iyun 2021-ci il tarixində saat 10:00-da AMEA Biofizika İnstitutunda 26 iyun – Silahlı Qüvvələr Günü münasibəti ilə “Vətən müharibəsində Azərbaycan qadının rolu” mövzusunda onlayn tədbir keçiriləcək.

Tədbirdə aşağıda qeyd edilən linkdən istifadə edərək iştirak etmək mümkündür:

Link: https://us04web.zoom.us/j/72561384031?pwd=Wk5vQmVnTy9rTHNEOHlRUkNESW5kdz09

İdentifikasiya nömrəsi: 725 6138 4031
Şifrə: sZ5Gi0

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

23 iyun, 2021

Biofizika İnstitutunda növbəti onlayn elmi seminar keçiriləcək

25 iyun 2021-ci il tarixində saat 11:00-da AMEA Biofizika İnstitutunda “Основы флуоресценции. Стационарная и время-разрешенная флуоресценция” mövzusunda onlayn elmi seminar keçiriləcək. Seminarda Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası laboratoriyasının mühəndisi Aytac Məmmədova çıxış edəcək.

Seminarda iştirak etmək istəyənlər aşağıdakı linkdən istifadə etməklə tədbirdə iştirak edə bilərlər:

Link: https://us05web.zoom.us/j/86372969108?pwd=b0ZLSnBsRERsRWVoSHpVUk0wRCsydz09

İdentifikasiya nömrəsi: 863 7296 9108

Şifrə: GXLXg4

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

22 iyun, 2021

Biofizika İnstitutunun əməkdaşları fəxri fərmanla təltif olunublar

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi və ictimai həyatında səmərəli fəaliyyətinə görə və  8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Biofizika İnstitutunun İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri Xəyalə Həsənova və Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası laboratoriyasının mühəndisi, dissertant Aytac Məmmədova AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texniki Elmləri  Bölməsinin Fəxri fərmanı ilə təltif olunublar.

Mükafatı səbəbkarlara təqdim edən İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov müəssisənin rəhbərliyi və kollektivi adından gəncləri bu münasibətlə təbrik edib, gələcək elmi və ictimai fəaliyyətlərində  onlara uğurlar arzulayıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

18 iyun, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin iclası keçirilib

İyunun 18-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin üzvləri, Rəyasət Heyəti aparatının rəhbəri və aidiyyəti şəxslər iştirak ediblər.

Yığıncağı giriş sözü ilə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev açaraq Akademiyada son dövrlərdə aparılan struktur islahatlarının əhəmiyyətindən danışıb. O qeyd edib ki, AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə AMEA üzvlərinin müraciətindən, qəbul olunmuş qərarlardan irəli gələrək Akademiyanın qarşısında olduqca mühüm vəzifələr dayanmaqdadır. Akademik Ramiz Mehdiyev sosial-iqtisadi və mədəni-mənəvi istiqamətlər üzrə dövlətin həyata keçirdiyi çoxşaxəli siyasətin reallaşmasında, xüsusən də işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa və quruculuq işlərində alimlərimizin yaxından iştirakının qarşıda duran ümdə vəzifələrdən olduğunu söyləyib. AMEA prezidenti bildirib ki, qeyd olunan istiqamətlər üzrə Azərbaycan alimləri öz elmi potensiallarını səfərbər etməli, bunun üçün müasir, innovativ elmi, elmi-təşkilati və idarəetmə texnologiyaları geniş tətbiq olunmalıdır.

Sonra AMEA-nın akademik-katibi, akademik Arif Həşimov gündəlikdə duran elmi, elmi-təşkilati və kadr məsələləri barədə məlumat verib.

Tədbirdə AMEA-nın Elm, təhsil, texnologiya problemləri üzrə Elmi şurasının da ilk iclası keçirilib, şura üzvləri Fizika İnstitutunun Nanomaterialların tətbiqi texnologiyaları laboratoriyasının rəhbəri vəzifəsini icra edən dosent Nahidə Musayevanın “Azot tərkibli aromatik partlayıcıları aşkarlamaq üçün məsafədən idarə olunan sistem haqqında” elmi tədqiqatı ilə bağlı məlumatını dinləyərək mövzunu müzakirə ediblər. Sistemlə bağlı şura üzvlərinin və tədbir iştirakçılarının sualları cavablandırılıb, mövzunun aktuallığı qeyd edilib, bu istiqamətdə araşdırmaların davam etdirilməsi zərurəti xüsusi olaraq vurğulanıb.

Daha sonra gündəlikdə duran digər məsələlərə baxılıb. Rəyasət Heyətinin müvafiq qərarları ilə AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Elmi-təşkilat idarəsinin əsasnaməsi, həmçinin AMEA Rəyasət Heyəti aparatı İşlər idarəsinin strukturunda edilmiş dəyişikliklər nəzərə alınmaqla idarənin yeni strukturu və ştat vahidləri təsdiqlənib.

İclasda kadr məsələlərinə də baxılıb. Rəyasət Heyətinin müvafiq qərarları ilə akademik Dilqəm Tağıyev akademik Murtuza Nağıyev adına Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutunun, akademik Vaqif Abbasov akademik Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun, akademik Vaqif Fərzəliyev akademik Əli Quliyev adına Aşqarlar Kimyası İnstitutunun, müxbir üzv Bəxtiyar Məmmədov Polimer Materialları İnstitutunun, müxbir üzv Əlövsət Quliyev Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunun baş direktoru, Natiq Mehdiyev isə AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Xüsusi şöbəsinin müdiri vəzifələrinə təsdiq ediliblər.

Müzakirə olunan məsələlər ətrafında akademiklər Dilqəm Tağıyev, İsa Həbibbəyli, İradə Hüseynova, Arif Həşimov, Vaqif  Fərzəliyev, Vaqif Abbasov və başqaları çıxış edərək fikir və təkliflərini səsləndiriblər.

Mənbə: www.science.az.

17 iyun, 2021

Xarici dillər üzrə doktoranturaya imtahan verənlərin nəzərinə

Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən xarici dillər üzrə doktoranturaya qəbul və xarici dillər üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı 2021-ci il iyunun 20-də, əcnəbilər üçün Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı isə iyunun 21-də keçiriləcək.

Namizədlər (iddiaçılar) “İmtahana buraxılış vərəqəsi”ni linkdən çap edə bilərlər.

İştirakçılar buraxılış vərəqəsi ilə bir yerdə “İmtahan iştirakçısının sağlamlığı haqqında bəyannamə”ni də çap edirlər. Bəyannamə ayrıca vərəqdə çap edilməlidir və imtahan günü şagird tərəfindən imzalanmaqla imtahan nəzarətçisinə təqdim edilməlidir.

Mənbə: www.science.az.

15 iyun, 2021

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü münasibətilə Akademiya əməkdaşlarına təbriki

Hörmətli həmkarlar!

Milli Qurtuluş Günü müasir müstəqil Azərbaycan Respublikasının tarixində ulu öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlı olan çoxsaylı əlamətdar hadisələr sırasında özünəməxsus xüsusiyyətləri və nəticələri ilə mühüm yer tutur.

Belə ki, 1991-ci ildə müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş Azərbaycanda siyasi hərc-mərclik hökm sürür və hakimiyyət uğrunda qızğın mübarizə gedirdi ki, bütün bunların məntiqi nəticəsi olaraq orduda yaranan boşluqlardan istifadə edən təcavüzkar Ermənistanın ərazi iddiaları ilə Azərbaycanın dövlət təhlükəsizliyi və müstəqilliyi təhlükə altına düşmüşdü.

Bakıda bu cür hadisələrin cərəyan etdiyi bir vaxtda isə görkəmli dövlət xadimi, ulu öndər Heydər Əliyev çoxillik zəngin dövlətçilik təcrübəsi ilə Naxçıvanda geniş quruculuq işləri həyata keçirirdi. Həmin illərdə ümummilli liderin rəhbərliyi, təşəbbüsü, cəsarəti və siyasi iradəsi ilə hələ SSRİ-nin mövcudluğunu qoruduğu bir vaxtda Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının adı dəyişdirilərək Naxçıvan Muxtar Respublikası adlandırılmış, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağı Muxtar Respublikanın Dövlət Bayrağı kimi qəbul edilmiş, 20 Yanvar hadisələrinə hüquqi-siyasi qiymət verilməsi kimi və s. önəmli qərarlar verilmiş, eyni zamanda Naxçıvanın iqtisadiyyatı dirçəldilmiş, qardaş Türkiyə ilə sıx əlaqələr qurulmuşdu.

Ulu öndər Heydər Əliyevin Azərbaycançılıq ideyalarından yola çıxaraq Naxçıvanda həyata keçirdiyi islahatlar Bakıda maraqla izlənir, xalqımız qeyri-sabitlikdən, bəlalardan xilasını, dövlətçiliyin gücləndirilməsini və gələcəyini ümummilli liderin timsalında görürdü. Belə bir vaxtda Azərbaycanın tanınmış ziyalıları dahi liderin hakimiyyətə qayıtması üçün müraciət imzalamışdılar və sevindirici haldır ki, həmin şəxslər sırasında AMEA-nın əməkdaşları da yer almışlar və bu gün də onlar öz elmi yaradıcılıqları ilə Akademiyada fəaliyyətlərini davam etdirirlər.

1993-сü ilin iyununda Gəncədə baş verən hadisələr isə müstəqillikdən sonrakı iki il ərzində ölkədə cərəyan edən proseslərin pik həddi olmuş, xalqımız vətəndaş müharibəsinin astanasına gəlmiş, Azərbaycan parçalanmaq təhlükəsi ilə üzləşmişdi. Həmin ərəfədə Azərbaycan xalqı kimi ozamankı ölkə rəhbərliyi də xilas yolunu dahi rəhbər Heydər Əliyevi Bakıya dəvət etməkdə görmüşdü.

1993-cü il iyunun 15-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilən Heydər Əliyev çıxışında demişdi: “Ali Sovetin sədri kimi Azərbaycan xalqının tarixi nailiyyəti olan Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini qorumağı, möhkəmləndirməyi, inkişaf etdirməyi özüm üçün ən əsas vəzifələrdən biri hesab edirəm. …Bu sahədə mən daim çalışacağam və heç kəsin şübhəsi olmasın ki, ömrümün bundan sonrakı hissəsini harda olursa-olsun, yalnız və yalnız Azərbaycan Respublikasının müstəqil dövlət kimi inkişaf etməsinə həsr edəcəyəm”.

Tarix ulu öndərin verdiyi sözə necə bağlı olduğunu nəinki bizə, hətta bütün dünyaya sübut etdi və dahi rəhbərin bu çıxışını o zaman dinləyən hər bir kəsin bu vədlərin gerçəkləşəcəyindən zərrə qədər də şübhəsi yox idi. Qısa müddətdə Heydər Əliyevin rəhbərliyi altında milli dirçəliş prosesinə başlanıldı, dövlətçilik institutları təsis olundu, ilk növbədə ordumuz gücləndirilərək Ermənistanın işğalçılığının qarşısı alındı, ölkəmizə geniş iqtisadi imkanlar açan Əsrin müqaviləsi imzalandı, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası qəbul edildi. Atılan məqsədyönlü siyasi, iqtisadi addımlar nəticəsində Azərbaycan inkişaf yoluna qədəm qoydu, dünyanın aparıcı dövlətləri sırasında qərarlaşdı, beynəlxalq arenada söz sahibinə çevrildi.

2020-ci ilin sentyabrında başlayan 44 günlük Vətən müharibəsi ilə isə ulu öndərin Qarabağımızın, Şuşamızın işğaldan azad olunmasına dair vəsiyyəti Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan ordusu tərəfindən yerinə yetirildi, ərazi bütövlüyümüz bərpa olundu.

Dəyərli Akademiya əməkdaşları, Sizi 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü münasibətilə təbrik edir, cansağlığı və elmi-tədqiqat işlərinizdə uğurlar arzulayıram.

Ramiz MEHDİYEV,

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti, akademik

Mənbə: www.science.az.

14 iyun, 2021

“Elm” qəzetinin ulu öndər Heydər Əliyevə həsr olunan xüsusi buraxılışı çapdan çıxıb

AMEA Rəyasət Heyətinin həftəlik mətbu orqanı olan “Elm” qəzetinin 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü ərəfəsində ulu öndər Heydər Əliyevə həsr edilən xüsusi buraxılışı işıq üzü görüb.

Qəzetin ilk səhifəsində yer alan “Milli Qurtuluş Günü zəfər təntənəsi ilə” başlıqlı məqalədə qeyd olunur ki, Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan xalqı üçün sadəcə təqvim bayramı deyil, böyük ictimai, siyasi və tarixi əhəmiyyətə malik bir gündür və bu tarixi yaradan isə Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunub saxlanılmasında, möhkəmlənməsində, inkişafında müstəsna rol oynayan, daim xalqına arxa, dayaq olan Heydər Əliyevdir. Məqalədə o da vurğulanır ki, ümummilli lider Heydər Əliyevin yenilməz iradəsi, uzaqgörənliyi, fədakarlığı onu dünya azərbaycanlılarının lideri edib, ömür yolu doğma vətənə xidmət nümunəsinə çevrilib, bütün həyatını canından artıq sevdiyi xalqına, ölkəsinə həsr etmiş müdrik siyasi və dövlət xadimi tariximizdə müstəqilliyimizin memarı və qurucusu kimi yer tutub.

“Xalqımızın böyük oğlu Heydər Əliyevin Azərbaycanın alternativsiz və hamılıqla qəbul olunan lideri funksiyasını şərəflə daşıması bir daha göstərir ki, bu böyük dövlət xadiminin 1969-cu ildə hakimiyyətə gəlişi özünü tam doğrultmuş mühüm tarixi zərurət olmuşdur. Təsadüfi deyil ki, bu illər tariximizin Heydər Əliyev dövrü adlandırılır. …Bu gün tam qətiyyətlə deyə bilərik ki, Azərbaycanda milli özünüdərkin və milli özünüifadənin bütün formalarının geniş vüsət almasına, milli şüurun yüksəlməsinə təkan verən sürətli inkişaf strategiyasının seçilməsi və böyük uğurla həyata keçirilməsi Heydər Əliyevin 1969-cu ildən əsası qoyulmuş rəhbərlik və idarəetmə fəlsəfəsinin aparıcı ideya-siyasi qayəsini təşkil edir”, – bu sözlər isə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin “Müstəqil dövlətçiliyin Heydər Əliyev epoxası” sərlövhəli məqaləsində əksini tapıb.

Həmçinin yazıda o da vurğulanıb ki, Heydər Əliyevin Azərbaycana uzunmüddətli rəhbərliyinin ən sanballı göstəricisi azərbaycançılıq məfkurəsinin və milli ruhun hədsiz yüksəlişi, milli özünüdərkin keçmiş buxovlardan azad olması, xalqın tarixi yaddaşının özünə qaytarılması kimi fundamental prinsiplər əsasında milli dövlətçilik arzularının və hisslərinin güclənməsinə, real siyasi amilə çevrilməsinə nail olunmasıdır.

“…Şübhə yoxdur ki, ulu öndərin zəngin siyasi proseslər, hüquqi, demokratik dövlət quruculuğu və milli dirçəliş sahəsində mühüm nailiyyətlərlə müşayiət olunan hakimiyyət illəri müstəqil Azərbaycanın bu günü və gələcəyi baxımından taleyüklü, tarixi mərhələdir. Bu illərin ən mühüm nəticəsi, hər şeydən əvvəl, müstəqilliyimizin dönməz, əbədi xarakter alması, erməni təcavüzünün qarşısının alınması və ölkəmizin ərazi bütövlüyünü təmin etmək uğrunda apardığımız mübarizənin real bəhrələr verməsinə gəlib çatmasıdır”, – deyə akademik Ramiz Mehdiyev məqalədə qeyd edib.

Bundan əlavə, yazıda Prezident İlham Əliyevin ölkəmizdə ümummilli lider Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi strateji xətti daha da zənginləşdirdiyi, Prezident İlham Əliyevin 2003-cü ildən başlanan müstəqil dövlətimizin möhkəmləndirilməsi missiyasının ölkəmizin tarixində yeni bir eranın yaranması ilə nəticələndiyi, bu illər ərzində Azərbaycan Respublikasının bütün istiqamətlər üzrə və hərtərəfli inkişaf etdirildiyi oxuculara çatdırılır.

AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəylinin “Elm” qəzetinin xüsusi buraxılışında yer alan məqaləsi isə “Müstəqillik yollarında Heydər Əliyevdən İlham Əliyevə” adlanır. Akademik məqalədə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikasının XX əsrin altmışıncı illərindən XXI əsrin bizim günlərə qədərki bütün inkişaf mərhələləri ümummilli lider Heydər Əliyevin və ölkəmizin Prezidenti İlham Əliyevin çoxcəhətli fəaliyyəti ilə üzvü surətdə əlaqədardır. Akademik İsa Həbibbəyli ulu öndərin Azərbaycanda siyasi hakimiyyətə gəldiyi 1969-cu ildən keçən 52 illik tarixi mərhələnin iki mühüm dövrü (Heydər Əliyev epoxası – 1969-2003-cü illər və İlham Əliyev erası – 2003-cü ildən) əhatə etdiyini vurğulayıb: “Heydər Əliyev epoxası ilə İlham Əliyev erası bir-birinin davamı olub, ayrılmaz və möhtəşəm bir tamın üzvü tərkib hissələridir. Zaman baxımından ardıcıl və vahid bir prosesi əhatə edən həmin tarixi mərhələlər siyasi qayəsi və mahiyyəti etibarilə də bir-birini tamamlayır. Belə ki, görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin Azərbaycanın tarixindəki və müasir həyatındakı ən böyük xidmətləri hər iki qüdrətli dövlət rəhbərinin Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin taleyində və inkişafındakı misilsiz rolları ilə bağlıdır”.

Məqalədə, o cümlədən Qalib Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə böyük uğurla həyata keçirilmiş “Dəmir Yumruq” əməliyyatı nəticəsində rəşadətli ordumuzun torpaqlarımızı işğaldan azad etdiyi də əksini tapıb: “Lələtəpə-Cocuqmərcanlı qalibiyyət yürüşünün başlanğıcı, Günnüt-Naxçıvan uğurlu davamı, Qarabağ-Şuşa zirvəsi olmuşdur”.

“Elm” qəzetinin xüsusi buraxılışında, həmçinin AMEA-nın Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının sədri, fizika üzrə fəlsəfə doktoru dosent Famin Salmanovun “Heydər Əliyev və Azərbaycan gəncliyi”, YAP AMEA ərazi təşkilatının sədri, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Ulduzə Qurbanovanın “Azərbaycanı müstəqilliyə qovuşduran Ümummilli lider”, Ədəbiyyat İnstitutunun şöbə müdiri, YAP İdarə Heyətinin üzvü, filologiya elmləri doktoru Elnarə Akimovanın “İlham Əliyev – Ulu öndər yolunun davamı və sabahı”, AMEA-nın Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının sədri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Sevinc Nəsirovanın “Ulu öndər Heydər Əliyev dühası və Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafı”, AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun şöbə müdiri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Elnur Kəlbizadənin “Ümummilli lider Heydər Əliyev – Qafqazda davamlı sülh və əməkdaşlığın inkişaf ideyalarının müəllifidir” və AMEA-nın Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının sədri, elmi işçi Nərgiz Bayramovanın “Heydər Əliyev – elm və təhsilin himayədarı” sərlövhəli məqalələri yer alıb.

Nəşrin son səhifəsində isə görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin fotoları oxuculara təqdim olunur.

Mənbə: www.science.az.

12 iyun, 2021

Biofizika İnstitutuna doktorant hazırlamaq səlahiyyəti verilib

“Doktoranturalar yaradılan Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin, elmi müəssisə və təşkilatların Siyahısı”nda dəyişiklik edilib.

Bununla bağlı Baş nazir Əli Əsədov qərar imzalayıb.

Qərara əsasən, AMEA üzrə Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinə yeni Biofizika İnstitutu əlavə edilib. İnstitutda da fəlsəfə və elmlər doktoru üzrə doktorantura ixtisasına qəbul olacaq.

Nazirlər Kabinetindən qərara verilən izahda bildirilib ki, AMEA-nın Biofizika İnstitutu 2016-cı ildən etibarən biofizika sahəsində fundamental və innovasiya xarakterli tətbiqi elmi tədqiqat işlərinin həyata keçirilməsi istiqamətində uğurla fəaliyyət göstərir. İnstitutda AMEA-nın 2 müxbir üzvü, 4 elmlər və 6 fəlsəfə doktoru çalışır.

İnstitutun ən mühüm vəzifələrindən biri yeni elmi istiqamət olan biofizika sahəsində yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanmasıdır. 2017-ci ildən etibarən Biofizika İnstitutunun alim və mütəxəssisləri tərəfindən magistratura pilləsi üzrə, eləcə də fəlsəfə və elmlər doktoru hazırlığı üzrə yüksəkixtisaslı kadrların yetişdirilməsi işinə başlanılıb. Lakin institutda doktorantura mövcud olmadığı üçün yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanması işi AMEA-nın və respublikanın digər elmi müəssisələrində məqsədli sifarişlər əsasında həyata keçirilib. Bu da bir sıra hallarda kadr hazırlığını institutun tələbləri səviyyəsində həyata keçirməyə mane olur.

Mövcud maddi-texniki bazasını, magistratura və doktorantura təhsil pillələri üzrə kadr hazırlığı sahəsində qazandığı təcrübəni nəzərə alaraq, AMEA-nın Biofizika İnstitutunda fəlsəfə və elmlər doktoru hazırlığı üzrə 2406.01 – Biofizika (biologiya, tibb, fizika, texnika), 2406.02 – Biokimya (biologiya, kimya, tibb, texnika, aqrar elmlər), 2424.01 – Riyazi biologiya, bioinformatika (biologiya, riyaziyyat) ixtisasları üzrə doktoranturanın yaradılması və bununla bağlı Nazirlər Kabinetinin müvafiq Qərarının qəbul edilməsi məqsədəuyğun sayılır.

Qərarın qəbul edilməsi Biofizika İnstitutunda doktorant və dissertantların hazırlanmasının həyata keçirilməsinə imkan yaradır.

Mənbə: www.science.az.

11 iyun, 2021

AMEA-da şəffaflığın təmin olunması istiqamətində tədbirlər və struktur islahatları aparılır

AMEA-nın “Elm TV” internet televiziyasında akademiyada şəffaflığın təmin olunması istiqamətində tədbirlər və struktur islahatları ilə bağlı videosüjet yayımlanıb.

Süjetdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin Akademiyanın 27 may 2021-ci il tarixində keçirilən Ümumi yığıncağında səsləndirdiyi fikirlər barədə məlumat verilib. Akademik tədbirdə qeyd edib ki, AMEA-da ötən illər nöqsanların yaranmasına gətirib çıxaran amillər arasında qüsurlu idarəçilik sistemi birinci yeri tutub. İdarəçiliyin pərakəndə olması, məsuliyyətsizlik, tələbkarlığın zəif olması Akademiyada ciddi problemlərə və özbaşınalığa səbəb olub. R.Mehdiyev bu elm ocağında olan qüsurlar barədə hər kəsin məlumatlı olmasının və onların aradan qaldırılmasının zəruriliyini vurğulayıb.

Videosüjetdə AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəyli AMEA-da aparılan struktur islahatları ilə yanaşı, eyni zamanda şəffaflıq istiqamətində də həyata keçirilən tədbirlərin Akademiyanın müasir dövrdəki əsas simasını müəyyən etdiyini deyib. Əlavə edib ki, Ümumi yığıncaqda AMEA-nın Nizamnaməsinə edilən əlavə və dəyişikliklər Akademiyada struktur islahatlarının hüquqi baxımdan tənzimlənməsinə, genişlənməsinə və tamamlanmasına şərait yaradacaq. Bu struktur islahatları öz bəhrəsini idarəetmədə və nəticədə elmin keyfiyyətində tapacaqdır.

Alim AMEA-da şəffaflıq istiqamətində aparılan yoxlamaların uzun illərdən bəri yığılıb qalmış nöqsanların aşkara çıxarılmasına, onların aradan qaldırılması yollarının müəyyən edilməsinə və bu yöndə ilk addımların atılmasına doğru icra olunan çoxistiqamətli fəaliyyətin həyata keçirilməsinə xidmət etdiyini deyib.

Reportajda  bildirilir ki, akademik Ramiz Mehdiyev Ümumi yığıncaqda ötən illər ərzində AMEA-nın bir sıra müəssisələrində, o cümlədən Yüksək Texnologiyalar Parkının (YT Park) fəaliyyətində ciddi nöqsanlar aşkar edildiyini deyib. AMEA rəhbəri, həmçinin bu kimi hallara hüquqi qiymətin verilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Videosüjetdə AMEA-nın İşlər idarəsinin müdir müavini Natiq Allahverdiyev qeyd edib ki, ölkə Prezidenti İlham Əliyevin YT Parkın AMEA nəzdində fəaliyyət göstərməsi ilə bağlı 2014-cü il tarixli müvafiq Sərəncamından sonra elmdə əldə olunan nailiyyətlərin iqtisadiyyatda tətbiqi, yeni yaradıcılıq sahələrinin təmini və inkişafı məqsədilə Parka dövlət büdcəsindən 1,5 milyon vəsait ayrılıb: “Bundan əlavə, vaxtilə AMEA Təcrübə-Sənaye Zavodunun torpaq ərazisi dövlət başçısının Sərəncamı ilə YT Parka verilmişdir. Lakin öncəki sənədlərdəki rəqəmlərlə son göstəricilər uzlaşmır”.

Bildirilib ki, illik hesabat zamanı AMEA prezidenti R.Mehdiyev həqiqətlərin üzə çıxarılması məqsədilə komissiyanın yaradılması, Akademiyanın bütün elmi müəssisə və təşkilatlarının torpaq ərazilərinin dəqiqləşdirilməsi və sənədlərin üzləşməsinin həyata keçirilməsinə dair göstəriş verildiyini deyib. İclasda akademik R.Mehdiyev institut direktorlarının rəhbərlik etdikləri müəsisələrin fəaliyyətinin bütün istiqamətlərinə görə məsuliyyət daşıdıqlarını bildirib. Bu məqsədlə bəzi institutlarda yeni təyinatlar həyata keçirilib.

Videosüjetin sonunda akademik İ.Həbibbəyli vurğulayıb ki, AMEA rəhbərinin göstərişi ilə Akademiyanın elmi-tədqiqat institutlarının fəaliyyətinin dövlət quruculuğu prosesinə töhfə verməyə doğru istiqamətləndirilməsi sahəsində atılan addımlar artıq öz bəhrəsini verməkdədir. AMEA institutlarının bir neçə nazirliklə bağladığı müqavilələr, Akademiyada dövlət səviyyəsində baş verən proseslərə elmin dəstəyinin təmin olunması 2020-ci ili əvvəlki illərdən fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərdən olub.

“Elm TV”də yayımlanmış videosüjeti təqdim edirik: http://science.gov.az/az/news/open/17152

Mənbə: www.science.az.

10 iyun, 2021

AMEA-nın Ümumi yığıncağının ölkə başçısına müraciətindən, çıxışlardan və qərarlardan irəli gələn vəzifələr müzakirə olunub

İyunun 10-da Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, yeni tərkibdə Rəyasət Heyətinin üzvləri, Rəyasət Heyətinin aparat rəhbəri və aidiyyəti şəxslər iştirak ediblər.

İclası AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev açaraq yığıncağın gündəliyi barədə iştirakçılara məlumat verib.

Akademik Ramiz Mehdiyev ölkə başçısı cənab İlham Əliyevin müvafiq sərəncamları ilə təltif olunmuş akademik Tofiq Nağıyevə “Şöhrət” ordeni, Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin əməkdaşları – Şəfəq Əlibəyliyə 3-cü dərəcəli “Əmək” ordeni, Kamil Allahyarov, Fatma Əliyeva və İnarə Şəfiyevaya “Tərəqqi” medalı, həmçinin Ridvan Sadırxanova “Əməkdar mədəniyyət işçisi” və Kübra Şamilovaya “Əməkdar mədəniyyət işçisi” vəsiqələrini, sonra AMEA-nın müxbir üzvü Maqsud Qurbanova isə AMEA-nın Fəxri fərmanını təqdim edib.

Sonra Nizami adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin baş direktoru, akademik Rafael Hüseynov çıxış edərək muzeyin 80 illik yubileyi münasibətilə təltif edilmiş əməkdaşları adından ölkə Prezidentinə, eləcə də Akademiya rəhbərliyinə minnətdarlığını bildirib.

Müzakirəyə çıxarılan ilk məsələ “AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixli Ümumi yığıncağının Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevə müraciətindən, çıxışlardan və qərarlardan irəli gələn vəzifələr haqqında” olub.

AMEA-nın akademik-katibi, akademik Arif Həşimov çıxış edərək qeyd edib ki, AMEA üzvlərinin, respublikanın bir sıra hökumət və dövlət nümayəndələrinin, dövlət qurumları və ali təhsil müəssisələri rəhbərlərinin iştirak etdiyi tədbirdə AMEA-nın 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti ilə bağlı hesabat dinlənilərək təsdiq edilib. Həmçinin respublikanın müasir ictimai-siyasi və mədəni-mənəvi həyatı ilə bağlı bir sıra mühüm məsələlər, bundan irəli gələrək AMEA qarşısında duran vəzifələr geniş müzakirə olunub, bu məsələlərlə bağlı mühüm qərarlar qəbul edilib.

Diqqətə çatdırılıb ki, tədbirin sonunda ölkəmizin sosial-iqtisadi və mədəni-mənəvi inkişafına yönəlmiş dövlət siyasətini dəstəkləyərək, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa və quruculuq işlərində elmi potensialın yaxından iştirakını təmin edərək, elmi fəaliyyətin əsas istiqamətlərinin və nəticələrinin respublikanın mənafeyinə uyğunlaşdırılmasının, elmin yeni əsaslarla təşkilinin, idarə olunmasının və strukturunun optimallaşdırılmasının, maliyyə mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsinin vacibliyini əsas götürərək, AMEA-nın maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi və alimlərin əməyinin stimullaşdırılması sahəsində ardıcıl tədbirləri yüksək qiymətləndirərək Akademiyanın Ümumi yığıncağı adından Prezident İlham Əliyevə müraciət qəbul edilib.

Müasir dünyanın çağırışları və respublikada yaranmış yeni reallıqlar kontekstində Azərbaycan elmi qarşısında duran vəzifələrin geniş şərh olunduğu müraciətdə xüsusi olaraq qeyd edilib ki, ordumuzun uğurlu hərbi əməliyyatları, Qarabağ torpaqlarının erməni işğalından azad edilməsi, dağıdılmış ərazilərdə irimiqyaslı quruculuq işlərinə başlanılması digər dövlət qurumları kimi, Milli Elmlər Akademiyasının fəaliyyətində də köklü, inqilabi dəyişiklikləri zəruri edir. Müraciətdə o da xüsusi vurğulanıb ki, ölkəmizdə və regionda meydana çıxan yeni reallıqların AMEA-nın alimləri tərəfindən müzakirələri nəticəsində gəlinən qənaət, həmçinin cərəyan edən mürəkkəb proseslərin, eləcə də dünya elmində müşahidə edilən yeni tendensiyaların təhlili Azərbaycanda fundamental və tətbiqi elmin doktrinasına yenidən əsaslı şəkildə baxılmasını tələb edir.

Diqqətə çatdırılıb ki, müraciətdə elm və təhsil sisteminin effektiv, çoxşaxəli inteqrasiyası, ordu quruculuğunda müasir elmi yanaşmaların tətbiqi, informasiya cəmiyyətinin yaradılması və virtual idarəçiliyin elmi əsaslarının formalaşdırılması, ölkənin təbii ehtiyatlarının qorunması və istifadəsinə dair yeni elmi yanaşmanın ortaya qoyulması, ana dilimizin və mədəniyyətimizin inkişafı, yeni dövrün reallıqları çədemik-katib Arif Həşimov, Rəyasət Heyətinin üzvləri akademiklər Fikrət Əliyev və Adil Qəribov çıxış edərək fikir və təkliflərini səsləndiriblər.

Mənbə: www.science.az.

10 iyun, 2021

Yeni kvant mikroskopu yaradılıb

Almaniya və Astraliya alimləri yeni kvant mikroskopu yaradıblar.

Yeni mikroskop əvvəllər görülməsi mümkün olmayan hüceyrə strukturlarını müşahidə etməyə imkan verir. O, naviqasiyadan tutmuş tibbi vizuallaşdırmayadək yeni tətbiqlərin, həmçinin biotexnologiyaların yaradılmasına şərait yaradır.

Qeyd edək ki, mikroskopun hazırlanmasında Avstraliyanın Kvinslend və Almaniyanın Rostok Universitetlərinin alimləri iştirak ediblər.

Mənbə: Oxu.az

7 iyun, 2021

COVİD-19-a yoluxmuş əməkdaşlara maddi yardım edilib

AMEA Biofizika İnstitutunun koronavirus infeksiyasına yoluxan əməkdaşlarına maddi yardım verilib.

Belə ki, müəssisənin Həmkarlar Təşkilatı rəsmi tibbi arayış əsasında COVİD-19 xəstəliyi keçirən dörd əməkdaşın hər birinə 100 manat məbləğində əlavə vəsait köçürüb.

Qeyd edək ki, müəssisə əməkdaşları koronavirusla mübarizə ilə bağlı maarifləndirmə tədbirlərinə qoşulur, həmçinin Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərar və tövsiyələrinə ciddi riayət edirlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

7 iyun, 2021

Doktoranturaya qəbul qaydalarına dəyişiklik edilib

Nazirlər Kabineti “Doktoranturaların yaradılması və doktoranturaya qəbul Qaydaları”nda dəyişiklik edib.

Bununla bağlı Baş nazir Əli Əsədov qərar imzalayıb.

Doktoranturaya illik qəbul və dissertantların təhkimolunma planları ali təhsil müəssisələrinin, elmi müəssisə və təşkilatların sifarişləri əsasında onların tabe olduqları müvafiq qurumlar tərəfindən Nazirlər Kabinetinə təqdim olunur, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının və Təhsil Nazirliyinin rəyləri əsasında hər il aprelin 1-dək təsdiq edilir.

Doktoranturaya qəbul hər ilin iyun (xarici dil imtahanı) və sentyabr (fəlsəfə və ixtisas fənnindən imtahanlar) ayları ərzində keçirilir.

Mənbə: www.science.az.

7 iyun, 2021

Ali, orta və magistratura təhsili ilə bağlı bir sıra qərarlarda dəyişiklik edilib

AR Nazirlər Kabineti “Ali təhsil pilləsinin dövlət standartı və proqramı”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2010-cu il 23 aprel tarixli 75 nömrəli, “Orta ixtisas təhsili pilləsinin dövlət standartı və proqramı”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2010-cu il 23 aprel tarixli 76 nömrəli, “Magistratura təhsilinin məzmunu, təşkili və “magistr” dərəcələrinin verilməsi Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2010-cu il 12 may tarixli 88 nömrəli, “Bakalavriat (əsas (baza ali) tibb təhsili) təhsilinin məzmunu və təşkili Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2010-cu il 24 iyun tarixli 117 nömrəli, “Ali təhsil müəssisələrinin bakalavriat və magistratura səviyyələrində, əsas (baza ali) tibb təhsilində və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsində kredit sistemi ilə tədrisin təşkili Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2013-cü il 24 dekabr tarixli 348 nömrəli və “Orta ixtisas təhsili müəssisələrində kredit sistemi ilə tədrisin təşkili Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2013-cü il 26 dekabr tarixli 354 nömrəli qərarlarında dəyişiklik edib.

Bu barədə Baş nazir Əli Əsədov qərar imzalayıb.

Qərara əsasən, ali təhsil proqramları təhsilalanların dövlət attestasiyası ilə yekunlaşır.

Bakalavriat səviyyəsində xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları istisna olmaqla digər bütün ixtisaslar üzrə tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş, o cümlədən nəzərdə tutulmuş cari attestasiyalardan (fənlər üzrə attestasiyalardan) müvəffəqiyyətlə keçmiş tələbələr təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2013-cü il 24 dekabr tarixli 348 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Ali təhsil müəssisələrinin bakalavriat və magistratura səviyyələrində, əsas (baza ali) tibb təhsilində və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsində kredit sistemi ilə tədrisin təşkili Qaydaları”na əsasən müəyyən edilmiş Ümumi Orta Müvəffəqiyyət Göstəricisinə) uyğun olaraq dövlət attestasiyasından keçmiş hesab olunurlar. Attestasiyanın nəticələri ilə razılaşmayan tələbələr üçün dövlət attestasiyası təşkil edilir.

Bakalavriat səviyyəsində xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları üzrə dövlət attestasiyası məcburidir və ixtisas üzrə buraxılış yekun dövlət imtahanından (fənlərarası) və ya buraxılış işinin müdafiəsindən ibarətdir.

Magistratura səviyyəsində tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş tələbələr yekun attestasiyaya buraxılırlar. Yekun attestasiya magistrlik dissertasiyasının müdafiəsindən və (və ya) ixtisas fənləri üzrə imtahanlardan ibarətdir. Magistrlik dissertasiyasının müdafiəsi ixtisaslaşdırılmış şuraların iclaslarında aparılır. Magistrlik dissertasiyasının məzmununa, yazılmasına, təqdim edilməsinə və müdafiəsinə qoyulan tələblər Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla, ali təhsil müəssisəsinin Elmi Şurası və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası tərəfindən müəyyənləşdirilir.

Bakalavriat və magistratura səviyyələrində imtahan sessiyalarının təşkili, tələbələrin biliyinin cari və aralıq qiymətləndirilməsi, dövlət attestasiyasının keçirilməsi qaydaları ali təhsil müəssisələri və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası tərəfindən müəyyən edilir.

Orta ixtisas təhsili proqramları təhsilalanların dövlət attestasiyası ilə yekunlaşır. Tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş, o cümlədən nəzərdə tutulmuş cari attestasiyalardan (fənlər üzrə attestasiyalardan) müvəffəqiyyətlə keçmiş tələbələr təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2013-cü il 26 dekabr tarixli 354 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Orta ixtisas təhsili müəssisələrində kredit sistemi ilə tədrisin təşkili Qaydaları”na əsasən müəyyən edilmiş Ümumi Orta Müvəffəqiyyət Göstəricisinə) uyğun olaraq yekun attestasiyadan keçmiş hesab olunurlar. Təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (Ümumi Orta Müvəffəqiyyət Göstəricisinə) uyğun olaraq çıxarılmış yekun attestasiyanın nəticələri ilə razılaşmayan tələbə ixtisas üzrə buraxılış yekun dövlət imtahanında (fənlərarası) iştirak edə bilər.

İmtahan sessiyalarının təşkili, tələbələrin biliyinin cari və aralıq qiymətləndirilməsi, dövlət attestasiyasının keçirilməsi qaydaları orta ixtisas təhsili müəssisələri tərəfindən müəyyənləşdirilir.

Tələbələrin fənlər üzrə attestasiyası (biliyinin qiymətləndirilməsi) Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla, ali təhsil müəssisəsinin Elmi Şurası və AMEA tərəfindən müəyyənləşdirilmiş qaydada çoxballı (100 ballı) sistemlə həyata keçirilir.

Magistrlik dissertasiyasının məzmununa, yazılmasına, təqdim edilməsinə və müdafiəsinə qoyulan tələblər Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla, ali təhsil müəssisəsinin Elmi Şurası və AMEA tərəfindən müəyyənləşdirilir.

Tələbələrin fənlər üzrə attestasiyası (biliyinin qiymətləndirilməsi) Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla, ali təhsil müəssisəsinin Elmi Şurası tərəfindən müəyyənləşdirilmiş qaydada çoxballı (100 ballı) sistemlə həyata keçirilir.

Xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları istisna olmaqla digər bütün ixtisaslar üzrə tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş, o cümlədən nəzərdə tutulmuş cari attestasiyalardan (fənlər üzrə attestasiyalardan) müvəffəqiyyətlə keçmiş tələbələr təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2013-cü il 24 dekabr tarixli 348 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Ali təhsil müəssisələrinin bakalavriat və magistratura səviyyələrində, əsas (baza ali) tibb təhsilində və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsində kredit sistemi ilə tədrisin təşkili Qaydaları”na əsasən müəyyən edilmiş Ümumi Orta Müvəffəqiyyət Göstəricisinə) uyğun olaraq yekun dövlət attestasiyasından keçmiş hesab olunurlar. Attestasiyanın nəticələri ilə razılaşmayan tələbələr üçün yekun dövlət attestasiyası təşkil edilir.

Xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları üzrə yekun dövlət attestasiyası məcburidir.

Xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları istisna olmaqla digər bütün ixtisaslar üzrə tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş, o cümlədən nəzərdə tutulmuş cari attestasiyalardan (fənlər üzrə attestasiyalardan) müvəffəqiyyətlə keçmiş tələbə təhsil müddətində əldə etdiyi nəticələrə (ÜOMG-yə) uyğun olaraq dövlət attestasiyasından keçmiş hesab olunur.

Təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (ÜOMG-yə) uyğun olaraq yekun attestasiyanın qərarı ilə razılaşmayan tələbə üçün dövlət attestasiya sınaqları təşkil edilir.

Tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş, o cümlədən nəzərdə tutulmuş cari attestasiyalardan (fənlər üzrə attestasiyalardan) müvəffəq qiymət almış tələbə təhsil müddətində əldə etdiyi nəticələrə (ÜOMG-yə) uyğun olaraq yekun attestasiyadan keçmiş hesab olunur.

Təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (ÜOMG-yə) uyğun olaraq yekun attestasiyanın qərarı ilə razılaşmayan tələbə ixtisas üzrə buraxılış yekun dövlət imtahanında (fənlərarası) iştirak edə bilər.

Bu Qərar 2021-ci il oktyabrın 1-dək qüvvədədir.

Mənbə: https://nk.gov.az

3 iyun, 2021

COST proqramında iştirak üçün 40 yeni layihə təsdiqlənib

Avropa Komissiyasının COST (Elm və Texnologiyada Avropa Əməkdaşlığı) Fəaliyyəti üzrə 40 yeni layihə təsdiq edilib.

Azərbaycanlı alim və mütəxəssislər bu layihələrə qoşula bilərlər. Bunun üçün uyğun layihə seçilməli və layihə rəhbərinə müraciət məktubu göndərilməlidir. Müraciət ilə əlaqəli ətraflı məlumat COST üzrə milli əlaqələndirici şəxs İlham Hümbətov (əlaqə: ilhamh@gmail.com) və ya AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Beynəlxalq elmi əməkdaşlıq şöbəsindən (+994 12 4923446) əldə edilə bilər.

Müasir dövrdə prioritet sahələrin inkişafı üçün multidissiplinar yanaşmanın və elmi-tədqiqat müəssisələri, istehsal sahələri, dövlət və özəl sektorlardan olan mütəxəssislərin əməkdaşlığının mühümlüyünü nəzərə alaraq, COST Fəaliyyəti müxtəlif ölkələrdən olan mütəxəssislər tərəfindən qabaqcıl ideyaların birgə həyata keçirilməsi, təcrübə və məlumat mübadiləsi məqsədilə elmi şəbəkələrin yaradılması üçün geniş imkanlar açır.

Qeyd edək ki, hazırda 20-dən çox azərbaycanlı alim və mütəxəssis 15-ə yaxın COST layihəsinin iştirakçısıdır.

Mənbə: www.science.az.

2 iyun, 2021

Elmi şuranın növbəti iclası keçirilib

İyunun 2-də AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib.

İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclası açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib. O, AMEA Rəyasət Heyətinin bir sıra qərarları barədə Elmi şura üzvlərinə məlumat verib.

Elmi şuranın sədri, professor Oktay Qasımov AMEA-nın prezidenti akademik Ramiz Mehdiyevin 27 may 2021-ci il tarixdə akademiyanın Ümumi yığıncağının iclasındakı çıxışına istinad edərək qeyd edib ki, bu gün alimlərimizin apardığı tədqiqatlar prioritet istiqamətləri əhatə etməli, müasir dünya elminin inkişaf tendensiyaları ilə uzlaşmalıdır. Alim Azərbaycan elminin inkişafına töhfə verə bilən tədqiqatların daha da genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Daha sonra Biofizika İnstitutunun icraçı direktoru, b.e.d. Kərim Qasımov tərəfindən tərcümə olunmuş “Molekulyar Hüceyrə Biologiyası” adlı kitabın I cildinin nəşr olunması ilə bağlı məsələ müzakirə olunaraq Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsi qarşısında vəsatət qaldırılmasına qərar verilib.

Sonda AMEA Fizika İnstitutunun II kurs magistrantı Sevda Mahmudovanın “Fibroin zülal məhlulunun aqreqasiya kinetikasının xüsusiyyətləri və analizi” mövzusunda magistrlik dissertasiyasının müzakirəsi aparılıb. İddiaçının dissertasiya müdafiəsinə buraxılmasına dair qərar qəbul olunub.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

1 iyun, 2021

“Elm” qəzetinin yeni sayı çapdan çıxıb

AMEA Rəyasət Heyətinin həftəlik mətbu orqanı olan “Elm” qəzetinin yeni sayı işıq üzü görüb.

Qəzetin ilk səhifəsində Prezident İlham Əliyevin Türkiyənin milli təhsil naziri Ziya Selçukla görüşünə dair məlumat yer alıb.

Nəşrin növbəti səhifələrində AMEA-nın Ümumi yığıncağı barədə məlumat, AMEA-nın Ümumi yığıncağının Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə müraciəti,akademik Ramiz Mehdiyevin 28 May – Respublika Günü münasibətilə Akademiya əməkdaşlarına təbriki, “Neft-qaz problemləri və perspektivləri” mövzusunda respublika konfransı, “Aşıq Ələsgər: sazın sehri və sözün şöhrəti” adlı beynəlxalq tədbir və s. informasiyalar oxuculara təqdim olunur.

Bundan əlavə, “Yarımkeçiricilər fizikası sahəsində görkəmli alim”, ““Ağıllı şəhər və “Ağıllı kənd”lər elm, təhsil və innovasiyanın birgə nailiyyəti kimi”, “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə aid materiallar Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin kolleksiyasında”, “AMEA-da aparılan islahatlar keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyub”, “Azərbaycan-tatar ədəbi əlaqələrinin pasportu” sərlövhəli məqalələr, elmi yeniliklər, müsabiqələr və digər xəbərlərlə də tanış ola bilərsiniz.

12 səhifəlik qəzetdə, o cümlədən rus dilində materiallar öz əksini tapıb.

Mənbə: www.science.az.

31 may, 2021

Elan

2 iyun 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA-nın Ümumi yığıncağının qərarlarından və AMEA-nın prezidentinin çıxışından irəli gələn məsələlər haqqında.

2. AMEA-nın Biofizika İnstitutunda tərcümə olunmuş “Molekulyar Hüceyrə Biologiyası” adlı kitabın I cildinin nəşr olunması ilə bağlı müzakirə.

3. AMEA Fizika İnstitutunun II kurs magistrantı Sevda Mahmudovanın 24 may 2021-ci il tarixində keçirilmiş dissertasiya işinin müzakirəsi haqqında.

4. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

28 may, 2021

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin 28 May – Respublika Günü münasibətilə Akademiya əməkdaşlarına təbriki

Hörmətli həmkarlar!

1918-ci il mayın 28-də Qafqazda mövcud gərgin ictimai-siyasi şəraitdə Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən “İstiqlal Bəyannaməsi”nin imzalanması ilə müsəlman Şərqində ilk parlamentli respublika, demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin əsası qoyulmuş oldu.

Cümhuriyyətin elan edilməsi xalqımızın əsrlərlə mövcud olmuş dövlətçilik ənənələrinin XX əsrin ilk onilliyində bərpası və eyni zamanda, tarixi torpaqlarımızda müstəqil milli dövlətimizin yaranmasının təcəssümü idi.

1918-ci il sentyabrın 15-də Nuru Paşanın rəhbərliyi altında Qafqaz İslam Ordusunun hərbi dəstəyi ilə Bakı erməni-bolşevik işğalından azad edilmişdir ki, bu da Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının tarixi nişanələrindən biridir.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti mövcud olduğu 23 ay ərzində millətindən, dinindən, sinfindən, irqindən, cinsindən asılı olmayaraq ölkə ərazisində yaşayan bütün vətəndaşların hüquqlarını təmin etmiş, sözügedən bəşəri dəyərlər Cümhuriyyətin “İstiqlal Bəyannaməsi”ndə də öz əksini tapmışdır.

Qısa müddət ərzində AXC Hökuməti zəngin dövlət quruculuğu işləri həyata keçirmiş, nizami ordu yaradılmış, Azərbaycan dili dövlət dili elan olunmuş, Azərbaycan bayrağı dövlət bayrağı kimi qəbul edilmiş, müsəlman Şərqində qadınlara ilk dəfə seçki hüququ verilmiş, Bakı Dövlət Universitetinin əsası qoyulmuş, 100-ə yaxın tələbə xaricdə ali təhsil almağa göndərilmiş, ölkə ərazisində səhiyyə ocaqları yaradılmış, mədəniyyət, o cümlədən milli mətbuat canlanmışdır.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti beynəlxalq münasibətlərə də ciddi önəm vermiş, Birinci Dünya müharibəsindən sonra çağırılan Paris Sülh Konfransına nümayəndə heyəti göndərmiş, nəticədə Azərbaycanın müstəqilliyinin de-fakto tanınmasına nail olunmuş, bir çox ölkələrdə qarşılıqlı səfirlik və nümayəndəliklər açılmış, müqavilələr, sazişlər bağlanılmışdır.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti 1920-ci ilin aprelində bolşeviklərin hərbi təcavüzü nəticəsində süquta uğradılsa da, həyata keçirdikləri dövlət əhəmiyyətli tədbirlər və sönməz ideyaları ilə xalqımızın sovet dövründə azadlıq və istiqlal eşqini gücləndirmiş, gələcək müstəqilliyimizin təməlini qoymuşdur.

Nəhayət, 1991-ci ildə ölkəmiz yenidən dövlət müstəqilliyini bərpa etmiş, Cümhuriyyətin qurucuları və ideyaları geniş şəkildə tədqiq olunmuş, dövlətimiz və xalqımız tərəfindən öz layiqli dəyərini almışdır.

Cənab Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə 2018-ci il ölkəmizdə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli” elan edilmiş, Cümhuriyyətin 100-cü ili həm respublikamızda, həm də Azərbaycanın hüdudlarından kənarda təntənəli şəkildə qeyd olunmuşdur.

Bu il isə 28 May – Respublika Gününü xalqımız daha qürurlu şəkildə, qalib xalq kimi qeyd edir. Belə ki, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında 44 günlük Vətən müharibəsində Qarabağımızın düşmən işğalından azad edilməsi ilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bərpa edilmiş oldu.

Bu gün Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstiqlal Bəyannaməsinin Azərbaycan və fransız dillərində orijinal nüsxələri AMEA-nın Milli Azərbaycan Tarix Muzeyində saxlanılır, həmçinin Akademiyanın bir çox elmi müəssisə və təşkilatlarında alimlərimiz tərəfindən AXC-nin qurucuları, qəbul etdiyi sənədlər, beynəlxalq əlaqələri və rəsmi yazışmaları tədqiq olunaraq kitab və monoqrafiya halında ictimaiyyətə təqdim edilir.

Dəyərli Akademiya əməkdaşları, Sizi Respublika Günü münasibətilə təbrik edir, cansağlığı və elmi-tədqiqat işlərinizdə uğurlar arzulayıram.

Ramiz MEHDİYEV,

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti, akademik

Mənbə: www.science.az.

28 may, 2021

AMEA-nın Ümumi yığıncağının Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə müraciəti

Möhtərəm cənab Prezident!

Sizin qətiyyətiniz və müdrik rəhbərliyiniz, eləcə də müzəffər ordumuzun misilsiz şücaəti sayəsində 44 günlük Vətən müharibəsində əldə edilən tarixi qələbə nəticəsində Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası 2021-ci ildə öz Ümumi yığıncağını tamamilə fərqli bir ab-havada, qalib ölkənin elm məbədi kimi xüsusi bir fərəh hissi ilə keçirir. Şübhəsiz ki, bu yığıncaq AMEA-nın tarixinə əlamətdar, yaddaqalan hadisə kimi həmişəlik həkk olunacaqdır.

Ordumuzun uğurlu hərbi əməliyyatları Qarabağ torpaqlarının erməni işğalından azad edilməsi, dağıdılmış ərazilərdə irimiqyaslı quruculuq işlərinə başlanılması digər dövlət qurumları kimi, Milli Elmlər Akademiyasının fəaliyyətində də köklü, bəlkə də inqilabi dəyişiklikləri zəruri edir. Diqqətinizə çatdırmaq istəyirik ki, hələ Vətən müharibəsinin ilk günlərindən başlayaraq, AMEA-nın Rəyasət Heyətinin iclaslarında, eləcə də Akademiyanın bir sıra digər qurumlarının toplantılarında yeni dövrün reallıqları, çağırış və təhdidləri ciddi şəkildə müzakirə edilmiş, qarşıda duran təxirəsalınmaz vəzifələrin elmi əsaslarla həlli istiqamətində xeyli maraqlı fikirlər söylənilmiş, təkliflər irəli sürülmüşdür. Əmin ola bilərsiniz ki, həmin təkliflərin hər biri diqqətlə araşdırılmış, ümumi işimizə töhfə vermək potensialına malik bütün təşəbbüslər Akademiyanın mövcud imkanları nəzərə alınmaqla elmi cəhətdən qiymətləndirilmişdir və bu proses daim davam etdirilir.

Biz yaranmış yeni reallıqda Azərbaycan dövləti və xalqı qarşısındakı məsuliyyətimizi yaxşı dərk edirik. Heç kəs şübhə etməsin ki, ölkəmizin bu qocaman elm ocağı Qarabağın bərpası işində əsla kənarda qalmayacaq, onilliklərlə toplanmış zəngin təcrübədən bəhrələnərək, dövlətimizin qarşıya qoyduğu strateji tapşırıqların icrası üçün tələb olunan elmi dəstəyi var qüvvəsi ilə təmin edəcəkdir.

Cənab Prezident!

Ölkəmizdə və regionda meydana çıxan yeni reallıqların Milli Akademiyanın alimləri tərəfindən müzakirələri nəticəsində gəlinən qənaət, həmçinin cərəyan edən mürəkkəb proseslərin, eləcə də dünya elmində müşahidə edilən yeni tendensiyaların təhlili Azərbaycanda fundamental elmin doktrinasına yenidən, əsaslı şəkildə baxılmasını tələb edir. Bu tam təbii qarşılanmalıdır, çünki hər zaman hər bir növbəti tarixi mərhələ yeni təfəkkürlə, yeni hədəflərlə və fərqli yanaşmalarla müşayiət olunur. Dövlət idarəçiliyinin və ictimai fəaliyyətin bütün sahələri yeni dövrün tələblərinə uyğunlaşdırılmalıdır. Əks təqdirdə qarşıya qoyulan vəzifələrin keyfiyyətli icrasından, rəqabətədavamlılıqdan, dünya iqtisadiyyatına əsaslı inteqrasiyadan söhbət gedə bilməz.

Elmi fəaliyyət sahəsinin müasir dövrün tələblərinə uyğunlaşdırılmasına vacib, strateji məsələlərdən biri kimi baxmaq lazımdır. Çünki ölkəmizin gələcək inkişafı naminə atılacaq addımların, göstərilən təşəbbüslərin dayanıqlılığı, effektivliyi bilavasitə onların keyfiyyətli elmi zəminindən asılıdır. Müasir dövrün təcrübəsi göstərir ki, hazırda dünya ölkələrinin tərəqqisi, rifahı və qüdrəti onların yeraltı və yerüstü sərvətlərindən, təbii ehiyatlarından, insan resurslarından daha çox elmi-texniki imkanlarının miqyası, düşünülmüş iqtisadi siyasəti ilə müəyyən olunur. Elmi yanaşma olmadan qeyd olunan amillərin təmin edilməsi mümkünsüzdür.

Cənab Prezident!

Deyilənləri nəzərə alaraq, AMEA-nın Ümumi yığıncağı aşağıdakı vəzifələri yeni dövrün elmi fəaliyyətində başlıca hədəflər olaraq müəyyən etmişdir:

  1. Elm və təhsil sisteminin effektiv, çoxşaxəli inteqrasiyası

Təcrübə göstərir ki, elm və təhsil sözün bütün mənalarında bir-birinin davamıdır. Alim təhsil sisteminin hazırladığı yekun məhsuldur. Bu məhsulun keyfiyyəti təhsil mərhələsində formalaşır. Müasir təhsil sistemi olmadan dövrün tələblərinə cavab verən tədqiqatçıların hazırlanması qeyri-mümkündür. Təhsil sistemi yeni dövrün ixtisaslarının öyrənilməsinə, müasir təmayüllərin araşdırılmasına həssaslıqla yanaşmalı, daim dünya təcrübəsini təhlil etməli, zamanın çağırışları ilə ayaqlaşmağı bacarmalıdır. Bu istiqamətdə ali təhsil müəssisələrimiz Milli Elmlər Akademiyasının potensialından geniş şəkildə bəhrələnməli, mütəxəssis hazırlığı prosesində AMEA-nın imkanlarından əməli surətdə istifadə etməlidir. Sözügedən əməkdaşlığın davamlı zəminə əsaslanması Azərbaycanda müasir dövrün təhsil və elm sisteminin təşkili prosesini sürətləndirməyə kömək edəcəkdir.

  1. Ordu quruculuğunda müasir elmi yanaşmaların tətbiqi

Azərbaycanın qələbəsi ilə başa çatan 44 günlük Vətən müharibəsi, həmçinin dünyanın müxtəlif nöqtələrində aparılan döyüş əməliyyatlarının təhlili yeni dövrün hərb elmində əsaslı dəyişikliklərin baş verdiyini əyani şəkildə nümayiş etdirir. Bu dəyişikliklərin əsasən texnoloji yeniliklərlə, daha dəqiq desək, pilotsuz aviasiya vasitələrinin geniş tətbiqi ilə bağlı olduğu danılmazdır. Sirr deyil ki, ölkəmizin işğalçı Ermənistan üzərində qazandığı tarixi qələbənin əldə edilməsində bu döyüş texnikası növünün böyük rolu olmuşdur. Döyüş əməliyyatlarında toplanmış təcrübə Azərbaycan elmi və hərbi sənayesi qarşısında tamamilə yeni hədəflər müəyyənləşdirmişdir. Ölkəmizin daxili imkanları və yerli elmi-texniki potensialı hesabına keyfiyyətli pilotsuz ucuş aparatlarının hazırlanması və istehsalı bu hədəflər arasında xüsusilə mühüm yer tutur. Qarşıya qoyulan vəzifələrin icrası AMEA-dan rəqəmsal texnologiyalar sahəsində yeni, əsaslı tədqiqatların aparılmasını tələb edir.

  1. İnformasiya cəmiyyətinin yaradılması və virtual idarəçiliyin elmi əsaslarının formalaşdırılması    

Yeni dövrün və müasir cəmiyyətin inkişafının təməlində informasiya texnologiyalarının dayandığı danılmaz həqiqətdir. Koronavirus pandemiyasının ortaya çıxardığı reallıqlar virtual idarəçiliyin, həmçinin yeni texnologiyaların əhəmiyyətini bir daha sübut etmiş oldu. Bu mənada Milli Elmlər Akademiyasının qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri də informasiya cəmiyyətinin yaradılmasında, virtual idarəetmə məkanının formalaşdırılmasında yaxından iştirak etməkdir. Qarabağ bölgəsində başlanılmış quruculuq işləri çərçivəsində “Ağıllı kənd”, “Ağıllı şəhər” layihələrinin keyfiyyətli icrası da birbaşa yeni texnologiyaların inkişafından asılıdır. AMEA-nın alimləri bu reallıqları görür, dünyada süni intellektin, yeni insan nəslinin formalaşdırılması istiqamətində işləri diqqətlə izləyirlər. Dünya elmində cərəyan edən bu təmayülün ölkəmizin inkişafına verə biləcəyi faydalar ətraflı şəkildə öyrənilməli, sözügedən istiqamətdə atılacaq hər bir addım aidiyyəti dövlət qurumları ilə birgə elmi şəkildə əsaslandırılmalıdır.

  1. Ölkənin təbii ehtiyatlarının qorunması və istifadəsinə dair yeni elmi yanaşmanın ortaya qoyulması

Azərbaycanın yeraltı və yerüstü sərvətləri, xüsusilə neft-qaz ehtiyatları ölkə iqtisadiyyatının inkişafında müstəsna rola malikdir. Lakin eyni zamanda unutmaq olmaz ki, müasir dövrdə dünyada ərzaq təhlükəsizliyi və içməli su mənbələrinin axtarılıb tapılması və səmərəli istifadəsi istiqamətində ciddi müzakirələr gedir. Ölkəmiz mühüm elmi yanaşmalar tətbiq etməklə içməli su mənbələrinin mühafizəsi, həmçinin bu istiqamətdə mümkün ixrac potensialının yaradılması məsələlərinə diqqət göstərməlidir. Eyni zamanda ekoloji və bioloji təhlükəsizliyin qorunması problemi də müasir dövrdə AMEA qarşısında duran mühüm elmi problemlərdəndir.

  1. Ana dilimizin və mədəniyyətimizin inkişafı, yeni dövrün reallıqları çərçivəsində milli kimliyimizin qorunması

Məlumdur ki, XX əsrin ikinci yarısından etibarən xüsusilə geniş vüsət almış   qloballaşma prosesi milli identikliyin qorunmasına olduqca ciddi təhdidlər yaradır. Yeni texnologiyaların sürətli inkişafı, vahid virtual məkana inteqrasiya bu prosesə xüsusilə neqativ təsir göstərir. Belə bir şəraitdə ana dilimizin inkişafı və zənginləşməsi, rəqabətədavamlı dilə çevrilməsi, milli irsimizin, tarixi yaddaşımızın, kimliyimizin qorunması dövlətimiz, elmimiz üçün prioritet məsələlərdəndir. Bu da bir həqiqətdir ki, ayrı-ayrılıqda nə dövlət, nə də AMEA bu tapşırıqların öhdəsindən lazımi səviyyədə gələ bilməz. Bunun üçün elmi potensialla inzibati resurslar birləşdirilməli, vahid konsepsiya və yol xəritəsi işlənib hazırlanmalıdır. Əminliklə bildiririk ki, qeyd olunan məsələlər humanitar və ictimai elmlər sahəsində AMEA-nın prioritetini təşkil edir.

  1. AMEA-nın iqtisadi müstəqilliyinin təmin edilməsi

Bu gün dünyanın inkişaf etmiş dövlətlərinin hamısında elm sahəsi dövlət büdcəsinə ciddi gəlirlər gətirir. Belə qurumların demək olar ki, heç biri maliyyə baxımından dövlətdən asılı deyil. AMEA-nın belə bir təşkilata çevrilməsi üçün ötən ildən Sizin birbaşa tapşırığınızla zəruri addımlar atılır. Doğrudur, Elmlər Akademiyasının iqtisadi müstəqilliyinin təmin olunması üçün hələ çox işlər görülməlidir. Ancaq əmin ola bilərsiniz ki, istər inzibati idarəçiliyin təkmilləşdirilməsi, istərsə də elmin təşkili istiqamətində tələb olunan bütün addımlar atılacaqdır. AMEA-da hər kəs yaxşı başa düşür ki, şəffaflıq, müasirlik və sağlam iş mühiti təmin edilmədən ciddi nəticələrin əldə edilməsi qeyri-mümkündür. Akademiyanın öz iqtisadi müstəqilliyini əhəmiyyətli dərəcədə təmin etməsi onun gələcək mövcudluğunun da təminatçısıdır. Akademiya büdcəyə yük deyil, dəstək olmalıdır. Bu formul AMEA-da bütün islahatların təməlini təşkil etməkdədir.

  1. AMEA-nın ölkənin xarici və daxili siyasətinin icrasında fəal iştirakı

Vətən müharibəsində əldə edilən zəfər, həmçinin regionda gedən mürəkkəb geosiyasi proseslər xarici siyasətin elmi əsaslandırılmasını zərurətə çevirmişdir. AMEA bu prosesdən kənarda qalmamalı, istər analitik materialların hazırlanmasında, istərsə də xarici siyasətin icrası ilə bağlı aktual təkliflərin irəli sürülməsində yaxından iştirak etməlidir. Təcrübə göstərir ki, həm xarici, həm də daxili siyasətin effektiv və uğurlu icrası düzgün elmi əsaslandırmadan və proqnozlaşdırmadan çox asılıdır. Bu məqsədlə AMEA-da siyasi elmlər sahəsində tədqiqatlarla məşğul ola biləcək ayrıca qurumun yaradılmasına ehtiyac vardır. Sizin razılığınızla belə bir qurumun formalaşdırılması ümumi işin xeyrinə olardı.

Möhtərəm cənab Prezident!

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının çoxminli kollektivi ölkəmizdə Sizin rəhbərliyiniz altında başlanmış islahatlar və yenilənmə prosesinin zəruriliyini dərk edir, onu tam mənada dəstəkləyir. Dövlətimizin daha da inkişafı, müasirləşməsi və güclənməsi sahəsində apardığınız uğurlu fəaliyyətdə yaxından iştirak etmək Akademiya əməkdaşlarının səmimi istəyidir. Xüsusilə də işğaldan azad olunmuş torpaqların bərpası işinə qoşulmağı hər birimiz müqəddəs vətəndaşlıq borcu kimi dəyərləndiririk.

Sizi əmin edirik ki, həmişə olduğu kimi, bu mühüm, eyni zamanda müqəddəs vəzifənin icrasında da Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının kollektivi Sizinlə birgə addımlamağa, verəcəyiniz tapşırıqları vaxtında və keyfiyyətlə yerinə yetirməyə hazırdır. Alimlərimiz dövlətimizin güclənməsinə, ölkəmizin çiçəklənməsinə və müasirləşməsinə töhfə verməyi özləri üçün hər zaman şərəf hesab etmişlər. Bundan sonra da onların mövqeyi dəyişməz olaraq qalacaqdır!

Mənbə: www.science.az.

28 may, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin rəhbər vəzifələrinə və üzvlüyünə seçkilər keçirilib

AMEA-nın Ümumi yığıncağında AMEA Rəyasət Heyətinin rəhbər vəzifələrinə və üzvlüyünə seçkilər keçirilib. Bu məqsədlə akademik Vaqif Fərzəliyev sədr olmaqla 5 nəfərdən ibarət hesablayıcı komissiya yaradılıb. Gizli səsvermədə 46 üzv iştirak edib.

Səsvermənin nəticələrinə əsasən, AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyev, vitse-prezidentlər, akademiklər İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, Nərgiz Paşayeva, Rasim Əliquliyev, Tofiq Nağıyev, İradə Hüseynova, AMEA-nın akademik-katibi, akademik Arif Həşimov, akademiklər Cəmil Əliyev, Gövhər Baxşəliyeva, Adil Qəribov, Fikrət Əliyev, Naxçıvan Bölməsinin sədri, akademik İsmayıl Hacıyev və Gəncə Bölməsinin sədri, akademik Fuad Əliyev Rəyasət Heyətinin tərkibinə daxil ediliblər.

Mənbə: www.science.az.

28 may, 2021

AMEA-nın Nizamnamə Komissiyasının yeni tərkibi təsdiq olunub

AMEA-nın Nizamnamə Komissiyasının yeni tərkibi təsdiq olunub.

Bu barədə qərar AMEA-nın 27 may 2021-ci il tarixində keçirilən Ümumi Yığıncağında qəbul olunub.

Qərara əsasən, akademik İsa Həbibbəyli yenidən komissiyanın sədri seçilib.

Komissiyanın tərkibi AMEA-nın müşaviri, akademik Telman Əliyev, AMEA-nın Naxçıvan Bölməsinin sədri, akademik İsmayıl Hacıyev, Fizika İnstitutunun laboratoriya rəhbəri, akademik Nazim Məmmədov, Polimer Materialları İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Bəxtiyar Məmmədov, AMEA Azad Həmkarlar İttifaqının sədri, hüquq elmləri doktoru, professor Habil Qurbanov, Fiziologiya İnstitutunun direktoru, biologiya elmləri doktoru, professor Ulduz Həşimova, Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunun direktor müavini, hüquq elmləri doktoru Nazim Cəfərli, AMEA prezidentinin katibliyinin rəisi, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Eldar Əmirov, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq şöbəsinin müdiri Kamal Əliyev, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının İctimaiyyətlə əlaqələr və informasiya şöbəsinin müdiri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Ağahüseyn Şükürovdan ibarət olmaqla təsdiqlənib.

Mənbə: www.science.az.

28 may, 2021

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Ümumi yığıncağı keçirilib

27 may 2021-ci il tarixində AMEA Rəyasət Heyətinin böyük konfrans zalında hibrid rejimdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Ümumi yığıncağı keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın rəhbərliyi, Prezident Administrasiyasının Humanitar siyasət, diaspor, multikulturalizm və dini məsələlər şöbəsinin müdiri Fərəh Əliyeva, Azərbaycan Respublikası Baş Nazirinin müavini Əli Əhmədov, Azərbaycan Respublikasının nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar naziri Rəşad Nəbiyev, Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər nazirinin müavini, ADA Universitetinin rektoru Hafiz Paşayev, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının sədri Famil Mustafayev, Dövlət İmtahan Mərkəzinin Direktorlar Şurasının sədri Məleykə Abbaszadə, akademiyanın həqiqi üzvləri və digər dövlət rəsmiləri fiziki, AMEA-nın müxbir üzvləri isə onlayn rejimdə iştirak ediblər.

İclasda AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev çıxış edərək tədbir iştirakçılarını salamlayıb, Ümumi yığıncağın gündəliyindəki məsələləri diqqətə çatdırıb.

Daha sonra ötən il dünyasını dəyişmiş, Azərbaycan elminin inkişafında xüsusi xidmətləri olan görkəmli alimlərin xatirələri bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Akademik Ramiz Mehdiyev öncə 44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi qələbədən danışıb. O, ötən il Azərbaycan Ordusunun Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin qətiyyətli rəhbərliyi altında misilsiz şücaət göstərərək 30 ilə yaxın işğal altında qalmış Qarabağ torpaqlarını azad etdiyini, müstəqillik tariximizin növbəti şanlı səhifəsini yazdığını söyləyib. Bütün Azərbaycan cəmiyyəti kimi Elmlər Akademiyasının da bu qələbənin qazanılmasında töhfələri olduğuna görə qürur hissi keçirdiyini ifadə edib.

Sonra hesabat ilində Elmlər Akademiyasının fəaliyyətinin bəzi məqamları ilə bağlı fikirlərini bölüşən AMEA rəhbəri COVID-19 pandemiyasının neqativ təsirlərinə baxmayaraq akademiyada islahatlar, idarəçilik sisteminin və elmin təşkili işinin təkmilləşdirilməsi, müasir dövrün çağırışlarına uyğun qurulması prosesinin fasiləsiz şəkildə davam etdirildiyini deyib.

Natiq AMEA-nın fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi və mövcud qüsurların aradan qaldırılması üçün Rəyasət Heyətində çoxsaylı müzakirələrin təşkil edildiyini, vəziyyətin yerində öyrənilməsi üçün bir sıra yoxlamalar və təhlillərin aparıldığını nəzərə çatdırıb: “Təəssüflə qeyd etməliyəm ki, yoxlamalar zamanı bəzi institut rəhbərləri obyektiv mənzərənin üzə çıxmasına mane olmağa çalışmışlar. Ona görə də, müəssisə rəhbərləri həqiqətləri gizlətməməli, əksinə problemlərin, çatışmazlıqların aradan qaldırılması üçün əməkdaşlıq etməlidirlər”.

Sonra akademik R.Mehdiyev hesabat ilində aparılan təhlil və yoxlamalar nəticəsində üzə çıxmış bəzi ciddi problemləri Ümumi Yığıncaq iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb. Qeyd edib ki, sözügedən qüsurları aradan qaldırmadan AMEA-nın gələcək inkişafından, şəffaflıqdan danışmaq qeyri-mümkündür.

AMEA rəhbəri elmi fəaliyyətlə inzibati idarəetmənin sərhədlərinin aydınlaşdırılması və idarəçiliyin təkmilləşdirilməsi məqsədilə Rəyasət Heyəti aparatında əsaslı struktur dəyişikliklərinin aparıldığını söyləyib.

“Bu gün dünya elmində ciddi dəyişikliklər baş verir. Biz birdəfəlik bilməliyik ki, iqtisadiyyatın, sosial və mədəni inkişafın əsasını elm təşkil edir”, – deyən akademik R.Mehdiyev respublikada elmi inkişaf etdirməyin AMEA-nın əsas vəzifəsi olduğunu qeyd edib. Bildirib ki, alimlərimizin apardığı tədqiqatlar dünya elminin tələblərinə və Prezident İlham Əliyevin apardığı dövlət siyasətinin çağırışlarına cavab verməlidir.

AMEA-nın prezidenti nitqinin sonunda alimlərimiz, xüsusilə institut direktorlarının dəyişən gündəmi diqqətlə izləyərək öz fəaliyyətlərində yenilikləri rəhbər tutmalı olduqlarını deyib, dünya elminə inteqrasiya etməyin başqa bir yolu olmadığını söyləyib: “Bu mənada siyasətşünaslıq, ideologiya, azərbaycançılıq məsələlərinə xüsusilə fikir verilməlidir. Akademiya cəmiyyətimizdə bu işin lokomotivi rolunu oynamalıdır. Azərbaycançılıq məfkurəsinin tarixi, hüquqi, siyasi və sosial-iqtisadi əsaslarının işlənib hazırlanması ümdə vəzifələrimizdən olmalıdır”.

Daha sonra AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyev ümumi yığıncaqda AMEA-nın 2020-ci ildə fəaliyyəti haqqında hesabatı təqdim edib. O, hesabat ilində AMEA-da 157 elmi problem və 540 mövzu üzrə 1618 elmi-tədqiqat işinin yerinə yetirildiyini, ümumi məbləği 7 milyon manata yaxın olan 81 qrant layihəsinin icra olunduğunu diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, hesabat ilində AMEA-da 555 kitab, 7558 məqalə çap olunmuşdur. Xaricdə çap olunan məqalələrin sayı 2692, nüfuzlu “Web of Science” və “Scopus” bazalarında dərc olunmuş elmi işlərin sayı isə 1005-dir.

Akademik D.Tağıyev elmi məhsuldarlığa görə dünyanın 234 ölkəsi sırasında Azərbaycanın mövqeyi və AMEA-nın Azərbaycan elmində yerinə dair reytinq göstəricilərini təqdim edib, eləcə də Azərbaycan elminin inkişafındakı xidmətlərinə görə 2020-ci ildə AMEA-nın ölkə Prezidenti tərəfindən fəxri adlar, orden və medallarla təltif edilmiş 35-ə yaxın aliminin siyahısnı diqqətə çatdırıb.

Birinci vitse-prezident hesabat ilində AMEA Rəyasət Heyətinin 21 iclasının keçirildiyini, bu iclaslarda elmi müəssisələrin səmərəliliyinin yüksəldilməsi, elmi-təşkilati, struktur və kadr məsələləri, normativ-hüquqi sənədlərin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı bir sıra mühüm qərarların qəbul edildiyini bildirib.

AMEA Rəyasət Heyətinin fəaliyyətindən bəhs edən akademik hesabat ilində AMEA-da Azərbaycançılıq Elmi-İdeoloji Mərkəzi, Albanşünaslıq Elmi Mərkəzi və Quba Regional Elmi Mərkəzinin yaradıldığını deyib.

Sonra D.Tağıyev AMEA-nın Fizika, Riyaziyyat və Texnika Elmləri, Kimya Elmləri, Yer  Elmləri, Biologiya və Tibb Elmləri, eləcə də Humanitar və İctimai Elmlər Bölməsinin qarşısında duran əsas problemlər, 2020-ci ildə aparılan tədqiqatlar və əldə olunan mühüm nəticələri diqqətə çatdırıb.

Nitqinin sonunda o, akademiyanın daxili islahatlar nəticəsində  həll edilə bilən və dövlət dəstəyinə ehtiyac olan problemləri, həmçinin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulan islahatların əsas istiqamətləri və  perspektivlər barədə məlumat verib.

Tədbirdə AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəyli AMEA-nın Nizamnaməsinə əlavə və dəyişikliklər edilməsi məsələsi ilə bağlı çıxış edib.

İ.Həbibbəyli Akademiyanın fəaliyyətini tənzimləyən əsas normativ hüquqi sənəd olan AMEA-nın Nizamnaməsinin ilk dəfə ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən 2003-cü ildə təsdiq edildiyini bildirib, Nizamnaməyə müxtəlif dövrlərdə edilən dəyişikliklər barədə məlumat verib.

Ötən dövr ərzində AMEA-da bölmələrin akademik-katibi vəzifəsinin ləğv olunduğunu və bu səlahiyyətləri vitse-prezidentlərin yerinə yetirdiyini söyləyən İ.Həbibbəyli hazırda AMEA-nın strukturunun təkmilləşdirilməsi, idarəetmə sisteminin optimallaşdırılması məqsədilə Nizamnaməyə dəyişikliklərin edilməsi zərurəti yarandığını söyləyib, Nizamnamə Komissiyasının qeyd olunan məsələlərlə bağlı hazırladığı təklifləri diqqətə çatdırıb. Əlavə edib ki, bu gün müzakirəyə çıxarılan müddəalar Nizamnaməyə 2020-ci ildə edilən dəyişikliklərdə qəbul olunan struktur islahatlarının daha da dərinləşməsinə, genişlənməsinə və tamamlanmasına xidmət edəcək.

Sonra Azərbaycan Respublikasının rabitə və yüksək texnologiyalar naziri Rəşad Nəbiyev, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının sədri Famil Mustafayev, Bakı Dövlət Universitetinin rektoru Elçin Babayev, akademiklər Arif Həşimov, Vaqif Fərzəliyev, Gövhər Baxşəliyeva, Fəxrəddin Qədirov, Abel Məhərrəmov və AMEA-nın müxbir üzvü Şahbaz Muradov çıxış edərək AMEA-nın 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında hesabatı yüksək qiymətləndiriblər. Onlar AMEA-nın müəssisə və təşkilatlarının əldə etdikləri ən mühüm nailiyyətlərdən söz açaraq, Azərbaycan elminin qarşısında duran problem və vəzifələrdən danışıblar, təklif və tövsiyələrini səsləndiriblər.

Daha sonra AMEA-nın akademik-katibi, akademik Adil Qəribov Ümumi yığıncağın Akademiya üzvlərinin hesabata verdikləri qiymətlər əsasında hazırlanmış qərar layihəsini səsləndirib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev Akademiya üzvlərinin təqdim etdikləri rəy, təklif və səslərini də nəzərə alaraq, qərar layihəsini səsə qoyub. Səsvermənin nəticələrinə əsasən, AMEA-nın 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında hesabatı təsdiq edilib.

Ümumi yığıncaqda AMEA-nın Nizamnaməsində əlavə və dəyişikliklərin edilməsi məsələsi müzakirə olunub. Müzakirələrdən sonra AMEA-nın Nizamnaməsi edilmiş dəyişikliklərlə yeni redaksiyada qəbul olunub.

Daha sonra AMEA-nın Nizamnamə Komissiyasının tərkibində dəyişikliklər edilməsi məsələsi müzakirəyə çıxarılıb. Akademik İsa Həbibbəyli yenidən komissiyanın sədri seçilib. Komissiyanın AMEA-nın müşaviri, akademik Telman Əliyev, Naxçıvan Bölməsinin sədri, akademik İsmayıl Hacıyev, Fizika İnstitutunun laboratoriya rəhbəri, akademik Nazim Məmmədov, Polimer Materialları İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Bəxtiyar Məmmədov, AMEA Azad Həmkarlar İttifaqının sədri, hüquq elmləri doktoru, professor Habil Qurbanov, Fiziologiya İnstitutunun direktoru, biologiya elmləri doktoru, professor Ulduz Həşimova, Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunun direktor müavini, hüquq elmləri doktoru Nazim Cəfərli, AMEA prezidentinin katibliyinin rəisi, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Eldar Əmirov, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq şöbəsinin müdiri Kamal Əliyev, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının İctimaiyyətlə əlaqələr və informasiya şöbəsinin müdiri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Ağahüseyn Şükürovdan ibarət yeni tərkibi təsdiqlənib.

Daha sonra AMEA Rəyasət Heyətinin rəhbər vəzifələrinə və üzvlüyünə seçkilər keçirilib. Akademik Vaqif Fərzəliyev sədr olmaqla 5 nəfərdən ibarət Hesablayıcı komissiya yaradılıb. Gizli səsvermə yolu ilə keçirilən, 46 üzvün iştirak etdiyi seçkilərdə Rəyasət Heyətinin yeni tərkibi müəyyən olunub.

Səsvermənin nəticələrinə əsasən, AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyev, vitse-prezidentlər, akademiklər İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, Nərgiz Paşayeva, Rasim Əliquliyev, Tofiq Nağıyev, İradə Hüseynova, AMEA-nın akademik-katibi, akademik Arif Həşimov, akademiklər Cəmil Əliyev, Gövhər Baxşəliyeva, Adil Qəribov, Fikrət Əliyev, Naxçıvan Bölməsinin sədri, akademik İsmayıl Hacıyev və Gəncə Bölməsinin sədri, akademik Fuad Əliyev Rəyasət Heyətinin tərkibinə daxil ediliblər.

Ümumi yığıncaqda AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İradə Hüseynova Azərbaycan alimlərinin ölkə Prezidenti İlham Əliyevə ünvanladıqları müraciəti səsləndirilib.

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev yekun nitqində akademiyanın qarşısında duran yeni və mühüm vəzifələrdən bəhs edib. O, ölkəmizdə aparılan çoxşaxəli islahatlara uyğun olaraq, AMEA-nın da yeniləşən Azərbaycanın hədəfləri ilə səsləşən quruma çevrilməsinin zəruriliyini qeyd edib.  Akademik bildirib ki, AMEA-nın elmi müəssisələri, alim və mütəxəssisləri, xüsusən də Rəyasət Heyətinin yeni tərkibi, vitse-prezidentlər dövlət siyasətindən irəli gələn vəzifələrin icrasında yaxından iştirak etməli, ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin çağırışlarına fəal dəstək verməli, ölkəmizin intellektual potensialının gücləndirilməsinə, milli strateji maraqların təmin olunmasına, beynəlxalq aləmdə Azərbaycan elminin nüfuzunun yüksəldilməsinə öz layiqli töhfələrini verməlidirlər.

Mənbə: www.science.az.

28 may, 2021

Azərbaycanda Respublika Günü qeyd edilir

Bu gün Azərbaycanın milli bayramı-Respublika Günü qeyd olunur. 103 il əvvəl Şərqdə ilk demokratik respublika qurulub.

Yüz üç il bundan əvvəl – 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması ölkəmizin həyatına böyük tarixi hadisə kimi daxil olub. Müstəqil, azad, demokratik respublika qurmaq məqsədini qarşıya qoyan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 aylıq fəaliyyəti dövründə xalqın milli mənlik şüurunu özünə qaytardı, onun öz müqəddəratını təyin etməyə qadir olduğunu nümayiş etdirib. 1918-ci il mayın 28-də qəbul edilən İstiqlal Bəyannaməsindən də göründüyü kimi, bu möhtəşəm tarix xalqımızın müstəqillik hisslərini daha da gücləndirib.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) qurulması 28 may 1918-ci ildə Tiflis şəhərində Qafqaz canişininin binasında Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin sədri olduğu Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən bəyan edilib.

Uzun bir dövr Azərbaycan Rusiyanın müstəmləkəsi olub. Ancaq Azərbaycan xalqı həmişə azadlığa, müstəqilliyə qovuşmaq üçün mübarizələr aparıb.

Yeni qurulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti öz üzərinə götürdüyü çətin tarixi vəzifəni şərəflə yerinə yetirib. Azərbaycanın ilk Parlamenti və Hökuməti, dövlət aparatı təşkil edilib, ölkənin sərhədləri müəyyənləşdirilib, bayrağı, himni və gerbi yaradıldı, ana dili dövlət dili elan edilib, ordu quruculuğu sahəsində ciddi tədbirlər həyata keçirilib, maarifin və mədəniyyətin inkişafına xüsusi diqqət yetirilib. Azərbaycanın ilk universiteti təsis olunub, təhsil milliləşdirilib, xalqın sonrakı illərdə mədəni yüksəlişi üçün zəmin hazırlayan, ictimai fikir tarixi baxımından müstəsna əhəmiyyətli işlər görülüb.

Mövcudluğunun ilk günlərindən xalq hakimiyyəti və insanların bərabərliyi prinsiplərinə əsaslanan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti bütün ölkə vətəndaşlarına eyni hüquqlar verərək irqi, milli, dini, sinfi bərabərsizliyi ortadan qaldırıb.

ADR təkcə Azərbaycanda deyil, bütün Şərqdə ilk demokratik respublika idi. Ancaq AXC cəmi 23 ay yaşaya bilib. 1920-ci il aprelin 28-də bolşeviklərin 11-ci ordusu Azərbaycanı işğal edib və Respublika süqut edib.

Respublika Günü Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra dövlət bayramı kimi qeyd olunur. Əmək Məcəlləsinə görə, 28 may qeyri-iş günü elan edilib.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə 2018-ci il “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli” elan olunub və AXC-nin 100 illik yubileyi təntənəli şəkildə qeyd edilib.

AXC dövründə qaldırılan üçrəngli bayrağımız ötən ildən Şuşada, Laçında, Kəlbəcərdə, Cəbrayılda, Qubadlıda, Ağdamda, Zəngilanda, Füzulidə, ümumilikdə bütün Qarabağda dalğalanır. 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun qəhrəman hərbçiləri öz cəsarəti ilə, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə buna nail oldular.

Mənbə: oxu.az

25 may, 2021

AMEA-nın Ümumi yığıncağı keçiriləcək

27 may 2021-ci il tarixində saat 12:00-da AMEA Rəyasət Heyətinin böyük konfrans zalında hibrid rejimdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Ümumi yığıncağı keçiriləcək.

Tədbirdə AMEA-nın həqiqi üzvləri fiziki, müxbir üzvləri və digər dəvət olunan şəxslər isə onlayn rejimdə iştirak edəcəklər.

Mənbə: www.science.az.

21 may, 2021

Alimlər beyin hüceyrələrini insultdan sonra oksigenlə təchiz edən nanohissəciklər yaradıblar

Çin alimləri beyin hüceyrələrini insult zamanı oksigenlə təchiz etməyi bacaran, fotosintezedici hissəciklər yaradıblar.

Bu, neyronların kütləvi məhv olmasının qarşısını alır. Tədqiqatın nəticələri “ACS Nano Letters” jurnalında dərc edilib.

Yeni nanohissəciklər infraqırmızı şüa ilə işıqlandırılanda oksigen yarada bilir. Təcrübə göstərir ki, bənzər prosedur insult zamanı neyronları məhv olmaqdan qoruyur. Nanohissəciklər yeni qan damalarının böyüməsini stimullaşdırır ki, nəticədə beyinin fəaliyyəti yaxşılaşır.

Dünyanın əksər inkişaf etmiş ölkələrində infarkt, ürək çatışmazlığı və müxtəlif xərçəng şişləri ilə yanaşı, insult və beyin qansızması da insan ölümünə gətirib çıxaran əsas səbəblərdən biridir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının statistikasına görə, hər il 15 milyon insan insultun qurbanı olur – onlardan 5 milyonu ölür, 5 milyonu isə əlil olur.

Neyronlar oksigensiz cəmi 6-7 dəqiqə yaşayır. Buna görə də insult zamanı beyin qan dövranının pozulduğu nahiyələrdə hüceyrələr kütləvi şəkildə məhv olur.

Son illər tibb işçiləri və bioloqlar neyronları məhv olmaqdan və insultun ən ağır nəticələrinin qarşısını almaqdan qoruya bilən preparatların yaradılması üzərində fəal işləyirlər. Xuaçjun Elm və Texnologiyalar Universitetinin professoru Van Linin rəhbərliyi ilə bir qrup tibb işçisi və kimyaçı bu problemin qeyri-adi həllini tapıb. Onlar sianobakteriya koloniyaları qoşulmuş nanohissəciklərin köməyilə beyin hüceyrələrini oksigenlə təchiz etməyi öyrəniblər. Tədqiqatçıların sözlərinə görə, bəzi belə mikroblar ətraf mühitdən, demək olar, uzun müddət karbon qazını götürərək oksigenə çevirə bilir – özü də bu halda gün işığından başqa heç nəyə ehtiyac olmur. Əgər insan orqanizmində bakteriya koloniyalarını “işqlandırmaq olarsa”, nəzəri baxımdan bunun nəticəsində onlardan müxtəlif toxumaların oksigenlə təchiz edilməsi üçün istifadə etmək olar.

Van Lin və onun həmkarlarının fikrincə, xüsusi nanohissəciklər vasitəsilə bu məsələni həll etmək olar. Həmin nanohissəciklər, içinə mikroblar yerləşdirilmiş kapsul kimi xidmət göstərəcək və eyni vaxtda infraqırmızı şüalanmanı görünən işığın işartılarına çevirəcək. Həmçinin bu, potensial təhlükəli mikrob tullantılarının insan orqanizminə nüfuz etməsinin qarşısını alan bir maneə rolunu oynayacaq.

Alimlər bu nanohissəciklərin fəaliyyətini neyron kulturasında və laboratoriya siçanları üzərində yoxlayıblar. Eksperiment zamanı bioloqlar gəmiricilərin beyinin bəzi arteriyalarında qan təchizatını dayandıraraq süni şəkildə insult yaradıblar, sonra fotosintezedici bakteriyaları infraqırmızı şüa ilə işıqlandıraraq neyronları insultun nəticələrindən qorumağa çalışıblar.

Məlum olub ki, nanohissəciklər hüceyrə kulturasında sağ qalmış neyronların sayını, demək olar, iki dəfə artırıb, habelə siçanların beyinində zədələnmiş nahiyələrin həcmini və sahəsini müvafiq olaraq 51 və 60 faiz azaldıb. Bu, beyin fəaliyyətində insultla əlaqəli pozulmaların kəskinliyini əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb, habelə gəmiricilərdə hərəkətlərin koordinasiyasını və koqnitiv bacarıqları yaxşılaşdırıb. Qan təchizatının tam bərpasından sonra da nanohissəciklər beyinin fəaliyyətini yaxşılaşdırmağa davam ediblər.

Alimlərin fikrincə, bu prosedur iltihabı dayandırıb və yeni damarların böyüməsinə kömək edib. Nəticədə neyronların sağ qalmaq şansı artıb.

Tədqiqatçılar ümid edirlər ki, növbəti təcrübələr və klinik sınaqlar bu nanohissəciklərin pasiyentlərin sağlamlığı üçün təhlükəsizliyini və effektivliyini göstərəcək və onlardan insultun, hipoksiyaya səbəb olan qan dövranı pozulmalarının müalicəsində istifadə olunmasına yol açacaq.

Mənbə: AzərTac

20 may, 2021

AMEA-da Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şuranın yaradılması haqqında Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası prezidentinin sərəncamı

AMEA Rəyasət Heyətində keçirilmiş 7 may 2021-ci il tarixli iclasda respublikada, xüsusən işğaldan azad edilmiş ərazilərdə enerji təminatı ilə bağlı məsələlərə elmi dəstəyin verilməsini təmin etmək məqsədilə AMEA-da Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şuranın yaradılması barədə təşəbbüs irəli sürülmüş, Elmi Şuranın tərkibi barədə müvafiq təkliflərin hazırlanıb AMEA-nın prezidentinə təqdim edilməsi tapşırığı verilmişdir. AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyev Elmi Şuranın tərkibi barədə təkliflər hazırlayaraq 17 may 2021-ci il tarixli xidməti təqdimatla AMEA-nın prezidentinə təqdim etmişdir. Təqdim olunan təklifləri nəzərə alaraq:

1. AMEA-da aşağıdakı tərkibdə Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şura yaradılsın:

Akademik Ramiz Mehdiyev  – AMEA-nın prezidenti, sədr

Akademik Arif Həşimov – AMEA-nın Fizika İnstitutunun baş direktoru, sədr müavini

Akademik Dilqəm Tağıyev – AMEA-nın birinci vitse-prezidenti

Akademik İbrahim Quliyev – AMEA-nın vitse-prezidenti

Akademik Rasim Əliquliyev  – AMEA-nın vitse-prezidenti

Akademik Adil Qəribov – AMEA-nın akademik-katibi

Texnika elmləri doktoru Nəriman Rəhmanov – “Azərenerji”ASC-nin Azərbaycan Elmi-Tədqiqat və Layihə-Axtarış Energetika İnstitutunun laboratoriya rəhbəri

Siyasi elmlər doktoru Elnur Soltanov – Azərbaycan Respublikası Energetika nazirinin müavini

Təbriz Əmmayev – Azərbaycan Respublikasının Energetika Nazirliyi yanında Bərpa Olunan Enerji Mənbələri Dövlət Agentliyinin direktoru

2. AMEA-nın Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şurasının sədr müavini, akademik Arif Həşimova tapşırılsın ki, Elmi Şuranın fəaliyyətinin təşkilindən irəli gələn məsələlərin həlli təmin edilsin.

3. AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İbrahim Quliyevə və AMEA-nın Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə Elmi Şurasının sədr müavini, akademik Arif Həşimova tapşırılsın ki, müvafiq olaraq geotermal energetika və Günəş enerjisindən istifadə üzrə mütəxəssislərdən ibarət işçi qruplarının tərkibi barədə təkliflərin Elmi Şuraya təqdim edilməsini təmin etsinlər.

4. Sərəncamın icrasına nəzarət AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyevə həvalə edilsin.

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev

Bakı şəhəri, 19 may 2021-ci il

Mənbə: www.science.az.

19 may, 2021

Alimlər ağciyər xərçənginin yaranma ehtimalını flüoroqrafiya üzrə hesablayan neyroşəbəkə yaradıblar

Niderland və Danimarka alimləri ağciyər xərçənginin yaranma riskini flüoroqrafiya və ya kompüter tomoqrafiyasının köməyilə əldə edilmiş şəkillər üzrə dəqiq müəyyənləşdirə bilən yeni süni intellekt sistemi yaradıblar.

Radbud Universitetinin (Niderland) elmi işçisi Kiran Venkadeşin sözlərinə görə, yeni alqoritm radioloqlara aşkar etdikləri ağciyər düyünlərində bədxassəli şişlərin yaranması təhlükəsini dəqiq qiymətləndirməyə kömək edəcək. Bu, onlara xərçəngin sonrakı diaqnostikasını keyfiyyətli aparmağa imkan yaradacaq.

K.Venkadeş və onun həmkarları tomoqrafiyanın nəticələrində və ya flüoroqrafik şəkillərdə anomaliyaların axtarışı, eləcə də normadan kənara çıxma hallarının pasiyentin ağciyərində bədxassəli şişləri necə yaratdığını müəyyənləşdirən süni intellekt sistemi yaradıblar.

Alimlər neyroşəbəkənin təlimi üçün 16 mindən çox ağciyər düyününün olduğu bir neçə min ağciyər təsvirindən ibarət baza hazırlayıblar. Bir qayda olaraq, ağciyər düyünləri özlüyündə xoşxassəli şişlərdir, lakin 20 faiz halda bədxassəli şiş meydana gəlir.

Yeni neyroşəbəkə ağciyər düyünlərinin hər iki növünü seçib-ayıra bilib, xərçəngin yaranma ehtimalını 82-93 faiz dəqiqliklə qiymətləndirib və bununla da müvafiq sahədə qəbul edilmiş 11 eksperti üstələyib. Bu, sözügedən süni intellekt sistemindən pulmonoloqların, onkoloqların və radioloqların köməkçisi qismində istifadə edilməsinə imkan yaradır. Belə ki, sistem onların əldə etdikləri nəticələri müstəqil şəkildə yoxlayacaq.

Alimlər neyroşəbəkəyə müxtəlif vaxtlarda əldə edilmiş şəkilləri müqayisə etmək imkanını əlavə etməklə, onun işini daha da yaxşılaşdırmağı planlaşdırırlar. Onların fikrincə, bu əlavələr sistemin işində dəqiqliyi xeyli dərəcədə yüksəldəcək və təkrar müayinələrin keçirilməsi zəruriliyinin müəyyənləşdirilməsi üçün süni intellektdən istifadə edilməsinə imkan yaradacaq.

Mənbə: AzərTac

18 may, 2021

Qarabağın biomüxtəlifliyi, torpaq və su ehtiyatlarına həsr olunan konfrans keçiriləcək

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının təşkilatçılığı ilə 20-21 may 2021-ci il tarixlərində “Qarabağın biomüxtəlifliyi, torpaq və su ehtiyatları: keçmişi, bu günü və gələcəyi” mövzusunda onlayn konfrans keçiriləcək.

20 may tarixində açılışdan sonra keçiriləcək plenar iclasda AR Ekologiya və təbii sərvətlər nazirinin müavini, AMEA-nın Botanika İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Vüqar Kərimovun “İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə ekoloji terror və böyük qayıdışın ətraf mühit aspektləri”, AR Kənd təsərrüfatı nazirinin müavini, iqtisad elmləri doktoru, professor Elçin Zeynalovun “İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə kənd təsərrüfatının bərpası və inkişafı”, AR Hidromexanika və Meliorasiya Elm-İstehsalat Birliyinin baş direktoru, aqrar elmləri doktoru, professor Ağamir Həşimovun “İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə torpaq və su ehtiyatları, onlardan səmərəli istifadənin sosial-iqtisadi və ekoloji əsasları”, AR Energetika Nazirliyinin müşaviri, fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru Cavid Abdullayevin “İşğaldan azad edilmiş ərazilər üçün “yaşıl enerji zonası” konsepsiyası biomüxtəlifliyin qorunması aləti kimi”, Ümumdünya Vəhşi Təbiət Fondu (WWF) Azərbaycan nümayəndəliyinin rəhbəri, AMEA-nın Zoologiya İnstitutunun elmi işçisi Elşad Əsgərovun “Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərinin fauna müxtəlifliyi və onun bərpa imkanları”, AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun şöbə müdiri, fəlsəfə elmləri doktoru, professor Rəna Mirzəzadənin “Biomüxtəlifliyin qorunması: siyasi, hüquqi və mədəni-etik yanaşmalar” mövzularında məruzələri dinləniləcək.

Fasilədən sonra və 21 may tarixində konfrans öz işini “Qarabağın təbii florası, bitkiliyi, meşə və otlaq ekosistemləri”, “Qarabağın faunası, herontoloji tədqiqatlar, ekoturizm, arxeobiologiya”, “Qarabağın genetik ehtiyatları və ərzaq təhlükəsizliyi”, “Qarabağın torpaq və su ehtiyatları, yaşıl iqtisadiyyat” mövzularında seksiyalarda davam etdirəcək.

Mənbə: www.science.az.

17 may, 2021

Biofizika İnstitutunun əməkdaşı onlayn beynəlxalq elmi-praktik konfransda məruzə ilə çıxış edib

Orenburq Dövlət Universitetinin Tədqiqat Bioelementologiya İnstitutunda professor V.A.Bondarenkonun xatirəsinə və Rusiya Tibbi Elementologiya Cəmiyyətinin 20-ci ildönümünə həsr olunmuş “Bioelementlər” adlı V Beynəlxalq elmi-praktik onlayn konfrans keçirilib.

Konfransda AMEA-nın Biofizika İnstitutunun “Ekoloji biofizika” laboratoriyasının müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Tokay Hüseynov “İnsanın ayrılmış eritrositlərində natrium nitrit və natrium selenitin oksidləşdirici qarşılıqlı təsirinin qatılıqdan asılılıq xüsusiyyətləri” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. Konfransın həm də təşkilat komitəsinin üzvü olan professor T.Hüseynov məruzəsində rəhbərlik etdiyi laboratoriyada qan hüceyrələrinin antioksidant qorunması və bütövlükdə orqanizmdə imunitetin qorunması proseslərində selenin əsas rolunun aydınlaşdırılması ilə bağlı bugünədək görülən işlərdən danışıb. Tədbir iştirakçıları tərəfindən böyük maraqla qarşılanan məruzədən sonra T.Hüseynov mövzu ilə əlaqədar çoxsaylı sualları cavablandırıb.

İki gün davam edən konfrans maraqlı elmi müzakirələr və məruzələrlə davam edib.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

17 may, 2021

Horizon Europe Məlumat Günləri keçiriləcək

Avropa Komissiyasının Horizon Europe üzrə Milli Əlaqələndirici Şəxslər Şəbəkəsinin koordinatoru olan AMEA tədqiqatçıları, həmçinin dövlət və özəl sektorlardan digər maraqlı tərəfləri Horizon Europe Məlumat Günündə iştirak etməyə dəvət edir.

Azərbaycanın Avropa İttifaqının Horizon Europe Çərçivə Proqramında və Avropa Tədqiqat Məkanında (European Research Area) uğurlu iştirakını dəstəkləmək məqsədilə təşkil edilən virtual tədbir 20 may 2021-ci il tarixində saat 10:00-dan başlayaraq 4 saat davam edəcək.

Məlumat Günləri iştirakçılara Horizon Europe, onun strukturu və gələcək maliyyələşdirmə imkanları haqqında məlumat almaq imkanı yaradır. İştirakçılar sual-cavablar və müzakirələrdə iştirak edə bilər. Bundan əlavə, sessiyalarda Mariya Skladovskaya-Küri (MSCA), Avropa Tədqiqat Şurası (ERC), ikinci sütun altında maliyyələşdirilən tədqiqat və beynəlxalq əməkdaşlıq kimi müxtəlif mövzular təqdim olunacaq (tədbirin proqramı).

Tədbirdə iştirak üçün 18 may tarixinə qədər buradan qeydiyyatdan keçə bilərsiniz.

Mənbə: www.science.az.

16 may, 2021

Yaşıl hidrogen mövzusu üzrə layihə müsabiqəsi elan edilir

Almaniya Federal Təhsil və Tədqiqat Nazirliyi (BMBF) Federal Hökumətin Təhsil, Elm və Tədqiqat Qaydalarının Beynəlmiləlləşdirilməsi Strategiyası çərçivəsində yaşıl hidrogen mövzusu üzrə layihə müsabiqəsi elan edir. Müsabiqə Cənubi Qafqaz və Orta Asiya ölkələri, Ukrayna və İranla hidrogen mövzusu üzrə elmi əməkdaşlığın inkişafı və intensivləşməsinə dəstək və beləliklə, transmilli əməkdaşlıq tərəfindən təklif olunan iqtisadi, ekoloji və inkişaf imkanlarını həyata keçirmək məqsədi daşıyır.

“Yaşıl hidrogen iqtisadiyyatının inkişafı” mövzusunun geniş spektri ilə əlaqəli aspektləri (generasiya/katalitik proseslər, hidrogen elektrolizi, biokütlə, bərpa edilə bilən enerji, hidrogenin saxlanması, nəqli və paylanması, karbon utilizasiyası, iqlimin mühafizəsi potensialı, cəmiyyət və ekologiya) əhatə edən layihələr dəstəklənəcək.

Hər bir layihə 24 və 36 ay müddətində olmalıdır.

Layihə təklifi alman tərəfdaş tərəfindən və ya qeyd edilən ölkələrdən ən azı bir və ya bir neçə elmi tərəfdaş qurumla birlikdə 30 iyun tarixinə qədər təqdim edilməlidir.

Daha ətraflı məlumatı buradan əldə edə bilərsiniz.

Mənbə: www.science.az.

10 may, 2021

Ulu öndər Heydər Əliyevin anadan olmasının 98-ci ildönümüdür

Bu gün Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin anadan olmasının 98-ci ildönümüdür.

Heydər Əlirza oğlu Əliyev 1923-cü il mayın 10-da Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan şəhərində anadan olub.

1939-cu ildə Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunu bitirdikdən sonra Azərbaycan Sənaye İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) memarlıq fakültəsinə daxil olub, lakin İkinci Dünya müharibəsinin başlanması ona təhsilini başa çatdırmağa imkan verməyib.

1941-1944-cü illərdə əvvəlcə Naxçıvan Muxtar Respublikası Xalq Daxili İşlər Komissarlığında arxiv şöbəsinin məxfi hissəsinin müdiri, sonra isə Naxçıvan MSSR Xalq Komissarları Sovetində ümumi şöbənin müdiri vəzifələrində işləyib.

1944-cü ilin may ayında dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında işə göndərilib. 1949-1950-ci illərdə SSRİ Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin Leninqraddakı (indiki Sankt-Peterburq) Rəhbər Kadrların Hazırlığı Məktəbində təhsil aldıqdan sonra, 1950-ci ildə Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsində bölmə rəisi təyin edilib.

1957-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) tarix fakültəsinin qiyabi şöbəsini bitirib.

1958-ci ildə Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin əks-kəşfiyyat şöbəsinin rəisi, 1964-cü ildə DTK-nın sədr müavini təyin edilib. 1966-cı ildə Moskvada DTK-nın F.E.Dzerjinski adına Ali Məktəbinin rəhbər heyətin təkmilləşdirilməsi kurslarını müvəffəqiyyətlə bitirib. 1967-ci ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin sədri vəzifəsinə təyin edilib və həmin ildə də ona general-mayor rütbəsi verilib.

Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin 1969-cu il iyulun 14-də keçirilmiş plenumunda ulu öndər Heydər Əliyev Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilib. 22 il Azərbaycan SSR Ali Sovetinin və SSRİ Ali Sovetinin deputatı olub. 1974-1979-cu illərdə isə SSRİ Ali Soveti İttifaq Sovetinin sədr müavini vəzifəsini tutub.

1976-cı ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosunun üzvlüyünə namizəd, 1982-ci ilin dekabrında isə Siyasi Büronun üzvü seçilən ümummilli lider Heydər Əliyev SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilib. Bu vəzifədə işləyərkən Heydər Əliyev SSRİ-nin iqtisadi, sosial və mədəni həyatının ən mühüm sahələrinə rəhbərlik edib.

Dahi lider 1987-ci ilin oktyabrında Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun və şəxsən baş katib Mixail Qorbaçovun yeritdiyi siyasi xəttə etiraz olaraq tutduğu vəzifələrdən istefa verib.

Görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyev 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə sovet qoşunlarının Bakıda törətdiyi qanlı faciə ilə əlaqədar, yanvarın 21-də Azərbaycanın Moskvadakı nümayəndəliyində bəyanatla çıxış edərək, Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş cinayətin təşkilatçıları və icraçılarının cəzalandırılmasını tələb edib. O, Dağlıq Qarabağda yaranmış kəskin münaqişəli vəziyyətlə bağlı SSRİ rəhbərliyinin ikiüzlü siyasətinə etiraz əlaməti olaraq, 1991-ci ilin iyulunda Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının sıralarını tərk edib.

1990-cı il iyulun 20-də Bakıya qayıdan Heydər Əliyev iki gün sonra Naxçıvana yola düşüb, həmin ildə də Azərbaycan SSR xalq deputatı və Naxçıvan MSSR xalq deputatı seçilib. 1991-ci il sentyabrın 3-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilib və müvafiq qanunvericiliyə əsasən həm də Azərbaycan Respublikası Ali Soveti sədrinin müavini olub. Bu vəzifədə o, 1993-cü ilə kimi çalışıb.

Ulu öndər Heydər Əliyev 1992-ci il noyabrın 21-də Yeni Azərbaycan Partiyasının Naxçıvan şəhərində keçirilmiş təsis konfransında partiyanın sədri seçilib.

1993-cü ilin may-iyun aylarında ölkədə vətəndaş müharibəsi və müstəqilliyin itirilməsi təhlükəsi yarandığına görə, Azərbaycan xalqı Heydər Əliyevin hakimiyyətə gətirilməsi tələbini irəli sürüb və ölkənin o dövrkü rəhbərliyi onu Bakıya dəvət etməyə məcbur olub.

Heydər Əliyev 1993-cü il iyunun 15-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçilib, iyunun 24-dən isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətlərini həyata keçirməyə başlayıb.

1993-cü il oktyabrın 3-də ümumxalq səsverməsi nəticəsində ümummilli lider Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilib.

O, 1998-ci il oktyabrın 11-də xalqın yüksək fəallığı şəraitində keçirilən seçkilərdə səslərin 76,1 faizini toplayaraq, yenidən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilib.

2003-cü il oktyabrın 15-də keçirilən prezident seçkilərində namizədliyinin irəli sürülməsinə razılıq vermiş Heydər Əliyev səhhətində yaranmış problemlərlə əlaqədar namizədliyini İlham Əliyevin xeyrinə geri götürüb.

2003-cü il dekabrın 12-də Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev Amerika Birləşmiş Ştatlarının Klivlend Klinikasında vəfat edib və dekabrın 15-də Bakıda, Fəxri xiyabanda dəfn olunub.

Heydər Əliyev beş dəfə keçmiş SSRİ-nin Lenin ordeni ilə, Qırmızı Ulduz ordeni və çoxsaylı medallarla təltif edilib, iki dəfə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına, həmçinin müxtəlif ölkələrin ali mükafatlarına, nüfuzlu ali məktəblərin fəxri adlarına layiq görülüb.

Mənbə: President.az

8 may, 2021

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Ümumi yığıncağı qarşıda duran prioritet məsələləri müzakirə edib

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının onlayn iclasında müzakirə olunması planlaşdırılan prioritet istiqamətlər haqqında danışılıb.

Bu barədə çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in rəhbəri, akademik Rasim Əliquliyev vurğulayıb ki, son za­man­lar Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin bilavasitə rəhbərliyi və təşəbbüsü ilə ölkəmizdə aparılan kompleks islahatlar, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa-yenidənqurma işlərinin, “ağıllı” kənd və s. tipli yeni infrastruktur layihələrinin reallaşdırılması Azərbaycan alimlərinin, o cümlədən AMEA-nın qarşısında bir sıra mühüm vəzifələr qoyur. Həmin vəzifələrin icrası elmi fəaliyyətin müasir dövrün çağırışlarına və milli maraqlara müvafiq həyata keçirilməsini, bu sahədə dəgenişisla­hat­ların aparılmasını zəruri edir.

Akademik, həmçinin son zamanlar dünya elmində gedən proseslərə, müasir çağırışlara adekvat olaraq elm və innovasiya, elm və təhsil, eləcə də elmin digər sahələr ilə inteqrasiyasının müşahidə olunduğunu və onun artıq qapalı sosial institut kimi deyil, açıq bir mühit kimi bütün proseslərə təsir etdiyini söyləyib.

Alim hazırda dünya dövlətlərinin strateji gücünün onların elmi, intellektual potensialları ilə qiymətləndirildiyini, aparıcı ölkələrin öz görkəmli alimləri, elmi-tədqiqat institutları və innovasiya mərkəzləri ilə nüfuz qazandığını deyib.

Alimin fikrincə, ölkəmizin dövlət siyasətinin əsasında cəmiyyətin bütün sferalarında yüksək texnologiyaların tətbiqinin genişləndirilməsi və innovativ fəaliyyətin təşkili dayanır. Həyatın istənilən sahəsində qabaqcıl elmin tətbiqi, milli intellektual məhsulun formalaşması, daxili bazarın iqtisadi təhlükəsizliyinin qorunması və xaricdən asılılığın azalması, qlobal dünyaya inteqrasiya, eyni zamanda inkişaf etmiş ölkələrlə müxtəlif sferalarda səmərəli əməkdaşlıqların təşkili Azərbaycanın regionda lider dövlətə çevrilməsinə rəvac verir.

Akademik Rasim Əliquliyev tədbir iştirakçılarının diqqətini müasir dövrün çağırışları və ölkəmizin sosial-iqtisadi, mədəni-mənəvi inkişafından irəli gələn vəzifələr kontekstində AMEA FRTEB-in Ümumi yığıncaq iclaslarında müzakirəsi vacib olan prioritet məsələlərə yönəldib.

Onun sözlərinə görə, elmi müəssisələrdə araşdırılan aktual elmi-nəzəri və praktiki problemlər, dövlət siyasətinin icrası istiqmətində görülən işlər, tətbiqi və innovativ sahədə həyata keçirilən fəaliyyət daim FRTEB-in Ümumi yığıncağının diqqət mərkəzində olmalıdır. Bunlarla yanaşı, elmlə təhsilin inteqrasiyası, elektron elmin formalaşması və AzScienceNet şəbəkəsinin resurslarından istifadə FRTEB-in və onun elmi müəssisələrinin fəaliyyət sferasında mühüm mövqe tutur.

Akademik Rasim Əliquliyev onu da qeyd edib ki, beynəlxalq əməkdaşlığın, icra olunan qrant layihələrinin, ictimaiyyətlə əlaqələrin və elmi biliklərin populyarlaşdırılmasının, dərc olunan elmi jurnalların keyfiyyətinin, gənc alimlərin əldə etdikləri elmi nailiyyətlərin diqqət mərkəzində saxlanılması, müzakirə olunaraq müvafiq hesabatların hazırlanması da, Ümumi yığıncaq qarşısında duran olduqca vacib məsələlərdir.

Sonda FRTEB-in Ümumi yığıncağı AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyevin prioritet istiqamətlər barədə mülahizələrini yüksək qiymətləndirmiş, Bölmənin elmi müəssisələrində həyata keçirilən elmi və elmi-təşkilati fəaliyyətlə bağlı məsələlərin müzakirə olunaraq AMEA-nın Rəyasət Heyəti, eləcə də aidiyyatı dövlət qurumları qarşısında vəsatətlər qaldırılması barədə qərar qəbul edib.

 

Mənbə: www.frteb.science.gov.az

8 may, 2021

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin Qələbə Günü münasibətilə Akademiya əməkdaşlarına təbriki

Hörmətli həmkarlar!

Sizi 9 May – Faşizm üzərində Qələbə Günü münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, xoşbəxt  və firavan günlər arzulayıram.

Azərbaycan xalqı Böyük Vətən Müharibəsində göstərdiyi misilsiz şücaəti və qəhrəmanlıqları ilə faşizm üzərində qələbənin qazanılmasında mühüm rol oynamışdır. Belə ki, 600 mindən çox soydaşımız müharibənin bütün cəbhələrində – qaynar döyüşlərdə, partizan və kəşfiyyat dəstələrində, arxa cəbhədə fəal iştirak etmiş, Azərbaycan SSR vətəndaşlarından 130 nəfərə yaxını Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüş, 170 mindən çox əsgər və zabitimiz müxtəlif orden və medallarla təltif edilmişdir.

Azərbaycanın strateji əhəmiyyəti və şübhəsiz, Bakı nefti qələbəyə gedən yolda həyati əhəmiyyətə malik olmuşdur. Müharibə illərində SSRİ-də istehsal edilən neftin 70-75%-i, benzinin 85-90%-i Azərbaycanın payına düşmüş, Bakı neftçilərinin fədakarlığı sayəsində 70 milyon ton neft, 22 milyon ton benzin cəbhəyə göndərilmişdir.

Faşizm üzərində qələbənin əldə olunmasında alimlərimiz də misilsiz xidmətlər göstərmişlər. Belə ki, görkəmli kimyaçı alim, akademik Yusif Məmmədəliyevin rəhbərliyi altında qısa vaxt ərzində aviasiya üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən yüksək oktanlı yanacaq əldə etməyin sənaye üsulu hazırlanmışdır. Akademik Mustafa Topçubaşov isə müharibə illərində SSRİ-də ilk dəfə olaraq təxliyə hospitallarının yaradılmasının təşəbbüskarı olmuş, həmçinin onun tərəfindən hərbi cərrahiyyə sahəsində yeni müalicə metodları hazırlanmış, nəticədə minlərlə yaralı ölümdən xilas edilmişdir.

Həmyerlilərimizin Böyük Vətən Müharibəsində dillər əzbəri olmuş qəhrəmanlıqları ötən müddət ərzində xalqımızın gənc nümayəndələrinin təlim-tərbiyəsinə, onların vətənpərvər ruhda yetişməsinə öz ideoloji-mənəvi töhfəsini vermişdir. Məhz bu ruhda yetişdirilən Azərbaycan oğulları 2020-ci il sentyabrın 27-də Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında başlamış və 44 gün davam etmiş Vətən müharibəsində doğma Qarabağımızı düşmən işğalından azad etmişlər. Nəticədə bu il Qələbə Günü Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası və torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi fonunda ikiqat bayram əhval-ruhiyyəsi ilə qeyd olunmaqdadır.

Bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən ölkəmizdə Böyük Vətən Müharibəsi veteranlarına yüksək diqqət və qayğı ilə yanaşılır, onların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi istiqamətində ardıcıl addımlar atılır, birdəfəlik maddi yardımlar verilir.

Sizi Qələbə Günü münasibətilə bir daha təbrik edir, xoş günlər arzulayır, elmi yaradıcılığınızda uğurlar diləyirəm.

Ramiz MEHDİYEV,

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti, akademik

Mənbə: www.science.az.

7 may, 2021

Biofizika İnstitutunda növbəti onlayn elmi seminar keçirilib

Mayın 7-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunda növbəti onlayn elmi seminar keçirilib.

Tədbiri giriş sözü ilə institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, professor Oktay Qasımov açaraq mövzunun aktuallığını vurğulayıb.

Sonra institutun Ekoloji biofizika laboratoriyasının elmi işçisi Sevinc Hüseynova “Окислительная модификация эритроцитов, индуцированная нитритом натрия, как мера его токсичности” mövzusunda məruzəsini təqdim edib. O, əvvəlcə müzakirə olunan məsələ ilə bağlı geniş məlumat verib, daha sonra seminar iştirakçılarının suallarını cavablandırıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

7 may, 2021

Lütfi Zadənin 100 illiyinə həsr olunmuş “Applied and Computational Mathematics” və TWMS Journal of Pure and Applied Mathematics” jurnallarının xüsusi buraxılışları işıq üzü görüb

Xəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclasında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında” Sərəncamından irəli gələn vəzifələrin icrası məsələləri müzakirə olunub.

Tədbirdə çıxış edən akademik Fikrət Əliyev bildirib ki, Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi ilə bağlı AMEA-nın və Təhsil Nazirliyinin birgə Tədbirlər planına əsasən, Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnоlogiyalar Nazirliyi, AMEA və Bakı Dövlət Universitetinin Tətbiqi Riyaziyyat Elmi Tədqiqat İnstitutunun həmtəsisçiliyi ilə nəşr edilən “Applied and Computational Mathematics” jurnalının “Fuzzy logic and its application to modelling epidemies: Co-ronavirus and beyond” mövzusunda, eləcə də “TWMS Journal of Pure and Applied Mathematics” jurnalının “Fuzzy Sets in Dealing with Imprecision and Uncertainty: Past and Future” mövzusunda xüsusi buraxılışları nəşr olunub.

Alim bildirib ki, baş redaktorları akademiklər Əli Abbasov, Fikrət Əliyev və ukraynalı professor Vladimir Larin olan “Applied and Computational Mathematics” jurnalının xüsusi buraxılışı Lütfi Zadə nəzəriyyəsinin COVID-19-a tətbiqi ilə bağlı məqalələri özündə cəmləşdirib. Sözügedən buraxılış qeyri-səlis yanaşmanın köməyi ilə yoluxucu xəstəliklərin, xüsusən də yeni koronavirusun yayılma dinamikasının modelləşdirilməsi, proqnozlaşdırılması kimi məsələlərə həsr olunub.

Qeyd edək ki, buraxılışın əsas dəvətli redaktoru qeyri-səlis məntiq üzrə dünyaca tanınmış məşhur alim Tijuana Texnologiya İnstitutunun (Meksika) professoru Oskar Kastillo, digər dəvətli redaktorlar isə Zakia Hammouç (Harran Universiteti, Türkiyə), Abdon Atanqana (Azad Dövlət Universiteti, Cənubi Afrika), Kruz Varqas De Len (Guerrero Muxtar Universiteti, Meksika), Karam Allalidir (Kasablanka II Həsən Universiteti, Mərakeş).

Fikrət Əliyev vurğulayıb ki, “TWMS Journal of Pure and Applied Mathematics” jurnalının bu dəfəki xüsusi buraxılışında dərc olunan məqalələr Lütfi Zadə nəzəriyyəsi ilə bağlıdır.

Buraxılışın əsas dəvətli redaktoru qeyri-səlis məntiq üzrə tanınmış alim İrina Perfiliyeva (Ostrava Universiteti, Çex Respublikası), digər dəvətli redaktorlar isə Didier Dubois (Paul Sabatier Universiteti, Toulouse, Franca), Etienne E.Kerre (Ghent Universiteti, Belçika), Uitold Perdiç

(Faculty of Engineering – Electrical & Computer Engineering Dept, Kanada), Əli Abbasovdur (AMEA İdarəetmə Sistemləri İnstitutu, Azərbaycan).

Onun sözlərinə görə, adıçəkilən hər iki jurnalın xüsusi buraxılışlarının coğrafi arealı Fransa, Kanada, Polşa, ABŞ, Çex Respublikası, İngiltərə, Almaniya, İtaliya, İspaniya, Latviya, Belçika, Azərbaycan, Meksika, Kanada, Çin, Türkiyə, Tayvan, Hindistan, İran kimi ölkələri özündə birləşdirir.

Mənbə: www.frteb.science.gov.az

7 may, 2021

Azərbaycanda LİDAR sistemlərinin tətbiqi perspektivləri müzakirə olunub

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclasında “Azərbaycanda LİDAR sistemlərinin tətbiqi perspektivləri” mövzusunda elmi məruzə dinlənilib.

Məruzəni təqdim edən Azərbaycan Milli Aviasiya Akademiyasının (MAA) baş elmi işçisi, Avropa Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, professor Kərim Allahverdiyev diqqətə çatdırıb ki, MAA-nın rektoru, akademik Arif Paşayevin rəhbərliyi ilə aparılan bu tədqiqatlar istər elmi-nəzəri və tətbiqi, istərsə də strateji cəhətdən mühüm əhəmiyyətə malikdir. Belə ki, geniş diapazonda atmosfer aerozollarının parametrlərinin təyini üçün nəzərdə tutulan LİDAR qurğusunun hazırlanması və Azərbaycan ərazisində istifadə edilməsi özündə böyük perspektivlər ehtiva edir. Atmosfer aerozollarının planetin radiasiya balansına və dolayısı ilə iqlim dəyişikliyinə təsirinin öyrənilməsində LİDAR qurğusundan istifadə tələb olunan dəqiqliyə cavab verir və Azərbaycan ərazisində belə bir sistemin qurulması olduqca vacibdir.

Kərim Allahverdiyev qeyd edib ki, son illər MAA-da LİDAR sistemlərinin yaradılması və onların elmi-nəzəri əsaslarının öyrənilməsi istiqamətində bir sıra mühüm nailiyyətlər əldə olunub. SOCAR-ın Elm Fondu tərəfindən maliyyələşdirilən elmi proqram çərçivəsində son 5 ildə aparılmış tədqiqatların nəticələri Web of Science elmi bazasına daxil olan yüksək impakt faktorlu jurnallarda 20-dən artıq elmi məqalə şəklində çap edilib, həmin əsərlərə 400-ə yaxın istinad olunub.

Ümumiyyətlə, LİDAR lazer zərbələrinə əsaslanaraq müəyyən obyektin yerləşmə məsafəsini, sürətini, formasını, kimyəvi quruluşunu müəyyən edən “aktiv” texnologiya kimi dəyərləndirilir.

LİDAR sistemlərinin tətbiqi sahələrindən söz açan məruzəçi vurğulayıb ki, onlardan nəinki kosmik tədqiqatlarda, həmçinin atmosfer, ətraf mühit sahələrində aparılan araşdırmalarda, müdafiə sənayesində, hərbi sənayedə geniş istifadə oluna bilər.

K.Allahverdiyev Azərbaycanda hazırlanmış LİDAR sisteminin xüsusiyyətləri, əldə edilmiş ilkin nəticələr haqqında da tədbir iştirakçılarına məlumat verib. Qeyd edib ki, sistemin əsas məqsədi dəniz suyunun səthində olan neftli ləkələri və neft buruqlarının ətrafında müşahidə olunan tullantıları müəyyən etmək və öyrənmək olub. Məruzəçi, həmçinin Pirallahı adası ərazisində LİDAR sistemini tətbiq etməklə apardıqları tədqiqatların nəticələrindən danışıb.

Onlayn iclasın iştirakçılarına LİDAR sistemlərinin avtomobil, hava, eləcə də dəniz nəqliyyatı sahəsində tətbiq edilməsinin perspektivləri haqqında da məlumat verilib. Qeyd olunub ki, hazırda tədqiq edilən layihə aktual problemə – atmosferin məsafədən monitorinqi və müasir texniki qurğunun avtomatlaşdırılmış lazer-lokator qurğusunun hazırlanmasına həsr edilib. Layihədə təklif olunan LİDAR bu regionda maraqlı olan ölkələrin (Azərbaycan, Rusiya, İran, Türkmənistan, Qazaxıstan) cəlb olunması ilə Xəzər regionunun Aerozol Monitorinqi üzrə LİDAR-lar Şəbəkəsi üçün baza rolunu oynaya bilər. Bu baxımdan, Azərbaycan Respublikası qeyd olunan istiqamət üzrə regionda elmtutumlu innovativ təşəbbüsün əsas müəllifi kimi çıxış edəcək potensiala malikdir.

Kərim Allahverdiyevin fikrincə, Azərbaycanda LİDAR sistemləri aviasiya, geologiya, tibb, informasiya texnologiyaları, nəqliyyat sahələrində, ərazilərin minalardan təmizlənməsində, seysmoloji tədqiqatlarda, sənayenin müxtəlif sahələrində istifadə oluna bilər.

Məruzəçi, həmçinin türkiyəli, amerikalı, rusiyalı həmkarları ilə mövcud olan beynəlxalq əməkdaşlığın gələcək perspektivlərindən də danışıb.

Tədbirdə çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in Elmi şurasının sədri, akademik Rasim Əliquliyev qeyd edib ki, ölkəmizdə həyata keçirilən dövlət siyasətinin əsasında cəmiyyətin bütün sferalarında yüksək texnologiyaların tətbiqinin genişləndirilməsi və innovativ fəaliyyətin təşkili dayanır. Alim vurğulayıb ki, həyatın istənilən sahəsində qabaqcıl elmin tətbiqi, milli intellektual məhsulların formalaşması, daxili bazarın öz iqtisadi təhlükəsizliyini qoruyub saxlaması və xaricdən asılılığın azalması, qlobal dünyaya inteqrasiya, eyni zamanda inkişaf etmiş ölkələrlə müxtəlif sferalarda səmərəli əməkdaşlıqların təşkili Azərbaycanın regionda lider dövlətə çevrilməsinə rəvac verir. “Elm, innovasiya və yüksək texnologiyalar sahəsində aparılan məqsədyönlü siyasət, kosmik sənayenin formalaşdırılması, nüvə, nano və biotexnologiyaların tətbiqi üzrə aparılan tədqiqatlar Azərbaycanın yüksələn xətlə inkişafını şərtləndirən amillərdəndir”, – deyə alim bildirib.

Azərbaycanda LİDAR sistemlərinin tətbiqi perspektivlərinin araşdırılmasının stateji əhəmiyyətini qeyd edən AMEA-nın vitse-prezidenti onu da əlavə edib ki, müstəqil Azərbaycan dövlətinin təcavüzkar Ermənistan üzərində qələbəsi və tarixi torpaqlarımızın azad olunmasında qabaqcıl elmin, yüksək texnologiyaların mühüm rolu olub.

Akademik R.Əliquliyevin fikrincə, Azərbaycanda LİDAR sistemlərinin tətbiqi perspektivləri fizika, kompüter elmləri, idarəetmə sistemləri sahəsində tədqiqatlar aparan mütəxəssislərin qarşısında multidissiplinar vəzifələr qoyur.

Məruzə ətrafında aparılan müzakirələrdə akademiklər Rasim Əliquliyev, Adil QəribovƏli Abbasov, Nazim Məmmədov, Arif Həşimov, AMEA-nın müxbir üzvləri Qurban Yetirmişli, Afiq Həsənov, Ramiz Alıquliyev, Vəli Hüseynov, Oktay Qasımov, AZAL QSC-nin xidmət rəisi, texnika elmləri doktoru Nazim Hüseynov, Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin şöbə müdiri, geologiya-minerologiya elmləri doktoru, dosent Ramidə Kərəmova  çıxış edərək LİDAR sistemlərinin mühüm elmtutumli praktiki əhəmiyyətini yüksək dəyərləndiriblər, həmçinin rəy və təkliflərini səsləndiriblər.

Müzakirələrin sonunda FRTEB-in Ümumi yığıncağı son illərdə MAA-da LİDAR sistemlərinin araşdırılması sahəsində aparılmış tədqiqatların tətbiqi nəticələrinin bəyənilməsi, ölkəmizdə belə sistemlərin tətbiqinin genişləndirilməsi, eləcədə “Çoxdalğalı LİDAR kompleksi” layihəsinin dəstəklənməsi və müzakirəsi üçün AMEA-nın Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılmasını qərara alıb.

Mənbə: www.frteb.science.gov.az

7 may, 2021

Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi ilə bağlı Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının və Təhsil Nazirliyinin birgə Tədbirlər planı təsdiqlənib

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının onlayn iclasında çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in sədri, akademik Rasim Əliquliyev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında” 25 yanvar 2021-ci il tarixli Sərəncamından irəli gələn vəzifələrin icrasını təmin etmək məqsədilə AMEA-nın və Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin birgə Tədbirlər planı haqqında məlumat verib.

Alim qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamında qeyd edildiyi kimi, “Lütfi Zadə dünya miqyasında əsərlərinə ən çox istinad olunan alimlərdəndir. Onun yaratdığı elmi məktəb və laboratoriyalar bir sıra ölkələrdə yarım əsrdən artıqdır ki, uğurla fəaliyyət göstərməkdədir. Azərbaycanlı olduğunu fəxrlə bildirən və ürəyi daim doğma Vətəni ilə bir döyünən Lütfi Zadə elm və texnologiyaların inkişafında, eləcə də mədəniyyətlərarası dialoqun qurulmasında misilsiz xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının ali mükafatlarından olan “Dostluq” ordeninə layiq görülmüşdür”.

Lütfi Zadənin Soft Computing nəzəriyyəsi qeyri-səlis məntiq, süni neyron şəbəkələri, genetik alqoritmlər, xaos nəzəriyyəsi və ehtimal nəticəçıxarma paradiqmlərinin intellektual kombinasiyalarını özündə əks etdirərək yeni texnologiyaların əsasını təşkil edir.

Rasim Əliquliyevin sözlərinə görə, AMEA-nın və Təhsil Nazirliyinin birgə Tədbirlər planı özündə Web of Science bazasında indeksləşən ölkəmizdə yeganə impakt faktorlu “Applied and Computational Mathematics” jurnalının “Fuzzy logic and its application to modelling epidemies: Co-ronavirus and beyond” mövzusunda, eləcə də “TWMS Journal of Pure and Applied Mathematics” jurnalının “Fuzzy Sets in Dealing with Imprecision and Uncertainty: Past and Future” mövzusunda xüsusi buraxılışlarının nəşr olunmasını əks etdirir.

Tədbirlər planında, həmçinin Elm TV və “Təhsil” İnternet televiziyalarında dünya şöhrətli alimin həyatı və elmi yaradıcılığına həsr olunmuş silsilə verilişlərin təşkil edilməsi, science.az veb-portalında, “Elm”, “Azərbaycan müəllimi” qəzetlərində, “Azərbaycan məktəbi” jurnalında məqalələrin dərc edilməsi, digər mühüm tədbirlərin həyata keçirilməsi yer alıb.

Qeyd edək ki, professor Lütfi Zadənin adının Bakı şəhərində Texniki-humanitar liseyə verilməsi, xatirə lövhəsinin yaşadığı binanın üzərində yerləşdirilməsi, eləcə də dahi alimin adına poçt markalarının hazırlanması haqqında müvafiq vəsatətlərin qaldırılması nəzərdə tutulur.

Həmçinin alimin həyat və yaradıcılığına dair elmi-populyar məqalələr hazırlanacaq, alimlərin müsahibələri, çıxışları təşkil olunacaq, eyni zamanda, sosial media və KİV-də işıqlandırılacaq.

Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyi çərçivəsində məktəblilər arasında beynəlxalq riyaziyyat və informatika olimpiadasının keçirilməsi, onun həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş multi-media resurslarının hazırlanması və İnternetdə (YouTube, Wikipedia və s.) yerləşdirilməsi, təhsil müəssisələrində real və virtual sərgilərin təşkil olunması da gözlənilir.

Akademik Rasim Əliquliyev diqqətə çatdırıb ki, Tədbirlər planında göstərilən işlərin həyata keçirilməsi məqsədi ilə həm AMEA-da, həm də Təhsil Nazirliyində müvafiq işçi qrup yaradılıb. Qeyd edib ki, professor Lütfi Zadənin 100 illiyinə həsr edilmiş “Applied and Computational Mathematics” jurnalının “Fuzzy logic and its application to modelling epidemies: Co-ronavirus and beyond” mövzusunda, eləcə də “TWMS Journal of Pure and Applied Mathematics” jurnalının “Fuzzy Sets in Dealing with Imprecision and Uncertainty: Past and Future” mövzusunda xüsusi buraxılışları, həmçinin AMEA-nın müxbir üzvü, Qorxmaz İmanovun “İqtisadiyyatda qeyri-səlis modellər” adlı monoqrafiyası artıq işıq üzü görüb. Onların hər biri dünya elminə, Lütfi Zadə irsinin tədqiqi və təbliği istiqamətində aparılan araşdırmalara verilən mühüm töhvədir.

 

Mənbə: www.frteb.science.gov.az

7 may, 2021

AMEA və Fransanın Monpelye Universiteti birgə doktorantura proqramı elan edir

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası və Fransanın Monpelye Universiteti arasında imzalanmış Əməkdaşlıq haqqında Çərçivə Sazişi əsasında növbəti birgə doktorantura proqramı elan olunur.

Doktorantlar, eyni zamanda AMEA və Monpelye Universitetinin doktorantı kimi qeydiyyatdan keçiriləcək və hər iki təşkilatdan elmi rəhbərlə təmin ediləcək. Proqramın şərtlərinə əsasən, doktorantlar təhsil müddətinin 2 ilini Monpelye Universitetində və 1 ilini AMEA-da tamamladıqdan sonra həm Azərbaycan, həm də Fransa tərəfindən fəlsəfə doktoru diplomlarına layiq görüləcəklər.

Müsabiqə üçün elan edilən mövzular:

˗ Role of the HSP90/R2TP chaperone in regulating protein condensates under carcinogenic stress conditions;

˗ Unravelling the role of noncoding RNA in gene regulation of malaria parasites;

˗ Genomic study and biocuration of antigen receptor loci in jawed vertebrate species involved in biotechnological research.

Müraciətlər 16 may 2021-ci il tarixinə qədər AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Beynəlxalq elmi əməkdaşlıq şöbəsi tərəfindən qəbul edilir.

Proqram haqqında ətraflı məlumat və ərizə formaları üçün Beynəlxalq elmi əməkdaşlıq şöbəsinə müraciət edilə bilər.

Tel.: (+994 50) 350 14 25 (Aytən Hüseynova)

E-mail: khasayeva.ayten@gmail.com, anasprojects45@gmail.com

Mənbə: www.science.az.

5 may, 2021

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin elmi müəssisələri qarşısında duran aktual məsələlər müzakirə olunub

Bu gün Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə FRTEB üzrə AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, elmi müəs­si­sələrin rəh­­bər­ləri, direktor müa­vin­lə­ri, el­mi katibləri, təh­sil, bey­nəlxalq və icti­maiy­yət­lə əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəhbərləri, eləcə də həm­kar­lar, gənc alim və mü­tə­xəs­sis­lər şu­ra­la­rının sədrləri, eyni zamanda respublikanın bir sıra nazirliklərinin nəzdində olan elmi müəssisə və təşkilatların məsul şəxsləri və müvafiq mütəxəssisləri işti­rak ediblər.

Gündəliyə əsasən, əvvəlcə “Azərbaycanda LİDAR sistemlərinin tətbiqi perspektivləri” mövzusunda elmi məruzəni təqdim edən Azərbaycan Milli Aviasiya Akademiyasının (MAA) baş elmi işçisi, Avropa Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, professor Kərim Allahverdiyev diqqətə çatdırıb ki, MAA-nın rektoru, akademik Arif Paşayevin rəhbərliyi ilə aparılan bu tədqiqatlar istər elmi-nəzəri və tətbiqi, istərsə də strateji cəhətdən mühüm əhəmiyyətə malikdir. Belə ki, geniş diapazonda atmosfer aerozollarının parametrlərinin təyini üçün nəzərdə tutulan LİDAR qurğusunun hazırlanması və Azərbaycan ərazisində istifadə edilməsi özündə böyük perspektivlər ehtiva edir. Atmosfer aerozollarının planetin radiasiya balansına və dolayısı ilə iqlim dəyişikliyinə təsirinin öyrənilməsində LİDAR qurğusundan istifadə tələb olunan dəqiqliyə cavab verir və Azərbaycan ərazisində belə bir sistemin qurulması olduqca vacibdir.

Alimin sözlərinə görə, son illər MAA-da LİDAR sistemlərinin yaradılması və onların elmi-nəzəri əsaslarının öyrənilməsi istiqamətində bir sıra mühüm nailiyyətlər əldə olunub. SOCAR-ın Elm Fondu tərəfindən maliyyələşdirilən elmi proqram çərçivəsində son 5 ildə aparılmış tədqiqatların nəticələri Web of Science elmi bazasına daxil olan yüksək impakt faktorlu jurnallarda 20-dən artıq elmi məqalə şəklində çap edilib, həmin əsərlərə 400-ə yaxın istinad olunub.

Qeyd olunub ki, hazırda tədqiq edilən layihə aktual problemə – atmosferin məsafədən monitorinqi və müasir texniki qurğunun avtomatlaşdırılmış lazer-lokator qurğusunun (LİDAR) hazırlanmasına həsr edilib. Layihədə təklif olunan LİDAR bu regionda maraqlı olan ölkələrin (Azərbaycan, Rusiya, İran, Türkmənistan, Qazaxıstan) cəlb olunması ilə Xəzər Regionunun Aerozol Monitorinqi üzrə LİDAR-lar Şəbəkəsi üçün baza rolunu oynaya bilər. Bu baxımdan, Azərbaycan Respublikası qeyd olunan istiqamət üzrə regionda elmtutumlu innovativ təşəbbüsün əsas müəllifi kimi çıxış edəcək potensiala malikdir.

Məruzə ətrafında aparılan müzakirələrdə akademiklər AMEA-nın vitse-prezidenti, FTEB-in Elmi şurasının sədri, Rasim Əliquliyev, Əli Abbasov, Nazim Məmmədov, Arif Həşimov, Adil Qəribov, AMEA-nın müxbir üzvləri Qurban Yetirmişli, Afiq Həsənov, Ramiz Alıquliyev, Vəli Hüseynov, Oktay Qasımov, AZAL QSC-nin xidmət rəisi Nazim Hüseynov, Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin şöbə müdiri, geologiya-minerologiya elmləri doktoru, dosent Ramidə Kərəmova  çıxış edərək LİDAR sistemlərinin mühüm elmtutumli praktiki əhəmiyyətini yüksək dəyərləndiriblər, həmçinin rəy və təkliflərini səsləndiriblər.

FRTEB-in Ümumi yığıncağı son illərdə MAA-da LİDAR sahəsində aparılmış tədqiqatların tətbiqi nəticələrinin bəyənilməsi, “Çoxdalğalı LİDAR kompleksi” layihəsinin dəstəklənməsi və onun müzakirəsi üçün AMEA-nın Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılmasını qərara alıb.

Daha sonra akademik Rasim Əliquliyev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında” Sərəncamından irəli gələn vəzifələrin icrasını təmin etmək məqsədilə AMEA-nın və Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin birgə Tədbirlər planı haqqında tədbir iştirakçılarına məlumat verib. Onun sözlərinə görə, Tədbirlər planı özündə Lütfi Zadənin anadan olmasının 100 illiyinə və elmi irsinə həsr olunmuş “Soft Computing” üzrə səkkizinci Ümumdünya Konfransının təşkilini, Elm TV və “Təhsil” İnternet televiziyalarında dünya şöhrətli alimin həyatı və elmi yaradıcılığına həsr olunmuş silsilə verilişlərin təşkilini, science.az veb-portalında, “Elm”, “Azərbaycan müəllimi” qəzetlərində, “Azərbaycan məktəbi” jurnalında məqalələrin dərc edilməsini, digər mühüm tədbirlərin həyata keçirilməsini əks etdirir.

Onlayn iclasda çıxış edən akademik Fikrət Əliyev bildirib ki, Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi ilə bağlı AMEA-nın və Təhsil Nazirliyinin birgə Tədbirlər planına əsasən, Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnоlogiyalar Nazirliyi, AMEA və Bakı Dövlət Universitetinin Tətbiqi Riyaziyyat Elmi Tədqiqat İnstitutunun həmtəsisçiliyi ilə nəşr edilən ölkəmizdə yeganə impakt faktorlu “Applied and Computational Mathematics” jurnalının “Fuzzy logic and its application to modelling epidemies: Co-ronavirus and beyond” mövzusunda, eləcə də “TWMS Journal of Pure and Applied  Mathematics” jurnalının “Fuzzy Sets in Dealing with Imprecision and Uncertainty: Past and Future” mövzusunda xüsusi buraxılışları nəşr olunub.

Onun sözlərinə görə, adıçəkilən jurnalların xüsusi buraxılışlarının coğrafi arealı Fransa, Kanada, Polşa, ABŞ, Çex Respublikası, İngiltərə, Almaniya, İtaliya, İspaniya, Latviya, Belçika, Azərbaycan, Meksika, Kanada, Çin, Türkiyə, Tayvan, Hindistan, İran kimi ölkələri özündə birləşdirir.

Tədbirdə, həmçinin AMEA-nın müxbir üzvü, professor Qorxmaz İmanovun professor Lütfi Zadənin 100 illiyinə həsr edilmiş “İqtisadiyyatda qeyri-səlis modellər” adlı monoqrafiyası tədbir iştirakçılarına təqdim olunub. Qeyd olunub ki, “Springer” nəşriyyatında işıq üzü görən bu monoqrafiya sosial-iqtisadi sistemlərin təhlilində tətbiq oluna biləcək qeyri-səlis nəzəriyyənin üsullarının şərhinə həsr olunub.

Onlayn iclasda FRTEB-in elmi müəssisələrinin yeni strukturu da müzakirə olunub. Bununla bağlı çıxış edən akademik Rasim Əliquliyev vurğulayıb ki, son za­man­lar Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin bilavasitə rəhbərliyi və təşəbbüsü ilə ölkəmizdə aparılan kompleks islahatlar, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa-yenidənqurma işlərinin, “ağıllı” kənd və s. tipli yeni infrastruktur layihələrinin reallaşdırılması Azərbaycan alimlərinin, o cümlədən AMEA-nın qarşısında bir sıra mühüm vəzifələr qoyur. Həmin vəzifələrin icrası elmi fəaliyyətin müasir dövrün çağırışlarına və milli maraqlara müvafiq həyata keçirilməsini, bu sahədə geniş isla­hat­ların aparılmasını zəruri edir.

FRTEB-in Ümumi yığıncağı yekdilliklə məsələnin lehinə səs verərək müvafiq müəs­si­sə­lərin yeni strukturunu təsdiq edib. Həmçinin AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunun laboratoriya müdiri, kimya elmləri doktoru, professor Müslüm Qurbanovun 70 illik yubileyinin qeyd olunmasını qərara alıb.

Daha sonra akademik Rasim Əliquliyev çıxış edərək müasir dövrün çağırışları və ölkəmizin sosial-iqtisadi, mədəni-mənəvi inkişafından irəli gələn vəzifələr kontekstində AMEA FRTEB-in Ümumi yığıncaq iclaslarında müzakirə olunması planlaşdırılan məsələlər haqqında öz mülahizələrini bölüşüb. Onun sözlərinə görə, FRTEB-in Ümumi yığıncaq iclaslarında elmi müəssisələrdə araşdırılan aktual elmi-nəzəri və praktiki problemlərin, dövlət siyasətinin icrası istiqmətində görülən işlərin, tətbiqi və innovativ sahədə həyata keçirilən fəaliyyətin vəziyyətinin müzakirəsi nəzərdə tutulur. Bununla yanaşı, elmlə təhsilin inteqrasiyasının, elektron elmin formalaşması və AzScienceNet şəbəkəsinin resurslarından istifadənin, habelə beynəlxalq əməkdaşlığın, icra olunan qrant layihələrinin, ictimaiyyətlə əlaqələrin və elmi biliklərin populyarlaşdırılmasının, dərc olunan elmi jurnalların keyfiyyətinin, gənc alimlərin əldə etdikləri elmi nailiyyətlərin diqqət mərkəzində saxlanılması, müzakirə olunaraq müvafiq hesabatların hazılanması olduqca vacib məsələlərdir.

Sonda bir sıra həlli vacib olan cari məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb.

 

Mənbə: www.frteb.science.gov.az

5 may, 2021

Tələbələrə, AMEA-nın magistrlarına təqaüdlərin təyin olunması qaydası dəyişib

Nazirlər Kabineti doktorantlara, ali təhsil, orta ixtisas və peşə təhsili müəssisələrinin, həmçinin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsinin tələbələrinə təqaüdlərin təyin olunması və ödənilməsi Qaydasında dəyişiklik edib.

“Doktorantlara, ali təhsil, orta ixtisas və peşə təhsili müəssisələrinin, həmçinin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsinin tələbələrinə təqaüdlərin təyin olunması və ödənilməsi Qaydası”nda dəyişiklik edilməsi haqqında” qərarda müvafiq dəyişikliklərin edilməsi təqaüdlərin təyin olunması və ödənilməsi zamanı bir sıra halların nəzərə alınması məqsədini daşıyır.

Belə ki, “Təhsil haqqında” qanunda dəyişikliklər edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2018-ci il 12 iyun tarixli 1189-VQD nömrəli Qanununa əsasən beynəlxalq və respublika fənn olimpiadalarının, yüksək səviyyəli beynəlxalq müsabiqələrin və yarışların qaliblərinin, beynəlxalq səviyyədə akkreditasiya olunan təhsil proqramları üzrə təhsil almış abituriyentlərin müvafiq qaydada ali təhsil müəssisələrinə müsabiqədənkənar qəbul olunmaları müəyyən olunsa da, həmin şəxslərə təqaüdlərin verilməsi qaydası Nazirlər Kabinetinin adıçəkilən Qərarında öz əksini tapmayıb.

Bundan əlavə, Nazirlər Kabinetinin Qərarı ilə “Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistraturalarına qəbul Qaydaları”na edilmiş dəyişikliyə əsasən magistraturaya qəbul imtahanının əvvəlki illərdən fərqli olaraq bir mərhələdə keçirilməsi müəyyən olunub. Bunun nəticəsi olaraq bakalavrın qəbul imtahanında toplaya biləcəyi maksimal bal 100 bal olub. Halbuki, əvvəlki illərdə (qəbul imtahanının iki mərhələdə keçirilməsi zamanı) bu hədd 150 bal təşkil edirdi.

Göstərilənlər nəzərə alınmaqla, “Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Doktorantlara, ali təhsil, orta ixtisas və peşə təhsili müəssisələrinin, həmçinin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsinin tələbələrinə təqaüdlərin təyin olunması və ödənilməsi Qaydası”nda dəyişiklik edilməsi haqqında” Nazirlər Kabinetinin müvafiq Qərarı qəbul olunub.

Mənbə: NK.gov.az

3 may, 2021

Elan

07 may 2021-ci il tarixində saat 11:00-da AMEA Biofizika İnstitutunda “Окислительная модификация эритроцитов, индуцированная нитритом натрия, как мера его токсичности” mövzusunda distant elmi seminar keçiriləcək. Mövzu ilə bağlı İnstitutun Ekoloji biofizika laboratoriyasının elmi işçisi Sevinc Hüseynova  çıxış edəcək.

Seminarda iştirak etmək istəyənlər aşağıdakı linkdən istifadə etməklə tədbirdə iştirak edə bilərlər:

Link: https://us04web.zoom.us/j/74358861869?pwd=NmRkN2hJWjFIVm1yT2ZsaXhWY04rUT09 

İdentifikasiya nömrəsi: 743 5886 1869

Şifrə: GXLXg4

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

28 aprel, 2021

Horizon Europe Məlumat Günləri keçiriləcək

Avropa Komissiyasının Horizon Europe üzrə Milli Əlaqələndirici Şəxslər Şəbəkəsinin koordinatoru olan AMEA tədqiqatçıları, həmçinin dövlət və özəl sektorlardan digər maraqlı tərəfləri Horizon Europe Məlumat Günündə iştirak etməyə dəvət edir.

Azərbaycanın Avropa İttifaqının Horizon Europe Çərçivə Proqramında və Avropa Tədqiqat Məkanında (European Research Area) uğurlu iştirakını dəstəkləmək məqsədilə təşkil edilən virtual tədbir 20 may 2021-ci il tarixində saat 10:00-dan başlayaraq 4 saat davam edəcək.

Məlumat Günləri iştirakçılara Horizon Europe, onun strukturu və gələcək maliyyələşdirmə imkanları haqqında məlumat almaq imkanı yaradır. İştirakçılar sual-cavablar və müzakirələrdə iştirak edə bilər. Bundan əlavə, sessiyalarda Mariya Skladovskaya-Küri (MSCA), Avropa Tədqiqat Şurası (ERC), ikinci sütun altında maliyyələşdirilən tədqiqat və beynəlxalq əməkdaşlıq kimi müxtəlif mövzular təqdim olunacaq.

Tədbirdə iştirak üçün buradan qeydiyyatdan keçə bilərsiniz.

Mənbə: www.science.az.

26 aprel, 2021

Dahi alim Lütfi Zadənin xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq konfrans və data müsabiqəsi keçiriləcək

26-28 aprel 2021-ci il tarixlərində süni intellekt və maşın öyrənməsi sahəsində mövcud tendensiyalar və formalaşan tələbi nəzərə alaraq, Elektron Hökumətin İnkişafı Mərkəzi dahi alim Lütfi Zadənin xatirəsinə həsr olunan “Rəqəmsal İdarəetmə üçün Süni İntellekt” üzrə onlayn beynəlxalq konfrans və data müsabiqəsi təşkil edir.

Tədbirdə iştirak etmək üçün buradan qeydiyyatdan keçə bilərsiniz.

Mənbə: www.science.az.

20 aprel, 2021

Akademik Rasim Əliquliyev: “Problem şuralarının əsas məqsədi ölkəmizdə elmi fəaliyyətin əlaqələndirilməsidir”

AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri üzrə problem şurasının ilk iclasında problem şurasının təşkili və fəaliyyətinə dair çıxış edib.

Şuranın sədri bildirib ki, AMEA-nın Rəyasət Heyəti və AR Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının (ETƏŞ) birgə qərarı ilə əvvəlki strukturdan fərqli olaraq, 6 elmi istiqamət üzrə 6 problem şurası təşkil olunub ki, onlardan biri də Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri üzrə problem şurasıdır. Şuranın tərkibinə fizika, riyaziyyat, astrofizika, idarəetmə sistemləri, informasiya texnologiyaları və digər texniki elmlərə aid 27 alim daxildir. Qəbul olunmuş qərara əsasən,  problem şurasının sədrinin müavini AMEA-nın müxbir üzvü, texnika elmləri doktoru Afiq Həsənov, elmi katibi isə İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun baş elmi işçisi, texnika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Zərifə Cəbrayılovadır.

Sonra akademik problem şuralarının fəaliyyətini tənzimləyən bir sıra normativ-hüquqi sənədlər haqqında məlumat verib. 2016-cı ildə dövlət başçısı İlham Əliyev tərəfindən qəbul edilmiş “Elm haqqında” qanunda problem şuraları və ETƏŞ haqqında müəyyən müddəaların yer aldığını diqqətə çatdırıb. Qeyd edib ki, əsas məqsəd ölkəmizdə elmi tədqiqatlar və elmi fəaliyyətin əlaqələndirilməsi, digər tərəfdən ölkəmizdə elm və texnologiya sahəsində aparılan siyasətə dəstək vermək, qabaqcıl elmi istiqamətləri dünya səviyyəsində analiz etmək, zəruriyyət yarandıqca elm və təhsil müəssisələrinin, alimlərin qarşısına yeni vəzifələr tövsiyə etməkdir. Bütövlükdə ölkə üzrə elm və təhsil qurumlarında aparılan tədqiqatları əlaqələndirmək də problem şuralarının əsas fəaliyyət istiqamətlərindəndir.

AMEA-nın vitse-prezidentinin sözlərinə görə, dissertasiyalar üzrə koordinasiya işlərinin aparılması, təkrarçılığın aradan qaldırılması, bu və ya digər istiqamətlərdə aparılan tədqiqatların aktuallığının qiymətləndirilməsi, dünya elminin tələblərinə uyğunlaşdırılması, müəyyən tövsiyələrin verilməsi problem şuralarının qarşısında duran vəzifələrdəndir. Şura üzvləri təşəbbüskar fəaliyyət göstərərək ayrı-ayrı elmi müəssisələr, təhsil qurumları və alimlər arasında münasibətlərin qurulmasında fəal iştirak etməlidir.

Akademik Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının (AAK) fəaliyyətindən də danışıb. Hazırda AAK-da müasir tələblərə cavab verən kompleks islahatların aparıldığını, Komissiyanın fəaliyyətinin yenidən qurulması, şəffaflığın təmin olunması və attestasiyanın keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması istiqamətində məqsədyönlü tədbirlərin həyata keçirildiyini qeyd edib.

Mənbə: www.science.az.

20 aprel, 2021

Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri üzrə problem şurasının ilk iclası keçirilib

Azərbaycan Respublikası Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının (ETƏŞ) Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri üzrə problem şurasının ilk iclası keçirilib.

İclasda problem şurasının üzvləri, elmlər doktoru və fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə dissertasiya mövzularının təsdiqi üçün müraciət edən iddiaçılar, eləcə də həmin dissertasiya işləri üzrə elmi məsləhətçilər və rəhbərlər iştirak ediblər.

Tədbiri giriş sözü ilə açan AMEA-nın vitse-prezidenti, problem şurasının sədri, akademik Rasim Əliquliyev iclas iştirakçılarını salamlayaraq gündəlikdə duran məsələləri diqqətə çatdırıb, şuranın işinə uğurlar arzulayıb.

Akademik bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının 14 iyun 2016-cı il tarixli “Elm haqqında” qanunu və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 4 dekabr 2017-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş ETƏŞ haqqında Əsasnamənin müvafiq bəndlərinə uyğun olaraq elmi istiqamətlər üzrə problem şuralarında konkret istiqamətlərə dair dissertasiya mövzuları müzakirə edilərək təsdiq edilir.

R.Əliquliyev qeyd edib ki, dissertasiya mövzularının ETƏŞ tərəfindən təsdiq edilməsi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 11 iyun 2019-cu il tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilib “Elmi dərəcələr verilməsi qaydası haqqında Əsasnamə”nin 2.4. bəndində də öz əksini tapıb. Bu bənddə göstərilir ki, dissertasiyaların mövzularını müvafiq elm sahələri üzrə yüksəkixtisaslı elmi kadr hazırlamaq səlahiyyəti olan (doktoranturası olan) elmi müəssisə və təşkilatların, ali təhsil müəssisələrinin elmi (elmi-texniki) şuralarının təqdimatı əsasında Azərbaycan Respublikası ETƏŞ hər bir iddiaçı üçün ayrılıqda təsdiq edir və ya dəyişdirir.

Akademik Rasim Əliquliyev elmi istiqamətlər üzrə problem şurasının yaradılmasının əsas məqsədinin ölkədə müvafiq elmi istiqamətlərin inkişaf etdirilməsi, həmin elmi istiqamətlər üzrə aparılan elmi tədqiqat işlərinin əlaqələndirilməsi, müxtəlif strukturların birgə elmi tədqiqatlara cəlb edilməsi, fundamental və tətbiqi tədqiqatların, sahələrarası elmi-texniki proqramların həyata keçirilməsi, onların nəticəliliyi və səmərəliliyinin yüksəldilməsinin təmin edilməsi olduğunu bildirib.

Həmçinin qeyd edib ki, elmi istiqamətlər üzrə problem şurasının əsas vəzifələrindən biri elmi tədqiqat və ali təhsil müəssisələrində elmin müvafiq istiqamətləri üzrə yerinə yetirilən dissertasiya mövzularını elmi (elmi-texniki) şuraların təqdimatı əsasında müzakirə etmək, onların təsdiqi və ya dəyişdirilməsi haqqında qərar qəbul etməkdir.

Problem şurasının sədri bu məqsədlə elmi istiqamətlər üzrə 6 problem şurasının yaradıldığını bildirib, Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri üzrə problem şurasının tərkibini təqdim edib.

Sonra akademik Rasim Əliquliyev elmlər doktoru hazırlığı üzrə dissertasiya mövzularının təsdiqi üçün 2 müraciətin daxil olduğunu iclas iştirakçılarının nəzərinə çatdırıb.

Hər iki dissertasiya işi problem şurasının üzvləri tərəfindən geniş müzakirə olunub, müəyyən düzəlişlər nəzərə alınmaqla mövzular təsdiq olunub.

Rasim Əliquliyev fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə dissertasiya mövzularının təsdiqi üçün 13 nəfər iddiaçının müraciət etdiyini bildirib.

Hər bir mövzu ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparılıb, iddiaçılar işin aktuallığı, əsas məqsədi ilə bağlı məlumat veriblər, problem şurası üzvlərinin suallarını cavablandırıblar. Sonda fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə 13 dissertasiya mövzusunun hər biri təsdiq olunub.

Mənbə: www.science.az.

16 aprel, 2021

Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının onlayn iclası keçirilib

16 aprel 2021-ci il tarixində AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti onlayn iclası keçirilib.

Elmi şuranın sədri, institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclası açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib. Diqqətə çatdırıb ki, AMEA Rəyasət Heyətinin 06 aprel 2021-ci il tarixli qərarı ilə Elmi Şuranın 9 nəfərdən ibarət yeni tərkibi təsdiq olunub. Bu münasibətlə Elmi Şura üzrvlərini təbrik edib, onlara uğurlar arzulayıb.

Onlayn iclasda ilk olaraq cari il aprelin 14-də keçirilmiş doktorant və dissertantların attestasiyasının nəticələri müzakirə olunub. Elmi Şuranın qərarı ilə nəticələr qənaətbəxş hesab olunaraq təsdiq olunub. Daha sonra 2020/2021-ci il üçün doktorant və dissertant hazırlığı üzrə qəbul planına uyğun olaraq AMEA Biofizika İnstitutunun qəbul olmuş doktorant və dissertantlarının dissertasiya mövzuları müzakirə edilərək təsdiqlənib.

Sonra gündəlikdəki digər məsələlər, o cümlədən AMEA Biofizika İnstitutunun elmi işçilərinin “Elmi kadr” Milli İnformasiya Sistemində qeydiyyatı, müəssisənin biophysics.az veb-portalının vəziyyəti və inkişaf perspektivləri müzakirə edilib.

Müzakirələrdə Milli Onkologiya Mərkəzinin laboratoriya müdiri, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Leylaxanım Məlikova, Biofizika İnstitutunun laboratoriya müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü İlham Şahmuradov və başqaları çıxış edərək məsələlərlə bağlı fikir və təkliflərini bildiriblər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

14 aprel, 2021

Biofizika İnstitutunda doktorant və dissertantların onlayn attestasiyası keçirilib

Aprelin 14-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunda elmlər doktoru və fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə doktorant və dissertantların onlayn attestasiyası keçirilib.

“Zoom” platforması üzərindən keçirilən attestasiyada fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə 5 dissertant, elmlər doktoru hazırlığı üzrə 1 doktorant İnstitutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımovun 01 iyun 2020-ci il tarixli 58 saylı əmri ilə yaradılmış Attestasiya Komissiyası qarşısında 2020-ci tədris ili ərzində yerinə yetirdikləri elmi-tədqiqat işləri barədə hesabat veriblər.

Attestasiya Komissiyasının üzvləri tərəfindən doktorant və dissertantların fəaliyyəti qənaətbəxş hesab edilib, onlara müvafiq təklif və tövsiyələr verilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

13 aprel, 2021

Elmi şuranın növbəti iclası keçiriləcək

16 aprel 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA-nın Biofizika İnstitutunun doktorant və dissertantlarının attestasiya nəticələrinin müzakirəsi və təsdiqi.

2. Azərbaycan Respublikasının Ali təhsil müəssisələrinin və elmi təşkilatlarının 2020-ci il üçün doktorant və dissertant hazırlığı üzrə qəbul planına uyğun olaraq AMEA Biofizika İnstitutunun qəbul olmuş doktorant və dissertantlarının dissertasiya mövzularının  müzakirəsi və təsdiqi.

3. AMEA Biofizika İnstitutunun elmi işçilərinin “Elmi kadr” milli informasiya sistemində qeydiyyatı və monitorinqi haqqında.

4. AMEA Biofizika İnstitutunun veb-saytının monitorinqi haqqında.

5. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

12 aprel, 2021

Molekulyar bioloqlar CRISPR/Cas9 genom redaktorunun yeni formasını yaradıblar

ABŞ-dan olan molekulyar bioloqlar CRISPR/Cas9 genom redaktorunun yeni formasını yaradıblar. Onlar genom redaktorunun strukturunu elə dəyişiblər ki, indi ondan ixtiyari genlərin proqramlı şəkildə söndürülməsində və işə salınmasında istifadə etmək olar.

Massaçusets Texnologiya İnstitutunun professoru Conatan Vaysmanın sözlərinə görə, tədqiqat nəticəsində genlərin böyük əksəriyyətini ixtiyarı söndürə bilən alət əldə edilib. Özü də bu prosesi DNT zəncirinə zərər vermədən, bütün dəyişiklikləri ləğv etmək imkanını saxlamaqla həyata keçirmək olar.

CRISPR/Cas9 genom redaktoru 2010-cu ilin əvvəlində genetika üzrə üç qrup alim tərəfindən kəşf edilib və həmin vaxtdan bəri bir neçə dəfə yenilənib. Bu, bakteriyaların öz genomunda viruslu DNT-ni tapmaq və kəsmək üçün istifadə etdiyi özünəməxsus genetik “antivirus”dur. Redaktorun vacib hissəsi Cas9 zülalıdır. O, mikrobun DNT-də nukleotidlərin müəyyən ardıcıllığını tanımaq və pozmaq üçün və ya viruslu RNT-nin surətini məhv etmək üçün qısa RNT-şablonlardan istifadə edir. CRISPR/Cas9 yüksək dəqiqliyə malik redaktəsi ilə fərqlənir. Lakin böyük bir çatışmayan cəhəti var – onu ixtiyari hüceyrələrdə seçim əsasında işə salmaq və ya söndürmək olmur.

Conatan Vaysman və onun həmkarları bu problemin öhdəsindən gəliblər. Bioloqlar Cas9-un iki yeni formasını yaradıblar – CRISPRoff и CRISPRon. Bunlardan birincisi RNT-şablonların köməyilə epigenetik işarə qoyur və genlərin işini dayandırır, ikincisi isə bütün bunları pozur. Uzun müddət aparılan tədqiqatdan sonra alimlər bu fermentlərin elə strukturunu seçiblər ki, onların yaratdığı dəyişiklik hüceyrədə nəinki ömür boyu qalır, həm də irsən ötürülür.

Alimlər genom redaktorunun yeni versiyasının işini kök hüceyrələrində yoxlayıblar. Bioloqlar onlarda ixtiyari genləri söndürüblər, onları neyronlara və digər “yetkin” hüceyrə tiplərinə çevrilməyə məcbur ediblər. Təcrübə göstərib ki, kök hüceyrələrin transformasiyası nəticəsində əvvəl söndürülmüş gen təkrar işə düşməyib. Bu təsdiqləyib ki, CRISPR/Cas9-un yeni versiyası sayəsində DNT-nin ayrı-ayrı sahələrini işə salmaq və söndürmək olar.

Conatan Vaysmanın və onun həmkarlarının fikrincə, yaradılan yeni formadan nəinki genomların xüsusiyyətlərinin öyrənilməsində, eləcə də DNT-nin ayrı-ayrı sahələrinin işindəki pozulmalarla bağlı olan xəstəliklərin müalicəsində istifadə etmək mümkündür. Məsələn, alimlər, mutasiyası Altsheymer xəstəliyinin yaranmasına gətirib-çıxardığı güman edilən MAPT geninin söndürülməsi üzrə təcrübə aparıblar. Bu, insanları qocalıq demensiyasından qoruya bilən gen terapiyasının yaradılmasına ümid verir.

Mənbə: AzərTac

9 aprel, 2021

AMEA Biofizika İnstitutunda gənc alimin elmi məruzəsi dinlənilib

Aprelin 9-da AMEA-nın Biofizika İnstitutunda növbəti onlayn elmi seminar keçirilib.

Seminarı giriş sözü ilə institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq seminar iştirakçılarına gənc alim barədə məlumat verib.

Sonra İnstitutun Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası laboratoriyasının kiçik elmi işçisi, dissertant Ləman Süleymanova “Zülal monotəbəqələrində baş verən struktur-dinamik dəyişikliklər” mövzusunda məruzəsini təqdim edib.

Tədqiqatçı məruzəsində zülal monotəbəqəsi və onun alınması, Langmuir-blodgett cihazının işləmə prinsipi, fibroin monotəbəqəsinə Cu2+ ionlarının təsiri, mövzu üzrə aparılan eksperimentlər və alınan nəticələr barədə geniş məlumat verib. Gənc alimin sözlərinə görə, orqanizmlərdə baş verən bütün bioloji proseslər ya birbaşa zülalların iştirak etdiyi tənzimləmə prosesi ilə, ya da onların özlərinin tənzimləməsi ilə baş verir. Zülalların həyata keçirdiyi müxtəlif funksiyalar onların molekulyar quruluşu və dinamikası ilə sıx əlaqədardır. Ona görə də, biofizikanın ən mühüm problemlərindən biri zülalların strukturu, dinamikası və funksiyası arasında əlaqələrin tədqiqidir.

Bütün dünyada geniş yayılmış Alzheymer, Parkinson, Hantinqton, prion və s. kimi neyrodegenerativ xəstəliklər amiloid zülal aqreqatlarının əmələ gəlməsi nəticəsində baş verdiyini deyən məruzəçi əlavə edib ki, amiloid əmələgəlmə mexanizmlərinin aşkar edilməsi, həmçinin onun qarşısını almaq yollarının tədqiqi xəstəliyin inkişafını dayandırmaq üçün çox mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qeyd edib ki, laboratoriyada birgə aparılan işlərdə Cu+2 ionlarının fibroin zülalına təsiri araşdırılmış və amiloidlərin tərkibində Cu+2 ionunun varlığı müəyyən olunmuşdur.

Sonda məruzə ətrafında suallar cavablandırılıb, müzakirələr aparılıb.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

7 aprel, 2021

BDU-nun tələbələri Biofizika İnstitutunda təcrübə keçirlər

Bakı Dövlət Universitetinin biologiya fakültəsinin IV kurs tələbələri AMEA Biofizika İnstitutunda təcrübə keçirlər.

Təcrübə müddətində tələbələrə universitetdə əldə etdikləri bilikləri elmi tədqiqatlarla əlaqələndirmək və təcrübi olaraq dərinləşdirmək üçün hər cür şərait yaradılıb. Belə ki, xüsusi karantin rejiminin tələblərinə riayət etməklə universitetin tələbələri ayrı-ayrı qrup şəklində müasir avadanlıqlarla təchiz olunmuş laboratoriyaların hər birində istifadə olunan cihaz və avadanlıqların iş pinsipləri ilə, həyata keçirilən elmi tədqiqatlarla yaxından tanış olurlar.

Aprelin 17-dək davam edəcək təcrübə prosesində məqsəd tələbələrin təhsil aldıqları müddətdə əldə etdikləri bilikləri təcrübi olaraq təkmilləşdirmələri, onlarda tədqiqatçılıq və peşə fəaliyyəti üçün zəruri olan praktiki vərdişlərin formalaşdırılması və gənclərin elmə marağını stimullaşdırmaqdır.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

7 aprel, 2021

Gənc alimin məruzəsi dinləniləcək

09 aprel 2021-ci il tarixində saat 11:00-da AMEA Biofizika İnstitutunda Zülal monotəbəqələrində baş verən struktur-dinamik dəyişikliklər mövzusunda distant elmi seminar keçiriləcək.

Mövzu ilə bağlı İnstitutun Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası laboratoriyasının kiçik elmi işçisi, dissertant Ləman Süleymanova çıxış edəcək.

Zoom platforması üzərindən təşkil olunacaq seminara aşağıdakı hiperkeçid və identifikasiya nömrəsi vasitəsilə qoşulmaq mümkündür:

İştirak üçün hiperkeçid: https://us04web.zoom.us/j/71174422925?pwd=bElWU1RpSERubEt4eTd5UnRGcEVhZz09

İdentifikasiya nömrəsi: 711 7442 2925

Şifrə: UNE4Nv

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

6 aprel, 2021

AMEA Biofizika İnstitutunun ştatında vakant elmi işçi vəzifələrini tutmaq üçün müsabiqə keçirilib

6 aprel 2021-ci il tarixində AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçirilib.

Tədbiri giriş nitqi ilə açan institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclasın 04 fevral 2021-ci il tarixində “Respublika” qəzetində elan olunmuş müsabiqədə vakant vəzifələri tutmaq üçün sənəd təqdim etmiş iddiaçıların seçkisinin keçirilməsi ilə bağlı olduğunu bildirib.

Müsabiqə AMEA-nın Rəyasət Heyətinin “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi müəssisə və təşkilatlarında elmi işçi vəzifələrinin tutulması üçün müsabiqənin keçirilməsinin müvəqqəti qaydaları”na uyğun olaraq təşkil edilib.

İclasda müsabiqə komissiyası tərəfindən aparılmış elmi vəzifə iddiaçılarının sənədlərinin ekspertizasının nəticələri elan olunub və hər bir iddiaçı ilə müsahibə aparılıb. İddiaçıların səsverməyə buraxılması haqqında qərar qəbul olunub.

Daha sonra seçkilərin keçirilməsi üçün hesablayıcı komissiya yaradılıb. Müsabiqənin nəticələrinə əsasən, “Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası” laboratoriyası üzrə Natalya Sergeyevna Hətəmzadə, Əfsanə Aydın qızı Hüseynova, Aygün Billur qızı Tağıyeva elmi işçi vəzifəsinə, Ramiyyə Böyükkişi qızı Həsənova, Aidə Mayıl qızı Məmmədzadə, Ləman Mehman qızı Süleymanova kiçik elmi işçi vəzifəsinə, Aytac Cavanşir qızı Məmmədova mühəndis vəzifəsinə, “Molekulyar və hüceyrə biokimyası” laboratoriyası üzrə Mətanət Ceyhun qızı Mansurova kiçik elmi işçi vəzifəsinə, “İnteqrativ biologiya” birgə laboratoriyası üzrə Türkan Aydın qızı Səmədova kiçik elmi işçi vəzifəsinə seçiliblər.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

5 aprel, 2021

Akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun baş direktoru seçilib

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının aprelin 2-də keçirilən onlayn iclasında AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun baş direktoru vəzifəsinə seçkilər keçirilib.

Açıq səsvermədən öncə çıxış edən FRTEB-in Elmi şurasının sədr müavini, akademik Cavad Ab­di­nov qeyd edib ki, AMEA prezidentinin təqdimatına və AMEA Rəyasət Heyətinin 8 yanvar 2021-ci il tarixli qərarına müvafiq olaraq, adıçəkilən vəzifəyə akademik Rasim Əliquliyevin namizədliyi irəli sürülür.

Akademik Cavad Abdinov qeyd edib ki, akademik Rasim Əliquliyev nüfuzlu beynəlxalq bazalarda (Web of Science, Scopus və s.) 180-dən çox olmaqla 650 elmi əsərin (400-dən çoxu xaricdə) müəllifi, 20-dən çox bey­nəl­xalq və respublika səviyyəli elmi jurnalın redaksiya heyətinin üzvüdür.  Rasim Əliquliyev 2007-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü, 2014-cü ildə həqiqi üzvü seçilib. Alim 2013-2019-cu illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik-katibi olub. Akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın vitse-prezidenti, Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Elmi şurasının sədri, 2002-ci ildən İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun direktorudur.

Alimin milli informasiya təhlükəsizliyi sisteminin kon­sep­si­­yasının hazırlanması və reallaşdırılması üçün bir sıra yanaşmalar təklif etdiyini qeyd edən akademik Cavad Abdinov vurğulayıb ki, akademik Rasim Əliquliyev, həmçinin strateji əhə­miy­yətli mürəkkəb texniki sistemlərin layihələndirilməsi və tətbiqi işlə­rinə töhfələr verib: “Akademik R.Əliquliyev Azərbaycan Respublikasının “İnformasiya Təhlükəsizliyi üzrə Koordinasiya Komissiyası”nın və Avropa Birliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən GEANT Baş Assambleyasının üzvüdür. Alim Azərbaycan Respublikasının “Tərəqqi” medalı və “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918-2018)” yubiley medalı ilə təltif olunub”.

Onlayn iclasda akademik Rasim Əliquliyevin elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti bölmənin həqiqi və müxbir üzvləri tərəfindən geniş müzakirə olunub və  yüksək qiymətləndirilib.

Daha sonra açıq səsvermə ilə akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun baş direktoru vəzifəsinə seçilib və təsdiq edilməsi üçün AMEA Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması barədə qərar qəbul olunub.

Mənbə: www.science.az.

4 aprel, 2021

FRTEB-in və elmi müəssisələrinin veb-saytlarının monitorinqi aparılıb

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığınca­ğı­nın onlayn iclasında FRTEB-in və elmi müəssisələrinin veb-saytlarının aparılan moni­to­rin­qinin nəticələri açıqlanıb.

FRTEB-in və onun elmi müəssisələrinin veb-saytlarının monitorinqi haqqında məlumat ve­rən vitse-prezidentin xidmətinin elmi katibi, dosent Hikmət Quli­yev qeyd edib ki, AMEA-da elektron elmin inkişafı və elmin informasiya təminatının yüksəldilməsi, eləcə də elmin populyarlaşdırılması və ictimaiyyətlə əlaqələrin səmərəliliyinin artırılması məq­sə­dilə FRTEB-in və elmi müəssisələrinin veb saytlarının monitorinqi aparılıb.

Bir ildən artıq müddətdə davam edən pandemiya səbəbindən fiziki fəaliyyət və təmaslarla bağlı məhdudiyyətlərin tətbiqi nəticəsində onlayn texnologiyaların rolunun əvvəlki dövrlərlə müqayisədə qat-qat artdığını qeyd edən Hikmət Quliyev belə bir şəraitdə hər bir elmi müəssisənin veb-saytının onun virtual dünyadakı “qapısı” olduğunu vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, qeyd olunanlarla əlaqədar Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin və elmi müəssisələrinin veb-saytlarının monitorinqi aparılıb və çatışmazlıqlar müəyyən olun­ub. Monitorinq çərçivəsində veb-saytlar dizayn, proqram təminatı, xəbərlərin dinamikası, in­for­­ma­siyanın dolğunluğu və aktuallığı daxil olmaqla bir sıra meyarlara əsa­sən təhlil edilib və qiy­mət­lən­di­ril­mə aparılıb.

H.Quliyev vurğulayıb ki, bəzi veb-saytlar Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlü­kə­siz­liyi Döv­­lət Xid­­mə­ti Kompüter İnsidentlərinə Qar­­şı Müba­ri­zə Mər­kəzinin təh­lü­kə­siz­lik tələb­lə­ri­nə ca­­vab vermir, təqdim edilən məlumatların Azərbaycan dilinin norma və tələblərinə mü­va­fiqliyi, dövlət dilinin qayda və qanunlarına riayət olunması ilə bağlı bir sıra çatış­maz­lıq var.

Onlayn tədbirdə elmi müəssisələrin veb-saytlarının veb-anali­ti­ka­sı­nın aparılması üçün “Google Analytics” sayğacından istifadə edilməsi, qeyd olunan problemlərin aradan qaldırılması məqəsdi ilə saytların yenidən işlənilməsi tövsiyə olunub.

Mənbə: www.science.az.

4 aprel, 2021

FRTEB-in Ümumi yığıncağının onlayn iclasında bir sıra mühüm məsələlər müzakirə edilib

Aprelin 2-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi yığıncağının növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in Elmi şurasının sədri, akademik Rasim Əli­qu­li­yev, böl­mə üzrə AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, elmi müəs­si­sələrin rəh­­bər­ləri, direktor müa­vin­lə­ri, el­mi katibləri, təh­sil, bey­nəlxalq və icti­maiy­yət­lə əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin müdirləri, eləcə də həm­kar­lar, gənc alim və mü­tə­xəs­sis­lər şu­ra­la­rının sədrləri işti­rak ediblər.

Gündəliyə əsasən, əvvəlcə AMEA-da elmi jurnalların vəziyyəti haqqında məruzə edən Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Misir Mərdanov diqqətə çatıdırıb ki, 2020-ci ildə “Web of Science” bazasına 12000-dən çox, “Scopus” bazasına isə 30891 jurnal daxil edilib. Alim qeyd edib ki, hər il bu beynəlxalq  bazalar yenilənir, bəzi jurnallar daxil olur, bəziləri isə çıxarılır.

AMEA-nın müxbir üzvü Misir Mərdanov vurğulayıb ki, Azərbaycan Respublikasında dərc edilən elmi jurnallardan 8-i, o cüm­lə­dən AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun “Azerbaijan Journal of Mathematics” və “Proceedings of the İnstitute of Mathematics and Mecha­nics” jurnalları “Web of Science” bazasına daxildir. Həmçinin “Scopus” bazasında da ölkəmizi səkkiz elmi jurnal təmsil edir.

Onun sözlərinə görə, “Web of Science” və “Scopus” bazalarında yer alan elmi jurnalların 2020-ci il üçün reytinq cədvəli hələlik açıqlanmasa da, 2019-cu ilin nəticələri göstərib ki, ölkəmiz “Sco­pus” siyahısında 231 ölkə arasında 92-ci, WOS-un si­ya­hı­sın­da isə 153 ölkə arasında 90-cı yerdə olub.

Məruzə ətrafında aparılan müzakirələrdə akademiklər Əli Abbasov, Fikrət Əliyev, Arif Həşimov, Adil Qəribov, AMEA-nın müxbir üzvləri Vaqif İbrahimov, Ramiz Alıquliyev, Vəli Hüseynov, Oktay Qasımov çıxış edərək rəy və təkliflərini səsləndiriblər.

Akademik Rasim Əliquliyev vurğulayıb ki, son za­man­lar Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin bilavasitə rəhbərliyi və təşəbbüsü ilə ölkəmizdə aparılan kompleks islahatlar Azərbaycan alimlərinin, o cümlədən AMEA-nın qarşısında bir sıra mühüm vəzifələr qoyur. Həmin vəzifələrin icrası elmi fəaliyyətin müasir dövrün çağırışlarına və milli maraqlara müvafiq həyata keçirilməsini, bu sahədə kompleks isla­hat­ların aparılmasını zəruri edir. Alim vurğulayıb ki, bu baxımdan Azərbaycan elminin dünya elminə inteqrasiyasının gücləndirilməsi, alimlərimizin nüfuzlu beynəlxalq elmi bazalara çıxışının təmin edilməsi, AMEA-da nəşr olunan elmi jurnalların keyfiyyətinin və səviyyəsinin yüksəldilməsi qarşıda duran mühüm hədəflərdəndir.

Elmi jurnalların keyfiyyətinin yüksəldilməsi və qarşıda duran problemlərin həlli ilə əlaqədar geniş müzakirədən sonra məsələ barədə AMEA-nın Rəyasət Heyətinin qarşısında vəsatət qaldırılmasına qərar verilib.

Daha sonra AMEA-nın Nəsrəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının (ŞAR) baza­sında Astronomiya İnstitutunun yaradılması məsələsi müzakirəyə çıxarılıb. Bu barədə çıxış edən ŞAR-ın direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Namiq Cəlilov AMEA-da strukturun təkmil­ləş­di­ril­mə­si və idarəetmənin optimallaşdırılması haqqında AMEA-nın Rəyasət Heyətinin 2021-ci il 8 yan­var tarixli qərarını xa­tır­ladıb. Alim qeyd edib ki, ölkəmizdə astronomiya el­mi­nin dünya standartlarına müvafiq sə­viy­yə­də inkişaf etdirilməsi, həmçinin astrofiziki müşahidələrin mo­dern səviyyədə təşkili, bey­nəl­xalq əlaqələrin genişləndirilməsi, milli kadr hazırlığının keyfiyyətinin artırılması məqsədi ilə AMEA-nın Nəs­rəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının kadr və elmi-texniki bazası əsasında AMEA-nın Astronomiya İnstitutunun yaradılması məqsə­də­uy­ğundur.

Qeyd olunanları, həmçinin dövlətimizin kosmik sənayenin inkişafı ilə bağlı strateji maraqlarını, eləcə də kosmik fəzanın araşdırılmasılması üzrə bu və bir sıra digər məsələlərin əhəmiyyətini nəzərə alaraq, FRTEB-in Ümumi yığıncağı AMEA-nın Nəs­rəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının kadr və elmi-texniki bazası əsasında AMEA-nın Astronomiya İnstitutunun yaradılması barədə AMEA-nın Rəyasət Heyətinin qarşısında vəsatət qaldırılmasına qərar verib.

FRTEB-in və onun elmi müəssisələrinin veb-saytlarının monitorinqi haqqında məlumat ve­rən vitse-prezidentin xidmətinin elmi katibi, dosent Hikmət Quli­yev qeyd edib ki, AMEA-da elektron elmin inkişafı və elmin informasiya təminatının yüksəldilməsi, eləcə də elmin populyarlaşdırılması və ictimaiyyətlə əlaqələrin səmərəliliyinin artırılması məq­sə­dilə FRTEB-in və elmi müəssisələrinin veb saytlarının monitorinqi aparılıb.

Onun sözlərinə görə, monitorinq çərçivəsində veb-saytlar dizayn, proqram təminatı, xə­bər­lə­rin dinamikası, in­for­­masiyanın dolğunluğu və aktuallığı daxil olmaqla, bir sıra meyarlara əsa­sən təh­lil edilib və qiymətləndirilib. H.Quliyev vurğulayıb ki, monitorinq nəticəsində ortaya çıxan qüsurlar və problemlər, bütövlükdə saytların yenidən işlənilməsini və bununla əlaqədar zəruri addımların atılmasını tələb edir.

Onlayn iclasda “Elmi Kadrlar” Milli İnformasiya Sisteminin formalaşdırılması və istismar vəziyyəti haq­qın­da AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin baş mütəxəs­si­si, texnika üzrə fəlsəfə doktoru Dilquşa Mirzəyeva məlumat verib. Məruzəçi qeyd edib ki, FRTEB-in elmi müəssisələrində çalışan 972 nəfər elmi əməkdaşın 810 nəfəri artıq “Elmi Kadrlar” Milli İnformasiya Sistemində qeydiyyat keçib.

D.Mirzəyeva AMEA-da elmi fəaliyyətlə məşğul olan kadrlar haqqında müvafiq məlu­mat­la­rın mütəmadi olaraq yenilənməsinin, eləcə də gələcəkdə bu sistemin ölkə səviyyəsində digər sis­tem­lərə inteqrasiya  olunması və vahid sistemin yaradılmasının zəruriliyini nəzərə alaraq, elmi müəssisələr üzrə məsul şəxslərə elmi-metodiki dəstək verilməsi ilə əlaqədar seminar-məş­ğə­lə­lə­rin keçirilməsinin zəruri olduğunu diqqətə çatdırıb.

Daha sonra FRTEB-in Ümumi yığıncağında AMEA-nın müxbir üzvü Ramiz Alıquliyevin 60 illik yubileyi ilə əlaqədar məsələ müzakirə edilib. Bu barədə çıxış edən FRTEB-in Elmi şurasının sədr müavini, akademik Cavad Abdinov yubilyarın informatika sahəsində nəinki ölkəmizdə, eləcə də onun hüdudlarından kənarda tanınan alim olduğunu vurğulamaqla, ona fəaliyyətində uğurlar arzu edib. Akademik Cavad Abdinov qeyd edib ki, AMEA-nın müxbir üzvü Ramiz Alıquliyev 2020-ci ildə məqalə və istinadlarının sayına görə, Stenford Universiteti tərəfindən hazırlanmış dünyanın ən nüfuzlu 2% aliminin reytinq siyahısına daxil edilib. Yubilyarın elmi fəaliyyəti və nəcib insani keyfiyyətləri haqqında FRTEB-in alimləri müsbət rəy və fikilərini bildirdikdən sonra FRTEB-in Ümumi yığıncağı alimin yubileyinin keçirilməsi barədə AMEA-nın Rəyasət Heyətinin qarşısında vəsatət qaldırmağı qərara alıb.

İclasda, həmçinin “AMEA-nın Xəbərləri” jurnalının Fizika-texnika və riyaziyyat elmləri seriyasının “İnformatika və idarəetmə problemləri” buraxılışının redaksiya heyətində dəyişiklik edilərək AMEA-nın müxbir üzvü Ağası Məlikovun adıçəkilən jurnalın baş redaktoru vəzifəsinə tövsiyə edilməsi haqqında müvafiq qərar qəbul olunub.

Onlayn iclasda bir sıra kadr məsələləri barədə də qərarlar qəbul edilib. Akademik Rasim Əliquliyevin AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvləri – Misir Mərdanovun Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun, Namiq Cəlilovun AMEA-nın Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının baş direktoru vəzifəsinə na­mi­zəd­lik­­ləri irəli sürülüb.

Elmi şuranın üzvləri – akademiklər Cavad Abdinov, Əli Abbasov, Arif Həşimov, AMEA-nın müxbir üzvləri Vaqif Quliyev, Vəli Hüseynov çıxış edərək FRTEB-in üç elmi müəs­si­sə­sinin baş direktoru vəzifəsinə namizədlər haqqında rəy və fikirlərini diqqətə çatdırıblar.

Daha sonra on­layn iclasda keçirilən açıq səsverməyə əsasən, yekdilliklə akademik Rasim Əliquliyevin AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvləri – Misir Mərdanovun AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun və Namiq Cəlilovun AMEA-nın Şama­xı Astrofizika Rəsədxanasının baş direktoru vəzifəsinə təsdiq edilməsi barədə AMEA Rəyasət He­yə­ti qarşısında vəsatət qaldırılması üçün müvafiq qərarlar qəbul edilib.

FRTEB-in Ümumi yığıncağı, həmçinin AMEA-nın müxbir üzvü Vəli Hüseynovun AMEA-nın Fizika İnstitutunun Kosmik şüa mənbələri fizikası laboratoriyasının rəhbəri vəzifəsinə təyin edilməsi barədə qərar qəbul edib.

Sonda bir sıra həlli vacib olan cari məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb.

 

Mənbə: www.science.az.

2 aprel, 2021

Ali təhsilin magistratura səviyyəsi üzrə ixtisasların təsnifatında dəyişiklik edilib

Nazirlər Kabineti “Ali təhsilin magistratura səviyyəsi üzrə ixtisasların (ixtisaslaşmaların) Təsnifatı”nın, “Rezidenturada həkim-mütəxəssis hazırlığı aparılan ixtisasların Təsnifatı”nın və “Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qüvvədən düşmüş bəzi qərarlarının Siyahısı”nın təsdiq edilməsi haqqında 2011-ci il 14 iyun tarixli Qərarında dəyişiklik edib.

Qərara əsasən, “Ali təhsilin magistratura səviyyəsi üzrə ixtisasların (ixtisaslaşmaların) Təsnifatı”nın Hüquqşünaslıq ixtisasına “Ekologiya hüququ”, Kommersiya ixtisasına “Elektron kommersiya”, Riyaziyyat ixtisasına “Aktuar riyaziyyat”, Kompüter elmləri ixtisasına “Kompüter elmləri və texnologiyaları”, Nəqliyyatda daşımaların və idarəetmənin təşkili mühəndisliyi ixtisasına “Logistika və nəqliyyat”, İnformasiya texnologiyaları və sistemləri mühəndisliyi ixtisasına “Kibertəhlükəsizlik”, Mühəndis sistemlərinin və qurğularının tikintisi mühəndisliyi ixtisasına “Şəhər infrastrukturunda smart texnologiyalar” ixtisaslaşmaları, eləcə də Təsnifata yeni “Şəhərsalma” ixtisası və onun ”Dayanıqlı şəhərsalma və region planlaşdırılması” ixtisaslaşması əlavə edilib.

Mənbə: Cabmin.gov.az

1 aprel, 2021

Nazirlər Kabineti “Azərbaycan Respublikası Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının yaradılması haqqında” Qərarda dəyişiklik edib

“Azərbaycan Respublikası Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının yaradılması haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 20 fevral tarixli Qərarında dəyişiklik edilib.

Qərara əsasən, “Şuranın sədrinin müavini” hissəsində “vitse-prezidenti” sözü “birinci vitse-prezidenti” sözləri ilə, “Şuranın məsul katibi” hissəsində “Əminağa Sadıqov – Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik-katibi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü” sözləri isə “Adil Qəribov – Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik-katibi, akademik” sözləri ilə əvəz edilib. Həmçinin “Şuranın üzvləri” hissəsində hər iki halda “birinci vitse-prezidenti” sözləri “vitse-prezidenti” sözü ilə əvəzlənib.

Mənbə: Cabmin.gov.az

31 mart, 2021

Elan

06 aprel 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunun ştatında olan vakant elmi işçi vəzifələrini tutmaq üçün (04 fevral 2021-ci il, “Respublika” qəzeti) müsabiqənin keçirilməsi  haqqında.

2. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

27 mart, 2021

27 Mart – Azərbaycanda Elm Günüdür

Martın 27-si Azərbaycanda Elm Günüdür. Prezident İlham Əliyevin 2018-ci il 9 aprel tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycanda Elm Gününün təsis edilməsi müvafiq sahəyə dövlət səviyyəsində qayğı göstərilməsinin bariz nümunələrindən biridir.

Bu əlamətdar gün bütövlükdə Azərbaycan elmi ictimaiyyətinin bayramı kimi qeyd edilir. Ölkəmizdə Elm Günü, eyni zamanda, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının yaradıldığı günə təsadüf edir. 1945-ci ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyası təsis olunduqdan sonra respublikada elmin mükəmməl təşkilati strukturu formalaşıb, elmi araşdırmaların həyata keçirilməsi sistemli xarakter alıb. Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev ölkəmizə rəhbərlik etdiyi hər iki dövrdə elmin inkişafına böyük diqqət və qayğı göstərib. Akademiyanın sürətli inkişaf mərhələsi ümummilli lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Ulu Öndər deyib: “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası xalqımızın milli sərvətidir. Bu sərvəti qoruyub saxlamalıyıq”.

Azərbaycanda elmin çox zəngin tarixi və ənənələri var. Əsrlər boyu Azərbaycan alimləri elmi təfəkkürün müxtəlif sahələrində meydana gətirdikləri sanballı əsərlərlə bəşəriyyətin elmi-mədəni yüksəlişinə böyük xidmətlər göstərib, Şərqlə Qərb arasında elmin varislik əlaqələrinin qorunub saxlanması işinə dəyərli töhfələr veriblər.

Azərbaycan Respublikasında elmin inkişafı dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biridir. Azərbaycan elmində islahatların aparılması, mövcud problemlərin aradan qaldırılması və elmin qarşısında duran strateji vəzifələrin icrası, həmçinin ölkədə elmin davamlı inkişafının təmin edilməsi məqsədilə Prezident İlham Əliyev tərəfindən müvafiq fərman və sərəncamlar imzalanıb. “Azərbaycan Respublikasında 2009-2015-ci illərdə elmin inkişafı üzrə Milli Strategiya”, “Azərbaycan Respublikasında 2009-2015-ci illərdə elmin inkişafı üzrə Milli Strategiyanın həyata keçirilməsi ilə bağlı Dövlət Proqramı”nın icrası ilə bağlı görülmüş işlər bütövlükdə elmimizin inkişafına böyük təkan verib. Dövlət başçısının 2016-cı il 9 avqust tarixli Fərmanına əsasən, ilk dəfə olaraq “Elm haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qüvvəyə minib. Bu Qanun respublikada elmi fəaliyyətin təşkili, idarə edilməsi və inkişafı sahəsində dövlət siyasətinin əsas prinsiplərini, elmin və elmi-innovasiya fəaliyyətinin məqsədlərini, elmi fəaliyyət subyektlərinin hüquq və vəzifələrini, elmin maliyyələşdirilməsi mexanizmlərini, elmi nailiyyətlərin stimullaşdırılması və onlardan istifadənin təşkilati-hüquqi əsaslarını müəyyən edir.

2014-cü il noyabrın 10-11-də ölkəmizdə ilk dəfə olaraq AMEA-nın təşkilatçılığı ilə Bakı Elm Festivalı keçirilib. Tədbirdə institut və elmi təşkilatların, regional bölmələrin elmi nailiyyətlərini əks etdirən məruzələr dinlənilib, müxtəlif sərgi və elmi şoular nümayiş etdirilib. Birinci Elm Festivalında 15 mindən çox insan iştirak edib. Respublikanın elmi ictimaiyyəti tərəfindən böyük maraqla qarşılanan ikinci Elm Festivalının açılış mərasimi 2016-cı il oktyabrın 31-də AMEA-nın əsas binasında təşkil olunub. Sonra festival işini Naxçıvanda, Sumqayıtda, Şəkidə və Gəncədə davam etdirib.

Festivalların keçirilməsində əsas məqsəd elmimizin nailiyyətlərini, yeni innovasiyaları nümayiş etdirmək, informasiya-kommunikasiya texnologiyaları və digər innovativ üsullar əsasında elmin təbliğinə nail olmaq, cəmiyyətdə elmə olan marağı artırmaq, həmçinin elm-təhsil-istehsalat arasında əlaqələri gücləndirmək olub.

COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar olaraq ötən ildən isə ölkəmizdə bütün elmi və beynəlxalq tədbirlər onlayn keçirilir.

Azərbaycan elminin dünya elminə inteqrasiyası istiqamətində həm dövlətimiz, həm də respublikanın müxtəlif elmi-tədqiqat və ali təhsil müəssisələrində çalışan elm adamları tərəfindən mühüm tədbirlər həyata keçirilir. Alimlərə, xüsusən gənclərə dünyanın aparıcı ölkələrinin elmi müəssisələrində ixtisasartırma kursları keçmək və araşdırma aparmaq üçün imkanlar yaradılır, onların beynəlxalq elmi layihələrdə iştirakı təmin edilir. Eyni zamanda, ölkəmizdə elmi-texniki infrastrukturun modernləşdirilməsi, tədqiqat müəssisələrinin statusuna və vəzifələrinə uyğun olaraq onların maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsində mühüm addımlar atılır. Həmçinin elm və təhsilin inteqrasiyasının təmin edilməsi, yüksəkixtisaslı elmi kadrların hazırlanması sisteminin təkmilləşdirilməsi Azərbaycan elminin qarşısında duran əsas vəzifələrdəndir. Belə ki, doktorantura, dissertantura və magistratura yolu ilə elmi kadr hazırlığı keyfiyyətcə yeni səviyyəyə qaldırılır.

Bu gün Azərbaycan Respublikasında dövlətin elm sahəsində siyasətinin və strategiyasının əsas prinsipləri müəyyən olunmuş şəkildə, eyni zamanda, müasir tələblərə uyğun həyata keçirilir.

Mənbə: AzərTac

19 mart, 2021

“Horizon Europe” üzrə vebinar keçiriləcək

24 mart 2021-ci il tarixində saat 13:00-19:30-da Avropa Komissiyası tərəfindən “Horizon Europe üçün uğurlu layihələri necə hazırlamalı” mövzusunda vebinarın təşkili nəzərdə tutulub. Tədbirin məqsədi potensial müraciətçilərin layihə təkliflərini hazırlamaq üzrə məlumatlandırılmasıdır.

Tədbirin proqramı iki əsas məqamı əhatə edəcək: “Təqdimat və qiymətləndirmə” və “Model qrant sazişi” (proqram əlavə olunur).

Horizon Europe üzrə vebinar YouTube vasitəsilə yayımlanacaq. Ətraflı məlumatı buradan əldə edə bilərsiniz.

Mənbə: www.science.az.

19 mart, 2021

AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin Novruz bayramı münasibətilə Akademiya əməkdaşlarına təbriki

Hörmətli həmkarlar!

Sizi Novruz bayramı münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, ailə səadəti, xoşbəxtlik, cansağlığı və süfrələrinizə bol ruzi-bərəkət arzulayıram.

Təbiətin oyanışı və baharın rəmzi olan Novruz bayramı xalqımızın adət-ənənələrinə, milli dəyərlərinə bağlılığı sayəsində əsrlərin sınağından keçib gələrək, yurdumuzda həmişə özünəməxsus şəkildə qeyd olunmuşdur. Novruz bayramı xalq yaradıcılığımızda, adət-ənənələrimizdə, musiqimizdə, ədəbiyyatımızda, sənətkarlıq nümunələrimizdə geniş əksini tapmış, insanlarımızın sevinc qaynağına, milli birlik, həmrəylik nişanəsinə çevrilmişdir. Novruz bayramı əsrlər boyu dostluq, sülh, əmin-amanlıq, barışıq, humanizm anlayışları aşılamış, bəşəri ideyaların qorunmasına və inkişafına mühüm töhfələr vermişdir.

Bu gün də ölkəmizdə geniş şəkildə qeyd olunan Novruz bayramı 2009-cu ildə UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına salınmış, 2010-cu ildə isə BMT tərəfindən mart ayının 21-i “Beynəlxalq Novruz Günü” elan edilmişdir.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi müəssisə və təşkilatlarında Novruz bayramı, onun mahiyyəti, adət-ənənələri, xalq yaradıcılığında əksi istiqamətində geniş tədqiqatlar həyata keçirilmiş, kitablar, məqalələr çap olunmuş, bayramın beynəlxalq miqyasda təbliğatı aparılmışdır. Bu proses hazırda da davam etməkdədir.

Builki Novruz ölkəmizdə Qələbə əhval-ruhiyyəsi ilə qeyd edilir. Çünki bu bayramı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə işğaldan azad edilmiş Qarabağımızla birgə keçiririk.

Sizi Novruz bayramı münasibətilə bir daha təbrik edir, xoş günlər arzulayır, elmi yaradıcılığınızda uğurlar diləyirəm.

Ramiz MEHDİYEV,

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti, akademik

Mənbə: www.science.az.

18 mart, 2021

Prezident İlham Əliyevin Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqına təbriki

Hörmətli həmvətənlər!

Sizi əziz Novruz bayramı münasibətilə ürəkdən təbrik edir, hamınıza cansağlığı və səadət arzulayıram.

Novruz bayramı bizə ulu əcdadlarımızın təbiətin əbədi nizamına ehtiramını ifadə edən müqəddəs yadigarıdır. Bu bayram Azərbaycan xalqının qədim və zəngin dünyagörüşünün, gələcəyə nikbin baxışının, bütövlükdə milli varlığımızın dolğun təcəssümü olub, mədəni sərvətlər xəzinəmizdə müstəsna yer tutur. Yad təsirlərdən qoruyaraq layiqincə yaşatdığımız Novruz ənənələri çoxəsrlik keçmişinə daim ehtiramla yanaşan xalqımızın, eyni zamanda, bəşər mədəniyyətinə töhfəsidir.

Yaz bayramının Odlar diyarına builki gəlişi xüsusən əlamətdardır. Şadam ki, müstəqilliyimizin bu baharına dövlətçilik tariximizdə qızıl hərflərlə əbədi qalacaq və həyatımıza hələ yeni-yeni nailiyyətlər bəxş edəcək parlaq Qələbə ilə qədəm qoymuşuq. Haqq işi uğrunda mübarizə duyğusundan aldığımız misilsiz mənəvi güclə biz sınaq anında yumruq kimi birləşərək əzəli torpaqlarımıza xaincəsinə uzanan əlləri kəsmiş, yurdumuzu bədxah düşməndən təmizləmiş və ədaləti qanımız bahasına bərpa etmişik. Ruhumuzun yenilməzliyinin təntənəsinə çevrilən və bizi dünyaya məğrur millət olaraq tanıdan şanlı Zəfərimiz Azərbaycana əbədi bahar gətirmişdir.

Xalqımızın qalibiyyət ovqatını bütün qəlbi ilə yaşadığı bu bayram günlərində bir daha Vətənimizin ərazi bütövlüyü naminə canlarını fəda etmiş qəhrəman övladlarımıza rəhmət diləyir, onların əziz xatirəsini dərin ehtiramla yad edirik.

İrəlidə bizi işğaldan azad olunmuş yurd yerlərimizdə nəhəng quruculuq işləri gözləyir. İnanıram ki, yaz fəslinin qurub-yaratmaq əzmimizi artıran yeniləşdirici ab havası ilə həmahəng birlik və həmrəylik nümayiş etdirəcək, böyük qayıdış planımızı sülh və əmin-amanlıq şəraitində uğurla gerçəkləşdirəcək, doğma Qarabağı qısa müddətdə dirçəldəcəyik.

Hamınıza bahar əhval-ruhiyyəsi arzu edirəm. Bu bayram öz gəlişi ilə evinizə, ocağınıza bol ruzi-bərəkət və firavanlıq gətirsin!

Novruz bayramınız mübarək olsun!

12 mart, 2021

Biofizika İnstitutunda “Elm günü” ilə bağlı ilk onlayn elmi seminar keçirilib

Martın 12-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunda “Elm günü” ilə bağlı ilk onlayn elmi seminar keçirilib.

Seminarda Ekoloji biofizika laboratoriyasının aparıcı elmi işçisi, b.ü.f.d., dosent Mürsəl Dadaşov “YGES-nin (50 Hz) təsiri altında plazma zülallarında meydana gələn konformasiya dəyişiklikləri” mövzusunda çıxış edib.

Məruzəçi çıxışında  50 Hz tezlikli yüksək gərginlikli elektrik sahəsinin qan plazması zülallarında yaratdığı struktur dəyişikliklərin zülalların nativ fluoresensiyasında necə əks olunduğundan, bu dəyişikliklərin mümkün baş vermə mexanizmlərindən ətraflı məlumat verib. Bildirib ki, müasir fiziki-kimyəvi və bioloji elmi inkişaf səviyyəsində biofizikanın aktual problemlərindən biri olan EM sahələrin və şüalanmalarının canlılarla qarşılıqlı təsirinin səbəb-nəticə əlaqələrini, bu amillərin zülal strukturlarına təsir mexanizmlərini aydınlaşdırmaq bu amillərin təsiri altında zülallarda baş verən struktur-konformasiya dəyişikliklərinin həyata keçirilməsi mexanizmlərinin və yollarının müəyyənləşdirilməsi baxımından müəyyən elmi-praktiki əhəmiyyət kəsb edir.

Daha sonra məruzə ətrafında müzakirələr aparılıb, suallar cavablandırılıb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

10 mart, 2021

Elmi şuranın növbəti iclası keçirilib

AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının  növbəti iclası keçirilib.

Elmi şuranın sədri, institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclası açaraq gündəlikdəki məsələlərlə iştirakçıları tanış edib. 

İclasda Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Hüceyrə Biologiyası və Genetik Mühəndisliyi İnstitutunun Biofizika və radiobiologiya şöbəsinin “Bitki siqnal sistemlərinin biofizikası” laboratoriyasının müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Namik Məmməd oğlu Rəşidovun “Radiobiologiya” ixtisası üzrə Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvlüyünə  irəli sürülmüş namizədliyinin dəstəklənməsinə dair qərar qəbul edilib.

Sonda bir sıra cari məsələlər müzakirə olunub.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

10 mart, 2021

Onlayn elmi seminar keçiriləcək

12 mart 2021-ci il tarixində saat 11:00-da “YGES-nin (50 Hz) təsiri altında plazma zülallarında meydana gələn konformasiya dəyişiklikləri” mövzusunda onlayn elmi seminar keçiriləcək.

Mövzu ilə bağlı İnstitutun Ekoloji biofizika laboratoriyasının aparıcı elmi işçisi, b.e.n., dosent Mürsəl Dadaşov çıxış edəcək.

Zoom platforması üzərindən təşkil olunacaq seminara aşağıdakı hiperkeçid və identifikasiya nömrəsi vasitəsilə qoşulmaq mümkündür:

İştirak üçün hiperkeçid: https://us04web.zoom.us/j/71410357764?pwd=QXZEak1uakNPVmROdHVpbmYvc010UT09

İdentifikasiya nömrəsi: 714 1035 7764

Şifrə: 6eLtse

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

9 mart, 2021

Elan

10 mart 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Hüceyrə Biologiyası və Genetik Mühəndisliyi İnstitutunun Biofizika və radiobiologiya şöbəsinin, Bitki siqnal sistemlərinin biofizikası laboratoriyasının müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Namik Məmməd oğlu Rəşidovun “Radiobiologiya” ixtisası üzrə Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvlüyünə namizədliyinin dəstəklənməsi haqqında.

2. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

2 mart, 2021

Magistraturaya qəbul imtahanının nəticələri açıqlanıb

Dövlət İmtahan Mərkəzi ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistraturalarına fevralın 28-də keçirilmiş qəbul imtahanının nəticələrini açıqlayıb.

Bakalavrlar imtahanın nəticələri haqqında məlumatı mobil operatorlar vasitəsilə “iş nömrəsi”ni 7727 nömrəsinə göndərməklə öyrənə bilərlər.

İmtahanda iştirakı nəzərdə tutulan 19885 bakalavrdan 256 nəfəri imtahana gəlməyib. 3 nəfər qaydaları pozduğu üçün imtahandan xaric olunub və nəticələri ləğv olunub. İmtahanda ən yüksək nəticə toplanılması mümkün olan 100 baldan 96 bal olub. Xatırladaq ki, ötən il də ən yüksək göstərici 96 bal olmuşdur.

Bakalavrların imtahan nəticələrinə əsasən, bu il median göstəricisi 47.57 bal olub. Bu, o deməkdir ki, imtahan iştirakçılarının yarısı (9810 nəfərdən çox) bu göstəricidən daha yuxarı, qalan yarısı isə daha aşağı bal toplayıb. Median göstəricisinin 48 bala yaxın olması imtahanda təqdim olunan test tapşırıqlarının bakalavrların bilik səviyyəsinə uyğun olmasını deməyə əsas verir.

Qəbul imtahanındakı nəticələri müsabiqə şərtlərini ödəyən bakalavrlar ixtisaslaşma seçiminə buraxılırlar. Müsabiqə şərtləri müxtəlif ixtisas qruplarına uyğun olaraq 30, 40, 45, 50 baldır.

İxtisaslaşma seçimi “Magistratura səviyyəsi üzrə ixtisaslaşma seçimi cədvəli” ilə tənzimlənir (həmin cədvəl “Magistr” jurnalının növbəti sayında dərc ediləcəkdir).

İmtahan nəticələri ilə bağlı müraciətlərə baxılması üçün DİM tərəfindən 5 mart 2021-ci il tarixindən etibarən onlayn (“Zoom” proqramı və ya telefon əlaqəsi vasitəsilə) apelyasiya prosesi təşkil ediləcək. Apelyasiya Komissiyasına müraciət etmək istəyənlər 3-4 mart tarixlərində DİM-in saytında yerləşdiriləcək elektron ərizəni doldurmaqla qeydiyyatdan keçə bilərlər. Göstərilən müddət ərzində qeydiyyatdan keçməyənlər sonradan apelyasiya üçün müraciət edə bilməyəcəklər.

Bir bakalavrın ərizəsi (müraciəti) üzrə ən çox 15 dəqiqə müzakirə aparıla bilər. Ayrılan vaxt bitdikdə, kənar şəxs müzakirəyə qoşulduqda və ya etik davranış qaydaları pozulduqda müzakirə prosesi dayandırılır.

Mənbə: http://dim.gov.az

26 fevral, 2021

AMEA-nın gənc alimləri “Ana harayı” abidəsini ziyarət ediblər

Xocalı soyqırımının 29-cu ildönümü ilə əlaqədar AMEA-nın Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının üzvləri faciə qurbanlarının xatirəsinə ucaldılmış “Ana harayı” abidəsini ziyarət ediblər.

Gənc alimlər abidə önünə gül dəstələri düzüb, soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə dərin ehtiramlarını bildiriblər.

Mənbə: www.science.az.

26 fevral, 2021

Xocalı faciəsindən 29 il ötür

“Bütövlükdə Azərbaycan xalqına qarşı yönəldilmiş Xocalı soyqırımı öz ağlasığmaz qəddarlığı və qeyri-insani cəza üsulları ilə bəşər tarixində bir vəhşilik aktıdır. Bu soyqırım, eyni zamanda, bütün bəşəriyyətə qarşı tarixi bir cinayətdir.”

Heydər Əliyev, Azərbaycan xalqının ümummilli lideri

Bəşər tarixinin ən qanlı səhifələrindən olan Xocalı soyqırımından 29 il ötür. Bu dəhşətli hadisənin növbəti ildönümü günlərində faciəni törədənlərin məkrli xislətini bir daha açıb göstərmək, erməni vandalizmini, Azərbaycan həqiqətlərini dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq böyük əhəmiyyət kəsb edir. Ermənistanın Azərbaycana qarşı işğalçılıq siyasətinin tərkib hissəsini təşkil edən, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinin, uzun illərdən bəri insan hüquq və azadlıqlarının kütləvi şəkildə kobudcasına pozulması ilə nəticələnən Xocalı faciəsi erməni millətçilərinin və onların havadarlarının apardığı etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətinin daha bir müdhiş nümunəsidir.

Bu faciə zamanı 613 nəfər dinc əhali xüsusi amansızlıqla qətlə yetirilib, əksəriyyəti yaşlılar, qadın və uşaqlar olmaqla 1275 nəfər əsir götürülüb, onlardan 150 nəfərin taleyi isə bu günə kimi məlum deyil.

Tarix boyu erməni millətçiləri tərəfindən Azərbaycan xalqına qarşı qanlı cinayətlər, terror və soyqırımı aktları törədilmişdir. Lakin Azərbaycan xalqı və dövləti bu çətin sınaqlardan mətanətlə keçdi və Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə rəşadətli Azərbaycan Ordusu böyük şücaət və yüksək döyüş hazırlığı göstərərək 44 günlük Vətən müharibəsində 30 ilə yaxın işğal altında olan torpaqlarımızı geri qaytardı. Bu haqq döyüşündə tarix yazan Azərbaycan ordusu tərəfindən məhv edilən düşmən qüvvələri içərisində Xocalı soyqırımının cəlladları da vardı. Tarixi qələbə qazanan ordumuz bu qətliamın günahsız qurbanlarının qisasını aldı. Xocalıda, eləcə də Qarabağ uğrunda həlak olan bütün şəhidlərimizin ruhu əbədi rahatlığa qovuşdu.

Biofizika İnstitutu kollektivi olaraq Xocalı soyqırımının günahsız qurbanlarının əziz xatirəsini ehtiramla yad edir, bütün şəhidlərimizə Allahdan rəhmət diləyirik!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

24 fevral, 2021

Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə olunub

24 fevral 2021-ci il tarixində AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının onlayn iclası keçirilib.

Elmi şuranın sədri, institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov iclası açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib.

İclasda ilk olaraq fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə doktorantların qəbul imtahanlarının verilməsi ilə bağlı “Genetika” ixtisası üzrə proqram müzakirə olunaraq təsdiq edilib.

Gündəlikdə yer alan növbəti məsələ 8 fevral 2021-ci il tarixində Ali Attestasiya Komissiyasından gələn məktub üzrə  “Elmi müəssisələrin (təşkilatların) akkreditasiyasının keçirilməsinə dair Təlimat” layihəsi haqqında olub. Məsələ ilə bağlı institutun elmi katibi, b.ü.f.d. Florida Mehrəliyeva çıxış edərək, sözügedən sənəddən irəli gələn məsələlər barədə məlumat verib.

Sonda müzakirə olunan məsələlərə dair müvafiq qərarlar qəbul edilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

22 fevral, 2021

Elan

24 fevral 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. Fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə doktorantların qəbul imtahanlarının verilməsi ilə bağlı Genetika ixtisası üzrə proqramın müzakirəsi və təsdiqi.

2. 8 fevral 2021-ci il tarixində AAK-dan gələn 04/12-6/3 №-li məktub üzrə  “Elmi müəssisələrin (təşkilatların) akkreditasiyasının keçirilməsinə dair Təlimat” layihəsi haqqında. (Əlavə

3. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

19 fevral, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin iclası keçirilib

Fevralın 19-da Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin üzvləri və aidiyyatı məsələlər üzrə dəvət olunmuş şəxslər iştirak ediblər.

İclası giriş sözü ilə açan AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev gündəlikdəki məsələləri iştirakçıların diqqətinə çatdırıb.

İlk olaraq akademik Ramiz Mehdiyev AMEA Botanika İnstitutunun direktoru, akademik Validə Əli-zadəyə 75 illik yubileyi, AMEA-nın müxbir üzvü İbrahim Cəfərova 65 illik yubileyi, Polimer Materialları İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Bəxtiyar Məmmədova 80 illik və AMEA-nın müxbir üzvü Elşad Qurbanova 70 illik yubileyləri münasibətilə AMEA-nın Fəxri fərmanını təqdim edib. Yubilyarları təbrik edən AMEA rəhbəri onlara gələcək fəaliyyətlərində uğurlar arzulayıb.

Gündəliyə çıxarılan növbəti məsələlər – Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Milli Onkologiya Mərkəzinin Baş direktoru, Azərbaycanda müasir klinik onkologiyanın və süd vəzi xərçənginin diaqnostikası və müalicəsi üzrə məktəbin banilərindən olan akademik Cəmil Əliyevin 75 illik, AMEA-nın vitse-prezidenti, “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzinin direktoru, tanınmış kimyaçı alim, akademik Tofiq Nağıyevin 80 illik və Azərbaycanda iqtisadi kibernetika sahəsinin inkişafında xidmətləri olan AMEA-nın müxbir üzvü Qorxmaz İmanovun 80 illik yubileylərinin qeyd olunması üçün müvafiq dövlət qurumları qarşısında vəsatət qaldırılması ilə bağlı olub.

Sonra AMEA-nın Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunda aparılan elmi tədqiqatların monitorinqi üzrə komissiyanın yaradılması barədə məsələ müzakirəyə təqdim olunub. Məsələ ilə bağlı çıxış edən akademik Ramiz Mehdiyev sosial-iqtisadi problemlərin həlli baxımından önəmli tədqiqatlar aparan bu institutun işində mövcud olan nöqsanların aradan qaldırılması məqsədilə yeni komissiyanın müxtəlif sahələr üzrə fəaliyyət göstərəcəyini, komissiyaya sədrliyin AMEA-nın I vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyev tərəfindən həyata keçiriləcəyini diqqətə çatdırıb. AMEA-nın fəaliyyət proqramının əsasən insanların elmi yaradıcılıqlarının inkişafına istiqamətlənməli olduğunu deyən AMEA rəhbəri bildirib ki, alimlərin elmi potensialının yüksəldilməsi ilə əlaqədar əməli addımlar atılmalıdır.

İclasda AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika, İdarəetmə Sistemləri və İnformasiya Texnologiyaları institutlarında aparılmış yoxlamaların nəticələri barədə hazırlanan arayışı AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin rəisi, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Rasim Ağasiyev Rəyasət Heyətinin diqqətinə çatdırıb.

Məsələ ətrafında aparılan müzakirələrdə AMEA-nın akademik-katibi, akademik Adil Qəribov, AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev, akademik Əli Abbasov və başqaları çıxış ediblər. İnstitutların fəaliyyəti AMEA-da yenidənqurma və optimallaşdırma üzrə aparılan islahatların ruhuna uyğun olaraq müsbət xarakterizə olunub. Müəssisələrin kadr və kargüzarlıqla bağlı sənədlərinin qanunvericiliyin tələblərinə, eləcə də dövlət başçısı tərəfindən qəbul olunan qərarlara müvafiq tərtib edilməsi, əmək və icra intizamının təmin edilməsi məqsədilə əməkdaşlar üçün onlayn seminarların təşkili məqsədəuyğun hesab edilib.

Sonda çıxış edən AMEA prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev müzakirəyə çıxarılan məsələlərə münasibət bildirərək Azərbaycan elminin nüfuzunun artırılması üçün Akademiyanın institutları ilə ali təhsil müəssisələri arasında əlaqələrin gücləndirilməsinin vacibliyindən söz açıb. Buna dair xüsusi proqramların tərtib olunmasının əhəmiyyətini vurğulayan akademik müəssisələrin öz elmi prioritetlərində dünya standartlarına, müasirliyə və yeni aktual elmi istiqamətlərin seçilməsinə üstünlük verməli olduqlarını qeyd edib.

Mənbə: www.science.az

13 fevral, 2021

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin elmi müəssisələrində islahatlara start verildi

12 fevral 2021-ci il tarixində Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümumi Yığıncağının onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in rəhbəri, akademik Rasim Əliquliyev, Bölmə üzrə AMEA-nın həqiqi və müxbir üzvləri, elmi müəssisələrin rəhbərləri, direktor müavinləri, elmi katibləri, təhsil, beynəlxalq və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbələrinin rəhbərləri, eləcə də gənc alim və mütəxəssislər şuralarının sədrləri iştirak ediblər.

Gündəliyə əsasən, əvvəlcə Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinə dair elmi tədqiqat işləri ilə bağlı AMEA-nın vəzifələri haqqında Fəaliyyət Proqramı və Tədbirlər planından irəli gələn tapşırıqlar müzakirəyə çıxarılıb.

Bu barədə çıxış edən akademik Rasim Əliquliyevin vurğulayıb ki, ölkəmizin Prezidenti cənab İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, II Qarabağ müharibəsindən sonra qarşıda duran prioritet məsələ işğaldan azad olunmuş ərazilərin planlı şəkildə bərpasıdır. Alim vurğulayıb ki, son zamanlar cənab Prezidentin birbaşa rəhbərliyi ilə bu istiqamətdə kompleks tədbirlər həyata keçirilir.

Rasim Əliquliyev bildirib ki, haqqında söhbət açılan Tədbirlər planı FRTEB-in elmi müəssisələrinin qarşısında işğaldan azad edilmiş ərazilərin kompleks şəkildə bərpası üçün elmi tədqiqatların aparılması, o cümlədən əkin sahələrinin peyk verilənlərinə görə monitorinq sistemlərinin işlənilməsi, ərazilərin ekoloji vəziyyətinin qiymətləndirilməsi, radiasiya fon durumunun tədqiqi, logistika layihələrinin modelləşdirilməsi, Elektron Qarabağ konsepsiyasının işlənilməsi və reallaşdırılması, eləcə də onlayn platformada Qarabağ ensiklopediyasının hazırlan-ması işlərinə elmi-metodoloji dəstəyin təmin edilməsi məsələləri və bu kimi digər mühüm vəzifələri qoyur.

Məsələ ilə bağlı çıxış edən Fizika İnstitutunun baş direktoru, akademik Arif Həşimov diqqətə çatdırıb ki, rəhbərlik etdiyi elmi qurumda artıq AzərEnerji ASC ilə birlikdə Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonların bərpa olunan enerji mənbələrinin qiymətləndirilməsi üzrə tədqiqat işlərinə başlanılıb.

Onlayn iclasda müzakirəyə çıxarılan digər məsələ FRTEB-in elmi müəssisələrinin 2021-ci il üzrə elmi tədqiqat planları olub. Elmi müəssisələrin rəhbərləri öz fəaliyyət planlarını tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıblar. Aparılan geniş müzakirələrdən sonra FRTEB-in elmi müəssisələrinin cari ildə qarşıya qoyduqları elmi fəaliyyət planları yekdilliklə qəbul edilib.

Ümumi yığıncağın onlayn iclasında müzakirə olunan digər məsələ 2021-ci il, eləcə də 2021-2025-ci illər üzrə elmi tədqiqat planlarına, prioritet elmi istiqamətlərə, xüsusilə də müasir dünyanın çağırışları və ölkəmizin milli maraqlarına müvafiq olaraq, FRTEB-in elmi müəssisələrinin yeni strukturlarının təsdiq edilməsi olub. Qeyd olunub ki, elmi müəssisələrin yeni strukturları bu gün üçün aktuallığını itirən elmi problemlərdən imtina olunması, müasir və aktual elmi istiqamətlərə uyğun strukturların yaradılmasını zəruri edib. Aparılan geniş müzakirələrdən sonra FRTEB-in elmi müəssisələrinin yeni strukturları təsdiq edilməsi üçün AMEA Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması qərara alınıb.

Gündəlik üzrə FRTEB-in elmi müəssisələrinin Elmi şuralarının yeni tərkibi müzakirə olunub. Bununla bağlı çıxış edən akademik Rasim Əliquliyev qeyd edib ki, son dövrlərdə cənab Prezidentin sosial, iqtisadi, diplomatik və digər bu kimi çoxsaylı sferalarda apardığı islahatlar AMEA-nın fəaliyyət istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsində də əsas rol oynayır. Bu baxımdan son dövrlərdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin rəhbərliyi ilə elmi-təşkilati fəaliyyətdə idarəetmənin optimallaşdırılması, əldə olunan innovativ potensiallı elmi nəticələrin istehsalatda çevik tətbiqi, gənc kadrların hazırlanması məqasədilə bir sıra istiqamətlərdə islahatlar həyata keçirilir. Onun sözlərinə görə, aparılan müvafiq struktur islahatları nəticəsində elmi tədqiqat müəssisələrinin Elmi şuralarının tərkibinin yenidən müəyyənləşdirilməsi zərurəti yaranıb.

FRTEB-in Elmi şurasının üzvləri yekdilliklə məsələnin lehinə səs verərək müvafiq müəssisələrin Elmi şuralarının yeni tərkibini təsdiq ediblər.

Daha sonra AMEA-nın akademik-katibi, akademik Adil Qəribov AMEA-nın elmi müəssisələrinin büdcədən maliyyələşdirilməsi və təchizatı məsələləri ilə bağlı çıxış edib.

Bu və digər məsələlərlə bağlı aparılan müzakirələrdə akademiklər Telman Əliyev, Əli Abbasov, Yusif Məmmədov, Nazim Məmmədov, Fikrət Əliyev, Ənvər Nəhmədov, AMEA-nın müxbir üzvləri Misir Mərdanov, Oqtay Qasımov, Afiq Həsənov, Namiq Cəlilov, Ramiz Alıquliyev, Bilal Bilalov, Əminağa Sadıqov, Vəli Hüseynov, Qeylani Pənahov, Vaqif İbrahimov, yaxından iştirak ediblər, rəy və təkliflərini səsləndiriblər.

FRTEB-in Ümumi Yığıncağı, həmçinin bir sıra kadr məsələsi ilə bağlı müvafiq qərarlar qəbul edib.

Sonda bir sıra həlli vacib olan məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb.

 

Mənbə: frteb.science.gov.az

10 fevral, 2021

Doktoranturaya imtahan verənlərin nəzərinə

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) fevralın 14-də doktoranturaya xarici dil üzrə qəbul və fəlsəfə doktoru, fevralın 15-də isə əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər üçün Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanları keçirəcək.

Doktoranturaya qəbul olunmaq istəyən namizədlər və fəlsəfə doktoru iddiaçıları üçün xarici dil üzrə imtahanın məzmununu və məqsədini müəyyənləşdirən imtahan proqramları, həmçinin xarici dillər üzrə imtahanın strukturu və məzmunu haqqında məlumatlar, tövsiyələr və qiymətləndirmə meyarları DİM-in internet saytında yerləşdirilərək namizədlərə və iddiaçılara təqdim edilib.

Məlumat verildiyi kimi, həm doktoranturaya xarici dil üzrə qəbul, həm də xarici dil və Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanlarında toplanıla biləcək maksimal bal 50-yə bərabərdir və dinləmə, oxu, dildən istifadə və yazı bloklarının hər biri üzrə balların minimum 20 faizini, ümumilikdə imtahandan isə minimal keçid balını toplamaq tələb olunur. Müvafiq qurumlarla razılaşdırılmaqla doktoranturaya xarici dillər üzrə qəbul imtahanı üçün minimal keçid balı 25, xarici dil üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı üçün minimal keçid balı 35, əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan iddiaçıların Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı üçün isə 25 bal müəyyənləşdirilib.

Qeyd edək ki, doktoranturaya qəbul imtahanında yazılan esselər və fəlsəfə doktoru imtahanında yazılan vizual məlumatın təsviri maksimum 10 balla qiymətləndirilir. İki və daha artıq balla qiymətləndirilən esselər və yazılı təsvirlər məqbul hesab olunur.

Xatırladırıq ki, namizədlərin doktoranturaya qəbul və iddiaçıların fəlsəfə doktoru imtahanlarında xarici dilə yiyələnmə səviyyəsini yoxlayıb-qiymətləndirmək üçün sınaq imtahanında olduğu kimi aşağıdakı bloklar təqdim ediləcək:

1. Dinləyib-anlama bloku;

2. Oxuyub-anlama bloku;

3. Dildən istifadə bloku (leksik-qrammatik tapşırıqlar);

4. Yazı bloku (doktoranturaya qəbul imtahanı verənlər – esse yazısı və fəlsəfə doktoru imtahanı verənlər – vizual məlumatın (cədvəl, qrafik, diaqram və s) təsviri).

Əcnəbilər üçün Azərbaycan dili üzrə fəlsəfə doktoru imtahanında da eyni test blokları üzrə tapşırıqlar təqdim olunacaq.

Namizədlərin və iddiaçıların yuxarıdakı ilk üç blok üzrə onlara təqdim olunacaq 40 ədəd test tapşırığının hər birinə düzgün cavabı bir balla qiymətləndirilir, səhv cavablar düzgün cavabların nəticəsinə təsir göstərmir. Doktoranturaya qəbul və fəlsəfə doktoru imtahanlarında sualların cavablandırılmasına və essenin (və ya vizual məlumatın təsvirinin) yazılmasına ümumilikdə 2 saat 30 dəqiqə (o cümlədən test tapşırıqlarının cavablandırılmasına 1 saat 30 dəqiqə, yazılı tapşırığa isə 1 saat) vaxt ayrılır.

DİM akademik yazı bacarıqlarının elmi kadrlar üçün böyük əhəmiyyətini nəzərə alaraq, imtahanın yazı bloku (esse yazısı və vizual məlumatın təsviri) barəsində bəzi tövsiyələri, yoxlanılıb qiymətləndirilməsi nəzərdə tutulan bacarıqları imtahan iştirakçılarının diqqətinə bir daha çatdırır.

Qəbul imtahanında namizədlərin və iddiaçıların aşağıdakı xüsusiyyətlərə əməl etməklə “Xarici dillərə yiyələnmə səviyyəsinin müəyyənləşdirilməsi üzrə ümumavropa tövsiyə çərçivə sənədi”nin (CEFR) B2 səviyyəsinin meyarlarına cavab verən esse və vizual məlumatın təsvirini yazma bacarığı yoxlanılacaq:

– Yazının məzmunu, əhatəliliyi və həcmi;

– Yazının məntiqi strukturu;

– Nitqin rabitəliliyi və tamlığı;

– Qrammatik minimumdan düzgün istifadə;

– Lüğət ehtiyatının zənginliyi və səlisliyi;

– Yazı savadı.

Məlumat verildiyi kimi, doktoranturaya qəbul olmaq istəyən namizədlər üçün yazı bloku bir tapşırıqdan ibarətdir: verilmiş sərbəst mövzu əsasında giriş, əsas hissə və nəticədən ibarət olan essenin yazılması (həcmi 200-250 söz). Xarici dildən fəlsəfə doktoru imtahanı verəcək iddiaçılar və Azərbaycan dilindən fəlsəfə doktoru imtahanı verəcək əcnəbilər isə yazı blokunda giriş, əsas hissə və nəticədən ibarət olmaqla həcmi 200-250 söz vizual məlumatı təsvir edəcəklər (həcmi 200-250 söz).

Hər bir yazı işi azı iki marker tərəfindən qiymətləndirmə meyarlarına əsasən yoxlanılır və onların verdiyi qiymətlər əsasında yekun qiymət çıxarılır. Yazılı işlər yoxlanılarkən onun mövzuya (vizual məlumata) uyğunluğu, həcmi, tərkib hissələrinin (giriş, əsas hissə və nəticə (yekun)) mövcudluğu və onlar arasında məntiqi rabitə, mövzunun və ya vizual məlumatın düzgün şərhi və əhatə səviyyəsi, fikirlərin məntiqli və düzgün ifadə olunması, essedə əks fikirlərin inandırıcı şəkildə təkzibi, fikirlərin sitatlarla, nümunə, təcrübə, fakt və başqa sübutedici mənbələrdən istifadə etməklə əsaslandırılması, vizual məlumatın təsvirində isə təqdim edilən statistik göstəricilərin, rəqəmlərin düzgün təsviri və müqayisəsi, hər iki yazı növündə söz ehtiyatının zənginliyi, səlisliyi, ifadəlilik, ədəbilik, üslubun neytrallığı və orijinallığı, habelə yazı savadı (yol verilmiş səhvlərin (orfoqrafik, leksik, qrammatik, durğu işarəsi, faktoloji) ümumi sayı) nəzərə alınır.

Yerinə yetirilməmiş, yazı müəllifini tanıtmaq məqsədilə hər hansı işarə vurulmuş, namizədin və ya iddiaçının özü və ya yaxınları, müəllimləri və s. barəsində məlumat yazılmış və ya təqdim olunan mövzulardan biri və ya vizual məlumat əvəzinə, hər hansı digər mövzuda və ya seçilmiş dil əvəzinə digər dildə yazılmış, həmçinin tələb olunan minimal həcmdən (minimum 180 sözdən) az həcmdə yazılmış, eləcə də oxunulması və anlaşılması mümkün olmayan yazı işləri “0” (sıfır) balla qiymətləndirilir.

Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, yazının həcmi 200-250 sözdən ibarət olmalıdır. Həcm tələb olunan minimum 200 sözdən 10 faiz az (ən azı 180 söz) və ya maksimum 250 sözdən 10 faiz çox (ən çoxu 275 söz) ola bilər. Minimal həcmdən (180 sözdən) az olan yazılar “0” (sıfır) balla qiymətləndirilir, yazının maksimal həcmdən (275 sözdən) artıq olan hissəsi isə qiymətləndirmə zamanı nəzərə alınmır. Yazı işi səliqəli və aydın olmalıdır ki, onu oxuyub-qiymətləndirmək mümkün olsun.

Mənbə: http://dim.gov.az

9 fevral, 2021

Magistraturaya sənəd qəbulu elan edilir

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) 2021/2022-ci tədris ili üçün Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistraturalarına qəbul elan edir.

Qəbul imtahanında iştirak etmək üçün bakalavrların ərizələrinin qəbulu internet vasitəsilə aparılır. İmtahanda iştirak etmək üçün bakalavr 2021-ci il fevralın 9-dan 18-dək Mərkəzin internet saytının ekabinet.dim.gov.az səhifəsində “Şəxsi kabinet” yaratdıqdan sonra ərizə vermək üçün tələb olunan məbləği (50 AZN) “Şəxsi kabinet”indəki hesabına əlavə edir. Hesaba məbləği əlavə etmək üçün ödəniş üsulları ilə epayment.dim.gov.az internet səhifəsində tanış olmaq mümkündür.

Bakalavr “Şəxsi kabinet”inin istifadəçi adı və parolundan istifadə etməklə fevralın 9-u saat 10:00-dan fevralın 18-i saat 23:59-dək Mərkəzin internet saytının müvafiq səhifəsinə (http://eservices.dim.gov.az/erizemag/erize) daxil olub “Bakalavrın elektron ərizəsi” formasını doldurur və təsdiq edir.

Azərbaycan Respublikasında yerləşən ali təhsil müəssisələrini bitirən və Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı olan bütün bakalavrlar, həmçinin Təhsil Nazirliyi tərəfindən verilən, ixtisasın tanınmasını və ekvivalentliyinin müəyyən edilməsini təsdiqləyən sənədləri olan xarici ölkələrdə ali təhsil almış şəxslər qəbul imtahanında iştirak etmək üçün ərizə qəbulu müddətində Mərkəzin rəsmi internet saytında “Bakalavrın elektron ərizəsi”ni doldurmalı və özləri təsdiq etməlidirlər.

Digər bakalavrlar həmin müddət ərzində sənədlərini Mərkəz tərəfindən yaradılmış sənəd qəbulu komissiyalarına şəxsən təqdim etməklə ərizələrini təsdiqləməlidirlər.

Magistraturaya qəbul imtahanı Mərkəz tərəfindən mərkəzləşdirilmiş qaydada bakalavrların ümumi intellekt səviyyəsinin (məntiqi təfəkkürünün), informatika və xarici dil biliklərinin qiymətləndirilməsi üzrə keçirilir.

İmtahan 2021-ci il fevralın 28-də (respublikamızda sanitar-epidemioloji vəziyyətdən asılı olaraq imtahanın vaxtı dəyişdirilə bilər) keçiriləcək və bakalavrlara ümumi intellektin (məntiqi təfəkkürün) inkişaf səviyyəsinin yoxlanılması üçün 50 (o cümlədən açıq formalı 5), informatika üzrə 25 (o cümlədən açıq formalı 5) və xarici dil üzrə 25 (o cümlədən açıq formalı 5) test tapşırığı təqdim olunacaq. Sualların cavablandırılmasına 3 saat vaxt ayrılacaq.

Qeyd edək ki, cari ildə magistraturaya qəbul imtahanının iki dəfə keçirilməsi nəzərdə tutulur. İkinci qəbul imtahanının keçirilmə vaxtı və sənəd qəbulu koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar respublikamızda sanitar-epidemioloji vəziyyətdən asılı olaraq müəyyənləşdiriləcək və bu barədə əlavə məlumat veriləcək.

Qəbul imtahanındakı, bəzi ixtisaslaşmalar üçün, həmçinin qabiliyyət imtahanındakı nəticələri Mərkəz tərəfindən Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla müəyyən edilən müsabiqə şərtini ödəyən bakalavrlar ixtisaslaşma seçiminə buraxılır.

Xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar üzrə ixtisas magistraturasının ixtisaslaşmalarına və jurnalistika üzrə magistratura ixtisaslaşmalarına qəbul olmaq istəyən və qəbul imtahanındakı nəticələri Mərkəz tərəfindən Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla müəyyən edilən müsabiqə şərtini ödəyən bakalavrlar qəbul imtahanını verdikdən sonra Mərkəz tərəfindən elan edilən müddətdə qabiliyyət imtahanı verməlidirlər.

Magistraturaya qəbul olmaq üçün proqram və ixtisaslaşma seçimi qəbul və qabiliyyət imtahanlarının nəticələri elan olunduqdan sonra DİM tərəfindən elan olunan müddətdə aparılır. İxtisaslaşma seçimi “Magistratura səviyyəsi üzrə ixtisaslaşma seçimi cədvəli” ilə tənzimlənir (həmin cədvəl “Magistr” jurnalının növbəti sayında dərc ediləcək).

İxtisaslaşma seçiminə qəbul və qabiliyyət imtahanlarında göstərdikləri nəticə Mərkəz tərəfindən Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla müəyyən edilən müsabiqə şərtlərinə uyğun olan bakalavrlar buraxılırlar.

Qəbul elanının tam mətni “Magistr” jurnalının 2-ci sayında dərc olunub. Jurnalın bu sayında bakalavrlara kömək məqsədilə ümumi intellektin (məntiqi təfəkkürün) inkişaf səviyyəsini, informatika üzrə bilikləri, xarici dilləri bilmə səviyyəsini yoxlayan test tapşırığı nümunələri təqdim olunub. “Magistr” jurnalının bu sayında, eyni zamanda, müsabiqə şərtləri, “Bakalavrın elektron ərizəsi”nin doldurulma qaydası və onun nümunəsi də dərc edilib.

Mənbə: http://dim.gov.az

5 fevral, 2021

Gənc alimin məruzəsi dinlənilib

Fevralın 5-də AMEA Biofizika İnstitutunun İnteqrativ biologiya laboratoriyasının təşkilatçılığı ilə “Annotation of alternative proteomes derived from alternative splicing and frameshifting” mövzusunda onlayn elmi seminar keçirilib.

“Zoom” platforması üzərindən təşkil olunan seminarda AMEA və Fransanın Monpelye Universitetinin 2019-2022-ci tədris illəri üzrə birgə təşkil etdiyi ikili doktorantura proqramının qalibi olan və təhsilini hazırda MU-da davam etdirən, institutun İnteqrativ biologiya laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Zərifə Osmanlı mövzu üzrə çıxış edib.

O, ikili doktorantura proqramı çərçivəsində hal-hazırda işlədiyi Struktur Bioinformatikası və Molekulyar Modelləşdirmə laboratoriyasının (Hüceyrə Biologiyası İnstitutu, CNRS) əsas tədqiqat istiqamətinin zülalların quruluş və funksiyalarının onların amin turşu ardıcıllığına əsasən bioinformatik proqramlarla öyrənilməsi olduğunu bildirib. Məruzəçi zülalların iki əsas rayonunun, qlobulyar və qeyri qlobulyar rayonlarının olduğunu vurğulayaraq göstərib ki, qeyri qlobulyar zülal rayonları öz növbəsində aqreqasiya etməyə meyilli olan, daxilən nizamsız və tandem təkrarlanan yarımqruplara bölünür. “Hazırda laboratoriyada sadalanan rayonların və yarımqrupların geniş miqyasda analizi üçün bioinformatik proqramlar yaradılır, təkmilləşdirilir və mövcud proqramların inteqrasiyası işləri aparılır” – deyə bildirən gənc alim əlavə edib ki, onun doktorantura tezisində əsas istiqamət mövcud olan bioinformatik proqramlardan istifadə edərək, yeni proqramlar yazaraq qaranlıq proteomların öyrənilməsidir.

Məruzəçinin sözlərinə görə, bir çox transkripsiya və post-transkripsiya mexanizmləri yeni zülalların və bu zülalların izoformlarının əmələ gəlməsinə səbəb olur. Bu mexanizmlər sırasında “Alternative splicing” və “frameshifting” (çərçivə sürüşməsi) mexanizmləri xüsusi yer tutur. Bu mexanizmlərlə əldə olunan alternativ proteomların struktur-funksiya analizi işin əsas hissəsini təşkil edir. Pro-mRNT transkriptlərinin alternativ splaysinqi eukariot orqanizmlərdə zülal müxtəlifliyini əmələ gətirən geniş yayılmış mexanizmdir. Eyni kodlaşdırma regionundan yaranan bir neçə zülalın/izoformanın əldə edilmə ehtimalını nəzərə alaraq izoforma və referens zülal ardıcıllıqlarının müqayisəli analizi aparılır. Alternativ proteomların annotasiyası genomların kodlaşdırma rayonlarının dərindən öyrənilməsinə, potensial yeni zülalların aşkar olunmasına, təkamül prosesində daha çox təsirə məruz qalan genom bölgələrinin tanınmasına xidmət etməkdədir. Məruzəçi yaxın zamanlara qədər yalnız mutant zülalların yaranmasına və ya vaxtından əvvəl stop kodonun yaranmasına səbəb olan “çərçivə sürüşməsinin” (frameshift) artıq təkamül prosesində yeni zülalların yaranmasında istifadə edilən bir yol olduğunun aşkar edilməsini də vurğulayıb.

Məruzə dinlənildikdən sonra Biofizika İnstitutunun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov, elmi işlər üzrə direktor müavini, b.e.d. Kərim Qasımov, İnteqativ biologiya laboratoriyasının müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü İlham Şahmuradov, AMEA-nın A.İ.Qarayev adına Fiziologiya İnstitutunun İnteqrativ fəaliyyətin molekulyar əsasları laboratoriyasının rəhbəri, b.e.d. Arif Mehdiyev və digərləri çıxış edərək mövzu ilə bağlı sual və fikirlərini bildiriblər.

 

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

4 fevral, 2021

FRTEB-in rəhbərliyi dahi alimin qəbirüstü abidəsini ziyarət edib

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinə (FRTEB) daxil olan institutların rəhbərliyi dünya şöhrətli alim, qeyri-səlis çoxluqlar nəzəriyyəsi və qeyri-səlis məntiqin banisi Lütfi Zadənin 100 illik yubileyi münasibətilə onun qəbirüstü abidəsini ziyarət edib, məzarı önünə əklil qoyublar.

2021-ci il fevralın 4-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü, professor Lütfi Zadənin anadan olmasının 100 ili tamam olur.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev elm və texnologiyaların inkişafına misilsiz töhfələr vermiş məşhur alim Lütfi Zadənin anadan olmasının 100-cü ildönümünün qeyd olunmasını təmin etmək məqsədilə cari il yanvarın 25-də Sərəncam imzalayıb.

Sərəncamda qeyd olunub ki, Lütfi Zadə dünya miqyasında əsərlərinə ən çox istinad olunan alimlərdəndir. Onun yaratdığı elmi məktəb və laboratoriyalar bir sıra ölkələrdə yarım əsrdən artıqdır ki, uğurla fəaliyyət göstərməkdədir. Azərbaycanlı olduğunu fəxrlə bildirən və ürəyi daim doğma Vətəni ilə bir döyünən Zadə elm və texnologiyaların inkişafında, eləcə də mədəniyyətlərarası dialoqun qurulmasında misilsiz xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının ali mükafatlarından olan “Dostluq” ordeninə layiq görülüb.

Lütfi Zadə həm də AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun “İnformasiya Cəmiyyəti Problemləri” və “İnformasiya Texnologiyaları Problemləri” junallarının Fəxri baş redaktoru idi.

Qeyd edək ki, dünya şöhrətli alim 2017-ci il sentyabrın 6-da ABŞ-da 96 yaşında vəfat edib. Sentyabrın 29-da onun nəşi öz vəsiyyətinə uyğun olaraq, Azərbaycana gətirilib və I Fəxri xiyabanda dəfn edilib.

Mənbə: www.science.az

4 fevral, 2021

AMEA-nın Biofizika İnstitutu vakant vəzifələri tutmaq üçün müsabiqə elan edir

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Biofizika İnstitutu aşağıdakı vakant vəzifələri tutmaq üçün müsabiqə elan edir:

Biomolekulların strukturu, dinamikası və funksiyası” laboratoriyası üzrə:

Elmi işçi – 3 yer;

Kiçik elmi işçi – 3 yer;

Mühəndis – 1 yer;

“Molekulyar və hüceyrə biokimyası” laboratoriyası üzrə:

Kiçik elmi işçi – 1 yer;

“İnteqrativ biologiya birgə” laboratoriyası üzrə:

Kiçik elmi işçi – 1 yer.

Müsabiqədə elmi işçi vəzifəsi üzrə böyük təcrübəsi olan işçilər iştirak edə bilərlər. Sənədlər müsabiqənin müvafiq tələblərinə uyğun olaraq elan çap olunduğu gündən etibarən 1 (bir) ay müddətində aşağıda göstərilən ünvana göndərilməlidir:

Ünvan: Bakı ş., Z.Xəlilov küç., 117.

Əlaqə nömrələri: (+994 12) 432 67 14, 432 37 60

E-poçt: florida.r.yahyayeva@mail.ru

Müsabiqə 6 aprel 2021-ci il tarixində keçiriləcəkdir.

Müsabiqədə iştirak etmək istəyən iddiaçılar aşağıdakı sənədləri təqdim etməlidir:

– Ərizə (ərizənin forması);

– İddiaçının şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti;

– Kadrların şəxsi uçot vərəqi;

– Tərcümeyi-hal;

– Əmək kitabçasının iş yerində və ya notarial qaydada təsdiq olunmuş surəti (əmək fəaliyyətinə yeni baş­layanlar istisna olmaqla);

– Magistratura və ona bərabər tutulan ali təhsil haqqında sənədin notarial qaydada və ya kadrlar şöbəsi tərəfindən təsdiq olunmuş surəti;

– Elmi dərəcə (elm sahələri üzrə fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru), elmi ad (dosent, professor) və elmi rütbə (AMEA-nın həqiqi, müxbir üzvü) haqqında sənədlərin notarial qaydada təsdiq olunmuş surətləri;

– Yerinə yetirilmiş elmi-tədqiqat və təcrübi-axtarış işləri, həmçinin elmi və elmi-texniki layihə, müsabiqə, qrant və proqramlarda iştirak haqqında məlumat;

– Müəlliflik hüququ və ya patent hüququ ilə qorunan əqli mülkiyyət obyektlərinin qeydiyyatı haqqında şəhadətnamələrin surəti;

–Elmi əsərlərin elmi müəssisə və təşkilatın elmi katibi tərəfindən təsdiq olunmuş siyahısı.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

3 fevral, 2021

Onlayn elmi seminar keçiriləcək

5 fevral 2021-ci il tarixində saat 11:00-da “Annotation of alternative proteomes derived from alternative splicing and frameshifting” mövzusunda onlayn elmi seminar keçiriləcək.

Mövzu ilə bağlı İnstitutun İnteqrativ biologiya birgə laboratoriyasının kiçik elmi işçisi Zərifə Osmanlı çıxış edəcək.

Zoom platforması üzərindən təşkil olunacaq seminara aşağıdakı hiperkeçid və identifikasiya nömrəsi vasitəsilə qoşulmaq mümkündür:

İştirak üçün hiperkeçid: https://us04web.zoom.us/j/76783067480?pwd=bkxaVFppbWd4UzdRczZGSFBpV21nUT09

İdentifikasiya nömrəsi: 767 8306 7480

Şifrə: 6M9MVp

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

2 fevral, 2021

AMEA-da işçilərin attestasiyasının keçirilməsinə həsr olunan seminar-məşğələ keçirilib

AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında işləyən işçilərin attestasiyasının keçirilməsinə metodiki köməkliyin göstərilməsi üçün AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin təşkilatçılığı ilə onlayn seminar-məşğələ keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatların direktorları, eləcə də kadrlar şöbələrinin müdirləri iştirak ediblər.

Seminarı giriş sözü ilə AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik Rasim Əliquliyev açaraq AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin salamlarını tədbir iştirakçılarına çatdırıb, bu gün ölkəmizdə geniş iqtisadi-siyasi, mədəni, o cümlədən elmi islahatların həyata keçirildiyini bildirib. AMEA-nın ölkəmizdə elm sahəsində dövlət siyasətini həyata keçirən ali qurum olduğunu deyən R.Əliquliyev vurğulayıb ki, bu gün alimlərimizin apardığı tədqiqatlar prioritet istiqamətləri əhatə etməklə Azərbaycan dövlətinin maraqlarına xidmət etməli, eləcə də hazırda dünyada gedən çağırışlara cavab verməlidir.

Akademik Rasim Əliquliyev AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarının fəaliyyət planlarının, o cümlədən stukturlarının yeniləndiyini, nəticədə işçilərin attestasiyasının keçirilməsinə ehtiyac yarandığını söyləyib. Diqqətə çatdırıb ki, AMEA Rəyasət Heyətinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli qərarı ilə AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında işləyən işçilərin attestasiyasının keçirilməsi qərara alınıb. Onun sözlərinə görə, attestasiya zamanı insan resurslarına və onların qarşısına qoyulan vəzifələrə yenidən baxılmalı, potensialları aşkarlanmalı, qabiliyyətləri ön plana çəkilməlidir. Attestasiyanın keçirilməsində əsas məqsədin cəmiyyətdə aparılan islahatlara akademiyanın dəstəyini ifadə etmək olduğunu deyən R.Əliquliyev bu prosesdə elmi müəssisə və alimlərin yaxından iştirakının vacibliyini vurğulayıb.

O, seminarın attestasiya öncəsi elmi müəssisə və təşkilatların rəhbərlərini normativ-hüquqi sənədlərlə tanış etmək məqsədilə təşkil olunduğunu, həmçinin onlayn məşğələnin mütəmadi keçiriləcəyini söyləyib.

Tədbirdə çıxış edən AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin rəisi, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Rasim Ağasiyev bildirib ki, AMEA Rəyasət Heyətinin 28 yanvar 2021-ci il tarixli qərarı ilə ilkin olaraq AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında işləyən işçilərin attestasiyasının keçirilməsinin qərara alındığını bildirib. Qeyd edib ki, sözügedən qərara əsasən, AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında işləyən işçilərin peşəkarlıq səviyyəsi yoxlanılmalı, ixtisasının tutduğu vəzifəyə uyğunluğu, həmçinin işinin səmərəliliyi müəyyən edilməlidir. R.Ağasiyevin sözlərinə görə, Nazirlər Kabinetinin 23 may 2001-ci il tarixli 97 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında işçilərin attestasiyasının keçirilməsi Qaydaları” və Əmək Məcəlləsinin 65-67-ci maddələrinin tələblərinə əsasən, elmi müəssisə və təşkilatlarda attestasiya komissiyası yaradılmalıdır.

Əmək Məcəlləsinin müvafiq maddələrinin tələblərini diqqətə çatdıran R.Ağasiyev vurğulayıb ki, işəgötürənin əmri ilə işçilərin attestasiyasının keçirilməsi üçün təcrübəli, yüksək peşəkarlıq qabiliyyətinə malik, obyektivliyi və qərəzsizliyi ilə seçilən nüfuzlu şəxslərdən, habelə həmkarlar ittifaqları təşkilatının nümayəndəsindən ibarət attestasiya komissiyası yaradılır: “İşəgötürən attestasiya komissiyasının üzvü ola bilməz. Attestasiya komissiyası azı beş nəfərdən ibarət olmaqla bütün hallarda onun say tərkibi təkrəqəmli olmalıdır. Attestasiya komissiyasının üzvləri tərəfindən işçiyə yalnız tutduğu vəzifəyə, əmək funksiyasına, ixtisasına dair, yerinə yetirdiyi işlər və onların nəticələri barədə suallar verilə bilər. Attestasiya komissiyasının işi obyektiv, qərəzsiz və qanunvericiliyin tələblərinə əməl edilməklə aparılmalıdır. Attestasiya komissiyası qərarını gizli və ya açıq səsvermə yolu ilə səs çoxluğu ilə qəbul edir”.

R.Ağasiyev Əmək Məcəlləsinə əsasən, vətənin müdafiəsi, azadlığı və ərazi bütövlüyü uğrunda hərbi əməliyyatlarda xəsarət almış və əlilliyi müəyyən edilmiş işçilərin, ölkəmizin müstəqilliyinin və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi zamanı göstərdiyi şücaətlərə görə dövlət təltiflərinə və fəxri adlarına layiq görülmüş əməkdaşların, bir vəzifədə faktik olaraq bir ildən az müddətdə çalışan işçilərin, hamilə və sosial məzuniyyətdə olan qadınların attestasiyasının keçirilmədiyini söyləyib. Elmi müəssisə və təşkilatlarda işləyən işçilərin hər üç ildən, elmi işçilərin isə beş ildən bir dəfədən çox olmayaraq attestasiyadan keçirilə biləcəyini diqqətə çatdırıb.

İdarə rəisi bildirib ki, AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarında çalışan işçilərin işlədiyi müddət nəzərə alınmaqla, onların siyahısı tutulmalı, müvafiq məlumatlar verilməli, attestasiya vərəqi və qrafiki tərtib olunmalı, xüsusi karantin rejiminin qaydalarına əməl etməklə attestasiyanın keçirilməsinə başlanılmalıdır.

Daha sonra mövzu ətrafında suallar səsləndirilib, müzakirələr aparılıb, çıxışlar dinlənilib.

Mənbə: www.science.az

2 fevral, 2021

Biofizika İnstitutunun 2021-ci il üçün elmi tədqiqat işlərinin əhatəli planı təsdiq edilib

Fevralın 2-də AMEA-nın Biofizika İnstitutunun Elmi şurasının növbəti iclası keçirilib.

Karantin rejiminin tələblərinə uyğun olaraq təşkil olunan tədbiri institutun baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib. Qeyd edib ki, Elmi şuranın gündəliyinə 2021-ci il üçün İnstitutun elmi-tədqiqat işlərinin əhatəli planının müzakirəsi və digər vacib məsələlər daxil edilib.

Sonra O.Qasımov müəssisənin əsas elmi istiqamətlərini və 2021-ci il üçün elmi-tədqiqat işlərinin əhatəli planının layihəsini təqdim edib. Bildirib ki, cari ildə “Zülal və hüceyrə sistemlərində struktur-dinamika-funksiya arasında əlaqələr” və “Hüceyrə-ətraf mühit əlaqələrinin struktur-funksional xüsusiyyətlərinin molekulyar-genetik əsasları” mövzuları üzrə elmi-tədqiqat işlərinin aparılması nəzərdə tutulub. Bəzi dəyişiklik və təkliflər nəzərə alınaraq qoyulmuş mövzular Elmi şuranın üzvləri tərəfindən müzakirə edilərək təsdiqlənib.

Sonra gündəlikdəki digər məsələlər, o cümlədən Elmi şuranın tərkibində qismən dəyişikliklərin edilməsi, institutun strukturunun daha da təkmilləşdirilməsi və s. haqqında məsələlər müzakirə olunub və müvafiq qərarlar qəbul edilib.

Müzakirələrdə Milli Onkologiya Mərkəzinin laboratoriya müdiri, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Leylaxanım Məlikova, Biofizika İnstitutunun laboratoriya müdiri, AMEA-nın müxbir üzvü İlham Şahmuradov və başqaları çıxış edərək mövzularla bağlı fikir və təkliflərini bildiriblər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

1 fevral, 2021

Beynəlxalq radioaktiv tullantıların idarəedilməsinə həsr olunan konfrans keçiriləcək

Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyinin (AEBA) təşkilatçılığı ilə 1-5 noyabr 2021-ci il tarixlərində “Beynəlxalq radioaktiv tullantıların idarəedilməsi: Davamlı gələcək üçün həll yolları” adlı konfrans keçiriləcək.

Avstriyanın Vyana şəhərində təşkil olunacaq konfrans radioaktiv tullantıların idarəedilməsi sahəsindəki mövcud vəziyyət və həll yolları haqqında fikir və informasiya mübadiləsini təşviq etmək məqsədi daşıyır. Konfransda məruzə və ya poster təqdimatla iştirak etmək istəyənlər 5 mart 2021-ci il tarixinə qədər konfransın veb əsaslı sənəd göndərmə sistemi olan IAEA – INDICO vasitəsilə elektron formatda xülasə təqdim etməlidir.

Qeyd edək ki, konfrans çərçivəsində bu sahədə təcrübə qazanmış ölkələrdən olan alim və mütəxəssislərin iştirakı ilə “Milli proqramatik perspektivlər”, “Tullantıların idarəedilməsi strategiyalarının tətbiqi”, “Müvafiq tullantılar üzrə həll yolları”, “Radioaktiv tullantıların idarəedilməsinin dəstəklənməsində təhlükəsizlik vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasının rolu”, “Radioaktiv tullantıların idarəedilməsi proqramlarının sosial-iqtisadi tərəfləri”, “İnteqrasiya edilmiş tullantıların idarəedilməsi” və “Radioaktiv tullantıların idarəedilməsində ölkələrarası əməkdaşlıq” mövzuları üzrə panel müzakirələrin aparılması, eləcə də əlavə tədbir və sərgilərin təşkili nəzərdə tutulub.

Mənbə: www.science.az

29 yanvar, 2021

Elan

2 fevral 2021-ci il tarixində saat 11:00-da Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunun yeni strukturu haqqında.

2. AMEA Biofizika İnstitutunun 2021-ci il üçün elmi tədqiqat işlərinin əhatəli planına yenidən baxılması və təsdiqi haqqında.

3. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

29 yanvar, 2021

Biofizika İnstitutunda prioritet istiqamətlər üzrə tədqiqatlar aparılacaq

Yanvarın 29-da AMEA-nın Biofizika İnstitutunun El­mi şurasının növbəti iclası keçirilib.

İclası institutun baş direktoru, El­mi şuranın sədri, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq tədbirin gündəliyindəki məsələləri şura üzvlərinin diqqətinə çatdırıb.

Sonra 2021-2025-ci illərdə müəssisədə aparılacaq elmi-tədqiqat işlərinin planı müzakirə olunub. O.Qasımov elmi-tədqiqat işlərinin müasir və aktual prioritet istiqamətlər üzrə həyata keçirilməsini davam etdirmək üçün laboratoriya rəhbərlərinə müvafiq tapşırıq və tövsiyələrini çatdırıb. Bildirib ki, fəaliyyət planı müasir dünya elminin inkişaf tendensiyaları ilə uzlaşmalıdır. Alim Azərbaycan elminin inkişafına töhfə verə bilən tədqiqatların daha da genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Sonda bir sıra cari məsələlər müzakirə olunub.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

28 yanvar, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib

Yanvarın 28-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin üzvləri və digər şəxslər iştirak ediblər.

İclası akademik Ramiz Mehdiyev açaraq yığıncağın gündəliyindəki məsələləri tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb.

Müzakirəyə çıxarılan ilk məsələ Azərbaycan Respublikası Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının tərkibində problem şuralarının təşkili haqqında olub. Problem şuralarının AMEA-nın elmi bölmələri üzrə təşkil edilməsi və onlara rəhbərliyi bölmələr üzrə vitse-prezidentlərin etməsi qərarlaşdırılıb.

Bundan əlavə, AMEA-da elmi, texniki və idarəetmə sistemində işləyən əməkdaşların attestasiyasının aparılması üçün müvafiq normativ və zəruri sənədlərin hazırlanması qərara alınıb.

İclasda AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi haqqında qərar qəbul olunub, eləcə də Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun strukturunda qismən dəyişiklik edilib.

Tədbirdə, o cümlədən dünya şöhrətli alim, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin banisi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü, professor Lütfi Zadənin anadan olmasının 100 illiyi ilə bağlı Tədbirlər planı təsdiqlənib. Eyni zamanda akademik Validə Əlizadənin 75, AMEA-nın müxbir üzvləri Bəxtiyar MəmmədovElşad Qurbanovun 70, İbrahim Cəfərovun isə 65 illik yubileyləri barədə qərar qəbul edilib.

Sonda bir sıra kadr məsələlərinə baxılıb. AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov Biofizika İnstitutunun, tarix elmləri doktoru, professor Kərim Şükürov isə A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun baş direktoru vəzifələrinə təsdiqləniblər.

Mənbə: www.science.az

27 yanvar, 2021

Bölmənin Elmi şurasında Lütfi Zadənin 100 illik yubileyinə dair tədbirlər planı müzakirə olunub

Yanvarın 26-da Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) El­mi şurasının növbəti iclası keçirilib.

Onlayn tədbirdə FRTEB El­mi şurasının üzvləri, elmi müəssisələrin rəh­­bər­ləri, direktor müavin­lə­ri, elmi katibləri, təh­sil, bey­nəlxalq və icti­maiy­yət­lə əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəhbərləri, eləcə də Gənc alim və mü­tə­xəs­sis­lər şu­ra­la­rının sədrləri işti­rak ediblər.

İclasın gündəliyində olan ilk məsələ – Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin “Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında 25 yanvar 2021-ci il tarixli Sərəncamının icrasından irəli gələn vəzifələrə həsr olunub.

Məsələ ilə bağlı çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in Elmi şurasının sədri, akademik Rasim Əliquliyev vurğulayıb ki, bu ilin fevral ayının 4-də dünya şöhrətli alim, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin banisi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü, professor Lütfi Zadənin anadan olmasının 100 illiyi tamam olur.

Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamında qeyd edildiyi kimi, “Lütfi Zadə dünya miq­ya­sında əsərlərinə ən çox istinad olunan alimlərdəndir. Onun yaratdığı elmi məktəb və labora­to­ri­ya­lar bir sıra ölkələrdə yarım əsrdən artıqdır ki, uğurla fəaliyyət göstərməkdədir. Azərbaycanlı olduğunu fəxrlə bildirən və ürəyi daim doğma Vətəni ilə bir döyünən Lütfi Zadə elm və texnologiyaların inkişafında, eləcə də mədəniyyətlərarası dialoqun qurulmasında misilsiz xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının ali mükafatlarından olan “Dostluq” ordeninə layiq görülmüşdür”.

Lütfi Zadənin Soft Computing nəzəriyyəsi qeyri-səlis məntiq, süni neyron şəbəkələri, genetik alqo­ritmlər, xaos nəzəriyyəsi və ehtimal nəticəçıxarma paradiqmlərinin intellektual kombina­si­ya­la­rı­nı özündə əks etdirərək yeni texnologiyaların əsasını təşkil edir.

Rasim Əliquliyevin sözlərinə görə, cənab Prezident tərəfindən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının qarşısında Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə birlikdə görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illik yubileyinə dair tədbirlər planı hazırlayıb həyata keçirilməsi barədə tapşırıq qoyulub.

Onlayn tədbirdə FRTEB-in Elmi şurasının üzvləri və elmi müəssisələrinin direktorlarının iştirakı ilə dünya şöhrətli alimin 100 illik yubileyinə dair tədbirlər planının hazırlanması istiqamətində geniş fikir mübadiləsi aparılıb. Akademiklər Adil Qəribov, Əli Abbasov, Arif Həşimov, Cavad Abdinov, Fikrət Əliyev, AMEA-nın müxbir üzvləri Misir Mərdanov, Afiq Həsənov, Əminağa Sadıqov, Bilal Bilalov, Namiq Cəlilov, Fizika İnstitutunun innovasiya və transfer üzrə direktor müavini, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru Ayaz Bayramov və digərləri öz təkliflərini irəli sürüblər.

Aparılan geniş müzakirələrdən sonra FRTEB-in Elmi şurası tədbirlər planın hazırlanması məqsədilə irəli sürülən təkliflər haqqında AMEA-nın Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması barədə müvafiq qərar qəbul edib.

Sonda bir sıra digər məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb və müvafiq qərarlar qəbul edilib.

Mənbə: www.science.az

26 yanvar, 2021

Görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

2021-ci ilin fevral ayında dünya şöhrətli alim, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin banisi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü, professor Lütfi Zadənin (Lütfəli Rəhim oğlu Ələsgərzadənin) anadan olmasının 100 illiyi tamam olur.

Lütfi Zadə fundamental nəzəriyyələri ilə elm tarixində ciddi dəyişikliklərə yol açmış görkəmli şəxsiyyətlərdəndir. Alimin ardıcıl tədqiqatlarının nəticəsi olaraq irəli sürdüyü qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsi müxtəlif elm sahələrinin müasir mərhələdə inkişafında dərin iz qoymuş və yeni yanaşma üsulları meydana gətirmişdir. Bu nəzəriyyə üstün intellektual texnologiyalara güclü təsir göstərmiş, müasir idarəetmə və informasiya-kommunikasiya sistemlərinin əsaslarının formalaşdırılmasında mühüm rol oynamışdır.

Lütfi Zadə dünya miqyasında əsərlərinə ən çox istinad olunan alimlərdəndir. Onun yaratdığı elmi məktəb və laboratoriyalar bir sıra ölkələrdə yarım əsrdən artıqdır ki, uğurla fəaliyyət göstərməkdədir. Azərbaycanlı olduğunu fəxrlə bildirən və ürəyi daim doğma Vətəni ilə bir döyünən Lütfi Zadə elm və texnologiyaların inkişafında, eləcə də mədəniyyətlərarası dialoqun qurulmasında misilsiz xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının ali mükafatlarından olan “Dostluq” ordeninə layiq görülmüşdür.

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq, elm və texnologiyaların inkişafına misilsiz töhfələr vermiş məşhur alim Lütfi Zadənin anadan olmasının 100-cü ildönümünün qeyd olunmasını təmin etmək məqsədilə qərara alıram:

1. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ilə birlikdə görkəmli elm xadimi Lütfi Zadənin 100 illik yubileyinə dair tədbirlər planı hazırlayıb həyata keçirsin.

2. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti bu Sərəncamdan irəli gələn məsələləri həll etsin.

İlham Əliyev

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 25 yanvar 2021-ci il.

23 yanvar, 2021

AMEA Rəyasət Heyətinin iclasında bir sıra məsələlər müzakirə olunub

Yanvarın 22-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin üzvləri, aparatın idarə və şöbə rəhbərləri iştirak ediblər.

İclası akademik Ramiz Mehdiyev açaraq yığıncağın gündəliyindəki məsələləri tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb.

İclasın gündəliyinə çıxarılan ilk məsələ – AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunda keçirilmiş yoxlamanın nəticələrilə bağlı çıxış edən AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin rəisi, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Rasim Ağasiyev bildirib ki, AMEA Rəyasət Heyətinin 11 dekabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə yaradılmış Komissiya tərəfindən Radiasiya Problemləri İnstitutunda 2018-2020-ci illər üzrə kadr, kargüzarlıq, maliyyə, əmək və icra intizamı, habelə elmi cihaz və avadanlıqların mövcud vəziyyətinin öyrənilməsi məqsədilə 2021-ci ilin 7-12 yanvar tarixlərində yoxlama aparılıb. O, yoxlama zamanı bir sıra nöqsan və çatışmazlıqların aşkarlandığını söyləyib.

Diqqətə çatdırıb ki, Komissiya tərəfindən tərtib edilmiş yoxlama arayışı ətrafında müəssisənin rəhbərliyi və aidiyyatı şöbə müdirləri ilə müzakirələr aparılıb. Qeyd edilənləri nəzərə alaraq, Radiasiya Problemləri İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oqtay Səmədov və institutun ümumi işlər üzrə direktor müavini Hökmən Mahmudov işlərində yol verdikləri ciddi nöqsanlara görə vəzifələrindən azad ediliblər. Oqtay Səmədovun Radiasiya Problemləri İnstitutunda rəhbərlik etdiyi laboratoriyada elmi fəaliyyətini davam etdirməsi qərara alınıb. Həmçinin müəssisənin bir sıra əməkdaşları barəsində əmək intizamı tədbirləri görülüb.

Tədbirdə müzakirə edilən növbəti məsələ AMEA-nın Biofizika İnstitutunda keçirilmiş yoxlamanın nəticələri haqqında olub. Yoxlamanın nəticələrini təqdim edən hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Rasim Ağasiyev diqqətə çatdırıb ki, Biofizika İnstitutunda 2018-2020-ci illər üzrə kadr, kargüzarlıq, maliyyə, əmək və icra intizamı, habelə elmi cihaz və avadanlıqların mövcud vəziyyətinin öyrənilməsi məqsədilə 2021-ci ilin 15 və 18 yanvar tarixlərində yoxlama aparılıb.  Yoxlama zamanı müəssisənin kadr və kargüzarlıq fəaliyyətində kiçik nöqsanlar aşkarlanıb. 2016-cı ildə yaradılan bu institutun fəaliyyətində heç bir maliyyə pozuntusunun olmadığını deyən Rasim Ağasiyev sənədlərin qanunvericiliyin tələblərinə uyğun, düzgün tərtib edilməsi üçün müəssisə əməkdaşlarına qısa müddətli seminar təşkil olunduğunu bildirib.

Rəyasət Heyəti tərəfindən müəssisənin direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımova qeyd olunan nöqsanların aradan qaldırılması tapşırılıb.

İclasda AMEA-nın Ümumi yığıncağının keçirilməsinə hazırlıq məsələsi də müzakirə olunub.

Rəyasət Heyətinin müzakirəsinə çıxarılan növbəti məsələlər akademiyanın Nizamnaməsinə əlavə və dəyişikliklərin edilməsi, dövlət büdcəsindən AMEA-ya ayrılan maliyyə vəsaitindən  effektiv və səmərəli istifadə olunması və düzgün maliyyələşdirmə mexanizmlərinin tətbiqini özündə əks etdirən AMEA-nın 2021-ci il üçün dövlət büdcəsi ilə əlaqədar olub.

İclasda bir sıra kadr məsələlərinə də baxılıb. Akademik Arif Həşimovun Fizika İnstitutunun, akademik Əli Abbasovun isə İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun baş direktoru vəzifələrinə təsdiq edilmələri haqqında qərarlar qəbul olunub. Bundan əlavə, fizika elmləri doktoru Anar Rüstəmov Fizika İnstitutunun, AMEA-nın müxbir üzvü Əminağa Sadıqov isə İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun icraçı direktoru vəzifələrinə təyin olunublar. Bildirilib ki, AMEA-nın Abbasqulu Ağa Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun direktoru, akademik Yaqub Mahmudov öz ərizəsi ilə institutun direktoru vəzifəsindən azad edilib və onun AMEA prezidentinin müşaviri vəzifəsinə təyin olunması qərara alınıb.

Gündəlikdə duran məsələlərlə bağlı müzakirələrdə akademiklər – Dilqəm Tağıyev, Adil Qəribov, Rasim Əliquliyev, Əli Abbasov, Arif Həşimov, müxbir üzvlər – Oktay Qasımov, Oqtay Səmədov, Əminağa Sadıqov və başqaları çıxış ediblər.

Sonda çıxış edən akademik Ramiz Mehdiyev institutlarda keçirilən yoxlamalara münasibət bildirərək baş verən nöqsanların yolverilməz olduğunu, elmi-tədqiqat müəssisələrində tətbiqi və fundamental tədqiqatlara, həmçinin idarəçilik məsələlərinə ciddi diqqət yetirilməsinin vacibliyini xüsusi vurğulayıb. Akademiyanın fəaliyyətinin bütün istiqamətlərdə dövlətin qarşıya qoyduğu vəzifələrin həllinə yönəldilməsinin və Azərbaycan elminin dünya elminə, o cümlədən elmi qurumların bir-birlərinə inteqrasiyasında fəal iştirakının təmin edilməsinin, hazırda Akademiyada yaradılan münbit mühitdən elmin inkişafı üçün istifadəsinin vacibliyini diqqətə çatdırıb. Elmi nəticələr və onların tətbiqi, eləcə də fundamental elmlə tətbiqi elmin qarşılıqlı əlaqəsinin zəruriliyindən söz açan akademik Ramiz Mehdiyev elmi müəssisələrin yeni təyin olunmuş rəhbərlərinə öz elmi potensiallarından istifadə edərək rəhbərlik etdikləri institutları aparıcı elm müəssisələrinə çevirəcəklərinə və Azərbaycan elminin dünyaya inteqrasiyası istiqamətində qarşıya qoyulan hədəflərə doğru uğurla irəliləyəcəklərinə əminliyini ifadə edib.

Mənbə: www.science.az

22 yanvar, 2021

Elmi Şuranın növbəti iclası keçiriləcək

29 yanvar 2021-ci il tarixində saat 10:00-da Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

1. AMEA Biofizika İnstitutunda 2021-2025-ci illərdə aparılacaq elmi-tədqiqat işlərinin planı haqqında.

2. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

21 yanvar, 2021

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Elmi şurasının cari ildə ilk iclası keçirilib

Yanvarın 21-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fizika-Riyaziyyat və Tex­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) El­mi şurasının cari ildə ilk iclası keçirilib.

Onlayn tədbirdə FRTEB El­mi şurasının üzvləri, elmi müəssisələrin rəh­­bər­ləri, direktor müavin­lə­ri, elmi katibləri, təh­sil, bey­nəlxalq və icti­maiy­yət­lə əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəhbərləri, eləcə də Gənc alim və mü­tə­xəs­sis­lər şu­ra­la­rının sədrləri işti­rak ediblər.

İclasın gündəliyində olan ilk məsələ – AMEA Rəyasət Heyətinin “AMEA-nın Fizika-Ri­ya­ziy­­­yat və Texnika Elmləri Bölməsinin 2020-ci il üzrə elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında” qə­­­ra­rın­dan irəli gələn vəzifələrə həsr olunub.

Məsələ ilə bağlı çıxış edən akademik Rasim Əliquliyev qeyd edib ki, yanvar ayının 19-da AMEA-nın Rəyasət Heyətinin növbəti iclasında FRTEB-in 2020-ci il üzrə elmi və elmi-təşkilati fəaliy­yəti haqqında hesabatı dinlənilib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin “Dördüncü Sənaye İn­qi­la­bının Təh­­lili və Koordinasiya Mərkəzi” publik hüquqi şəxsin yaradılması haqqında 06 yan­var 2021-ci il ta­rixli Fərmanından danışan Rasim Əliquliyev vurğulayıb ki, ölkə rəhbərinin yük­sək tex­no­lo­gi­ya­la­rın formalaşması istiqamətində qarşıya qoyduğu yeni fəaliyyət is­ti­qa­mət­ləri, eləcə də Dördüncü Sə­na­ye inqilabının çağırışları FRTEB-in elmi müəssisələrinin fəaliyyət is­tiqamətlərində yeni üfüqlər açır.

Alim süni intellekt texnologiyaları, kiberfiziki sistemlər, proqram mühəndisliyi, Big Data, in­­for­masiya və radiasiya təhlükəsizliyi, sosial-iqtisadi, siyasi və texnoloji sistemlərin idarə olun­ma­sı, tət­biqi riyaziyyat, riyazi kriptoqrafiya, riyazi statistika, diskret riyaziyyat, hesablama riyaziyyatı is­­ti­qa­mətində görülməli olan vacib işlərdən, multidissiplinar və tətbiqi tədqiqatların ge­niş­lən­di­ril­mə­sinin zə­ruriliyindən danışıb.

Rasim Əliquliyevin sözlərinə görə, qarşıda duran prioritet vəzifələrdən biri də Respub­li­ka El­mi Təd­qiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının müvafiq elmi şuralarının yenidən for­ma­laş­dırılmasının tə­min edil­məsi məsələsidir.

Elmi şuranın sədri bildirib ki, son dövrlərdə cənab Prezidentin sosial, iqtisadi, dip­lo­ma­­tik və di­gər bu kimi çoxsaylı sferalarda apardığı islahatlar AMEA-nın fəaliyyət istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsində rəhbər tutulmuşdur. Bu baxımdan son dövr­lər­də AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyevin rəhbərliyi ilə elmi-təşkilati fəaliyyətdə ida­rə­et­mə­nin op­ti­mal­laş­dı­rıl­ma­sı, əldə olunan innovativ po­ten­sial­lı el­mi nə­ti­cə­lə­rin istehsalatda çevik tətbiqi, gənc kadr­la­rın ha­zırlanması məqasədilə bir sıra istiqamətlərdə islahatlar həyata ke­çirilir.

Rasim Əliquliyev, həmçinin akademik Ramiz Mehdiyevin FRTEB-in elmi müəssisələrinin fəa­liyyət istiqamətlərinə müvafiq olaraq irəli sürdüyü mühüm tövsiyələrini diqqətə çatdırıb.

Onlayn iclasda çıxış edən AMEA-nın akademik-katibi, FRTEB-in Elmi şurasının üzvü, aka­de­­mik Adil Qəribov, öz növbəsində 2019-cu ilin dekabrında AMEA-nın Ümumi yığıncağında “AMEA-nın 2020-2025-ci illər üçün inkişaf proqramı”nın qəbul olunduğunu xatırladıb. Alim elmin in­kişafının və aparılan tədqiqatların Azərbaycan Respublikasının milli mənafeyinə uyğunlaşdırılmasının, ida­rə­et­­mə­nin op­ti­mal­laşdırılmasının, elmlə təhsilin inteqrasiyasının vacibliyinə toxunub.

Akademik Adil Qəribov, həmçinin AMEA-nın qurumlarında aparılan daxili yoxlamalar haqqında da ətraflı mə­lumat verib.

Onlayn iclasın gündəliyində yer alan növbəti məsələ – Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Böl­məsinin elmi müəssisələrinin 2021-ci il üzrə elmi-tədqiqat planlarının hazırlanması geniş mü­za­ki­rə olunub və elmi müəssisələrə tapşırılıb ki, ölkəmizin milli mənafeyi və dünyanın müasir ça­ğı­rış­la­rına müvafiq olaraq, AMEA-da son dövrlərdə aparılan islahatların fonunda elmi tədqiqat plan­la­rı­na yenidən baxılsın və müzakirəyə təqdim edilsin.

Bölmənin Elmi şurası akademik Hacıbəy Sultanovun 100 illik, AMEA-nın müxbir üzvü Qorx­maz İmanovun 80 illik yubileylərinin ke­çirilməsi ilə bağlı AMEA Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması barədə müvafiq qərarlar qəbul edib.

Onlayn iclasda, həmçinin bir sıra kadr məsələləri barədə də qərarlar qəbul edilib. Akademik Rasim Əli­quliyev bildirib ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti akademik Ramiz Mehdiyevin təqdimatına və AMEA Rəyasət Heyətinin 08 yanvar 2021-ci il tarixli qərarına müvafiq olaraq, akademik Əli Abbasovun AMEA-nın İdarəetmə Sistemləri İns­titutunun, akademik Arif Həşimovun isə Fizika İnstitutunun baş direktoru vəzifəsinə na­mi­zəd­lik­­ləri irəli sürülüb.

Elmi şuranın üzvləri – akademiklər Telman Əliyev, Fikrət Əliyev, Yusif Məmmədov, Na­zim Məmmədov, Cavad Abdinov, AMEA-nın müxbir üzvləri Mi­sir Mərdanov, Əminağa Sa­dı­qov, Namiq Cəlilov, eləcə də professor Ayaz Bayramov çıxış edərək FRTEB-in iki elmi müəs­si­sə­sinin baş direktoru vəzifəsinə namizədlər haqqında rəy və fikirlərini diqqətə çatdırıblar. Daha sonra on­layn iclasda keçirilən açıq səsverməyə əsasən, akademik Əli Abbasovun AMEA-nın İda­rəet­mə Sistemləri İnstitutunun, akademik Arif Həşimovun Fizika İnstitutunun baş direktoru və­zi­fə­sinə yekdilliklə seçilməsi barədə AMEA Rəyasət Heyəti qarşısında vəsatət qaldırılması üçün müvafiq qərarlar qəbul edilib.

Sonda bir sıra həlli vacib olan məsələlər müzakirə olunub, suallar cavablandırılıb.

Mənbə: www.science.az

21 yanvar, 2021

20 yanvar hadisələrindən 31 il keçir

Qanlı Yanvar hadisələrindən 31 il keçir. 1990-cı il yanvarın 20-si Azərbaycanın müasir tarixinə ən faciəli günlərdən biri, eyni zamanda, xalqımızın qəhrəmanlıq səhifəsi kimi daxil olub, milli müstəqillik, azadlıq uğrunda mübarizəsinin və yenilməz iradəsinin rəmzinə çevrilib. Xalqımızın taleyini dəyişən, əliyalın əhalinin qalib gəldiyi 20 yanvar gecəsi hər bir azərbaycanlının qəlbində xüsusi yer tutur.

Otuz bir il əvvəl yanvarın 20-də ölkəmizə ərazi iddiaları irəli sürən Ermənistanın təcavüzkarlığından və keçmiş SSRİ rəhbərliyinin onlara havadarlığından hiddətlənən, Bakının küçə və meydanlarına axışaraq buna qəti etirazını bildirən xalq kütlələrinə qarşı sovet ordusunun döyüş hissələrinin yeridilməsi Azərbaycanda misli görünməyən faciəyə gətirib çıxardı. O qaranlıq gecədə silahsız azərbaycanlılar təpədən-dırnağadək silahlanmış keçmiş sovet ordusu qarşısında müstəqillik hüquqlarını müdafiə etdilər. Doğma Vətəninin, xalqının azadlığını, şərəf və ləyaqətini hər şeydən uca tutan vətənpərvər Azərbaycan övladları həmin gecədə canlarından keçərək şəhidlik zirvəsinə ucaldılar.

Tək silahı öz canı olan şəhidlərimizi ehtiramla anırıq! İnanılmaz qəhrəmanlıq, cəsarət, əzm və iradə göstərərək Vətənimizin azadlığı və müstəqilliyi naminə canlarından keçən bütün şəhidlərimizin qarşısında baş əyirik! Allah rəhmət eləsin!

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

19 yanvar, 2021

AMEA-nın elmi bölmələri hesabat verib

Fizika-Riyaziyyat və Texnika, Kimya və Gəncə bölmələrinin 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyətlərinin yekunlarına həsr olunan iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev və Rəyasət Heyətinin üzvləri, hesabatları təqdim edilmiş müəssisələrin direktorları, aparatın idarə və şöbə müdirləri də iştirak ediblər.

İclası akademik Ramiz Mehdiyev açaraq yığıncağın gündəliyindəki məsələləri tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb.

Rəyasət Heyətinin iclasına çıxarılan ilk məsələ AMEA-nın Kimya Elmləri Bölməsinin 2020-ci il üzrə elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti barədə olub. Mövzu ətrafında çıxış edən AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik Dilqəm Tağıyev bildirib ki, hesabat ilində “Аzərbаycаn Rеspublikasındа sənayenin inkişafına dair 2015-2020-ci illər üçün Dövlət Proqramı”, “Azərbaycan Respublikasında informasiya cəmiyyətinin inkişafına dair Milli Strategiyanın həyata keçirilməsi üzrə 2016-2020-ci illər üçün Dövət Proqramı”, “Azərbaycan Respublikasında biznes mühitinin əlverişliliyinin artırılması və beynəlxalq reytinqlərdə ölkəmizin mövqeyinin daha da yaxşılaşdırılması ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” ölkə başçısının Sərəncamından və digər sənədlərdən irəli gələrək bir sıra mühüm tədqiqatlar həyata keçirilib.

Onun sözlərinə görə, 2020-ci ildə bölmənin institutlarında 12 problemi əhatə edən 42 mövzu üzrə tədqiqatlar aparılıb, 25 mövzu tamamlanıb və 26 mühüm elmi nəticə əldə edilib. Akademik qeyd edib ki, hesabat ilində institutlar tərəfindən təklif edilən 10 tətbiqi xarakterli iş müxtəlif təşkilatlarda sınaqdan keçirilib və müsbət nəticələr əldə olunaraq istehsalına başlanılıb. D.Tağıyev bölmənin əməkdaşları tərəfindən “AzofosK” kompleks gübrəsinin, “Biosanis” dezinfeksiyaedici vasitənin, üzvi-mineral kompleks gübrənin, xüsusi təyinatlı motor və sürtkü yağlarının, Naftalan neftinin tullantılarından əldə olunan yağ və digər məhsulların hazırlandığını diqqətə çatdırıb.

Aparılan tədqiqatlar nəticəsində 19 monoqrafiya, kitab, dərslik və biblioqrafik-göstəricinin, 622 məqalə və tezisin (345-i xaricdə, 177 məqalə “Web of Science” və “Scopus” bazasına düşən jurnallarda) hazırlandığını deyən akademik bölmənin institutlarında 55 Azərbaycan və bir Avrasiya patentinin alındığını söyləyib. Azərbaycanın müxtəlif elmi istiqamətlər üzrə reytinq cədvəllərindəki yerini qiymətləndirən birinci vitse-prezident kimya sahəsində Cənubi Qafqaz üzrə ölkəmizin ikinci yerdə qərarlaşdığını diqqətə çatdırıb.  Akademik D.Tağıyev, həmçinin bölmədə elektron elmin vəziyyəti, qrant layihələri, elm və təhsilin inteqrasiyası, beynəlxalq əlaqələr və laboratoriyalar, konfranslar, seminar və yubileylər, təltiflər haqqında da geniş məlumat verib.

İclasda müzakirəyə çıxarılan növbəti məsələ AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında olub. Məsələ ilə bağlı çıxış edən AMEA-nın vitse-prezidenti, bölmənin Elmi şurasının sədri, akademik Rasim Əliquliyev bildirib ki, hesabat ilində aparılan tədqiqatlar zamanı ölkə başçısının, Nazirlər Kabinetinin, AMEA-nın Ümumi yığıncağının, akademiyanın Rəyasət Heyətinin qərarları, eləcə də “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının 2020-2025-ci illər üçün inkişaf proqramı” əsas götürülüb. Qeyd edib ki, “Azərbaycan Respublikasında informasiya cəmiyyətinin inkişafına dair 2014-2020-ci illər üçün Milli Strategiya”, “Azərbaycan Respublikasında informasiya cəmiyyətinin inkişafına dair Milli Strategiyanın həyata keçirilməsi üzrə 2016-2020-ci illər üçün Dövlət Proqramı”, “Azərbaycan Respublikasında telekommunikasiya və informasiya texnologiyalarının inkişafına dair Strateji Yol Xəritəsi (2017-2025)”, “Azərbaycan Respublikasında peyk vasitəsilə Yerin məsafədən müşahidəsi xidmətlərinin inkişafına dair 2019-2022-ci illər üçün Dövlət Proqramı” və digər proqramlardan irəli gələn tapşırıqlar üzrə işlər həyata keçirilib.

Akademik Rasim Əliquliyev bölmənin müəssisələrində 29 problemə aid 111 mövzu üzrə 301 tədqiqat işinin aparıldığını, 61 mövzu və 187 işin tamamlandığını, bu tədqiqatlardan 45-nin mühüm nəticə kimi dəyərləndirildiyini söyləyib. Onun sözlərinə görə, bölmə əməkdaşları tərəfindən “Elmi kadrlar” Milli İnformasiya Sistemi və Milli Transliterasiya Sistemi hazırlanaraq istismara verilib, “Hüceyrə texnologiyalarının inkişafı proqramı” hazırlanıb, o cümlədən Azərbaycanın mədəniyyət sahəsini və məkan məlumatlarını əhatə edən coğrafi informasiya sistemləri (GİS) və elektron xəritə üzərindən naviqasiya portalı (culturemap.az) yaradılıb, həmçinin Ceyranbatan su anbarındakı suyun fiziki, kimyəvi, mikrobioloji və orqonoleptik parametrlərinin etalon və cari bazalarının müqayisəsi əsasında intellektul informasiya sistemi işlənilərək təhvil verilib.

Qrant layihələri, elm və təhsilin inteqrasiyası, beynəlxalq əlaqələr, konfranslar, seminar və yubileylər, təltiflər haqqında da məlumat verən akademik aparılan tədqiqatların 2 monoqrafiya, 25 kitab (9-u xaricdə), 18 dərslik, dərs vəsaiti, elmi-kütləvi nəşr və 937 məqalədə (554-ü nüfuzlu xarici elmi jurnallarda) əksini tapdığını söyləyib. O, məqalələrdən 460-nın “Web of Science” və “Scopus” bazalarına daxil olan impakt faktorlu jurnallarda dərc olunduğunu, əməkdaşların əsərlərinə 14 min 211 istinad edildiyini vurğulayıb.

Bundan əlavə, e-elmin formalaşması və inkişafı istiqamətində elmin informasiya təminatının formalaşdırılması istiqamətində işlərin davam etdirildiyi, müxtəlif təyinatlı informasiya sistemləri və veb-saytların istifadəyə verildiyi, e-elm mühitinə kiber-fiziki sistemlərin inteqrasiyası məsələlərinin tədqiq edildiyi və effektiv həllərinin təqdim olunduğu diqqətə çatdırılıb.

Həmçinin çıxışının sonunda akademik Rasim Əliquliyev süni intellekt texnologiyaları, kiberfiziki sistemlər, proqram mühəndisliyi, Big Data, informasiya və radiasiya təhlükəsizliyi, sosial-iqtisadi, siyasi və texnoloji sistemlərin idarə olunması, tətbiqi riyaziyyat, riyazi kriptoqrafiya, riyazi statistika, diskret riyaziyyat, hesablama riyaziyyatı istiqamətində görülməli olan vacib işlərdən, multidissiplinar və tətbiqi tədqiqatların genişləndirilməsinin zəruriliyindən danışıb.

İclasda AMEA-nın Gəncə Bölməsinin 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti də müzakirə edilib. Bölmənin sədri, akademik Fuad Əliyev hesabat ilində texniki, humanitar və ictimai elm sahələrində tədqiqatların davam etdirildiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ötən il Gəncə Bölməsinin elmi müəssisələri “Azərbaycan-2020: gələcəyə baxış İnkişaf Konsepsiyasının”, “AMEA-nın 2020-2025-ci illər üçün inkişaf proqramı”nın, “Azərbaycan Elminin İnkişaf Doktrinası”nın, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Ümumi yığıncağının təsdiq etdiyi müddəaların və Dövlət proqramlarının əsasında elmi tədqiqat işlərini həyata keçirib. Qeyd edib ki, bölmənin institutlarında 4 problemə aid 20 mövzu üzrə 33 elmi tədqiqat işi aparılıb, 1 mövzu, 14 iş və 42 mərhələ tamamlanıb, 2 patent və 4 mühüm nəticə alınıb. Həmçinin aparılan tədqiqatlar nəticəsində 2 kitab, 2 monoqrafiya, 3 dərslik, 46 məqalə (31-i xaricdə, onlardan 17-si impakt faktorlu jurnallarda), 26 tezis (19-u xaricdə) dərc edilib, elmi işçilərin əsərlərinə 138 istinad qeydə alınıb.

Mühüm nəticələri təqdim edən akademik ekoloji problemləri həll etmək məqsədilə işlədilmiş polietilendən istifadə etməklə müxtəlif növ kompozisiya materialları almaq üçün müxtəlif dolduruculardan istifadə olunduğunu, Göygöl Milli Parkının ərazisinin çöküntülərində mamır biomonitorinqi ilə 44 elementin konsentrasiyasının təyin edildiyini diqqətə çatdırıb. Bundan əlavə, Qərb regionunda geniş yayılmış bitki kataloqunun hazırlanması, alternativ enerji mənbəyi kimi aqrotullantılardan yağların, eləcə də təmizlənmiş Naftalan nefti əsasında müxtəlif tərkibli müalicəvi əhəmiyyətə malik maddələrin alınması istiqamətində tədqiqat işlərinin də aparıldığını söyləyib. Eyni zamanda Ekologiya və Təbii Ehtiyatlar İnstitutunda Naftalan nefti və tullantılarını mexaniki və kanserogen birləşmələrdən təmizləmək üçün yerli xammal əsasında adsorbentlərin hazırlandığını, Qərb bölgəsinin sənaye tullantılarının pasportlaşdırılması və təkrar emalı texnologiyasının tədqiq olunduğunu söyləyib. Hesabat ilində, eləcə də Nizami Gəncəvi Mərkəzində dahi Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin yaradıcılığının mövzu, ideya və tarixilik baxımından öyrənildiyi vurğulanıb.

Daha sonra hesabatlar ətrafında müzakirələr aparılıb. Müzakirələrdə akademiklər – İsa Həbibbəyli, İbrahim Quliyev, Adil Qəribov, Vaqif Fərzəliyev, Vaqif Abbasov, Fikrət Əliyev, müxbir üzvlər Misir Mərdanov və Əminağa Sadıqov çıxış edib, təklif və mülahizələrini, suallarını səsləndiriblər. Sonda müvafiq qərar qəbul olunub.

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri, Kimya Elmləri və Gəncə Elmi bölmələrinin 2020-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti haqqında hesabat AMEA Rəyasət Heyəti tərəfindən qəbul olunub.

Sonda Akademiyanın institutlarında ötən il ərzində aparılan tədqiqatlara dair dinlənilən hesabatları Azərbaycan elminin inkişafının təzahürü kimi qiymətləndirən AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev Azərbaycanda müxtəlif istiqamətlər üzrə mühüm elmi nəticələrin əldə edildiyini bildirib. Akademiya rəhbəri bölmələr üzrə aparılan elmi tədqiqat işlərində ayrı-ayrı nazirliklərin və elm müəssisələrinin yaxından iştirakının zəruriliyini ifadə edib. Akademiyanın institutları arasında prioritet məsələlər və müxtəlif problemlərlə bağlı inteqrasiyanı təmin edən qrupların yaradılmalı olduğunu diqqətə çatdıran AMEA rəhbəri ölkə başçısının son çıxışlarına da toxunaraq alimlərin ölkədə aparılan sosial-iqtisadi və siyasi proseslərdə, ölkə həyatında baş verən hadisələrdə yaxından iştirak etmələrini və elmi fəaliyyətlərini bu istiqamətə yönəltmələrinin vacibliyini diqqətə çatdırıb. Eyni zamanda xaricdə yaşayan azərbaycanlı alimlərlə əlaqələrin qurulmasının Azərbaycan elminin inkişafına töhfə olacağını da xüsusi vurğulayıb.

Mənbə: www.science.az

19 yanvar, 2021

AMEA-da struktur islahatlarına həsr olunan mətbuat konfransı keçirilib

Yanvarın 18-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətində AMEA-nın akademik-katibi, akademik Adil Qəribovun mətbuat konfransı keçirilib.

Tədbir son aylarda Akademiyada aparılan strukturun təkmilləşdirilməsi və idarəetmənin optimallaşdırılmasına həsr edilib.

Mətbuat konfransında çıxış edən akademik Adil Qəribov bildirib ki, son illərdə Prezident İlham Əliyevin apardığı məqsədyönlü siyasət nəticəsində ölkəmizdə bütün sahələrdə çox yüksək səviyyədə inkişaf əldə olunub. Azərbaycanın kiçik dövlət olmasına baxmayaraq, ən müasir texnologiyalarla təchiz olunduğunu deyən akademik bunun öz bəhrəsini 44 günlük Vətən müharibəsində verdiyini söyləyib. Qeyd edib ki, Ali Baş Komandanın rəhbərliyi altında elmtutumlu yüksək texnologiyalara əsaslanan hərbi texnika ilə təchiz olunmuş Azərbaycan ordusu tarixi torpaqlarımızı işğaldan azad etdi və xalqımızın qalib statusunu özünə qaytardı.

Akademik Adil Qəribov Azərbaycan xalqının elmə və texnologiyaya əsrlər boyu diqqət yetirdiyini, hətta klassiklərimizin əsərlərində bunun öz əksini tapdığını vurğulayıb.

75 il bundan öncə yaranmış AMEA-nın çox sürətli inkişaf yolu keçdiyini xatırladan akademik-katib Azərbaycan elminin bu müddət ərzində görkəmli alimlər yetişdirdiyini, həmin alimlərin keçmiş sovet dövründə SSRİ miqyaslı bir çox layihələrə rəhbərlik etdiklərini bildirib. Onun sözlərinə görə, həmin illərdə Azərbaycan EA-nın Fizika, Neft-Kimya Prosesləri və Riyaziyyat və Mexanika institutları SSRİ-nin aparıcı elmi qurumları sırasında yer alırdı. Azərbaycan alimlərinin sözügedən uğurlarının əldə olunmasında ulu öndər Heydər Əliyevin mühüm xidmətləri olduğunu deyən A.Qəribov diqqətə çatdırıb ki, məhz ümummilli liderin təşəbbüsü ilə SSRİ EA-nın prezidenti dəfələrlə Azərbaycana səfər edib, eləcə də Bakıda fizika və digər sahələrdə önəmli tədbirlər keçirilib.

Akademik Adil Qəribov müstəqilliyimizin ilk illərində AMEA-nın yeni dövrə qədəm qoyduğunu, maliyyə çatışmazlığına görə bir sıra alimlərin xaricə üz tutduqlarını söyləyib. Ulu öndərin yenidən hakimiyyətə gəlişi ilə ölkəmizdə elmə, texnologiyaya göstərilən diqqətin artdığını bildirən A.Qəribov ümummilli liderin ilk görüşünü məhz akademiyada alimlərlə keçirdiyini, növbəti illərdə də onların qayğısına qaldığını vurğulayıb.

AMEA rəsmisi bu siyasətin Prezident İlham Əliyev tərəfindən də davam etdirildiyini, ölkə başçısının akademiyanın 70 illiyinə həsr olunmuş tədbirdə çıxışı zamanı Azərbaycan elmi qarşısında mühüm vəzifələr qoyduğunu deyib.

Görkəmli siyasi xadim, peşəkar təşkilatçı və tanınmış alim akademik Ramiz Mehdiyevin 2019-cu ilin oktyabr ayından etibarən AMEA-ya rəhbərlik etdiyini xatırladan akademik Adil Qəribov həmin ilin dekabrında R.Mehdiyevin təşəbbüsü ilə AMEA-nın Ümumi yığıncağının keçirildiyini və “AMEA-nın 2020-2025-ci illər üçün inkişaf proqramı”nın qəbul olunduğunu bildirib.

“Ötən illər ərzində dövlət büdcəsindən AMEA-ya ayrılan vəsaitlər artırılsa da, akademiya özü qazanc əldə etməyib. Rusiya Elmlər Akademiyasına (REA) dövlət büdcəsindən 1,5 faiz həcmində maliyyə ayrılır və bunun əvəzində rusiyalı alimlər ölkə ÜDM-nin 1 faizi həcmində büdcəyə geri ödəniş edirlər. Hazırda REA rəhbərliyi geri ödənişlərin həcminin artırılması istiqamətində daha çox səy göstərilməsinin tərəfdarıdır. Belarus Elmlər Akademiyasının 60 faizi özü tərəfindən, 40 faizi isə dövlət büdcəsindən maliyyələşir. Özbəkistan Elmlər Akademiyasında isə bu göstərici yarı-yarıyadır”, – deyə akademik Adil Qəribov diqqətə çatdırıb.

Azərbaycanda elmə ayrılan vəsaitin 81-82 faizinin əməkhaqlarının ödənişinə sərf olunduğunu deyən natiq qalan vəsaitin isə müəssisələrin gündəlik tələbatlarına xərcləndiyini deyib. Bundan əlavə, Elmin İnkişafı Fondu və SOCAR-ın Elm Fondundan qazanılan qrantlar hesabına alınan cihazların səmərəli istifadə göstəricisinin 20 faizi ötmədiyini vurğulayıb: “Son illərin təhlili göstərir ki, bir neçə institut xaricində heç bir əməli işlər aparılmayıb. AMEA-da yeni, gənc kadrların yetişdirilməsinə ehtiyac var. İnstitutlarda gənclərin sayı 10-20 faizdən çox deyil. Akademiyada fundamental sahə yetəri qədər inkişaf etməyib”.

əsinin yenidən işlənməsi istiqamətində tədbirlər həyata keçiriləcək”.

Alim islahatların davamı olaraq hazırda Akademiyanın qurumlarında daxili yoxlamaların aparıldığını diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, yoxlama ilkin olaraq Fizika İnstitutunda aparılıb və nöqsanlar aşkar edilərək müəyyən qərar qəbul olunub.

Akademik Adil Qəribov AMEA-nın ictimaiyyətlə əlaqələrə və KİV nümayəndələri ilə münasibətlərə daim önəm verdiyini deyib və bu cür görüşlərin mütəmadi keçirilməsinin vacibliyini bildirib.

Mənbə: www.science.az

09 yanvar, 2021

Akademiyada həyata keçirilən islahatlar Azərbaycan elminin dünyaya inteqrasiyasına böyük töhfə olacaq

Yanvarın 8-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin cari ildə ilk iclası keçirilib.

İclasda AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev, Rəyasət Heyətinin üzvləri – AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəyli, AMEA-nın vitse-prezidentləri, akademiklər – Dilqəm Tağıyev, Tofiq Nağıyev, İradə Hüseynova, Rasim Əliquliyev, akademiyanın akademik-katibi, akademik Adil Qəribov və Rəyasət Heyətinin digər üzvləri, akademiklər – Cəmil Əliyev və Gövhər Baxşəliyeva iştirak ediblər.

Tədbiri akademik Ramiz Mehdiyev açaraq iclasın gündəliyindəki məsələləri tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb.

Rəyasət Heyətinin iclasına çıxarılan ilk elmi-təşkilati məsələ AMEA-nın Fizika İnstitutunda aparılmış yoxlamanın nəticələri haqqında olub.

Məsələ ilə bağlı çıxış edən yoxlama komissiyasının sədri, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Hüquq və kadrlar idarəsinin rəisi, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Rasim Ağasiyev bildirib ki, AMEA Rəyasət Heyətinin 11 dekabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə yaradılmış komissiya tərəfindən AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Böl­mə­sinin tərkibinə daxil olan Fizika İnstitutunda 2018-2020-ci illər üzrə kadr, kar­güzarlıq, maliyyə, əmək və icra intizamı, habelə elmi cihaz və avadanlıqların mövcud vəziyyətinin öyrənilməsi məqsə­dilə 2020-ci ilin 17- 25 dekabr tarixlərində yoxlama aparılıb.

Onun sözlərinə görə, Fizika İnstitutunda mükafatların verilməsi, ezamiyyə xərclərinin qanunvericiliyin tələblərinə uyğun ödənilməməsi, institutun fəaliyyəti üçün dövlət büdcəsindən ayrılmış pul vəsaitlərinin qanunsuz və əsassız olaraq başqa təşkilatlara ödənil­məsi, büdcədə qalan artıq pul vəsaitlərinin əsassız silinməsi, kadr fəaliyyəti üzrə əmək qanunvericiliyinin tələblərinin kobud şəkildə pozulması, qanunsuz və əsassız əmrlərin verilməsi, kargüzarlıq fəaliyyətinin qanunauyğun aparıl­maması, habelə əmək və icra intizamının kobud şəkildə pozulması aşkar olunub.

Mövzu ilə bağlı münasibət bildirən AMEA-nın prezidenti, akademik Ramiz Mehdiyev vurğulayıb ki, bir zamanlar görkəmli alim Həsən Abdullayevin rəhbərlik etdiyi Fizika İnstitutu öz elmi nəticələri ilə keçmiş sovet məkanında böyük nüfuz qazanmışdı və Azərbaycan elminin flaqmanlarından hesab olunurdu. Akademik qeyd edib ki, dövlət büdcəsindən ayrılan maliyyə qarşılığında müəssisədə müstəqillik dövründə heç bir ciddi tətbiqi və fundamental tədqiqatlar aparılmayıb. AMEA prezidenti institutda yaranmış mövcud vəziyyətin akademiyanın və Azərbaycan elminin nüfuzuna mənfi təsir etdiyini bildirib.

Qeyd olunanları nəzərə alaraq, Fizika İnstitutunun direktoru, akademik Nazim Məmmədov, institutun elmi işlər üzrə direktor müavini, akademik Cavad Abdinov, həmin institutun baş mühasibi İradə Qulubəyova və Kadrlar şöbəsinin müdiri Pərvanə İsgəndərova vəzifələrindən azad ediliblər. Həmçinin akademik Nazim Məmmədov Azərbaycan Respublikasının Rusiyanın Dubna şəhərindəki Birləşmiş Nüvə Tədqiqatları İnstitutu ilə əlaqələndiricisi vəzifəsindən də azad olunub, bununla bağlı müvafiq dövlət qurumuna müraciət olunacağı bildirilib. Bundan əlavə, institutun bir sıra əməkdaşları işlərində yol verdikləri nöqsanlara görə barələrində intizam tənbehi tətbiq edilib.

Fizika İnstitutunun direktoru vəzifəsinin səlahiyyətləri müvəqqəti olaraq akademik Adil Qəribova tapşırılıb.

Gündəlikdə duran digər məsələ AMEA-da strukturun təkmilləşdirilməsi və idarəetmənin optimallaşdırılması haqqında olub. Məsələ ilə bağlı çıxış edən AMEA-nın akademik-katibi, akademik Adil Qəribov sözügedən qərar layihəsinin AMEA prezidentinin tapşırığı əsasında hazırlandığını və bu barədə AMEA Rəyasət Heyətinin ötən iclasında müzakirələrin aparıldığını söyləyib. Qərar layihəsində AMEA Rəyasət Heyətinin, o cümlədən elmi müəssisə və təşkilatlarının idarəetməsinin optimallaşdırılması üzrə müvafiq qərarlar qəbul olunub. Belə ki, institutlarda baş direktor və icraçı direktor, böyük və xüsusi məqsədli avadanlıqların mövcud olduğu müəssisələrdə baş mühəndis vəzifələrinin təsisi, eləcə də əldə olunan innovativ potensiallı elmi nəticələrin sosial fəaliyyət sahələrində və istehsalatda çevik tətbiqinə nail olmaq üçün elmi müəssisələrin ştat cədvəlinə tətbiq üzrə menecer ştatlarının daxil edilməsi qərara alınıb.

İclasda AMEA Rəyasət Heyətinin tərkibinin formalaşdırılması istiqamətində birinci vitse-prezident vəzifələri ləğv olunaraq yalnız bir vitse-prezident vəzifəsi təsis olunub. Akademik Dilqəm Tağıyev AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, akademiklər – İsa Həbibbəyli və İbrahim Quliyev isə AMEA-nın vitse-prezidentləri seçiliblər. Eyni zamanda akademik Vaqif Fərzəliyev AMEA-nın Kimya Elmləri Bölməsinin Elmi Şurasının sədri seçilib.

Sonra yığıncaqda AMEA-da 2021-2025-ci illər üçün elmi tədqiqat işləri planlarının hazırlanması haqqında məsələ müzakirəyə çıxarılıb. Akademik Adil Qəribov yeni elmi tədqiqat işlərinin seçilməsi, planlaşdırılması, icra mexanizmi və nəticələrinin qiymətləndirilməsi ilə bağlı yeni tələb və normaların işlənildiyini nəzərə çatdırıb.

İclasda AMEA-ya dövlət büdcəsindən ayrılmış pul vəsaitlərinin AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatları arasında bölüşdürülməsinə, habelə AMEA-nın İnnovasiya Fondunun fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi və fondda toplanmış vəsaitin təyinatı üzrə istifadə edilməsinə nəzarətin həyata keçirilməsi haqqında qərar qəbul edilib.

Tədbirdə “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası və İtaliya Respublikası Xarici İşlər və Beynəlxalq Əməkdaşlıq Nazirliyi arasında Elmi və Texnoloji Əməkdaşlıq üzrə 2021-2023-cü illər üçün İcra Proqramı” haqqında AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Xarici əlaqələr idarəsinin rəisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Esmira Əlirzayeva çıxış edib. O, 2019-cu ildə elan edilmiş birgə layihə müsabiqəsi çərçivəsində biotibb, yer elmləri və mədəni irs sahələrini əhatə edən 4 layihənin qalib seçildiyini diqqətə çatdırıb. Onun sözlərinə görə, qalib layihələr “Azərbaycanda dəqiq onkologiya üçün mükəmməllik mərkəzinin təşkili”, “Baş və boyun xərçəngi üçün (IMRT, VMAT və 3D-konformal planlaşdırma metodları) uyğunlaşdırılmış radioterapiya”, “Böyük Qafqazda (Azərbaycan) və Apennində (İtaliya) CH4 və CO2 ilə zəngin olan fluid təzahürlərinin geokimyası və geoloji-struktur nəzarəti: geodinamik təsirlər” və “Torpaq tikinti materiallarının konsolidasiyası üçün yeni məhsullar və protokolların inkişaf etdirilməsi”dir.

Məsələyə münasibət bildirən akademik İsa Həbibbəyli qeyd edib ki, Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun əməkdaşları italiyalı həmkarları ilə birlikdə ekspedisiyalar aparıb, o cümlədən hazırda Memarlıq və İncəsənət, Fəlsəfə və Sosiologiya institutları İtaliyanın elmi qurumları ilə əməkdaşlıq müqaviləsi həyata keçirirlər. Bundan əlavə, filologiya elmləri doktoru, professor İdris Abbasovun italyan aristokrat Pietro della Vallenin “Türk dilinin qrammatikası”nın tərcümə, tədqiq və şərhi” (Azərbaycan dilinin orijinal qrammatikası) monoqrafiyasının mühüm əhəmiyyətə malik olduğunu və ilk dəfə italyancadan Azərbaycan dilinə tərcümə edildiyini xüsusi vuğulayan akademik İsa Həbibbəyli gələcəkdə Humanitar və İctimai Elmlər bölmələrinin də İtaliya ilə birgə layihələrdə iştirakının vacibliyini ifadə edib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin “2021-ci ilin Azərbaycan Respublikasında “Nizami Gəncəvi İli” elan edilməsi haqqında” Sərəncamına dair tədbirlərin icra vəziyyəti və qarşıda duran vəzifələr haqqında da müzakirələr aparılıb. Akademik İsa Həbibbəyli diqqətə çatdırıb ki, sözügedən Sərəncam Azərbaycanın ədəbi-tarixi keçmişinin, milli ədəbiyyatımızın görkəmli yazıçı və şairlərinin tədqiq edilib öyrənilməsinə, dünyada daha geniş miqyasda tanıdılmasına və yeni nəsillərə çatdırılmasına dövlət səviyyəsində göstərilən böyük qayğının əməli ifadəsidir.

Onun sözlərinə görə, mühüm tarixi-siyasi və elmi əhəmiyyətə malik olan Prezident Sərəncamı AMEA-nın Humanitar və İctimai Elmlər bölmələrinin əməkdaşları qarşısında məsul vəzifələr qoyur. Akademik elmi tədqiqat müəssisələrində bu Sərəncamla əlaqədar indiyə qədər görülmüş işlərin təhlil edilməsinin, bundan sonra həyata keçirilməsi zəruri olan tədbirlərin müəyyən edilərək icrasının təmin olunmasının önəmini vurğulayıb: “Böyük Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin həyatı və yaradıcılığı azərbaycançılıq və müstəqillik baxımından yenidən öyrənilməli, sənətkarın bu vaxta qədər lazımi səviyyədə tədqiq olunmamış nəsil səcərəsi, elmi tərcümeyi-halı, poemalarının ideya sənətkarlıq xüsusiyyətləri, lirikası, mühiti və müasirləri yeni təfəkkür istiqamətində tədqiq olunmalıdır. Nizami Gəncəvi kimi qüdrətli sənətkarı dünyaya daha yaxşı tanıtmaq üçün xarici dillərdə kitablar hazırlanıb nəşr edilməlidir”.

İclasda qeyd olunan məsələlər ətrafında akademiklər – Dilqəm Tağıyev, İradə Hüseynova, Rasim Əliquliyev və Gövhər Baxşəliyeva da çıxış edərək fikir və təkliflərini səsləndiriblər.

Mənbə: www.science.az

07 yanvar, 2021

Biofizika İnstitutunun 2021-ci il üçün elmi tədqiqat işlərinin planı təsdiq edilib

Yanvarın 7-də AMEA Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının cari ildə ilk iclası keçirilib.

Pandemiya şəraitinə uyğun olaraq, Elmi şuranın digər üzvlərinin onlayn iştirakını təmin etməklə təşkil olunan iclası institutun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov açaraq Şura üzvlərini gündəlikdəki məsələlərlə tanış edib.

2021-ci ildə görüləcək işlərin planı və cari məsələlərin müzakirəsi ilə bağlı çıxış edən şuranın sədri O.Qasımov vurğulayıb ki, cari ildə “Bioloji sistemlərin fiziki-kimyəvi əsasları” istiqamətində 2 mövzu üzrə 5 elmi-tədqiqat işlərinin aparılması nəzərdə tutulub. Professor əməkdaşlara dünya elminin tələblərinə cavab verən elmi istiqamətlərdə tədqiqatlar aparmaq, mövzuların aktuallığına və elmi əhəmiyyətinə diqqət yetirmək, eləcə də tədqiqatların elmi səmərəliyini artırmaqla bağlı tövsiyələrini verib. Qeyd edib ki, cari ildə nəzərdə tutulan konkret hədəflərə çatmaq üçün elmi tədqiqat institutu olaraq daha çox prioritet istiqamətlər üzrə elmi tədqiqat işi aparmalı, cəmiyyətə töhfə verməliyik.

Daha sonra cari ildə müəssisədə aparılacaq elmi tədqiqat işlərinin əhatəli planı barədə müzakirələr aparılıb. Müzakirələrdə müəssisənin laboratoriya müdirləri b.e.d., professor Tokay Hüseynov, b.e.d. Kərim Qasımov, b.e.d. İlham Sahmuradov çıxış edərək öz təkliflərini bildiriblər. Müzakirələr nəticəsində Biofizika İnstitutunun 2021-ci il üçün tədqiqat işlərinin planı Elmi şuranın qərarı ilə təsdiq edilib.

Sonda institutun 2021-ci il üçün əhatəli planının hazırlanaraq Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinə təqdim olunmasına qərar verilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

05 yanvar, 2021 

Azərbaycan Respublikasında 2021-ci ilin “Nizami Gəncəvi İli” elan edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Dünya ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, dahi Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvi bəşəriyyətin bədii fikir salnaməsində yeni səhifə açmış nadir şəxsiyyətlərdəndir. Nəhəng sənətkarın xalqımızın mənəviyyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilmiş parlaq irsi əsrlərdən bəri Şərqin misilsiz mədəni sərvətlər xəzinəsində özünəməxsus layiqli yerini qoruyub saxlamaqdadır.

Nizami Gəncəvi ömrü boyu dövrün mühüm mədəniyyət mərkəzlərindən olan qədim Azərbaycan şəhəri Gəncədə yaşayıb yaradaraq, Yaxın və Orta Şərq fəlsəfi-ictimai və bədii-estetik düşüncə tarixini zənginləşdirən ecazkar söz sənəti incilərini də məhz burada ərsəyə gətirmişdir. Nizami Gəncəvinin geniş şöhrət tapmış “Xəmsə”si dünya poetik-fəlsəfi fikrinin zirvəsində dayanır. Mütəfəkkir şair çox sayda davamçılarından ibarət böyük bir ədəbi məktəbin bünövrəsini qoymuşdur. Nizaminin ən məşhur kitabxana və muzeyləri bəzəyən əsərləri Şərq miniatür sənətinin inkişafına da təkan vermişdir.

Nizami dühası hər zaman dünya şərqşünaslığının diqqət mərkəzində olmuşdur. Ölkəmizdə Nizami sənətinin öyrənilməsi və tanıdılması sahəsində xeyli iş görülmüş, əsərlərinin nizamişünaslıqda yüksək qiymətləndirilən elmi-tənqidi mətni hazırlanmış, kitabları nəfis tərtibatda və kütləvi tirajla nəşr edilmişdir. Nizaminin ədəbiyyatda və incəsənətdə yaddaqalan obrazı yaradılmışdır. Mütəfəkkir şairin doğma şəhəri Gəncədə məqbərəsi, Bakıda, Sankt-Peterburqda və Romada heykəlləri ucaldılmışdır. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Ədəbiyyat İnstitutu və Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyi Nizami Gəncəvinin adını daşıyır. Böyük Britaniyanın Oksford Universitetinin Nizami Gəncəvi Mərkəzi uğurla fəaliyyət göstərir.

Nizami Gəncəvinin yubileyləri ölkəmizdə hər zaman təntənə ilə keçirilmişdir. Dahi şairin 800 illik yubileyi onun irsinin tədqiqi və təbliğində əsaslı dönüş yaratmışdır. Azərbaycanın klassik ədəbi-mədəni irsinə həmişə milli təəssübkeşlik və vətənpərvərlik mövqeyindən yanaşan ümummilli lider Heydər Əliyev Nizami irsinə də xüsusi diqqət yetirmişdir. Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1979-cu ildə qəbul olunmuş “Azərbaycanın böyük şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin irsinin öyrənilməsini, nəşrini və təbliğini daha da yaxşılaşdırmaq tədbirləri haqqında” qərar Nizami yaradıcılığının tədqiqi və təbliği üçün yeni perspektivlər açmışdır. Ölməz sənətkarın 1981-ci ildə Ulu Öndərin bilavasitə təşəbbüsü və iştirakı ilə keçirilən 840 illik yubiley mərasimləri ölkənin mədəni həyatının əlamətdar hadisəsinə çevrilmişdir. 2011-ci ildə Nizami Gəncəvinin 870 illiyi dövlət səviyyəsində silsilə tədbirlərlə geniş qeyd edilmişdir.

2021-ci ildə dahi şair və mütəfəkkir Nizami Gəncəvinin anadan olmasının 880 illiyi tamam olur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq, qüdrətli söz və fikir ustadının insanları daim əxlaqi kamilliyə çağıran və yüksək mənəvi keyfiyyətlər aşılayan zəngin yaradıcılığının bəşər mədəniyyətinin nailiyyəti kimi müstəsna əhəmiyyətini nəzərə alaraq qərara alıram:

1. 2021-ci il Azərbaycan Respublikasında “Nizami Gəncəvi İli” elan edilsin.

2. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti “Nizami Gəncəvi İli” ilə bağlı tədbirlər planı hazırlayıb həyata keçirsin.

İlham Əliyev

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 5 yanvar 2021-ci il.

30 dekabr, 2020

Elan

07 yanvar 2021-ci il tarixində saat 10:00-da Biofizika İnstitutunun Elmi Şurasının növbəti iclası keçiriləcək.

İclasda aşağıdakı məsələlərə baxılacaq:

  1. Biofizika İnstitutunun nəzdindəki laboratoriyaların iş proqramlarının və fərdi iş planlarının müzakirəsi və təsdiqi.
  2. Biofizika İnstitutunun 2021-ci il üçün elmi tədqiqat işlərinin əhatəli planının təsdiqi.
  3. Cari məsələlər.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.biophysics.az saytına istinad zəruridir.

28 dekabr, 2020

FRTEB-in növbəti iclasında daha 3 elmi müəssisə hesabat verib

AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Tex­­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümu­­mi yığıncağının illik hesabatlara həsr olunmuş növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın birinci vit­se-prezidenti, akademik İbrahim Quliyev, vit­se-prezident, akademik Rasim Əli­qu­li­yev, bölmənin Ümumi yığıncağının üzvləri, elmi müəs­sisələrin rəh­­bər­ləri, direktor müavinləri, elmi katibləri, həm­çi­nin əldə olunmuş mühüm elmi nə­ti­cə­lə­rin müəllifləri, İcti­maiy­yət­lə əlaqələr, Təhsil və Beynəlxalq əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəhbərləri, eləcə də gənc alim və mütəxəssislər şuralarının sədr­lə­ri və həm­karlar təşkilatla­rı­nın nü­ma­yən­də­ləri iştirak ediblər.

Öncə tədbirdə AMEA-nın İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun 2020-ci il üzrə hesabatı dinlənilib.

AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in sədri, institutun direktoru, akademik Rasim Əliquliyev hesabatı təqdim edərək 2020-ci il ərzində rəhbərlik etdiyi qurumun qarşısına qoyulan vəzifələr barədə ümumi məlumat verib.

İnstitutun elmi-nəzəri fəaliyyətindən söz açan alim cari ildə qurumda 2 – informasiya texnologiyaları və informasiya cəmiyyətinin elmi-nəzəri problemləri istiqaməti üzrə Big Data analitikası, Data Mining, informasiya təhlükəsizliyi, intellektual elektron dövlətin formalaşması və inkişafı, Industry 4.0 platformasında kiberfiziki sistemlərin analizi və sintezi, bulud sistemlərinin analizi və sintezi, proqram mühəndisliyi, elektron tibbin formalaşması, e-elm və elmmetriya, informasiya və bilik iqtisadiyyatı, virtual mühitdə Azərbaycan dili və terminoloji informatika problemləri ilə bağlı araşdırmaların aparıldığını bildirib.

Akademik R.Əliquliyev qeyd edib ki, institut əməkdaşları tərəfindən 2020-ci ildə 100 məqalə, 2 kitab və 8 ekspres-informasiya nəşr olunub, beynəlxalq və respublika səviyyəli konfranslarda 64 məruzə ilə iştirak edilib. Cari ildə çap olunmuş 174 elmi əsərdən 37-si nüfuzlu bazalara (WoS, Scopus və s.) daxil edilib, institut əməkdaşlarının məqaləsinə hesabat ilində 1979, ümumilikdə isə 13460 istinad qeydə alınıb.

Direktor cari il üzrə institutda əldə olunan mühüm elmi nəticələri də diqqətə çatdırıb. O, prioritet istiqamətlərdə aparılan tədqiqatlar nəticəsində rəhbərlik etdiyi qurumun alim və mütəxəssisləri tərəfindən Milli informasiya təhlükəsizliyi sisteminin təkmilləşdirilməsi üçün yeni nəsil təhdidlərin aşkarlanması və qiymətləndirilməsi modellərinin təklif olunduğunu, Mobil bulud resurslarının optimal paylanma infrastrukturunun sintezi üçün metod və alqoritmlərin işlənildiyini, Böyük həcmli verilənlərin (Big Data) intellektual analizi üçün konsensus çəkili klasterləşdirmə metodu və paralelləşdirilmiş k-means alqoritminin işlənildiyini, Neft-qaz sənayesində mədən avadanlıqlarında qəzaların proqnozlaşdırılması üçün hibrid dərin neyron şəbəkə arxitekturları və müvafiq təlim alqoritmlərinin hazırlandığını bildirib.

Alim, həmçinin tibbi sosial media resurslarının kontent-statistik analizi əsasında həkim-pasiyent fəallığının qiymətləndirilməsi və səmərəli tibbi qərarların qəbulunu dəstəkləyən konseptual modelin təklif olunduğunu, Əhali rəylərinin intellektual analizi əsasında elektron dövlət xidmətlərinin vətəndaş məmnuniyyəti meyarına görə qiymətləndirilməsi üçün bir sıra metodların işlənildiyini, Proqram məhsullarının çoxmeyarlara görə seçilməsi, səmərəliliyinin artırılması və idarə olunmasının optimallaşdırılması üçün metodların işlənildiyini nəzərə çatdırıb.

AzScienceNet elm-kompüter şəbəkəsinin fəaliyyətindən söz açan R.Əliquliyev bildirib ki, e-elmin informasiya təminatının formalaşdırılması işləri davam etdirilib, müxtəlif təyinatlı informasiya sistemləri, e-resurslar və veb-saytlar işlənilib. AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarının resurslarının Data Mərkəzdə saxlanılması və hostinq xidmətlərinin dəstəklənməsi, istifadəçilərə e-xidmətlərin təqdim olunması, həmçinin Avropanın onlayn elm və təhsil mühitinə inteqrasiyası davam etdirilib.

İnstitutun Tədris-İnnovasiya Mərkəzinin fəaliyyəti barədə də məlumat verən akademik bildirib ki, AMEA-nın magistrləri üçün ümumi və seçmə fənlərin (xarici dil, fəlsəfə, psixologiya və pedaqogika) tədrisi və imtahanların qəbulu işləri, eləcə də institutun magistrləri üçün ixtisas fənlərinin tədrisi və imtahanların qəbulu işləri yerinə yetirilib. Bundan başqa, il ərzində müxtəlif kompüter proqramları (proqramlaşdırma dilləri, 1C, MatLab, MS Offise proqramları, Help Desk, magistraturaya hazırlıq və s.) üzrə kurslar təşkil olunub.

Direktor institutun beynəlxalq elmi əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirdiyi tədbirlər haqqında məlumat verərək, 2020-ci il ərzində müəssisənin müxtəlif təşkilat və elmi qurumlarla əməkdaşlıq etdiyini, beynəlxalq layihələrdə, regional telekommunikasiya şəbəkəsinin inkişaf etdirilməsində iştirak etdiyini, xarici alimlərlə birgə elmi tədqiqatların aparıldığını, səfərlərin, görüşlərin keçirildiyini qeyd edib.

O, həmçinin AMEA-nın müxbir üzvü Ramiz Alıquliyevin Stenford Universitetinin tərtib etdiyi dünyanın ən nüfuzlu 2% aliminin reytinq siyahısına daxil edildiyini söyləyib.

R.Əliquliyev elmi biliklərin təbliği və populyarlaşdırılması ilə bağlı görülmüş işlərdən söz açaraq, kütləvi informasiya vasitələri (KİV) ilə işgüzar əməkdaşlıq əlaqələrinin qurulduğunu, müəssisənin rəhbər şəxslərinin, aparıcı alim və mütəxəssislərinin mütəmadi KİV-də çıxışlarının təşkil edildiyini bildirib. Alim institutun rəsmi www.ikt.az veb-saytının və İnfoTV İnternet televiziyasının istismarı və kontent təminatının həyata keçirildiyini diqqətə çatdırıb, bəzi statistik göstəriciləri təqdim edib.

Akademik institutun Azərbaycanın Qarabağla bağlı apardığı informasiya müharibəsinə dəstək verilməsində fəal iştirak etdiyini vurğulayıb. Bildirib ki, bu istiqamətdə KİV-də çıxışlar edilib, Vikipediyaya məlumatlar, multimedia faylları daxil edilib, müxtəlif petisiyalar imzalanıb, saytlarda və sosial şəbəkələrdə münaqişə ilə bağlı obyektiv məlumatlar paylaşılıb, əcnəbi alim və mütəxəssislər münaqişə ilə bağlı məlumatlandırılıblar.

Sonra tədbirdə AR Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi tabeliyində “Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzi (MNTM)” QSC-nin 2020-ci ildə elmi-tədqiqat və kadr hazırlığı istiqamətlərində fəaliyyəti üzrə hesabat dinlənilib.

AMEA-nın akademik-katibi, mərkəzin sədri, akademik Adil Qəribov hesabatı təqdim edərək bildirib ki, müəssisəyə məxsus imkanlar, ikitərəfli müqavilə və memorandumlar əsasında, beynəlxalq kollaborasiyaların imkanları daxilində elmi tədqiqatların aparılması, “MNTM” QSC-nin doktoranturası, beynəlxalq kollaborasiyalar və ikitərəfli əlaqələr üzrə kadr hazırlığı, infrastrukturun formalaşdırılması qurumun əsas fəaliyyət istiqamətləridir.

“MNTM” QSC-yə məxsus imkanlar daxilində “Mürəkkəb nüvə çevrilmələri proseslərinin tədqiqi”, “Nano-materiallarda neytronların təsiri altında baş verən nüvə qarşılıqlı təsir proseslərinin onların fiziki xassələrinə təsiri”, “Nüvə və radioaktiv materialların analizi, identifikasiyası”, “CERN-in ALICE təcrübələrində qurğuşun nüvələrinin toqquşması zamanı proton-antiproton paylanma qanunauyğunluqlarının tədqiqi”, “Kollaborasiya proqramı çərçivəsində alınmış mikropikselli silisium əsasında müxtəlif cihazların hazırlanması” və digər mövzularda elmi araşdırmalar aparılıb”, – deyə sədr bildirib.

Akademik A.Qəribov hesabat ili ərzində yüksək enerjili hissəciklər fizikası, nüvə fizikası, nüvə spektroskopiyası və radiokimya, radiasiya materialşünaslığı və radiasion nanotexnologiya, innovasiya və cihazqayırma, eləcə də tədqiqat nüvə reaktoru kompleksi üzrə əldə olunmuş mühüm elmi nəticələri diqqətə çatdırıb. O, mərkəzin əməkdaşları tərəfindən respublika daxilində 12 dövlət və özəl qurumla ikitərəfli müqavilələr əsasında analitik xidmətlərin həyata keçirildiyini söyləyib.

Alimin sözlərinə görə, cari ildə mərkəzin əməkdaşları tərəfindən 148 məqalə çap olunub. Yüksək impakt faktorlu xarici jurnallarda nəşr olunmuş məqalələrin 112-si Web of Science, 36-sı isə SCOPUS beynəlxalq elmi bazasına daxil edilib. 2020-ci ilin 10 dekabr tarixinə olan göstəricilərə əsasən, bu məqalələrə 1128 istinad qeydə alınıb.

Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Tətbiqi Riyaziyyat Elmi Tədqiqat İnstitutunun 2020-ci il üzrə hesabatını institutun direktoru, akademik Fikrət Əliyev təqdim edib. Cari ildə aparılmış elmi-tədqiqat işlərinin yekunlarından söz açan alim rəhbərlik etdiyi qurumda mürəkkəb diferensial tənliklərlə təsvir olunan sistemlərin idarəetmə və optimallaşdırma məsələləri, qeyri-xətti tənliklərlə təsvir olunan texnoloji, iqtisadi proseslərin modelləşdirilməsi, fizika, geofizika, texnika və elmin digər sahələrinə tərs məsələlərin tətbiqi, eləcə də harmonik analizin aktual məsələləri istiqamətləri üzrə elmi tədqiqatların aparıldığını diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, hesabat ilində institutun əməkdaşları tərəfindən 4 mövzu üzrə 2-ci mərhələ üçün 17 elmi iş yerinə yetirilib.

F.Əliyev qeyd edib ki, hesabat ili ərzində əməkdaşlar tərəfindən 100 məqalə, beynəlxalq konfransda 5 tezis nəşr edilib, 4 beynəlxalq və 2 respublika daxili qrant layihəsi yerinə yetirilib.

Cari ildə institutda əldə edilmiş mühüm elmi nəticələrdən bəhs edən direktor bildirib ki, ilk dəfə olaraq maye dempferli rəqsvari sistemlərdə kəsr tərtibin təyini üçün yeni tərs məsələyə baxılıb, uyğun ədədi alqoritm təklif olunub. Həmçinin dinamik sistemlərə daxil olan qeyri-səlis parametrlərin təyin edilməsi, uyğun riyazi aparat üçün yeni nəzəri üsulların təklif olunması məsələlərinin tədqiqi, həll alqoritmlərinin işlənməsi və tətbiqləri məsələləri nəzərdən keçirilib.

Alim institutun beynəlxalq elmi əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirdiyi tədbirlər barədə də məlumat verərək, hesabat ili ərzində dünyanın müxtəlif ölkələrinin tanınmış elm və təhsil müəssisələri ilə səmərəli əməkdaşlıq əlaqələrinin qurulduğunu deyib.

Direktor müəssisədə nəşr olunan impakt faktorlu jurnallardan danışıb, onların statistik göstəricilərini diqqətə çatdırıb.

Akademik F.Əliyev bildirib ki, 26 avqust 2020-ci il tarixində AR Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin dəstəyi və institutun təşkilatçılığı ilə onlayn formatda Sənaye Tətbiqli İdarəetmə və Optimallaşdırma 7-ci beynəlxalq konfransı (Control and Optimization with Industrial Applications – COIA-2020) keçirilib. Konfransın saytında dünyanın müxtəlif ölkələrindən 476 alim və tədqiqatçı qeydiyyatdan keçib, 256 məqalə konfransın materiallarında dərc olunub. İştirakçılar Azərbaycan, Türkiyə, Ukrayna, Rusiya, İran, Hindistan, Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti, Meksika, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Almaniya, Özbəkistan, İtaliya və Küveyti təmsil ediblər.

Aparılan müzakirələrdə akademiklər Adil Qəribov, Nazim Məmmədov, Telman Əli­yev, Əli Abbasov, Fikrət Əli­yev, Yusif Məmmədov, AMEA-nın müxbir üzvləri Misir Mər­da­nov, Əminağa Sadıqov, Ramiz Alıquliyev, Bilal Bilalov, Əyyub Quliyev, Vaqif Quliyev, Qeylani Pənahov, Qorxmaz İmanov iştirak edərək fikir və suallarını səsləndiriblər.

Sonda FRTEB-in Ümumi yığıncağı İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu, “Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzi” QSC və  BDU-nun Tətbiqi Riyaziyyat Elmi Tədqiqat İnstitutunun 2020-ci ildə apa­rıl­mış elmi tədqiqat işlə­ri­nin ye­kunlarına dair hesabatların qəbul olunaraq AMEA-nın Rəyasət Heyətinə təqdim edilməsinin lehinə yekdilliklə səs verib.

Mənbə: www.science.az

24 dekabr, 2020

Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin illik hesabatlara həsr olunmuş növbəti onlayn iclası keçirilib

Dekabrın 23-də AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Tex­­nika Elmləri Bölməsinin (FRTEB) Ümu­­mi yığıncağının illik hesabatlara həsr olunmuş növbəti onlayn iclası keçirilib.

Tədbirdə AMEA-nın birinci vit­se-prezidenti, akademik İbrahim Quliyev, vit­se-prezident, akademik Rasim Əli­qu­li­yev, bölmənin Ümumi yığıncağının üzvləri, elmi müəs­sisələrin rəh­­bər­ləri, direktor müavinləri, elmi katibləri, həm­çi­nin əldə edilmiş mühüm elmi nə­ti­cə­lə­rin müəllifləri, icti­maiy­yət­lə əlaqələr, təhsil və beynəlxalq əlaqələr şö­bə­lə­ri­nin rəhbərləri, eləcə də həm­karlar təşkilatla­rı­nın nü­ma­yən­də­ləri, gənc alim və mütəxəssislər şuralarının sədr­lə­ri iştirak edib­lər.

Tədbiri giriş nitqi ilə açan AMEA-nın vitse-prezidenti, FRTEB-in sədri, akademik Rasim Əliquliyev iclasın Biofizika, Riyaziyyat və Mexanika, İdarəetmə Sistemləri institutlarının 2020-ci ildə aprılmış elmi tədqiqat işlə­ri­nin ye­kunlarına həsr olunduğunu bildirib.

Öncə Biofizika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Oktay Qasımov institutun illik hesabatını təqdim edərək cari ildə elmi müəssisədə aparılan elmi-tədqiqat işləri, nəşr olunmuş məqalələr, institutun beynəlxalq əlaqələri barədə məlumat verib. Bildirib ki, bu il müəssisə əməkdaşları tərəfindən “Bioloji sistemlərin fiziki-kimyəvi əsasları” istiqamətində 2 mövzu üzrə 5 elmi-tədqiqat işi aparılıb və onlardan 2-si başa çatdırılıb. Əldə olunmuş nəticələr 1 monoqrafiya, 7 tezis, 12 məqalədə əksini tapıb. Bu məqalələrin 4-ü xarici elmi jurnallarda dərc olunub. 2020-ci ildə institut əməkdaşlarının nəşrlərinə 172 istinad qeydə alınıb. Alim əlavə edib ki, cari ildə müəssisədə 6 qrant layihəsi çərçivəsində tədqiqatlar aparılıb.

İnstitutun direktoru, həmçinin rəhbərlik etdiyi elmi müəssisədə 2020-ci ildə aparılan elmi-tədqiqat işlərinin nəticələri, koronavirus pandemiyası ilə mübarizə tədbirləri çərçivəsində görülən işlərin elmi əhəmiyyəti və əldə edilən nailiyyətlər barədə ətraflı məlumat verib. Bildirib ki, müəssisədə COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar aparılan araşdırmalar TƏBİB-in müalicə protokoluna daxil edilib.

Sonra  Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Misir Mərdanov rəhbərlik etdiyi qurumun cari ildəki hesabatını təqdim edib. Elmi müəssisdə 248 tədqiqat işinin aparıldığını deyən M.Mərdanov əldə olunmuş nəticəl